«Нұртасымды ертегі етіп айтармын…»

Қазыбаев Нұртас Кәкімжанұлы

27.09.1958 – 05.08.2012

Медицина ғылымының докторы, 50-ге жуық ғылыми жұмыстың, іш құрылысы ауруларын емдеудегі бес бірегей өнертабыстың авторы. Дәрігер Нұртас Қазыбаев кемінде 5000 адамның өмірін сақтап қалған.

…Тән ауруына емес, жан ауруына шалдығып, төсекке таңылып жатқаныма бүгін – он күн. Таң атпайтын, күн батпайтын күйге ұшырадым. ішіңдегі дерт от болып жанып, күйдіріп, жүрегіңді шыжғырып жатқанда өзіңді-өзің меңгере алмай, төсекте бүк түсіп, жансыз жатасың, дәрігерлер күндіз-түні қасыңда. Анау-мынау инелерін салып, тыныштандырғысы келетінін байқаймын.

«Ойбуй, айналайын-ай, менің тәнім емес, жаным ауырады. Оған ем жоқ, ем жоқ. …Баламды көрсет, балам қайда?» – деймін. «Апай, бізге де оңай дейсіз бе? Аурухананың сәні, ұжымның жаны, жанашыры, басшысы, кейбір әпербақан басшылардан ұжымды қорғап қалған, отыз мыңдай адамды ажалдан арашалап, өмір сыйлаған Нұртас аға енді жоқ. Ауруханамыздың бір жақ қабырғасы құлап қалды», – деп мені құшақтағандардың көз-жастары кеудемде көл болып ағып жатады. «Сендерге де қиын болған екен» деп өзіме-өзім ұрысып есімді жиям, мүсәпір қалпым есіме түсіп, қайта зарлаймын, дауыс салып жоқтаймын. Қайдан пайда болғанын білмеймін, зарлы дауыс ішімнен ақтарылып сыртқа шығады, жер астынан қысылып, еркіндік алып сарқырап жатқан судай гүрілдейді. Япыр-ау, кейінгі кезде өлең айтуға күшім жетпейтін болған соң, ән айтуды қойып кетіп едім, о, құдірет, неткен күшті едің, баламды о дүниеге алып, үнімді күшейтіп, зарлатып қойған! Құлағыма қайтыс болардан екі сағат бұрын сөйлескен үні келеді…

Күн жексенбі еді, яғни тамыздың бесі, ертеңгі сағат он кезі. Күн тамылжып тұр. Айнала көз жауын сүріндіретін, исі бұрқырап тұрған неше түрлі гүлдер, ағаш көлеңкесіндегі жанға жайлы тербетілетін орындықтар. Таза ауаны бұрын-соңды жұтпағандай жаным рахаттанып отырғанмын. «Қаланың ыстығынан, қызметінің ауырлығынан Нұртасым шаршап қалды-ау, үйге келіп, бір-екі сағат ауа жұтып, бассейнге шомылып кетсе», – деп отырғанымда келінім Шолпан телефон соғып: «Мама, Нұртас футбол ойнап болған соң, сіздерге барып келем деген», – деді. «Жақсы болды. Мен де күтіп отырмын», – деп қуандым. Келінмен сөйлескеніме 15 минут өткенде Нұртасым телефон соқты. Үні ұнамады. «Мама, Лаура тәте қайтыс болды. Палатасына кіріп шыққанымда өте көңілді сөйлескен, мен кетісімен 15 минуттан кейін жүрегі тоқтап қалыпты…» Мен де оны күтпеген едім. Біраз үнсіздіктен соң: «Балам, – дедім, – біз сексенге келдік қой, қиналма. Мен қазір үйіне кіріп шығамын…» Лаура туралы түсінік бере кетейін. Күйеуі Бекмырза Баймақанов кезінде республикаға белгілі журналист болған, менің жолдасым Кәкімжан Қазыбаевпен «Лениншіл жаста», кейін «Қазақстан коммунисі» журналында бірге істеді. Сөзге шешен, жазуы көркем, көрген-білгені ұшан-теңіз, журналистердің атасы деуге болады. Ұлы Отан соғысының ардагері. Лаура – ғылым кандидаты, доцент, профессор. Екі ұл тәрбиеледі. Үлкені – Марат, кішісі – Олжас. Біз үйленгенде Мараты үш жаста еді. Тойымызда болды. Содан бері 60 жыл өтті. Бірімізге-біріміз бауыр басып, жолдастан туысқа айналып кетіп едік. Қайғымыз да, қуанышымыз да ортақ, жеті сайын телефонмен сөйлесіп, шерімізді тарқатып отыратынбыз. Лаура ақкөңіл, қулық-сұмдық дегенмен ісі жоқ, жақсы көретін адамын құлай сүйетін адам болатын. Бұдан бес жыл бұрын Мараты тосыннан жол апатына ұшырады. Нұртасым оның әрі інісі, әрі досы еді. Жол апаты болған жүздеген шақырым жерден әкеп, өзінің ауруханасында емдеп, жазған, бірақ жүректен о дүниелік болып кетті. Лаура сырты бүтін болғанмен, іші дертті болып жүрген. Лаура қайтыс болды дегенге жүрегім шымыр етті, Бекмырзаның үйіне келдім. Ол мені көріп, мұңын шақты, қартайғанда Лаураның артында қалғанына қынжылдық, өйткені өмір бойы Бекмырза қазан-ошақтың қай жақта екендігінен хабары болмаған, өзі тұрмақ, кісі үйіне барса да Лаура оған өзі ұнайтын, жейтін тағамды бергізіп, барлық жағдайын жасап жүретін. Сондықтан да тоқсанға келіп қалса да аспай-таспай, көп мылжыңдамай, дәмді сөйлеп отыратын қазақтың аристократ шалы еді. Ол үйден шыққан соң үйге келдім. Үйіміз тым-тырыс, Нұртасым келмепті. Батырым асығып кетіп бара жатты. Әншейінде бетімнен сүйіп, құшақтап кететін. Оның бірін жасамады. Бір сағат өткенде келінім Зәуре: «Мама, ауруханаға барайық. Нұртас аға ауырып қалыпты» дегенде тұла бойым жанып, дірілдеп, үнсіз машинаға отырдым. «Алла-ай, Алла-ай, Нұртасымды аман сақта» дей бердім. Жылап едім, Зәуре: «Машина рөлінен айырылып қаламын, жамандықты шақырмаңыз» деген соң өзімді-өзім ұстадым. 30 минуттық жер 30 шақырымға айналып кетті.

…Аурухана ауласында адамдар толып тұр, ар жағы белгілі ғой. Баламның мұздай денесін құшақтап қалдым. Қара торының әдемісі, арыстандай денелі еді, өңі сәл көгеріпті. Жер-дүние айналып, өзім зынданға түсіп кеттім. Ой, несін баяндайын, ол тірі болғанда өзімді құрбандыққа шалатын едім. «Неге ертерек айтпадыңдар?» деп зарладым. Жан бөлек болған соң, төрт инфаркт алған менің жүрегім үзілмей, тірі отырмын. Өңім бе, түсім бе, білмеймін. «Отыз мыңдай адамды ажал құшағынан алып қалды. Өз мамандығын мейлінше меңгерген азамат еді. Оған айтылған сөз жауапсыз қалмайтын. Қаншама мыңдаған адамдарға кеңесін берді, жәрдемдесті. Осы ауруханада қаралатын зейнеткерлер оған өз әкесіндей еркелеп келіп, еркін жатып, дәрігерлік көмек алып, жасарып кететін еді. Кейбір басшылардың «зейнеткерлер ауруханадан шықпайтын болды» деген сөздеріне Нұртас «Олар кезінде еңбек еткен, енді демалсын. Оларды сөз қылатындай мәселе жоқ» деп жатқанын талай естіп едік. Кейінгі жылдары бұл аурухана беделі мүлдем ерекше болды. Нұртастың басшылығымен жүрек талмасына ұшырағандар үшін коронарография бөлімі ашылып, қаншама жүздеген адам жүрегіне ота жасатып, тірі қалды. Тізесі кілтілдеп, сіңірі үзіліп немесе тосын жарақат алып қалғандарға жедел көмек көрсететін травматология бөлімі, көзіне шел қаптап кететіндер, көзі көрмей қалатындар үшін офтальмология бөлімі ашылды. Осының басы-қасында маман дәрігерлерді іздестіріп, оларды орналастыру, ол бөлімдерді керекті аппаратпен қамтамасыз ету, шетелден мамандар шақырып, олардың тәжірибесін үйрету, қызметкерлерді шетелде оқыту, бәрі-бәрі Нұртастың мойнында еді. Мұндай жұмыстарды Нұртас айқай-шусыз жасайтын және соны «мен жасадым» демейтін. Кезекті демалысына шықса да, күн өтпей жатып, қайтадан шақырып алатын. Адам темір емес қой, темірдің өзі де шіриді. Нұртас демалыссыз жұмыс істеп, жүрегінің ауыратынын да сезбей қалған. Ол нағыз азамат еді. Ондай жан өмірде сирек туады. Соншама мыңдаған адамдарды ажалдан арашалап алғанда өзін бірде-бір дәрігер құтқара алмады», – деп өкінген сөздер құлағыма жетіп жатты.

Ішім күйіп, күйікті сыртқа шығару үшін баламды жоқтап кетемін. Найзағайдай жарқылдап, жұлдыздай ағып кетті-ау, қайран балам! Үйінде де еркін демала алмайтын. Енді келіп шешіне берсе, телефон соғылады. Бір қалтасынан біреуін алып сөйлесіп, енді қоя берсе, екінші қалтасынан тағы біреуі шырылдайды. «Қан кетіп жатыр», «өліп барады», «ауыр науқас келді, не істейміз?» дегендей бізге үйреншікті болып кеткен сөздер естіле бастағаннан ашу шақырып: «Болды, өлмес, басқа дәрігерлер бар ғой, тамағыңды іш», – дегеніме қарамай, жалма-жан қайта киініп: «Мама, мама, қазір келем», – деп бетімнен сүйіп, алдап кететін. Үйіне келген шығар-ау деп, үйіне телефон шалам. «Мама, келген жоқ, күтіп отырмын. Келемін деген, тағы да ота жасап жатыр», – дейді Шолпан. «Әлгі қан кетіп жатқандар, кома болғандар қалай?» десем, «Олар тірілді. Соған қуанып жүр», – дейді. «Қолы тисе, хабарлассын, – деймін, – не келсін, мен де сағындым». Сол кеткеннен мен оны кейде бір жеті көрмеймін. «Сені хирург оқуына бекер берген екенбіз, не үйде, не тойда, не қонақта бір сағат отырмайсың, балаңмен де, келіншегіңмен де еркін сөйлесе алмайсың» десем, «Мама, мен – дәрігермін. Ол – менің өмірім» дейді. Сонымен сөз бітетін. «Балам-ай, өмірің – не өмір? Үнемі екі қолың – қанда, күндіз-түні науқастың ішек-қарнын ақтарып, ішекке өскен етін сылып, жамбас сынығын қалыпқа келтірем деп жүріп өз денсаулығыңа қарамайсың, кейде ақсаңдап, кейде толып, кейде сылынып қалып жүргенің сол, өзіңді ойла, мені жылатпа», – дегенімде: «Еш жерім ауырмайды» дейтінсің. «Кейінгі кезде бет-әлпетіңде бір кірбің бар» дегенімде: «Мама-ау, мен де 53-ке келдім, бәлкім, қартайған шығармын», – деп езу тартып едің. Сосын: «Мама, уайымдама, бәрі жақсы», – дедің. «Дегенмен де операцияны азайт, басқа да жұмыстарың жетеді», – дегенмін.

«Адам сүйген жұмысынан шаршамайды, шаршататын – өсектер, басшылар тарапынан болатын әділетсіз сөздер», – дедің. Не болды ақыр соңы? Өзіңді ойламасаң да неге мені құзға құлатып кеттің, анаңды зарлатып, өзіңе топырақ салдырғанша, менің қабіріме неге топырақ салмадың? «Әкең де жүректен кетті, менің де жүрегім ауру» деген жоқ па едім? Бұдан үш жыл бұрын жүректен кетіп қала жаздаған жоқпын ба? Сонда мені неге құтқардың? «Айтып едім ғой, мені өледі деп ойлама. Жасым сексенге келеді, артымды ойламаймын, өмірден тыныш, алаңсыз өтемін. Өйткені Аллаға шүкір, екі ұлсыңдар, балалы-шағалы болдыңдар, оның үстіне Нәтәйім, оның күйеуі Нұркен, олар да немере сүйді, біріңе-бірің сүйеу болдыңдар. Әкеңнің атын әсіресе балам, Нұртас, сен шығардың. Пендешілік жасап, әкеңнің қызметін қызғанғандардың өзі сенің алдыңа келді. Қайтсін, жан керек? Жүзін төмен салып, өздерінің бір кезде қызғаныш отына жанып жүргендерін ұмытып әрі сенен кешірім сұрап келді ғой талайлары. Оларға сен өмір бердің, бір ауыз жиіркенішті сөз айтқан жоқсың. «Анда-санда солар келіп жүреді, мен ештеңе білмегендей боламын» дейтінсің. Мен: «Әкең кешірімді еді. Сен де кешір», – дейтін едім.

…Іш күйді, жанды. Қайтадан естен тану. Дәрігерлер абыржып қалады. Балаларым менен де айырылып қаламыз ба деген ойда. Қорықпаңдар! Мен жаман адаммын, баласын о дүниеге жіберіп, артында қалған… Өлмеймін. Әкеңнен кейін де есімді жиғанмын. Тірі болсам, енді Нұртасымды ертегі етіп, жүрген жерімде айтамын. Алла мені сондайға жаратқан шығар…

Сүйген жарым мені алақанға салды, ауылдың қызын республика төріне отырғызып еді. Ол да маңдайыма сыймай кетті. 23 жыл өтсе де атағы ұмытылмайды. Ол өлгенде де қазасына жер қайысқан адам жиналды. Оның жасаған жақсылығын осы кезге дейін жыр қылып айтатын еді. Аллаға шүкір, атында көше, Мәдениет үйі, мектеп бар. Мүсіні қойылды. «Кәке, енді халыққа да, маған да, балаларға да әруағың жар болсын, кейде сені ұмыт қалдырсам, өкпелеме, балаларымның қуанышына қуанып жүріп жатқан жайым бар, сондықтан сен алаңсыз тыныш ұйықта» деген едім. Қайтейін, сен бірінші Кеңсайдасың, Нұртасың екінші Кеңсайда мәңгілікке ұйқыға кетті. Кеңсай – өлілердің қаласы. Ұлтымыздың мақтаныштарын, қаймағын жұтып жатыр. Хирургия саласындағы халықтың сүйіктісі болған, қазасына жер қайысқан адам жиналған Нұртасың да сонда. Нұртасыңа аяғым ауыр кезі. Бірде көрген түсіңді айттың. «Қазақ халқының би өнерінің негізін қалаған, насихаттаған, қырық тілде ән айтып, билеп, дүниежүзіне қазақтың атын шығарған, халқымыздың сұлу қызы Шара Жандарбекова түсімде маған бәкі берді. Алла қаласа, амандық болса, ұл туасың. Атағы Шара апасындай елге, халыққа белгілі болады», – деп бетіңді сипап едің. Бірақ сен ұлыңның биіктігін, ұлылығын, мыңдаған адамның өміріне араша болғанын көре алмадың. Бірақ рухың сезген болар. Мақтанышың еді ғой. Мен ғана жылап жатқам жоқ. Мыңдаған адам «Мені өлімнен құтқарып еді, қалайша мезгілсіз кетті» деген пікірін жазып, көз жастарын төгіп жатқанын күнде оқып жатырмыз.

Әлі есімде, Қарғалыда 9 шаршы метр етіп салынған саяжайымыз бар болатын. Бір демалыста Нұртасқа соған барайық десем, «өте ауыр науқасты қарауым керек, сені саяжайға соның әкесі жеткізеді» деді. Жағдай былай болған екен. 18 жастағы баласы велосипедпен келе жатқанда КамАЗ қағып әрі ондаған метр жерге сүйреп, ішек-қарны шашылып қалған екен. Соны өлімнен құтқарды. Күніне бір рет ішек-қарнын ішінен алып жуып, дәрілеп, рет-ретімен ішке қайта салып, таңуға үш сағат кетеді. Ондай тәсіл Нұртастың қолынан ғана келеді екен. Сол жігітті үш ай күтті. Ол кезде Нұртастың қызметке алғаш кіріскен жылдары еді. Қалқаман ауруханасында жүрген кезі. Автобустар сирек жүретін. Жолаушылар сығылысып, жағаласып, иін тіресіп көлікте тікесінен тік тұрып кетіп бара жатады. Ел-жұрт ұйқыда жатқанда Нұртасым таңғы 5-те тұрып, ауруханаға кетеді. Ұйқысы қанбайды. Кеш келеді, кейде ауруханада түнеп қалады. Тамақты беріп жіберемін, бірақ соны жеуге де уақыты болмай, аш жүретін күндері көп еді. Сонда да ренжімейтін. Баламның қабағы ашық, жүріс-тұрысы сұлу, келбетті, ақкөңіл, жақсылықтан жаралған жан еді ғой. Өзіне қастық жасап жүргендерді де досына айналдырып, кеудесін соғып, «мен сондаймын, пәлен дегеннің жақынымын» деп келгендердің өзін кішірейтіп жіберетін қасиеті болатын. Осындай ойлармен жатып өзімді-өзім алдаймын, «ол тірі» деймін. «Өлді» деуге қимаймын. Ол сөзді естігім де келмейді. Әншейінде телефонмен сөйлескіш едім, телефон жауым болды. Ол шырылдап жатса, дірілдеп қалам, ешкіммен тілдескім келмейді. Балконға шығам, өзімді-өзім тастап жібергім келеді. «Жынды болма. Қалған балаларыңды ойла» деген ішкі сезім сыбырлайды. Енді не істеймін? Өртеніп барам әлде күйіп өлейін бе? «Жоқ, өз өліміммен өлейін» деп ақылға келем. Япыр-ау, кеше ғана үйім бақытқа толы еді. Әрбір затым қымбат еді. Бөлмеден-бөлмеге кіріп, аялап тұратын едім. «Қартайғанда бақыт бер деген осы шығар» деп, Аллаға ризалығымды білдіріп отыратынмын. Енді не болды? Үйімнің сәнін алып кеттің-ау, Нұртасым. Аһ ұрып іштегі уды сыртқа шығарып тастап, ақылға келіп: «Батырыма, Нәргүлімнің бала-шағасына, Нұртасымның көзі – Салтанаты мен Дарқанына амандық бер» деп жалбарынам. Қақпаның қоңырауы шырылдаса, Нұртасым келіп тұр екен деп терезеге жүгірем. Ой-сезім, алдайсың-ау… Адам өмірі алдаудан тұратынын енді білдім. Ажал Нұртасымды да алдап алып кетті-ау! Ең болмаса, бір ине денесіне шаншылмай, бір дәріні ауырдым деп ішпеп еді. Жоқ, ауырды ғой, талай рет «ыстығы 39 болды. Тамағы ауырды, мені тыңдамай, қызметке кетіп қалды» деп Шолпан телефон соқты ғой. Мен де дәрменсіздік танытып: «әкесі де сондай еді, ұқсамасаң, тумағыр», – деп қоятынмын. Кешке үйіне телефон соқсақ: «әлі келген жоқ, тәуірмін деп телефон соқты, ота жасауға кіріп кетті» дейді. «Бойыңдағы ыстығы қайтты ма екен?» десем, «Оған қарамайды, мама. «Ауру – ажал аузында» деген» – дейді. «Ота жасап тұрып әлсіздіктен өзі құлап қалса, қайтеді?», – деп ашуланам. «Қасындағы медбикелер әлсін-әлсін маскасын ауыстырып, терін сүртіп тұрады», – деп Шолпан да алданатын. Үйге келген соң денесінің ыстығы қайта көтеріледі. Ертеңіне «бәрі дұрыс» дегенде даусы қарлығып тұратын. Үнемі тамақ ауруына ұшырайтын, жүректің тамырын біртіндеп жұқартып үзді ғой…

Ой, балам-ай, жеті сағаттап ота жасағанда тікеңнен тік тұратын аяғың, ішектен обыр іздеп қанға малынған саусақтарың қалайша тыныш жатыр? Кеудеңде жаның болса, «мама» деп күніне бір рет телефон соғатын едің ғой, балам… Міне, ойламаған жерден төбеге жай түсті. Ойпыр-ай, түсім бе дейін десем, соншама мыңдаған халық қазаңа келіп, жылап жатты. Жансыз денең Кеңсай деген адам өліміне тоймайтын төбеде жатыр. Сенсең де, сенбесең де осы. Сабыр сақтамасаң, жынданасың. Өлген қайтып келмейді, басқа балаларыңның берекесін алма, олар да жетісіп жүрген жоқ. Іші түтін, сырты бүтін.

Бір жылдары, сірә, 1997 жылы болуы керек, «Рәтбек қажы Нысанбайұлымын» деп телефон соқты. «Әйелімді ажалдан алып қалған – сіздің балаңыз Нұртас. Сізге рахмет айтып әрі кешірім сұрағалы тұрмын. Алдымен істің мән-жайын түсіндірейін, тыңдайсыз ба?», – деді. «Әрине, тыңдаймын». Рәтбек қажының сондағы айтқан әңгімесі: «Әйелім түнімен ауырды, Нұртасқа әкеліп едім, қолымен бүйірін сипап көріп: «тас тұрып қалған, дереу операция», – деді. Шошып кеттім. «Әу, жігітім не деп кеттің? Ине салмайсыңдар ма, бірден ішін жару деген не сұмдық?» – деп ашуландым. Ол сөзімді құлағына да ілген жоқ. Қасындағыларға: «Дереу операция залына дайындаңдар!», – деп бұйрық берді. Мен ашумен бас дәрігерге келдім. Өзім дірілдеп тұрмын. «Бірден ішті жарып тастаймын деген не сұмдық? Анау жігіт кім өзі? Әйелімді өлімге итермелеп…» – деймін. Бас дәрігер: «Қорықпаңыз. Нұртастың ең үлкен қасиетінің бірі – ол аурудың диагнозын бірден дәл қояды. Екіншіден, отаны өзі жасаса, біріншіден, Аллаға, екіншіден, Нұртасқа сыйыныңыз. Әйеліңізді аман-есен тік тұрғызып береді», – деді. Көңілім жайланғандай болды. Аурухана ауласында біраз жүрдім. Дегенмен қорқамын. Дәрігерлердің бірі: «Алаңсыз үйіңізге қайтыңыз, ота біткен соң шақырамыз», – деді. Амал жоқ, үйге келдім. Бір кезде «әйеліңіз аман, келіңіз» деп телефон соққан соң бардым. Дәрігерлер бөлмесінен күлімсіреп Нұртас қарсы алды, екі алақаны толған – ірілі-ұсақты тастар. «Бұл не?» деймін көзім бадырайып. «Бауырдан алынған тастар». «Қой, мүмкін емес», – деп сенімсіздік білдірдім. «Өзіңіз біліңіз», – деді Нұртас нық сөйлеп. Нұртастың өз мамандығын жетік меңгерген, атағы бүкіл Қазақстанға белгілі хирург әрі Кәкімжан Қазыбаев ағаның ұлы екендігін кейін білдім, жеңгей. Өзім қажылыққа кетіп барамын, әйелімді Нұртастың қарауына қалдырып, көңілім жайланды. Сізге сыйға өзім аударған Құран Кәрімді беремін». Сол Құран Кәрім бүгінге дейін жазу үстелімнің үстінде тұр. Күніне бір бетін ашып қоятын едім, түгел оқып шықтым, оның қасына Нұртасым Израильдің мешітінен әкелген таспиықты қойып, кейде санап отырып, балаларыма амандық тілеуші едім. Нұртасымның өмірін ұзарта алмады-ау, балам кетіп, шалқақ жүрген еңсем түсіп, дәрменсіз бос кеуде болып қалдым-ау. Қарағым, балам-ай, сен барда жан-жағым толып, өмірде менен бақытты жан жоқ еді-ау.

…Сен туарда Татарка көшесінен ауласы кең, қазіргі тілмен айтқанда, коттедж, бес бөлмелі үй жалдадық. Әкең ол кезде «Лениншіл жастың» жауапты хатшысы. Айлығы шайлығына жетпейтін. Бірақ жастықтың жалындап тұрған кезі. Айлығымыздың жартысын жалдаған үйге береміз. «Өлсең, көрің кең болсын» деген бар, тұрған үйіміздің кеңдігіне қуанамыз, келімді, кетімді қонақтар да «жақсы жайда тұрады екен» деп мақтанып жүреді. Барымызды соларға арналған дастарқанға саламыз. Қалған уақытта қарыз алып, айлыққа жетеміз, сонда да қабағымыз түйілмейді. Дос-жарандармен бас қоса қалсақ, әнімізді айтып, биімізді билеп, жарқырап жүреміз. Әр күніміз бақытты-ақ. Сөйтіп жүргенде толғағым басталды. Әлі есімде, 1958 жыл, қыркүйектің 26-сы. Кәкең Қостанайдан іссапардан келді. Ол жылы егін бітік шығып, республика диқандары алас-ұрып жатқан кез. Студент біткеннің бәрі астық үшін айқаста. Жастар газеті қызметкерлері де диқандардың арасынан табылады. Босанатын күнімнің жақындығын ескерген Кәкеңнің ерте келген беті. Кәкең келісімен үйіміз қуанышқа бөленді. Соңғы күндері денем ауырлап, жүрісім баяулап жүрген еді, бәрін ұмытып, атқа мінгендей шауып кеттім. Нәтәйімізге 1 жас 6 ай болған. Соны көтеріп алыппын. Кәкең Нәтәйін өз құшағына алды. Көз қиығымен-ақ мені еркелетіп әрі жаны ашып тұрғанын сездірді. Ол күні алаңсыз ұйықтап тұрдық. Өйткені жеке үйде тұрғандықтан, түнде қорқатын едік. Таңғы астан кейін Кәкең қызметіне кетті. Ол кетісімен толғақ басталды. Қайынсіңлім Рая аялдамадағы телефоннан «Жедел жәрдем» шақырды. Нұртасымның толғағы да, тууы да өте жеңіл болды. Күндізгі сағат 12-де перзентханада, балам өмірге келді. Әкесі келгенде дәрігерлер сүйінші сұрап қуантыпты. Сол күні марқұм жолдастарымен терезе алдына келіп, «дүниеге ұл келді» деп, бәрі қуаныштарын ішке жасыра алмай мақтана айқайлап еді. О, дүние, көрген түстей зымырап жылдар өте шықты. Ол кезде материалдық жағымыз төмен болғанымен рухани бай едік. Бақыттан шалқып едім-ау… Енді көзімнен қанды жасым ағуда, Кәкең де, оның атын шығарған перзенті, ел-жұрттың сүйіктісі болған Нұртасым да жоқ. Бірге жүрген, дос болған, бірін-бірі қолтықтан демеген, бірінің қуанышына бірі қуанған Хайдолла Тілемісов, Сапар Байжанов, Саттар Бөлдекбаев, Төлеухен Кенжебаев, Кекілбай Нүсіпбеков, Ұзақ Бағаев, бәрі – о дүниелік. Осы азаматтардың көбісі бұл өмірден ерте кетті. «Неге?» деймін өзіме-өзім сұрақ беріп. Өйткені біздің замандастарымыздың балалық шағы болған жоқ, ашаршылық, қуғын-сүргін, соғыс, сұм заманды бастарынан өткізді, жүйкелері тозды. Оқу іздеп Алматыға келді. Күндіз-түні ашқұрсақ жүріп білім, ғылым іздеді. Өз күштерімен республиканың бір-бір тұтқасын ұстады. Бірақ еңбектерінің қуаныштарын, балаларының азамат болғандарын көре алмады. Өкінішті-ақ. Сонымен Нұртасым екеуміз сегіз күн перзентханада жаттық. Тоғызыншы күні шығаратын еді. Кәкең жолдастарымен үйімізде шілдехана өткізуге дайындалып жатқанын күнде келіп айтып кетеді. Жігіттердің арасында жүрген жалғыз әйел – менің құрбым, балаларымның кіндік шешесі, Кәкең өлгенде үйінен безіп, бірнеше жыл қасымда сүйеу болған – Мәуле, Кәкеңнің Мәулешкасы, Хайдолланың жары. Мәуле жаным, кешір… Төсек тартып жатқандықтан, сен о дүниелік болғаныңда жылыңа да бара алмадым. Өйткені сен қаладан кетіп қалып едің ғой. Бірақ Нұртасың сенің өлі денеңді өз ауруханасына әкеп түнетіп, жуындырып, жаназаңды шығартып, сіңлің Сәуленің үйінен соңғы сапарға шығарып салды. Нәргүлім, Батырым, Нүркенім Нұрланыңның жанында болды. Кейін аурудан айыға бастағанда зиратыңа бардым. Нұрланың әкесіне Ақтаудың тасынан кесене салған. Оны өзің көрдің. Сол кесене – мәңгілік тұрақтарың. Хайдолла екеуің қосылып ән айтқанда отырғандарды тамсандырып, ұйытып, жүректерін елжірететін едіңдер, жүріс-тұрыстарың да әдемі еді-ау. Бәрі өтті, кетті. Өмірлерің жалғасып жатыр. Нұрланнан ұл-қыз, немере, шөбере бар. Сонымен, перзентханадан бізді шығарады деген күні шығармады. Нұртасымыздың кіндігі түспеді. Ол кезде шақырылғандарға «бүгін келме» деп айтқанға қазіргідей қалта телефоны тұрмақ, үйлерінде жай телефон да жоқ. Бәрі үй жалдап тұрады. Бізсіз шілдехана өтті. Барлық жиған азық-түлік, арақ-шарап ішіліп, желініп қойды. Енді не істейміз? Ақша жоқ, қарыз беретіндер де табылмай тұр. «Бүгін қалайда шық, жігіттерден аздап жасырып қалғандарым бар», – деп күлімдеп тұрған Мәуленің терезенің ар жағындағы бет-әлпеті әлі көз алдымда. Мәуленің сөзіне сүйсініп тұрғанымда Кәкең, Хайдолла, Саттар келді. «Түнде өте жақсы отырдық. Бүгін балаң екеуің шығыңдар, тағы тойлаймыз, ақша табылады, алаңдама», – деп бірінің аузына бірі түкіріп қойғандай, рахаттана күлімдеп сөйлеп, құшақтасып, бір үйдің баласындай жарасып тұрды. Түнгі отырыстан шаршап қалған, өздерінше білдіртпейді. «Сен, келіншек, ұл таптым деп Кәкеңе еркелей берме, бүгін шық» дейді Саттар. «Келіншегіме даусыңды көтермеші. Ол өмірге ұл әкелді, не айтса да орындаймын» дегендей, Кәкеңнің тұрысы өзіне жарасып, жолдастарын еркелетіп тұр. Елуінші-алпысыншы жылдардағы қуанышты, бақытты күндерімді еске алып, рахаттанып отырғанымда Нұртасымның о дүниелік болғаны ойыма түсіп, есімнен қайта адаса бастадым. Қайғыдан өртеніп өлсем де Нұртасым жоқ. Іштегі дертті сыртқа шығару үшін аулаға кеттім. Біраз дауыстап жылап болып, өзімді-өзім қолға алып, Нұртасымды ел есінде қалдыру үшін қаламымды қолға алдым. Сонымен перзентханада он күн жатып, үйге келдік. Үйге Бауыржан Момышұлының бәйбішесі – Жамал апай келіп, үй шаруашылығын басқарып кетіпті. «Қазір Баукең келеді, бәріңе шай қамын жасап жатырмын», – деп анамдай қарсы алып, баланың бетін ашып көріп: «Алла қаласа, үлкен азамат болады, Баукең көрімдігін береді», – деді. Сөйткенше Баукең келді. «Көрімдігі» деп 50 сом берді. Апай: «Бала менікі», – дегендіктен, 25 сомын апайға бердім. Қалған 25 сом ол кезде үлкен ақша еді, байып қалдық. Кешке жолдастар келді. Үйімізге 50 адам сыйды. Баламызға қойылған атты қалпаққа салып араластырып, өзім таңдадым. Кейін «Социалистік Қазақ­стан» газетінің бас редакторы болған, өмірден ерте озған Ұзақ Бағаевтың қағазға жазған аты «Нұртас» екен. Сөйтіп, ұлымыздың есімі Нұртас болды. «Бір кезде Министрлер кеңесінің төрағасы болған, ел азаматы Нұртас Оңдасыновтай атақты болсын», – деп тілек тіленді. Сол тілек орындалды. Нұртасымды халық жақсы көретінін білетінмін. Мақтағандарға рахметімді айтып кететінмін. 2008 жылдары Оқжетпеске демалысқа бардым. Әрі өтсем де, бері өтсем де танымайтындар тоқтатып: «Апай, мен Оралдан едім», – десе, енді бірі: «Ақтөбеден», «Атыраудан», «Алматыдан», «Астанадан едім», – дейді. Сонда бәрі де: «Сіздің балаңыз маған ота жасап, өлімнен қалдым. Сіздің Нұртастың мамасы екеніңізді естіп, сәлем бергелі тұрмыз. «Нұртастай баланы өмірге әкелген алып ананы көрдік» деп ауылымызға айтып барамыз» дегенді айтатын. «Солардың сөзін естіп қанаттанып, өсіп қайтып едім-ау», – деп зарлаймын. Балама көз тиіп кетті. «Ойпырай, өмірің өтіп барады екен ғой, неге елдің сүйіктісі болдың, көзге көрінбей-ақ тірі жүрмедің бе?» деймін. Несін айтасың, өзімді-өзім жеп жіберем, тіпті өзімді жек көрем. Нұртасымның қарамағындағы бір хирург «Нұртас аға ғасырда бір туатын сирек хирург» деді… Одан сайын ішім күйеді. Сондай баладан қалайша айырылып қалдым? Күйретіп кеттің-ау, еңсемді түсіріп кеттің-ау, балам… Баласы өліп, артында қалған шеше кімге керек? Өзімді қалай жазалаймын? Тағы да өзімді сабырға шақырып: «Батырыңның, Нәргүліңнің амандығын тіле», – деп ұрсамын. Бірақ Нұртасымды ұмыта алмаймын.

«Мама, сен ауырсаң, жүрегім ауырады, сен ауырмашы», – деуші едің. Жүрегім ауырып, талай рет өлім аузында жаттым. Сонда қасымда түнеуші едің. Бір күні бар күшімді жиып: «Балам, мен өлсем, несі бар? Бәрің өстіңдер, жасым ұлғайды, әкеңнің атын шығару үшін бар шаруасын жасадық. Мені уайымдамашы, сен қалған балаларға бас-көз боласың», – дегенімде: «Бұл сөзді айтпа, мама! Айтпа, мама! Жалынамын», – дегенсің. Ойпырай, өз денсаулығыңды ұмытып, Құдайдан менің тірі қалуымды сұрапсың, ол тілегіңді беріпті, бірақ өзің кеттің. Ондай тірліктің маған қажеті жоқ еді-ау, жоқ еді-ау… Мен ғана жылап жатқам жоқ. Сені білетіндердің де көз жасы төгілді. Өзіңмен дос болған, институтта бірге оқыған Алмас Шарманның «Литер» газетінде (17 тамыз, 2012 ж) шыққан «Огонь высокого служения» деген естелігінен үзінді келтірейін: «Не стало Нуртаса Казыбаева. Он ушел из жизни полным энергии, планов, перспектив. Те кто знал его близко, тяжело осознают потерю, чувствуют опустошение, горькое ощущение того, что мы лишились феномена чистой доброты, искренности, бескорыстия, порядочности. Его огромная работоспособность, высочайший профессионализм и гуманное отношение к пациентам позволили ему спасти многие сотни жизней. Блестящий врач Нуртас обладал филигранной хирургической техникой. В Америке хирурги такого масштаба и квалификации зарабатывают миллионы долларов. Он не стремился к бутафорным регалиям и мнимым привлегиям. Кандидатскую диссертацию он защитил еще в советское время в Москве под руководством известнейшего хирурга-академика Стручкова. Мы лишь учились по учебникам Стручкова, а Нуртас вместе с ним уже оперировал. Он гордился своей принадлежностью к этой академической школе».

Иә, Нұртасты Стручков аспирантураға өзі қалдырды. Сол ауруханада партия ұйымының хатшылық қызметін атқарды, әрі оқыды, үйренді. Мәскеуде хирургия институтының орталығында қорғады. Әкесі екеуіміз 800 адам сиятын залға кіргенімізде ақ халаттылар толып отыр. Орын жоқ. Алдыңғы қатарда генерал-лейтенанттар отырды. Әскери дәрігерлер болар деп ұқтым. Нұртасым қорғауға шыққанда залда шыбын ызыңы естілмеді. Әр сөзі нық, бірақ мен медицина терминін түсінбедім. Сөйлеп жатыр, сөйлеп жатыр. Үні жағымды. Қорқыныш, үрей жоқ. Әкесінің қолын ұстап отырмын. Бұл – қуанғаным. «Балам өте әдемі екен», – деп сұқтанып қоям, «ой, Алла, кешір мені, тіл-көзім тасқа» деймін. Әкесінің түрі қуанғаннан қызылшырайлана түсті. Балама қараймын, айтарын айтып болысымен, сұрақтар жаңбырша жауып кетті. Бойымды қорқыныш биледі. Жаңағы генералдар өші бардай сұрақтың астына алды. Кәкең марқұм маған қарап: «қорықпа» деді. Жанымда отырған ақ халаттылар қолымды ұстап, маған қарап жымиып қояды. Сұрақ тоқтатылды, мен де есімді жидым. Медицина ғылымының докторы Стручков сөз алды. Сөйтсем, академик Стручковтың баласы екен, академик ауырып, келе алмады. Шығып сөйлеушілердің бірі – генерал-лейтенант Самохвалов қой деймін (аты-жөнін ұмыттым, сұрап алатын балам енді жоқ қой), мақтап жатыр, мақтап жатыр. Сөз тоқтатылды. Баламды айналасындағылар құшағына алды. Бізді де жан-жағымыздағылар қоршауға алып, құшақтап жатты. Бұдан өткен бақытты сәт болмас. Кәкең екеуміз аспанға ұшып кеткендей болдық. Артынан банкет бердік. Кәкең академикке телефон соқты. Оның айтқаны: «Нұртас енді докторлықты қорғасын. Мен о дүниелік болып кетсем, балам жетекшісі болады», – депті. Академик сол жылы қайтыс болды. Баласына көңіл айттық. Алматыға келіп, үйімізде қонақ болды. Нұртас бір-екі жыл Алматыда қызмет істегісі келетінін айтты, содан тәжірибе жинақтау үшін Қалқаман ауруханасына орналасты. Келесі жылы Кәкең Мәскеуге барған сапарында Нұртастың ғылым кандидаты құжатын әкелді. Менен көрімдік алды, содан он күн өткенде жүректен Кәкең о дүниелік болды. Шаңырағымыз сынды, бірақ уықтары аман қалған соң барлық ауыртпалықты көтеріп едік. Нұртас солай Мәскеумен қош айтысты. Негізі, Нұртасымның жолы құтты болды. Жыл сайын туған күнінде үйімізде бір қуаныш болатын. Бір жасқа толар кезінде әкесінің қызметі өсіп, облыстық «Жетісу» газетінің бірінші орынбасары болды. Үкіметтен екі бөлмелі үй алдық. Үйлі болдық, өз шаңырағымыз бар деп қуандық. Сол үйді аларда біраз қызықтар болды. Ол кезде үйлер өте аз салынады, «үйдің бүкіл құжаты дайын болғанша, үй алатындар өз үйлеріңді күзетіңдер, біреу-міреу басып кіріп алса, шығару оңайға соқпайды» деп ескерткен. Мен Нұртасыммен ауруханаға түсіп қалдым. Қызымызды бір апаға бақтырамыз. Кәкең қызметтен түнгі бірсіз шықпайды. Бірде үйін күзетуге барса, үйдің кіре берісіндегі шамдар әлі жағылмаған, тастай қараңғы. Біздің үйіміз төртінші қабатта. Әр үйдің есігінің алдында бір-екі адамнан. Бәрі Кәкеңді тексереді. Төртінші қабатқа шыққанда біреу: «Ілгері жүрме, атам» деген. «Үйімді иемденіп алған екен» деп жүрек құрғыр ұшып кете жаздады. «Сен Кәкімжанбысың» дегенде ғана Саттардың ағасы Жапсарбай екендігін таниды. «Саттар екеуіңнің үйіңді күзетіп жатырмын» дегенде ғана тұла бойдағы діріл азайды», – деп күлетін. Бірде «Ордер алдым. Үйге қызымыз екеуміз көшіп алдық» деп келді. Қуанышы қойнына сыймай жүр. «Мектепке алғаш барғаннан кісі есігінде жүрдім. Енді өз үйім бар. Балаң екеуің жатып алмай, тез шық. Көршінің бәрін танисың, өзіміздің жігіттер. Күнде бір үйден тамақ ішеміз, күн сайын той» дегенде бет-жүзінен нұр шашылады. Нұртасымды құшақтап үйге келдім. Кішкене екі бөлме. Қазіргі шамамен айтқанда, 34 шаршы метр. Ас үйі төрт-бес шаршы метр. Жалдап тұрған үйіміз 250 метр еді. Көңілім қоңылтақсып қалды. Телефон соғылды. Кәкең. «Қалай, үйіңді аралап жүрсің бе, кең сарай емес пе?» Амалсыздан «Құтты үй болсын» дедім үнім баяулап. Қазір ойласам, не деген астамшылық! Сол заманым қайтып келсе, одан артық бақыт жоқ еді, беу дүние-ай…

Орынша Қарабалина-Қазыбаева

Редакция таңдауы

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...
yas

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи...
aza

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен...
263642.p

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе...

Жаңалықтар

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи ізімен» ғылыми-экспедициясы аясында Өзбекстан Республикасының Наманган қаласынан Қожа Ахмет Ясауи шежіресінің бір...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

«Наконец-то» Бекшин алматылықтарға үндеу жасады

Алматы қаласының бас санитар дәрігері Жандарбек Бекшин наурыздағы мерекелер алдында қала тұрғындарына үндеу жасады, - деп хабарлайды өңірлік СЭБД баспасөз қызметі. Бекшин үндеуінде алматылықтардан...

Армениядан жеткізілген көліктердің тіркеу мерзімі ұзартыла ма?

Қазақстанға Армениядан жеткізілген көліктерді тіркеу мерзімі 1 наурызға дейін ұзарды, - деп хабарлайды Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі. ІІМ мәліметінше, Қазақстанда 2020 жылдың 1 ақпанына...

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Министрдің айтуынша, қоғамдық...

Қытай келісімдерді елемей, қазақ пойыздары қараусыз қалып жатыр

"Жүк жөнелтушілердің бастамасымен Қытайға тауарларды қабылдауға уақытша тыйым салу енгізілді", – деп хабарлайды «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы (ҰК)»АҚ баспасөз қызметі. «ҚХР-мен шекарадағы бекеттерде жағдай...

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп хабарлайды  тengrinews.kz сайты. Аталған «құжатта» Ресейде тіркелген автокөлік иелеріне Қазақстан аумағында жалпы сенімхатсыз...

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе олардың бәрі өз бетінше өзгеріп, даралана бастайды. Өйткені уақыт ағымындағы түрлі әсерлер...

Елімізге Түрікменстаннан 153 қандасымыз көшіп келді

Бүгін Түрікменстан Республикасынан 153 қандасымыз тарихи Отанына көшіп келді, деп хабарлайды mangystaumedia.kz. 2020 жылы әлемде орын алған пандемияға байланысты елімізде көшіп–қонушылар ағыны кейінге қалдырылған болатын....

Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип...

Мәди Манатбек жаңа қызметке тағайындалды

Шымкент қаласы әкімінің өкімімен Ішкі саясат және жастар істері жөніндегі басқармасының басшысы міндетін атқарушы болып Мәди Манатбекұлы тағайындалды. Мәди Манатбекұлы 1978 жылы 25 мамырда дүниеге...

Бас прокуратура үндеу жариялады

Әлеуметтік желіде жекелеген тұлғалар елдің әртүрлі аймақтарында заңсыз митингіге   шақырып жатыр. Осыған байланысты ҚР Бас прокурорының орысбасары Б.Б. Дембаев үндеу жариялады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының...

Вице-министрдің не үшін қамалғаны белгілі болды

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбековтің ұсталуына қатысты түсінік берді. «Мәдениет және спорт вице-министріне қатысты сотқа дейінгі тергеу...

Елбасы Түркия президентін құттықтады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Әңгіме барысында Елбасы Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, зор...

Полиция қызметкерлері жүкті әйелді автокөлікте босандырып алды

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкерлері келіншекті автокөлікте босандырып алды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға 26 ақпанға қараған түні Самара-Шымкент автожолы...

Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойы басталды

Бүгін жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойын республика көлемінде ресми түрде мерекелеу басталды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев елордадағы Жамбыл ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, Қ.Қуанышбаев атындағы...

COVID-19: Әлемде екпе салдырғандар саны індет жұқтырғандардан екі есе көп

Әлемде коронавирусқа қарсы екпе алған адамдардың саны пандемия басталғалы індет жұқтырғандардың жалпы санынан екі есе көп, деп хабарлайды ТАСС.  Қазіргі уақытта шамамен 227 миллион адам...

Әзірбайжан Таулы Қарабақта әуежай құрылысын бастады

Әзірбайжан билігі Таулы Қарабақта халықаралық әуежай құрылысы басталатынын мәлімдеді. Нысан Иранның шекарасына жақын жерде, Шуша қаласынан 60 шақырым қашықтықта орналасқан Физулиде бой көтереді. Ел президенті...

Алғыс айту күні: Елордада мерекеге орай қандай шаралар өтетіні белгілі болды

Елімізде 1 наурызда Алғыс айту күні атап өтіледі. Бұл мерекеде елордалық театрлар медицина қызметкерлерін, эпидемиологтарды, педагогтарды, құқық қорғау органдарының қызметкерлерін спектакль көруге шақырады, деп...

Жол карталарын іске асыруға мониторинг жүргізу үшін цифрлық платформа әзірленеді – Б.Байбек

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек Facebook желісіндегі парақшасында партияның алдағы кезеңге арналған жоспарларымен бөлісті. Оның айтуынша, 1 наурызда «Nur Otan» партиясының құрылғанына...

Ақтөбе облысында 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті

Бүгін, 26 ақпанда сағат 11:55-те Шалқар ауданының Ұлпан теміржол станциясында 43 вагон құрамының 22 жүк цистернасы жолдан шығып кетті. Оның ішінде 13 цистерна аударылып, ұзындығы...

Винсент Ван Гогтың «Монмартрдағы көше көрінісі» картинасы сатылымға шығарылды

Винсент Ван Гогтың әйгілі картинасы – "Монмартрдағы көше көрінісі" саудаға шығарылды. Сурет бұрын-соңды көпшілік назарына ұсынылмаған, картина қайтадан сатылғанға дейін, Қытайда содан кейін Голландияда...

Қызылордада сауна әкімшісі жеңгетайлықпен айналысқан

Қызылордада жеңгетайлықпен айналысқан азаматша ұсталды, деп хабарлайды Polisia.kz. "Қызылорда қаласында жедел-профилактикалық іс-шаралар жүргізу барысында пайдакүнемдік мақсатта жеңгетайлықпен айналысып жүрген азаматша анықталды. Облыс орталығындағы сауналардың...

Білікті хирург қандасымыз: Орыс тілін білмегендіктен базар жағалап кеттім

https://youtu.be/zzD6QU3BF6M Сюжет авторы Нұржан ТҰРҒЫМБАЙ Тілші Ділда Уәлибек

1 наурызда әскерге шақыру басталады: Қорғаныс министрлігі негізгі өзгерістерді атады

13 мыңнан астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші көктемгі шақыру кезінде еліміздің Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады....

Қырымбек Көшербаев Жамбыл ескерткішіне гүл шоғын қойды

Елордада Ж.Тәшенов және Амман көшелерінің қиылысында Жамбыл Жабаевтың ескерткішіне гүл шоғын қою рәсімі өтті. ҚазАқпараттың хабарлауынша, шараға ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев, Мәдениет және спорт...

Қырғызстан президенті Путинге не сыйлағанын айтты

Қырғызстан президенті Садыр Жапаров Ресейге жұмыс сапары кезінде Владимир Путинге қылыш сыйлады. Бұл туралы ол "Россияская газетаға" берген сұхбатында айтты. "Бұл қылышты Қырғызстанның ең мықты...

Елімізде азық-түлік жеткізу нарығы 75 пайызға өскен

2020 жылы Қазақстанда азық-түлік жеткізу нарығы 75% - ға өсті. Бұл туралы Chocofood қызметінің директоры Николай Щербак хабарлады, деп хабарлайды LS. Карантинге байланысты Қазақстанда азық-түлік...

Әлемде коронавирус құрбандарының саны 2,5 миллионнан асып жығылды

Әлемде коронавирус жұқтырғандар саны 113,5 млн-ға жетті.  Джонс Хопкинс университетінің дерегінше, індет жұқтырғандардың 89 миллионы емделіп шықса, 2 507 624-і қайтыс болды. COVID-19 жұқтырғандар саны бойынша...

Семейде 1879 жылы салынған тарихи ғимарат өртенді

Ғимараттағы өрт тек таң ата ауыздықталған. https://youtu.be/AwAQx5E_MLA Өрт 26 ақпанда Абай даңғылында 00 сағат 46 минут шамасында басталған. Өртті сөндіруге барлығы 19 техника, 55 адам жұмылдырылды....

Алматы облысында Ан-2 ұшағы мәжбүрлі түрде қонды

"Азия Континенталь" әуе компаниясының Ан-2 әуе кемесі Боралдай - Кеген бағыты бойынша РРК5481 санитарлық рейсін орындау кезінде Боралдай автомобиль жолынан шығысқа қарай 1,5 км...

Елімізде сүт өндірісі бойынша қай өңір көш бастап тұр?

Шығыс Қазақстан облысы сүт өндірісі бойынша республикада көш басында тұр. Бұл туралы ШҚО әкімі Даниал Ахметов халыққа есеп беру барысында айтты. «Соңғы бес жылда...

Ең сұлу волейболшылар рейтингі: Ресейлік спортшы Сабина Алтынбекованы басып озды

Грек басылымы Gazzetta планетаның ең сұлу волейболшы аруларының рейтингін жариялады. Рейтингте 25 жастағы ресейлік Алиса Маненок көш бастады, деп хабарлайды Politic. Бұған дейін аталған рейтингте...

Теміртау қаласының әкімі тұрғындардан кешірім сұрады

Теміртау қаласын жылумен қамтамасыз ететін ЖЭО-2 жұмысында ақау болып, тұрғындар аязда жылусыз қалды. Келтірілген қолайсыздық үшін Теміртау қаласының әкімі Қайрат Бегімов өңір халқынан кешірім сұрады. Мамандар...

2020 жылы 13 мың этникалық қазақ көшіп келді

2021 жылы Қазақстанда Көші-қон саясатының 2022-2026 жылдарға арналған тұжырымдамасы әзірленеді. Бұл туралы ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісінде ведомство басшысы...

Әлемдік ТОП-50 қатарына енген Қазақстан дзюдошылары

Халықаралық дзюдо федерациясы (IJF) Тель-Авивте өткен әлемдік «Үлкен шлем» турнирінен кейін дзюдошылар рейтингін жаңартты, деп хабарлайды Olympic.kz. Жаңартылған рейтинг бойынша ТОП-50 қатарына енген қазақстандық дзюдошылар...

Президент Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz компаниясының негізін қалаушыларды қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Кездесу барысында Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе Қасым-Жомарт Тоқаевқа компанияның қазіргі...

Жамбыл Жабаев – 175: Киевте поэзия кеші өтті

Бұл жайында Қазақстанның Украинадағы елшілігі Facebook парақшасында мәлім етті. Қазақтың көрнекті суырып салма ақыны Жамбыл Жабаевтың туған күні қарсаңында Киевтегі қазақ диаспорасы мен Қазақстанның Украинадағы...

«Nur Otan» Партиялық бақылау комитетін Артур Платонов басқарады

Партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың қаулысымен Партиялық бақылау комитетінің төрағасы болып Артур Платонов тағайындалды. Бұл туралы «Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек мәлімдеді. «Артур...

Нұр-Сұлтанда банк тонамақ болған күдіктілер ұсталды

Түн ішінде елордадағы банктердің бірінің ғимаратына есігін сындырып кірген екі күдікті ұсталды. Қалалық полиция департаментінің мәліметінше, түнгі сағат 02:30-да ішімдікке еліткен 2 жігіт шыны...

Қарағандылық судьяның ісін Жоғарғы сот қарайды

Қарағанды облыстық сотының судьясы Естай Исабековтің ісі Жоғарғы сотта қаралады. Судьяның әріптестері оның әрекеті судья әдебі кодексіне қайшы келетінін айтады. Алайда оған қатысты шешім...

Бүгін елорда мен Ақмола облысының оқушылары қашықтан оқиды

Нұр-Сұлтан қаласы мен Ақмола облысында ауа райына байланысты бірінші ауысымдағы оқушылар мектепке бармайды. «26 ақпан күні ауа райының қолайсыздығына байланысты қала мектептерінің бірінші ауысымындағы 0-9...

Өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды

Қазақстанда өткен тәулікте 855 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 135, Алматы қаласы - 110, Шымкент қаласы -...

COVID-19: АҚШ-та вакцинаның күшін әлсірететін вирустың жаңа түрі пайда болды

Калифорния технологиялық институты мен Колумбия университеті ғалымдарының пікірінше, коронавирус инфекциясының жаңа нұсқасында кездесетін мутация оған иммундық жүйенің әсерін сезінуге кедергі келтіреді, – деп жазды...

«Ұлы дала таңы» фильмінің түсірілім жұмысы басталды

Алматы облысы Панфилов ауданы Көктал ауылының маңында режиссер Ақан Сатаевтың «Ұлы дала таңы» толықметражды тарихи көркем фильмінің түсірілімі басталды, – деп хабарлады «Қазақфильм» киностудиясының...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

«Қазгидромет» мамандары 26 ақпанда болатын ерекше метеорологиялық құбылыстарға болжам жасады. Қазақстан аумағының басым бөлігінде фронттардың әсерінен тұрақсыз ауа райы сақталады. Кей уақытта қар жауады....

Марсқа қонған Perseverance тіршілік іздейді

Бейсенбі күні кешке NASA ғарыш агенттігі Марсқа жаңа Perseverance (Персеверанс) роверін қондырды (ағыл. – табанды, қайсар), - деп хабарлайды ВВС. Ровердің Қызыл ғаламшардағы басты міндеті...

Армения Қарулы күштері Пашинянның отставкаға кетуін талап етті

Армения әскері елдің премьер-министрі Никол Пашинян мен оның үкіметінің отставкаға кетуін талап етті, - деп хабарлайды РИА Новости ақпарат агенттігі.  Бас штаб басшысы Оник Гаспарян қол...

Доллар бағасы тағы да арзандады

Теңгеге қатысты доллардың ресми бағамы төмендеді. Ұлттық банк 26 ақпандағы америкалық валюта бағамын атады. Жұмада теңгеге шаққандағы доллардың ресми бағамы 414,77 теңге болады. Бұл ретте...

Қазақстанда аяз 40 градусқа дейін көтеріледі

26 ақпанда Қазақстанның 11 өңірінде ауа райы нашарлап, 35-40 градус аяз болады, деп хабарлайды "Қазгидромет". Жамбыл облысында, Тараз, Жезқазған, Қарағанды ​​облыстарында, Қарағанды, Жезқазған, Солтүстік Қазақстан,...

YouTube видеохостингі ата-ана бақылауы режимін енгізеді

Youtube платформасы ата-ана бақылауын орнатуға мүмкіндік беретін жаңа опцияны ойлап тапты. Бастапқыда YouTube видеохостингін жасаушылар 13+ жастағы бейнеге кіруді шектеді, сонымен қатар ата-аналарға балаларын...

Артур Төлепов әкімнің кеңесшісі болып тағайындалды

Актер Артур Төлепов Алматы қаласы ”Алатау” ауданы әкімінің штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалғанын айтып, халықтан қолдау сұрады. Ол өзінің әкімнің кеңесшісі болып тағайындалғаны жөнінде Instagram...

«Құлағым үсіп қалды». Желіде үскірік аязда жолда қалған қарағандылықтың бейнежазбасы қызу талқылануда (видео)

Әлеуметтік желілерде үсік шалып, аяз салдарынан зардап шеккен қарағандылықтың видеосы кеңінен талқылануда. Instagram желісіндегі shock_krg парақшасына жүктелген видеода ол Қарағанды облысы Шет ауданы Батық ауылына...

Алматының еріктілері қарт адамдарға қар тазалуда көмек көрсетуде

Алматының жастар ресурстары орталықтарының белсенділері мен жас отандықтар қарт адамдар мен коммуналдық қызметкерлерге көмектесу үшін қар тазалау акциясына шықты. Алматыда 24 ақпанда сағат 16.00-дан бастап...

Сауль «Канело» Альварес: «Головкинді сұлатып түсіремін»

Мексикалық былғары қолғап шебері Сауль «Канело» Альварес журналистердің оның Геннадий Головкинге қарсы үшінші кездесу өткізуді қай уақытқа жоспарлап отырғаны туралы сұраққа жауап беруден мезі...

Исламжан Насыров ҚПЛ-дан неге «қашып кеткенін» түсіндірді

Екатеринбургтік "Оралдан" ҚПЛ-ға ауысқан Исламжан Насыров "Тұраннан" (бұрынғы "Арыс") кетіп қалды. Бұл туралы инсайдер Айдын Қожахмет өзінің телеграм-каналында хабарлады. Бәрі жақсы сияқты болған, Насыров матчтардың...

Facebook ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар инвестицияламақ

Американың Facebook компаниясы алдағы үш жылда ақпарат индустриясын қолдау үшін 1 млрд доллар қаржыны инвестициялауды жоспарлап отыр. Бұл туралы компанияның жаһандық саясат және коммуникациялар...

Тұрғын үй бағдарламасымен жастарға берілетін баспана құны қанша?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай жастарға арналған тұрғын үй бағдарламасы арқылы берілетін баспана бағасы қанша теңгеге айналатынын айтты. «Қазір Нұр-Сұлтан мен Алматыда...

Мемлекет басшысының Ұлттық кеңестің V отырысында сөйлеген сөзі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің V отырысында сөйлеген сөзін жарияланды. Құрметті жиынға қатысушылар! Ұлттық кеңестің қызметі әуел бастан қоғамның ерекше назарында. Оның жұмысына...

Елбасы Бауыржан Байбекті қабылдады

Кездесуде «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!» сайлауалды бағдарламасын әрі қарай жүзеге асыру мәселелері, сондай-ақ сайлауаралық кезеңдегі партияның жұмыс жоспары талқыланды. «Nur Otan» партиясының Төрағасы...

Алматы-Бішкек тас жолында 7 көлік соқтығысты

Алматы-Бішкек тас жолында қалың қар мен көктайғақ салдарынан 7 көлік соқтығысты. Оның ішінде біреуі жолаушылар автобусы. Бір адам дене жарақатымен ауруханаға жеткізіліп, тексеруден кейін үйіне...

Павлодар облысында өрт сөндіру кезінде ТЖМ қызметкері қаза тапты

Павлодар облысы Ақсу қаласының Ақсу шағын ауданында өрт сөндіруші қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапты, – деп хабарлайды ҚР ТЖМ ресми өкілі Талғат Уәли. «2021...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...

Орындалмаған уәделер

Кемшілікті мойындау да – ерлік Есептік кездесулерге қашықтан қатыс­қан тұрғындардың көпшілігі әкімдер көз­бояу­шылықтың көкесін карантинде көр­сетті деп кейіді. Есеп онлайн форматта бе­рілгендіктен бұрынғыдай тұтқиылдан қойы­латын...

Қазақ көші қолдаусыз болған емес

Қазақ көші атажұртқа сап түзегелі қилы жағдайды бастан кешті. Әйткенмен қандастардың салқар көші байырқалаған жоқ, байсалды болды. Оған себеп дүниенің төрт бұрышынан ағылған көштің...

Максим СПОТКАЙ: Қиындықта көрген қамқорлық ешқашан ұмытылмайды

Шын мәнінде, қазақ – ерекше алғысқа лайық халық. Себебі қазақтар қиын-қыстау за­­­манда осы мекенге жер аударылған түрлі этнос өкілдерін құшақ жая қарсы алып, қол­дау...

Аскер ПИРИЕВ: Бірліктің арқасында талай жеңіске жетеміз

– Елбасы Н.Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру идеясын алғаш рет 1992 жылы Тәуелсіздіктің бірінші жылдығына арналған Қазақстан халықтарының фору­мында айтқан болатын. Ал 1995 жылғы...

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап тұрған ұжым. Сахнада өнер көрсе­те­тін жануарлардан толық­тай бас тартқан олар түрлі қойы­­лым­­дарды...

«Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасы кімдерге арналған?

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай «Елорда жастары» тұрғын үй бағдарламасының қай санаттағы жастарға арналғанын түсіндірді. «Қазір осы бағдарлама бойынша талаптар әзірленуде. Бұл...

Елорданың көктемгі әуендері

Наурыз айында «Астана Опера» камералық залында елорда тұрғындары мен қала қонақтарын балалар мен ересектерге арналған жарқын концерттік бағдарламалар мен керемет спектакльдер күтеді. 5 және 9...

ЕҚЫҰ ПА Бас хатшысы Роберто Монтелла: «Астана рухын» жандандыруымыз керек

24 ақпанда ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының сессиясы бейне конференция байланысы бойынша өз жұмысын бастады. Оған Сенат Төрағасының орынбасары Асқар Шәкіров бастаған ҚР Парламентінің делегациясы қатысты. Сенат...

Қазақстан Елшісі Моңғолияның Премьер-Министрімен кездесті

Қазақстанның Моңғолиядағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Жалғас Әділбаев Моңғолия Премьер-Министрі Лувсаннамсрай Оюун-Эрдэнэмен кездесуі өтті. Ж.Әділбаев Л.Оюун-Эрдэнэ мырзаны Премьер-Министр қызметіне тағайындалуымен және дәстүрлі Шаған мерекесімен (ай...

Рейтинг: Мемлекет тілін білмейтін министр кім?

Ranking.kz аналитикалық компаниясы қазақстандық министрлердің тіл білу рейтингісін жариялады. Қазақстанда екі министр 5, төрт министр 4, бес министр 3, жеті министр 2 тілді меңгерген. Ал...

Қат мамандық қайсы?

Еңбек нарығы заман ағымына қарай үздіксіз өзгеріп отырады. Бүгін бәсі жоғары тұрған маман­дық­тар уақыт өте келе сұраныстан шы­ғып қалуы әбден мүмкін. Окс­форд университетінің ғалымдары...

Алматыда мыңнан астам ана сақтандыру есебінен ЭКО жасата алады

Қазақстанда экстракорпоральды ұрықтандыру процедурасының қолжетімділігі артты. Бұрын тегін медициналық көмек шеңберінде ғана жасалатын жоғары технологиялық қызметтің бұл түрі 2020 жылдан бастап медициналық сақтандыру пакетіне...

ДИМАШ – АҚИҚАТҚА АЙНАЛҒАН АРМАН

Әр ұлттың өніп-өскен, мекен еткен жеріне орай өзгеше болмысы қалыптасатыны ақиқат. Ұлы дала төсінде мыңдаған жылдар бойы еркін өмір сүрген, империя құрып ғасырлар бойы...

Түркі кеңесі елдерінің энергетика министрлері ынтымақтастықты дамыту мәселелерін талқылады

Түркі кеңесінің энергетика министрлері мұнай және газ, электр энергиясы, ЖЭК, сондай-ақ мұнай-газ-химия саласындағы өзара іс-қимылды, оның ішінде ұйымға мүше елдерде өндірілетін өнімді тасымалдау бағыттарын әзірлеуді...

Алғыс айту – ардың ісі

Негізін қазақ халқы құ­раған және күні бү­гінге дейін сол үр­діс тоқтаусыз жалғасып келе жат­қан мемлекетімізде қазақ­тан өзге жүзден астам ұлт өкіл­дері де осы елдің...

Мемлекеттік бағдарламалар бойынша тұрғын үй бағасы қымбаттамайды

«Отбасы банк» АҚ орталық филиалының директоры Жансұлтан Матай мемлекеттік бағдарламалар бойынша тұрғын үй бағасы қымбаттамайтынын айтты. «Нұрлы жер» бағдарламасы аясында «Бақытты отбасы» бағыты бар, бүгінде...

Қазақстан мен Моңғолия арасындағы азаматтық және қылмыстық істер жөніндегі шартқа өзгеріс енді

Қазақстанда егер халықаралық шарттардың өзге қатысушылары өз міндеттемелерін орындамаған жағдайда аталған келісімнің немесе олардың жекелеген ережелерінің іске асырылуын тоқтату, сондай-ақ, жауап шараларын қабылдау тәртібі...

Қазақстан мен Оңтүстік Корея тұтқындарды алмастыруға келісті

Оңтүстік Кореяда сотталған Қазақстан азаматтары енді өз мерзімінің қалған бөлігін Отанында өтей алады. Бүгін сенаторлар тиісті шартты ратификациялады. Бұл жерде бірқатар шарттардың сақталуы маңызды болып...

Ұлттық құндылық телевизиялық рейтингтен жоғары болуы керек – Дана Нұржігіт

Сенат депутаты Дана Нұржігіт отандық телевизиядағы кейбір бағдарламалар ұлттық ұстанымдарымызға қайшы деп есептейді. Бұл туралы парламент өкілі үкімет басшысына жолдаған сауалында айтты. Депутаттың айтуынша, бүгінгі...

«Болашақ» бағдарламасы – келешекке жасалған көлемді инвестиция

– Тәуелсіздік алған тоқсаныншы жыл­дары жалпы ха­лық­тың жағдайы жақсы бол­ды, мына сала­ның дамуына ерекше жағдай жа­салды дей ал­маймыз. Қоғам өмірінің бар­лық саласы то­қырауға ұшырады....

Сенатор Ләззат Сүлеймен заңгерлерді даярлау кезінде сан қуаламай, сапаға қол жеткізу туралы айтты

Отандық жоғары оқу орындарында оқитын заңгерлер көп, бірақ өкінішке орай, заңгерлік білімнің сапасы көңіл көншітпей отыр. Сенатор Ләззат Сүлеймен өзінің депутаттық сауалында осы мәселені...

Мұрат Бақтиярұлы: Ашаршылықты зерттеу үшін ғалымдар мұрағатқа қол жеткізуі қажет

Ашаршылық тақырыбын жан-жақты зерделеу үшін ғалымдардың отандық және шетелдік мұрағаттарға қол жеткізе алуын қамтамасыз ету қажет. Бұл мәселені сенатор Мұрат Бақтиярұлы еліміздің Премьер-Министрінің атына...

Жамбылда 251 гектар жерді жайлаған 50 тоннадан астам жабайы қарасора жойылды

Былтыр Жамбыл облысында 251 гектар жерден 50 тоннадан астам жабайы қарасора жойылған. Бұл жұмыстар жерді жырту, шабу, өртеу және гербицидтерді қолдану арқылы жүзеге асқан....

Дипломатия жемістері

Биыл Қазақстанның тәуелсіз мемлекет болып жария­лан­ғанына 30 жыл толады. Осы тарихи датаға байланысты өмірімнің жиырмаға жуық жылын осы салаға арнаған дип­ломатия ардагері хақында, дербес...

Айман Ибрагимова дзюдодан Қазақстанның екі дүркін чемпионы атанды

Ақтөбе қаласында дзюдо күресінен 2004-2005 жылы туған жасөспірімдер арасындағы  Қазақстан чемпионаты жалауын көтерді. Онда Сарыағаш ауданының балуан қызы Айман Ибрагимова 44 кг салмақ дәрежесінде...

Мемлекет басшысы Білім министрлігіне ерекше қажеттілігі бар балаларға қатысты тапсырма берді

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ерекше қажеттілігі бар балаларды қолдауға қатысты еліміздің Білім және ғылым министрлігіне тапсырма берді. «Өкілетті органға ерекше қажеттілігі бар бала мен оның...

Президент: жер шетелдіктерге сатылмайтыны туралы түбегейлі шешім қабылданды

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев шетелдіктерге ауыл шаруашылығы жерлерін сатуға және жалға беруге заң жүзінде біржола тыйым салуды және бір ай ішінде Жер реформасы жөніндегі...

Әлия Назарбаева мұғалімдер мен дәрігерлерге қатысты жобаны қолға алды

Қазақстанның Тұңғыш Президентінің кенже қызы Әлия Назарбаева көгалдандыруға қатысты тағы бір бастаманы қолға алды, деп хабарлайды Sputnik Қазақстан. Жоба аясында саябақтарға ағаштар егіледі. Оған...

Қос азаматтығы бар мемлекеттік қызметшілерге жазаны қатаңдату қажет – Президент

Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қос азаматтығы бар мемлекеттік қызметшілерге жазаны қатаңдату қажеттігі туралы айтты. «Қазақстан қос азаматтыққа тыйым салынған көптеген...

Президент аудан әкімдерінің сайлауы қашан өтетінін айтты

Мемлекет басшысы елімізде аудан әкімдерінің тікелей сайлауы қашан өткізілетінін айтты.  "Қазір біз кенттер мен ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдерін тікелей сайлауға дайындалып жатырмыз. Сайлау биыл шамамен...

Қазақстандықтар медициналық қызметтерді бір ғана мекемеден алуы тиіс – Қ.Тоқаев

Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің бесінші отырысында Қасым-Жомарт Тоқаев Үкіметке осындай тапсырма жүктеді. «Азаматтар өздеріне қажетті қызметтің барлығын бір ғана медициналық мекемеден алуға тиіс. Осы жобаны...

Мемлекет басшысы медициналық оқу орындарындағы стипендияны көбейтуді тапсырды

Медициналық оқу орындарындағы стипендияны көбейту қажет. Бұл туралы Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев айтты. «Бұған дейін біз педагогикалық жоғары оқу орындарында...

Ауылда өз жұмысшыларына үй салып берген кәсіпкерлерге шығынның 50 пайызы қайтарылады – Президент

Бұл туралы бүгін Ұлттық қоғамдық сенім кеңесінің 5-отырысында ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мәлімдеді. «Кәсіпкер өз жұмысшыларына арнап ауылда үй салса, мемлекет оған кеткен шығынның 50...

Путин Жапаровқа Қырғызстанда орыс тілінің мәртебесін сақтаудың маңызын ескертті

Мәскеуге екі күндік жұмыс сапарымен барған Қырғызстан президенті Садыр Жапаров пен Ресей президенті Владимир Путин кездесті. Кремльдің хабарлауынша, Владимир Путин Садыр Жапаровты Қырғызстан президенті қызметіне...

Ұлттық экономика министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

Әлібек Қуантыров ҚР Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұған дейін осы лауазымды атқарған Мейіржан Юсупов қызметінен босатылды. Үкімет басшысы сайтының мәліметінше, Әлібек Қуантыров 1983 жылы Атырауда дүниеге келген. Томск...

Зейнетақы жинағын емделуге пайдалану үшін өтінім қабылдау басталды

25 ақпаннан бастап Қазақстанда біржолғы зейнетақы жинағын емделуге пайдалану үшін өтінім қабылдау басталды. Өтінімді enpf-otbasy.kz сайтында беруге болады. Біржолғы зейнетақы жинағын келесі медициналық қызметтерге пайдалануға...