Білім жүйесі – консервативтік жүйе болуға тиіс

Шыншыл, досқа адал, мәдениетті де білімді жандарды жоғары бағалайды. Өйткені олардың барлығы өз бойында бар асыл қасиеттер. Кезінде аса жауапты лауазымдарды атқарғанына қарамастан өте қарапайым. Қоғамдық өмірге белсене араласатын ол өмірінің әр сәтін мағыналы өткізуге дағдыланған. «Түркістан» газетінің бүгінгі қонағы – заң ғылымдарының докторы, «Шеврон» корпорациясының Еуразиялық бөлімшесі құқықтық кеңесшісінің басқарушысы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Кедендік, қаржылық және экологиялық құқық кафедрасының профессоры, Қазақстан мұнай-газ саласы заңгерлері ассоциациясының президенті, KazBar Басқарма кеңесінің мүшесі Жұмагелді Елубаев мырза.

«Білім мен ғылым саласы ақсап тұр»


– Жұмагелді Сәкенұлы, халқымыз көп өмір сүргеннен емес, көпті көргеннен ақыл сұра дейді. Тіршіліктің талай асуын астыңыз. Өмірден не түйдіңіз?
– Шынымды айтсам, жастың ұлғайғанын тіпті, сезінбеймін де. Құдайға шүкір, қажыр-қайратым бойымда, алға қойған арман-мақсаттарым жетерлік. Соларды іске асыруға асығамын. Негізі әрбір жас адамға өзінше қызық қой. Мен бұрынғыдай белсендімін, айтулы компанияда жұмыс істеймін, жоғары оқу орнында сабақ берем, ғылыммен шұғылданамын, кітап жазып жүрмін. Маған барлығы қызық, аға буын, орта және жас буын өкілдерімен түгел араласамын. Қазір жұбайым Жібек екеуміз өмірдің қызығын көрудеміз, балалар ержетті. Ұлды – ұяға, қызды қияға қондырдық. Үш немереміз бар. Немерелерімізбен әр кездескен сайын қуаныштан төбеміз көкке екі-ақ елі жетпей қалады. Бақыт деген осы ғой!
– Сіз неге заңгерлік мамандықты таңдадыңыз?
– Менің заңгер болсам деген арманым КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті Шекара әскері теңіз бөлімінде әскери борышымды өтеп жүрген кезімде пайда болған. Алдымен КСРО МҚК Жоғары мектебіне түсуге талпындым. Құжатымды қабылдаудан бас тартқандар орта мектепті бітірген аттестатымдағы бағаның төмендігін айтты. Негізі алған бағаларым аса жаман емес еді. Меніңше, отбасылық тарихым кедергі болған сияқты. Өйткені 1937 жылы менің арғы атам «төңкеріске қарсы әрекет етті» деген айып тағылып, тек 1990 жылдары ғана ақталды. Атам мен әкем де «зиян келтіргені және іріткі салғаны» үшін түрмеге қамалған. Бірақ олар да ақталып шықты. Менің мамандық таңдаудағы арманыма кедергі болған осы жайт сияқты. КСРО-дағы ең мықты жоғары оқу орындарының бірі – Свердловск заң институтына түсуге шешім қабылдауыма себеп болған да осы кедергі. Екі жасаған талпынысымның нәтижесінде, сот-прокурорлық факультеттің студенті атандым. Сабақты жақсы оқыдым, қоғамдық жұмысқа белсене аралас­тым, тарығып қалмас үшін түнде және демалыс күндері жұмыс істедім. Яғни, заңгер болсам деген арманыма қол жеткіздім және дәл осы мамандықты таңдағаныма ешқашан өкінген емеспін.
– Қазір жас заңгерлерді баулып жүрсіз. Жас әріптестеріңіз туралы пікіріңіз қандай?
– Бес жылдан бері әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті заңгерлік факультетінің магистратура мен PhD деңгейін меңгеретін жастарға дәріс беріп жүрмін. Олардың дип­лом жұмыстарын дайындауда ғылыми жетекшілік етемін. Басқа жоғары оқу орындарында табиғи байлық құқығы мен экологиялық құқық тақырыбына лекция оқимын. Өкінішке қарай, мектептер, колледж­дер мен университеттердегі білім беру жүйесінің деңгейі кеңестік жүйемен салыстырғанда, әлдеқайда төмен. Әрине, Қазақстанда үлгі етуге лайықты білім ордалары бар. Бірақ саусақпен санарлықтай. Соған қарамастан, жақсы білім алғысы келетін студенттер сабағына жауапкершілікпен қарап, ұстаздық етуден жалықпаған мұғалімдерінің еңбегін ақтап жүр. Меніңше, білім беру мен жоғары оқу орындарын үздіксіз реформалау, министр болған әр шенеуніктің түбегейлі зерттеп алмай жатып өзінше жаңалық енгізуге ұмтылуы, яғни, реформалауының соңы сапаның төмендеуіне, келеңсіздіктерге әкеп соқты. Тәуелсіз сарапшылар тарапынан зерттелмеді әрі әр министр өзінің атын тарихта ұлы реформатор ретінде қалдырғысы келіп жанталасуынан қателіктерге ұрынды. Ал олардың кейбірі билік басына өзінің қаржылық қиындықтарын шешу үшін, яғни, мемлекеттік бюджеттен халықтың қаржысын жымқыру үшін келеді. Тәуелсіз Қазақстанның даму тарихында бұған келтіретін дәлелдер жетеді. Кейбір мұғалімдердің білім саласын «батпанқұйрыққа» айналдырып алғаны тағы бар. Студенттер білімін бағалауда, жоғары оқу орындары, колледждер мен дип­лом қорғауда пара дәмететіндердің бар екенін жоққа шығара алмаймыз. Мен мұндай лас тірлікпен ұстаздардың бәрі айналысады дей алмаймын. Білім саласында адал тер төгіп жүрген мұғалімдер көп. Біздегі білім жүйесінің құрдымға кетпей, аман қалуы сондай ұстаз деген атқа лайық жандардың арқасы. Тәуелсіздік алғанымызға 22 жылдан асса да оқу бағдарламасының тұрақталмауы, сапалы оқулықтар мен оқу-әдістемелік құралдарының болмауы түлектердің білім сапасын төмендетті. Жыл сайын жоғары оқу орындарының ректорлары мен жаңадан тағайындалған білім министрі өзіне дейінгі қалыптасқан ереже-қағидаларды жоққа шығарады да, жаңадан талап қояды. Ескі ережеден неге бас тартқанын түсіндірмейді де! Жаңа ережелер мен талаптарға сай болу үшін ұстаздар қауымы оқу бағдарламаларын өзгертіп, қағазбастылықпен әлекке түсіп жүргені. Осының кесірінен алтын уақыттары зая болады, кәсіби біліктілікті арттыруға, лекциялық материалдарын жақсартуға, жаңа әдебиеттерді табу үшін ізденуге, әріптестермен тәжірибе алмасуға мұршалары жоқ. Қағаз жүзінде ғана маңызды, ал іс жүзінде құны көк тиынға татымайтын тірлік бұл.
Білім жүйесі мен жоғары мектеп консервативтік жүйе болуы тиіс. Тиімді тәсілдерге сүйенетін тәжірибе әбден електен өткізіліп барып, тың өзгерістер білім жүйесіне абайлап енгізілуі керек. Әлем бойынша сапалы жүйелердің бірі болған кеңестік білім жүйесін біз қалай мақтан тұтушы едік? Жаңасын ойлап үлгерместен, сол сапалы жүйеден айрылып қалдық. Реформаларға қарсы емеспін, бірақ ол жоспарлы түрде, алдын ала егжей-тегжейлі зерттеліп барып енгізілуі қажет әрі уақыт сынынан сүрінбеген тұжырымдама болуы шарт.
– Отандық ғылым жүйесі туралы ойыңызды білсек? Тәуелсіздік алғалы бері бұл салада қандай өзгерістер болды?
– Ғылым саласының ақсап қалуы да білім жүйесіне қатысты олқылықтардан. Жоғары оқу орындарындағы ғылым кандидаттары, доктарларының ғылыммен шұғылдануына уақыт тапшы, сабаққа дайындалу және ұйымдастыру жұмыстарымен-ақ қолдары тимейді. Меніңше, ғылыми атағы барлар тым болмаса өздері маманданған салада ғылыми зерттеулермен айналысуға міндетті. Кез келген ғылыми атақ нақты ғылыми жұмыстармен, ғылыми өмірге белсене араласумен, тақырыптық сөзсайыстарға қатысумен т.б. өлшенуі тиіс. Өкінішке қарай, ғылыми мамандарды дайындау, ғылыми атақтарды қорғау мен ғылыми атақ беруде кеңестік жүйеден бас тарту, Болондық конвенцияға (Болондық процесс) қосылуды сылтауратып, PhD жүйесін енгізудің соңы ғылыми қызметкерлерді дайындаудағы дәстүрлі үрдістен айырды. Негізі Болондық конвенция ұлттық білім беру мен маман дайындау жүйесін жоққа шығармайды. Тек біздің білім саласына қатысы бар шенеуніктер «атың шықпаса, жер өртенің» керін келтірген сияқты: батыстық білім беру жүйесінің басты мақсатын, өзегін, қағидалары, міндеті мен ережелерін терең түсінбесе де, сол күйі көшіріп алды. Отандық білім жүйесіне, маман дайындауға сор болған да осы. Енді бұрынғы сапалы білім беру мен ғылым саласын кері қайтару үшін реформалар емес, білім саласында төңкеріс жасауға тура келеді немесе эволюциялық жолмен жоғымызды біртіндеп түгендейміз.
– Сіздіңше, отандық білім мен ғылымның келешегі қандай?
– Тек жағымсыз жайттарды тізбелеп, қара аспанды төндіргім келмейді. Әрине, біздің қоғамның көзі ашық, көкірегі ояу. Бұл бұрынғы білім жүйесінің арқасы. Ғылыми еңбектері, кәсіби білігі мен білімі, тәжірибесі арқылы қоғамды сауаттылыққа үндейтін ұстаздар шоғырын мақтан тұтамыз. Заң саласында тың серпіліс жасаған майталмандар – Сұлтан Сартайұлы Сартаев, Майдан Күнтуарұлы Сүлейменов, Анатолий Александрович Диденко, Игорь Иванович Рогов, Күләш Мұратқызы Ілиясова т.б. Қазақстандық білім мен ғылымды дамыту үшін бұрынғы жүйені қайтаруымыз керек. Ғалымдарымыз кандидаттық немесе докторлық еңбектерін Ресей, Өзбекстан, Қырғызстанда емес, өзіміздің елде қорғауы шарт. Бұл жас ұрпақтың арасында өз кәсібін шебер меңгерген майталмандардың қалыптасуына сеп. Қазіргі магистр білімі мен ғылыми дайындығы жағынан алғанда, заң ғылымдарының кандидатымен бір деңгейде деуге келмейді. Немесе PhD (философия докторы) деңгейлі маман ғылыми атағын КСРО кезінде қорғаған заң ғылымдарының докторына қарағанда, әлдеқайда салмақты дей алмаймыз.

«Мемлекеттік қызметтен өз еркіммен бас тарттым»


– Өмірбаяныңызға көз жүгіртсек, 20 жыл бойы мемлекеттік қызметті атқарыпсыз. Қазір мүлдем басқа салада тер төгіп жүрсіз. Бір біріне кереғар дүниелер. Бір саладан екіншісіне бейімделу Сізге қиынға соқпады ма?
– Мемлекеттік қызметті тастау да, жекеменшік салаға бейімделу де қиын болды. ҚР Әділет вице-министрі лауазымынан өз еркіммен бас тарттым. Яғни, мені кетуге ешкім күштеген жоқ. Оған себеп болған жайттар бар. Мемлекеттік қызметтен алшақтауға қатысты шешімді қабылдаған сәтте (1997 жылдың қарашасы) ҚР Үкіметі бір жылдың ішінде екі рет отставкаға жіберілген еді. Әлбетте, бұдан министрліктердің басшылары да шет қалмады. ҚР Үкіметі екінші рет отставкаға кетіп, ҚР Әділет министрлігінің жаңа құрамы жасақталған кезде елімізге еңбегі сіңген әрі танымал заңгер Константин Анатольевич Колпаков министрлікке қайта тағайындалған жоқ. Оның орнына келген жаңа министр Бауыржан Мұхамеджанов орынбасарларының командасын құрғанда маған орын бұйырмады. ҚР Еңбек және әлеуметтік қорғау вице-министрі болуға немесе ҚР Жоғарғы сотына судья ретінде кері қайтуға ұсыныс жасалды. Алайда, екі ұсыныс та менің көңілімнен шыққан жоқ. Әрі сол сәтте менің қызым мектепті бітіріп жатқан болатын, ал мен «қызым жоғары білімді шет елде алса» деп армандадым. Жоғарғы шенді шенеуніктің жалақысын алатын адамға бұл қол жеткізбек арманмен тең. Әрі қызымнан кейінгі кезекте онымен тетелес өскен ұлым тұрды. ҚР Үкіметі отставкаға кетпестен 2 айдай уақыт бұрын «Шеврон» корпорациясынан «Теңізшевройл» біріккен кәсіпорнына заңгерлік қызметті басқаруға қатысты ұсыныс түсті. Ойлана келе, мемлекеттік қызметтен бас тартып, маған мүлде бейтаныс сала – халықаралық бизнес­ке бет бұрдым. Таңғалғаным, «Шеврон» корпорациясы «Теңізшевройлға» жұмысқа тұрмас бұрын қойған талаптарымды түгел қабыл алды. Мінеки, он алты жылдан бері «Шевронның» жүйесінде жұмыс істеп келемін және жасаған таңдауыма түк те өкінбеймін. Өйткені мен үшін жұмыс пен шығармашылықтың жаңа көкжиегі ашылды, отбасылық жос­парларымды жүзеге асырдым. Жаңа лауазымға тез бейімделіп кете алмадым. Бұған дейін мемлекеттік деңгейдегі аса маңызды шешімдерді қабылдап, сандаған кездесу мен келіссөздерге қатысып, мемлекеттік қатынастарға ықпал ететін шаралардың қақ ортасында жүруге үйреніп қалғанмын ғой.
– Он жылдан астам уақыт «Теңіз­шевройл» біріккен кәсіп­ор­нында тер төктіңіз. Қазір «Шеврон» корпорациясының Еуразиялық бөлімшесіндегі заң департаментін басқарасыз. Екі қызметтің тоғысар тұсы қайсы?
– Халықаралық бизнес сала­сындағы жұмыс өте қызықты боп шықты. Себебі, қызмет барысында батыстық және қазақстандық іскерлік мәдениетті ескеруге, бизнесті жүргізудің халықаралық талаптары мен халықаралық құқық қағидаларын басшылыққа алуға міндеттейді. Мен «Теңізшевройлда» да, «Шеврон» корпорациясының Еуразиялық бөлімшесінде де жоғары сапалы кәсіби заңгерлердің тобын құрдым. Еуразиялық кеңістікте «Шевронның» бизнес-жобаларына заңгерлік қолдау көрсетіп жүрген әріптестерімді мақтан етемін.
– Соңғы кездері 50 жылдан кейін Жер шарындағы мұнай қоры таусылады деген болжамды жиі естиміз. Сіздіңше, Қазақстан мұнайының әлеуетін тиімді пайдаланып жатырмыз ба?
– Мен мұнайшы да, геолог та емеспін. Сондықтан мұнай қорының 50 жылдан кейін таусылатынына қатысты ештеңе айта алмаймын. Алайда, KAZENERGY Ассоциациясының соңғы форумында көптеген танымал әрі беделді мамандар мен сарапшылар 30 жылдан кейін энергетикалық нарықта көмірсутегілерге деген сұраныстың өте жоғары болатынын және әлемдік көмірсутегі қоры сұранысты қанағаттандыруға жететінін айтты. Аталған форумда көмірсутегі қорларын тиімді пайдалана отырып, олардың қызығын келешек ұрпаққа да көрсетудің жолдары қарастырылды. Мұнай мен газ қорының көлемі жағынан алғанда, Қазақстан әлемдік ондыққа кіреді. Бүгінде құрлықтағы кен орындары белсенді түрде игерілуде. Теңіздегі жалғыз жоба – көмірсутегі шикізатына аса бай Қашаған жүзеге асырылуға дайын тұр. Білуімше, егер ендігі игеріліп жатқан және келешекте игерілетін кен орындарын тиімді пайдалансақ, қазақтың мұнай және газ қоры кем дегенде 50 жылға жетеді. Бұл жерде Каспийдің солтүстік бөлігінде барлау жұмыстары жүргізілген, бірақ әрі іске асырылмаған кен орындарын ескеру қажет. Әрі ғылым да бір орнында тұрған жоқ, үздіксіз даму үстінде. Атом, жел, Күн, су т.б. пайдалану арқылы қуат көзін алудың балама жолдары қарастырылуда. Аталған қуат көздері әлемдік көмірсутегі нарығында лайықты бағаға ие болуы тиіс. Сондықтан келешек ұрпақтың экономиканы дамытуға және лайықты өмір сүруіне мүмкіндігі бар. Арандатуға, жағымсыз ойларға бой алдырмай, ертеңгі күнге үмітпен қарау қажет. Ал қазақ мұнайын тиімді пайдалануға келсек, Қазақстанның посткеңестік кеңістікте қол жеткізген жетістіктері табиғи байлықты тиімді пайдаланғанына тікелей қатысты. Тәуелсіздіктің алғашқы жылдары Елбасы мен Үкімет Қазақстанның табиғи ресурстарын игеру үшін Шеврон, ЭксонМобил, Бритиш Петролеум, Тоталь, Ени, Бритиш Газ, Шелл сияқты басқа да шетелдік компанияларды тартуы – өте дұрыс шешім болды. Дәл осы компаниялар Қазақстанға мол ақшамен бірге заманауи технология мен бизнесті басқарудың тәсілдерін ала келді. Осының арқасында еліміз қазір кейбір маңызды көрсеткіштер бойынша алдыңғы қатарлы 50 елдің қатарында. Экономикамыз, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесі, жалпы біздің қоғам көршілес жатқан Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Балтық жағалауы елдері мен Шығыс Еуропа (Румыния, Болгария т.б.) әлдеқайда бөлек. Ұлттық қордағы ондаған миллиард АҚШ доллары ертеңгі күнге деген сенімділікті күшейтеді. Мұнай-газ саласын дамыту елдегі басқа салаларды да аяғынан тік тұрғызуға сеп. Осының барлығы Қазақстандағы қазба байлықты тиімді пайдалана білгеннің арқасы. Әлбетте, бәрі керемет деуге келмес. Қазба байлықтарын мемелекеттік басқарудағы кемшіліктер, құзырлы мемлекеттік органдардың мұнай компаниялары жұмыстарына шектен тыс жиі араласуы, шенеуніктер арасында жемқорлықтың дендеуі, заңдардың тұрақсыздығы мен басқа да олқылықтар табиғи байлықтарды пайдалана отырып, экономиканы дамытуға кедергі болады. Бұл өз алдына бөлек қаузайтын тақырып…
– Кен орындарын игеру негізінен экологияға кері әсер етеді. Биыл еліміздегі «Шеврон» сияқты ірі компаниялар Астанада Экологиялық форум өткізуді қолға алды. Қоғам тарапынан үлкен қолдауға ие болған осы жобаның нәтижесі қандай?
– Қазір біз экологиялық проблемалар өте кең ауқымды қамтитын күрделі уақытта өмір сүріп жатырмыз. Жер шарының көптеген тұрғыны қоршаған ортаның бүгіні мен ертеңіне алаңдайды. Біздің барлығымыз қоршаған ортаның таза әрі жағымды болғанын қалаймыз ба? Болашақ ұрпаққа таза ауа, таза су, құнарлы жерді мұраға қалдырғымыз келе ме? Еліміз бен экономикамыздың бәсекелестікке төтеп беруіне мүдделіміз бе? Өкінішке қарай, заманауи өндіріс қоршаған ортаға ықпал етеді. Адам үнемі табиғи қорларды пайдаланады, өңдейді, жұмыс барысында табиғатты ластайды. Бірақ табиғаттың қоры шексіз емес, таусылудың алдында. Сондықтан мұны Жер шарының әрбір тұрғыны жете түсінуі, үнемі мәселе көтеруі, экологияны сақтаудың, қоршаған ортаны қорғаудың жолдарын қарастыруға белсене араласуы қажет. Әйтпесе, жағдай тым ушығып кетуі мүмкін.
ҚР Конституциясында мемлекет адамдардың өмірі мен денсаулығын қорғауды мақсат етеді. Заң тілімен айтсақ, біз бәріміз де жағымды қоршаған ортада өмір сүруге қақымыз бар және оны қамтамасыз етуді мемлекеттен талап ете аламыз. Ал мемлекет бұл міндетін мүлтіксіз атқарып жүр ме? Өкінішке қарай, олай дей алмаймыз. Қазақстанның қазіргі экологиялық заңы жетілдірілген нормаларына қарамастан, өте үлкен кемшілігі бар – ластанған қоршаған ортаны қалпына келтіру, оны жақсартып, дамыту басты мақсаттар тізімінде емес. Экологиялық заңнама мемлекеттік бюджетті толтырудың тетігіне айналды, ал өндірілген қаражат табиғатты қорғау мен қоршаған ортаны қалпына келтіру шараларына жұмсалмайды. Табиғат үшін ақша алумен бірге табиғатқа арнайы қаржы құюды қолға алатын кез жетті. «Шеврон» корпорациясы 2012 жылдың қарашасынан бастап ҚР экологиялық заңнамасына өзгерту енгізу үшін ұсыныстар дайындауды қолға алды. Бұл бастаманы «Теңізшевройл», «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг», NCOC, ҚазЭнерджи Ассоциациясы, КАПУР Ассоциациясы, Қазақстандағы Америкалық сауда палатасы т.б. ұйымдар мен жеке тұлғалар қызу қолдады. Осы бастаманы жүзеге асыру барысында орасан зор жұмыс атқарылды, сан саладан заңгерлер, экологтар, технологтар көптеген ғалымдар, мамандар мен сарапшылар тартылды. Олардың ішінде ғылым докторлары мен кандидаттары бар, сондай-ақ, ғылыми шені болмаса да, өз ісінің шебер маманы атанған азаматтар атсалысты. Аталған жобаны дайындау барысында біз азаматтардың лайықты табиғатта өмір сүруге қақы барын, мемлекет пен табиғи ресурс­тарды пайдаланушылардың мүддесін негізге алдық.

«Мен бақытты жанмын!»


– Жұмагелді Сәкенұлы, өміріңіз қарбаласқа толы: «Қазақстан мұнай-газ заңгерлер ассоциациясының» (KPLA) президенті, KazBar Басқарма кеңесінің мүшесі, бірқатар арбитраждардың арбитры, Корольдік Арбитрлар Институтының (MCIArb) мүшесі, Ресей-Британдық заңгерлер Ассоциациясының мүшесісіз, Қазақстан Республикасындағы көптеген заңнамалық құжаттарды дайындауға үлес қостыңыз, «Недропользование и право» журналының бастамашысы әрі бас редакторысыз, ғылыми еңбектер мен мақалаларыңыз қанашама. Сіздің белсенді қызметіңіз бен қол жеткізген жетістіктеріңізді тізбелесек, талай уақыт кететіні сөзсіз. Уақытты соншалықты ұтымды пайдаланудың сыры неде?
– Оның ешқандай құпиясы жоқ. Өз ісіңді жақсы көріп, ұйымдастыру жұмыстарын жоғары сапалы ету керек. Қоғамдық жұмыс, құқықтық пуб­лицистика, ғылым – мені қатты қызықтырады, заңдық қоғаммен біте қайнасып, қызықты оқиғалардың қақ ортасында жүремін. Әрі әрбір ісімнен ләззат аламын. Денсаулығыңды, дене бітіміңді қадағалап отыру қажет. Әсіресе, жасың 50-ден асып кеткеннен кейін шығармашылық қалыпты бір деңгейде ұстап тұру аса маңызды. Мен аптасына 3-4 рет фитнес-клубқа барамын, залда жаттығу жұмыстарын жасап, суда жүзіп, басқа да тиімді шараларға көңіл бөлем. Ал демалыс күндері жұбайым екеуміз ұзақ уақыт бойы жаяу қыдырамыз. Қазір қысқы маусым ғой, соңғы жылдары шаңғы тебуді қолға алдым. Ендігі «сарыауыздар» арасында қар үстінде сырғанаудан чемпион атанып үлгердім. Осыдан бір-екі жыл бұрын теңіз деңгейінен 4376 метр биіктікте жатқан Комсомол шыңын (қазір географиялық картада көрсетілмесе де, «Назарбаев шыңы» деп аталады) бағындырдым. Өмір осылайша зымырап өтіп жатыр…
– Он бір жылдан бері «Қазақстан мұнай-газ заңгерлер ассоциациясының» (KPLA) президентісіз. Аталған құрылым туралы қысқаша баяндап берсеңіз?
– KPLA – менің мақтанышым. Бірнеше жыл бұрын осы салалық әрі кәсіби Ассоциацияны құру туралы бастамамды қолдаған барлық әріптестеріме алғысым шексіз. Атап айтсақ, заң саласының мэтрі, заң ғылымдарының докторы Майдан Күнтуарұлы Сүлейменов; профессор, заң ғылымдарының докторы Қанатбек Сафинов; Қазақстанның ірі заң фирмаларының басқарушы серіктестері – Айгүл Кенжебаева, Ольга Ченцова, Тілек Байғабылов, Байрамалы Ахмедов, Айдын Бикебаев т.б. Сондай-ақ, «Теңізшевройл» компаниясының Келісімшарт-құқық­тық бөлімінің заңгерлері, басқа да мұнай компанияларының заңгерлері де атсалысты. Бүгінде біздің Ассоциациямыз заңгерлердің беделді де тәуелсіз қоғамдық бірлестіктерінің қатарында. «Атырау халықаралық құқықтық конференциясы» сияқты форумдар мен Ассоциация тарапынан ұйымдастырылатын басқа да шаралар ашық пікірталастың, мұнай-газ саласын дамытудың келешегі мен түйткілдерін талқылайтын, мамандардың кәсіби білігін арттырудың жолдарын қарастыратын азат мінберіне айналды. KPLA көп ұзамай, өзінің «Недропользование и право» журналын жарыққа шығарды. Журнал – әр санында барлық материалды ағылшын және орыс тілінде қатар жариялайтын посткеңестік кеңістіктегі жалғыз басылым.
– Алпыстың асқар шыңына шыққан азамат ретінде Бақыт деген ұғымды қалай түсінесіз? Сіз өзіңізді бақытты жанмын деп есептейсіз бе?
– Иә, мен бақытты жанмын. Өйткені мен сүйікті ісіммен айналысамын, жанымды бақытқа бөлейтін отбасым бар. Құдайға шүкір, әлеуметтік ахуалымыз жақсы. Балалар сапалы жоғары білім алды, отбасын құрды, жұмыс істеп жүр. Шаңырағымызға бақыттың нұрын құйып, шат күлкімен толтырған үш немереміз бар. Достарыммен, әріптестеріммен жиі араласамын, алға қойған арман-мақсаттар көп… Сірә, Адамның бақыты – осы шығар.
– Әрбір адамның мақтанышы, бар байлығы – отбасы. Шаңы­рағыңыз туралы айтқанда үніңізде мақтаныш лебі еседі. Отбасыңыз туралы айтып өтсеңіз?
– Өмірдің ыстық-суығына бірге төзіп келе жатқан жұбайым Жібек –қолдаушым, алға ұмтылдыратын, күш беретін, шабытымды шалқытатын музам! Менің бар ғұмырымда қол жеткізген жетістіктерімнің жартысына жуығына жан жарымның арқасында қол жеткіздім десем, артық айтқандық емес. Алтын асықтай ұлымыз бен қарлығаштай қызымыз бар. Қызым Жанар Қазақ гуманитарлық-заң университетінің заң факультетін бітірді. Англияның ең беделді құқық мектептерінің бірі – Ноттингем университетінде бакалавр дәрежесін алғаннан кейін сол оқу орнында екі жыл бойы тәжірибе жинақтады. Сосын Лондондық экономика және саясат мектебінде магистрлық дәрежесін қорғады. Шет елдер мен Қазақстандағы түрлі заңгерлік фирмаларда жұмыс істеді. Қазір «CОLIBRI» компаниясының серіктесі. Ұлым Жанат бизнес-әкімшілік пен бухгалтерлік есеп саласы бойынша бакалавр дәрежесін алған. Сондай-ақ, ҚР Президенті жанынан ашылған Қазақстан менеджмент, экономика және болжау институтында (КИМЭП) әлеуметтік ғылымдар бойынша бакалавр атанды. 2009 жылы Солтүстік Вирджиния Университетінде (Прага, Чехия) қаржы саласы бойынша іскерлік әкімшілік магистрі дәрежесін қорғады. Ал Назия, Жания, Аружан атты үш немеремнің жөні бөлек! Олар – біздің мақтанышымыз бен қуанышымыз. Келешегінен көп үміт күтетін немерелерімнің сабақтағы және өмірдегі жетістіктерін көргіміз келеді. Олардың өз Отанының лайықты қыздары болатынына сенімім кәміл. Осылайша уақыт пен ұрпақ сабақтастығы жалғаса бермек.
– Сіз үшін қандай адамдар қымбат? Адамдар бойындағы қандай қасиеттерді жоғары бағалайсыз?
– Ең алдымен шыншылдық, мәдениеттілік, интеллект пен білімділік, өз жұмысына деген жауапкершілік, досқа деген адалдықты жоғары бағалаймын.
– Жыл сайын еліміз ерекше қарқынмен дамып келеді. Сіздің соңғы он жылда есіңізде қалған аса маңызды оқиғалар қандай?
– Соңғы он жылда мен үшін, отбасым үшін көңіл толқытатын көп жайт болды. Біріншіден, балаларым жоғары білім алды, ұлымды – ұяға, қызымды қияға қондырдым. Немерелі болдым. Екіншіден, «Теңізшевройл» кәсіпорнынан «Шеврон» корпорациясына тұрақты жұмысқа ауыстым. Үшіншіден, докторлық диссертациямды қорғап, ғылыми тұрғыда жоғары шенге ие болдым. Мен үшін бұлардың барлығы да елеулі оқиғалар санатында. Әрине, көзге аса іліге бермейтін, бірақ өте жағымды жайттар да болды ғой. Көңілге қуаныш нұрын сеуіп, алыстарға жетелейтін, қанат бітіретін жағымды жайттарға ғана назар аударам. Қабаққа кірбің ұялататын жағымсыз жайттарға байланып қалмаймын. Өмір жолында кездесетін қиындықтарды жеңе білу қажет. Бұл өз өзіңді бағалауға және құрметтеуге сеп. Ал күшің жетпейтін келеңсіз жайттарды жеңе алмасаң, одан сабақ алып, ұмытуға тырысу керек. Меніңше, кедергі ретінде кездесетін келеңсіз жайттарға адамдардың өздері кінәлі. Сондай кемшілікке жол бермес үшін өткеннен сабақ алып отыру керек.
– Өмір жолындағы жеңіс пен жетістік, қуаныш пен бақытты сәттер сарқылмасын! Әңгімеңізге рахмет!
   


Әңгімелескен  Нәзия Жоямергенқызы  

Редакция таңдауы

Анастасия Решетникова: «Москва қазақша» жобасы біздің өмірімізді өзгертті

Әлеуметтік желілерде Мәс­кеу көшелерінің бі­рін­­де жүріп, орыс жазушы­ла­ры­ның өмірін қазақ тілінде си­паттаған мәскеулік екі қыз­дың видеосы көпшілікті таң­ғалдырған болатын. Осыдан кейін «қазақша акценті бар...

Ұлағат

Елімізге белгілі қоғам қайраткері, ғалым, эколог деңгейіне кө­теріл­ген Мұсағали Дуамбековтің қалыптасу жолындағы өмір­дерегіне тоқ­талсақ. Жамбыл облысының Қаратау қаласында дүниеге келген Мұсекең жас­тайынан алғыр, зерек...

Жамбыл және Сапарғали Бегалин

Жәкеңнің өскен ортасы, ата-ба­ба­сы­нан келе жатқан дәстүрі, өзінің өмір жолы нақты деректер мен естеліктер ар­қы­лы қызықты суреттеледі. Кітап шы­найы­лығымен да тартымды», – деп анық-қа­нық...

Шамалған тұрғындарының шағымы бар…

Алматы облысы Қарасай ауданы Шамалған ауы­лын­дағы 1976 жылы салынған 4 қабатты үйдің әбден тозығы жеткен. Жауын-шашын күндері төбесінен су сорғалап, үйдің электр жүйесі істен...
aua rayy

Ауа райына байланысты ескерту жарияланды

Қазақстанның бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды. Қазгидромет мамандарының болжамына сүйенсек...
d448df53 2649 42a7 8392 ff2917cc28e8

Қазақстан мен Ресейде өндірілген «Спутник V» вакцинасының айырмашылығы қандай?

Денсаулық сақтау министрлігі Халықты иммундау жөніндегі ұлттық консультативтік комиссиясының мүшесі, медицина ғылымдарының...
20554902 9032 4216 9e05 99a3eb61a9a8

Үржар әуежайы жабылады: Алакөлге қатынайтын пойыз және автобус саны арта ма?

Шығыс Қазақстан облысында Алакөлге баратын туристер үшін теміржол және автобус рейстерінің саны...

Жаңалықтар

Ауа райына байланысты ескерту жарияланды

Қазақстанның бірнеше өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды. Қазгидромет мамандарының болжамына сүйенсек алдағы бірнеше күн еліміздің 8 бірдей өңірінде ауа райы күрт өзгереді. 23-25 сәуірде...

Қазақстан мен Ресейде өндірілген «Спутник V» вакцинасының айырмашылығы қандай?

Денсаулық сақтау министрлігі Халықты иммундау жөніндегі ұлттық консультативтік комиссиясының мүшесі, медицина ғылымдарының докторы, профессор Жаннат Сатыбалдиева Қазақстанда шығарылған «Спутник V» вакцинасының сапасына күмәндануға еш...

Үржар әуежайы жабылады: Алакөлге қатынайтын пойыз және автобус саны арта ма?

Шығыс Қазақстан облысында Алакөлге баратын туристер үшін теміржол және автобус рейстерінің саны арттырады. 1 мамырдан бастап Үржар әуежайының ұшу-қону жолағын реконструкциялау жұмысын жүргізу мақсатында жабылады....

Miras қоғамдық кеңесі бас қосты

«Nur Otan» партиясы Орталық аппаратында Miras республикалық қоғамдық кеңесінің кезекті отырысы өтті. Басқосуда қазіргі отандық кинематография саласындағы өзекті мәселелері талқыланды. Кеңес барысында «Nur Otan»...

Атышулы Q-рор тобының мүшелері есірткі сатты деген күдікпен ұсталды

Алматыда танымал Q-рор тобының мүшелері есірткі заттарын жасап, сатты деген күдікпен ұсталды. Полицейлер 21-30 жас аралығындағы 10 адамды ұстаған. Топты басқарған – 1994 жылы туған...

«Болашақ» бағдарламасына құжат қабылдау 4 мамырдан басталады

«Болашақ» бағдарламасы бойынша конкурсқа құжаттарды қабылдау 4 мамыр күні басталып, 28 қазанға дейін жалғасады. Білім және ғылым министрінің орынбасары Мирас Дәуленовтың мәліметінше, стипендиялар үш...

Ескендір Хасанғалиев пен жұбайы жансақтау бөлімінде жатыр

Қазақстанның мемлекеттік сыйлығының иегері, әнші Ескендір Хасанғалиев пен жұбайы Дарико Хасанғалиева коронавирус жұқтырып, жансақтау бөлімінде жатыр. Бұл туралы Sputnik.kz хабарлады. Жайсыз хабар туралы өнер иесінің...

Nur Otan: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі комиссия жұмысы тиімсіз

Халықты сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету үшін айтарлықтай қаражат бөлінгеніне қарамастан, жекелеген елдімекендерде адамдар әлі күнге дейін суды тасып ішуге мәжбүр. «Nur Otan» партиясындағы...

Жаңадан құрылған Сауран ауданының әкімі тағайындалды

Ғани Рысбеков жаңадан құрылған Түркістан облысы Сауран ауданының әкімі болып тағайындалды. Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев Сауран ауданының активіне жаңа әкімді таныстырды. «Өздеріңізге белгілі, 2018 жылы...

Анастасия Решетникова: «Москва қазақша» жобасы біздің өмірімізді өзгертті

Әлеуметтік желілерде Мәс­кеу көшелерінің бі­рін­­де жүріп, орыс жазушы­ла­ры­ның өмірін қазақ тілінде си­паттаған мәскеулік екі қыз­дың видеосы көпшілікті таң­ғалдырған болатын. Осыдан кейін «қазақша акценті бар...

Президенттің Атырау облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңесте сөйлеген сөзі

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Атырау облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңесте сөйлеген сөзі Ақорданың ресми сайтында жарияланды. Құрметті кеңеске қатысушылар! Биыл – Егемен ел болғанымызға 30...

«Ахыс­ка» – ағайынға алтын көпір

Қазақстан және онда тұратын барлық этностың тыныс-тіршілігі әлемдік қауымдастықтың көз алдында. Қай елде болмасын, өмір сүріп жатқан әрбір этнос өкілдерінің рухани және мәдени өмірінде...

Ынтымақты елдің баласы бақытты

Биыл ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығын тойлап жатырмыз. Қазақстанды мекендеген ұлттар мен ұлыстардың береке-бірлігі, татулығының арқасында шаңырағымыз шай­қалмай, отыз жыл бойы елімізде ұшан-теңіз игі істер...

Ұлағат

Елімізге белгілі қоғам қайраткері, ғалым, эколог деңгейіне кө­теріл­ген Мұсағали Дуамбековтің қалыптасу жолындағы өмір­дерегіне тоқ­талсақ. Жамбыл облысының Қаратау қаласында дүниеге келген Мұсекең жас­тайынан алғыр, зерек...

Жамбыл және Сапарғали Бегалин

Жәкеңнің өскен ортасы, ата-ба­ба­сы­нан келе жатқан дәстүрі, өзінің өмір жолы нақты деректер мен естеліктер ар­қы­лы қызықты суреттеледі. Кітап шы­найы­лығымен да тартымды», – деп анық-қа­нық...

Шамалған тұрғындарының шағымы бар…

Алматы облысы Қарасай ауданы Шамалған ауы­лын­дағы 1976 жылы салынған 4 қабатты үйдің әбден тозығы жеткен. Жауын-шашын күндері төбесінен су сорғалап, үйдің электр жүйесі істен...

«Бұл айда төрт түрлі қасиетті көбейтіңдер…»

Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алла­ның салауаты мен сәлемі болсын) мұсылман үмбетін қасиетті Рамазан айында ораза ұстауға шақырып, бере­келі айда жасалған әрбір ізгі амалдың сауабы...

Атырау облысында 55 мың адам жұмыстан босайды – Қ.Тоқаев

Алдағы үш жылда Атырау облысында 55 мың адам жұмыстан босайды. Бұл туралы Атырау облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңесте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айтты. «Қазіргі...

Дерт пе, әлде не?

Адамзат тарихында жыныс ауыстыру операциясы алғаш рет 1926 жылы Берлин қаласындағы Жыныстық зерттеулер институтында жасалды. ХХ ға­сыр­дың басында өзінің жынысына көңілі толмайтындарға шизофрения диагнозы...

Тағдырым, саған не істейін?

Ерте көктемде тулап ағатын келте өзендер болады. Қара жер­дің бетіне тебіндеп көк шыға бастағанда, тебіреніп тасыған өзен­нің асау толқындары жеткен жері­нің бәрін де суға...

Телеарна рейтингі талғам таразысы ма?

Коронавирус пандемиясына байланысты жария­лан­ған карантин шектеулері телеаудитория ау­қымын ұлғайтты. Бұл құбылыс әлем елдерімен қатар Қа­зақстанда да байқалып отыр. Карантин шектеулері жұртшылықты үйде отыруға, ірі...

Нұрымбет САҚТАҒАНОВ: Абай Семей мен Жидебай арасында жүріп-ақ «Абай» болған

Семей – еліміздегі тарихи маңызы ерекше қаланың бірі. Өткен ғасырдың басында Алаш көсемдері осы шаһарда бас қосып, келелі кеңестер өткізгендіктен сол кезде зиялылар шо­ғырының...

Алматыда көлік кеңесі құрылады

Алматы әкімі Бақытжан Сағынтаев жол қауіпсіздігі мәселелері бойынша жұмыс кеңесін өткізді. Сарапшылар қауымдастығы және белсенді қалалық қауымдастық өкілдерінің қатысуымен өткен кездесуде жол-көлік инфрақұрылымын жаңарту, бірыңғай...

Ине ұшындағы иммунитет

Былтыр қарашада Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы пандемия әлем халқының шамамен 70 пайызы вирусқа қарсы вакцина алған кезде аяқталуы мүмкін екенін мәлімдеген болатын. Елімізде вирусқа...

Түркістанның құрылғанына 3000 жыл толды

Түркістанның құрылғанына 3000 жыл толды дегеніміз – мақтаныш үшін айтыла салған сөз емес, тарихи шындық! Осы жылдың 20-22 наурызында Түркістан қаласында өткен ме­диа фо­рум­да тарих...

Президент еліміздің батыс өңірін сенімді электр желісімен қамтуды тапсырды

Еліміздің батыс өңірі сенімді электр желісімен қамтылуы тиіс. Бұл туралы бүгін Атырау облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңесте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев айтты. «Бесінші –...

Мемлекет басшысы көлік қозғалысын басқару мәселесіне тоқталды

Атырау облысының әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңесте Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев еліміздің өңірлерінде көлік қозғалысын басқарудың бірыңғай орталықтары құру туралы тапсырма берді. «Қалалар ішіндегі автомобиль ағындарын...

 Мархабат Байғұт: қоғамдық кеңестер мол жауапкершілік жүктейді

 «Nur Otan» партиясы орталық аппаратының кестесіне сәйкес, партияның Түркістан облыстық филиалы Саяси кеңесі бюросының мәжілісі өтті. Жиында партияның алдағы жоспарын межелеп, аумақтық филиалдарындағы сайланбалы...

Қазақстандық QazVac вакцинасының алғашқы партиясы жөнелтілді

ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Ералы Тоғжанов Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу институты базасында өндірілген QazVac (QazCovid-in) қазақстандық вакцинасының бірінші партиясын жөнелтуге қатысты. «Қазақстандық вакцинаның жасалуы біздің еліміздің...

Pfizer компаниясы өз вакцинасының жалған нұсқалары қолданылғанын анықтады

Pfizer компаниясы өз өнімінің жалған нұсқалары Мексика мен Польшада қолданылғанын анықтады, деп хабарлайды The Wall Street Journal. Екі елдің билігі дәрі-дәрмектің қаптамаларын тәркілеген, ал компания...

Жанжалға байланысты орнынан кеткен Өскеменнің экс-әкімі жаңа қызметке тағайындалды

Үш жыл бұрын болған шулы оқиғаға байланысты лауазымынан айырылған Өскеменнің бұрынғы әкімі Қуат Тұмабаев Қазақстанның сауда және интеграция министрлігінде жаңа лауазымға ие болды, деп...

«Роза Рымбаева да ауырып тұрыпты». Әнші Майра Мұхамедқызы вакцинаның әсерін ауыр өткергені туралы айтты

Опера әншісі, Шымкент қалалық Опера және балет театрының директоры Майра Мұхамедқызы вакцина ектіргеннен кейінгі хал-ахуалы жайлы Instagram-дағы парақшасында жазды.  Әншінің айтуынша, 3 күнге дейін...

Бас прокуратура өлім жазасына қатысты заң жобасын әзірледі

Бас прокуратура елімізде өлім жазасын алып тастауды қарастыратын заң жобасын әзірледі. Бұл туралы Бас Прокурордың бірінші орынбасары Берік Асылов мәлімдеді. "Бас прокуратура өлім жазасы бойынша...

Аудандық мәдениет үйінің құрылысы партияның бақылауында болады

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек өткен жылдың желтоқсан айында Көкшетауға келген ресми сапары барысында өткізген қоғамдық қабылдауында Аршалы ауданында мәдениет үйін...

Ақын Жәркен Бөдешұлы өмірден өтті

Халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері, ақын Жәркен Бөдешұлы 76 жасында өмірден өтті. Ақпаратты Қазақстан Жазушылар одағы растады, деп хабарлайды malim.kz. Жәркен Бөдешұлы 1944 жылы 15 мамырда ҚХР-дың Тарбағатай...

Алматы облысында жантүршігерлік апаттан екі адам қаза тапты

Алматы-Нұр-Сұлтан тас жолында үш көлік соқтығысып, екі адам қаза тапты, деп хабарлайды zakon.kz. Алматы облысының полиция департаменті 2021 жылғы 21 сәуір күні сағат 18:20-да Алматы-Нұр-Cұлтан тас...

Қарағанды облысында 24 сотталушының ата-анасы алғыс хат алды

Қарағанды облысында 24 сотталушының ата-анасы алғыс хат алды, деп хабарлайды Polisia.kz. "Алғаш рет сотталғандардың жақсы тәртібін, өзін-өзі жақсы ұстауын ынталандыру, сондай-ақ "кері байланыс" қағидаты бойынша...

Пәкістандағы терракт: Содырлар қытай елшісін жарып жібермек болған

Пәкістанның Кветта қаласындағы Серена қонақ үйінде терракт болды. Конақ үйдің көлік тұрағында бомба жарылып, кем дегенде төрт адам қаза тапты, 11 адам жарақат алды,-деп...

Өткен тәулікте 2 893 адам індет жұқтырған

Елімізде өткен тәулікте 2893 адамнан коронавирус анықталып, ПТР арқылы расталды. Бұл туралы coronavirus2020 сайтында ресми хабарланды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 574, Алматы қаласы - 695, Шымкент қаласы...

Марста алғаш рет оттегі алынды

Марс атмосферасынан алғаш рет оттегі алынды. Бұл Қызыл планетаға жіберілген Moxie қондырғысы арқылы орындалды, - деп хабарлайды 24.kz Life.ru-ға сілтеме жасай отырып. “Бұл технологияны таныстыру,...

Тәуелсіздік шежіресі: 22 сәуір күні қандай елеулі оқиғалар болды?

1994 жылы Украинаның Қазақстандағы Елшілігі ашылды. 1997 жылы әкімшілік-аумақтық құрылымды оңтайландыру мақсатында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Талдықорған және Торғай облыстары таратылды. 2008 жылы Мемлекет басшысы ҰҚШҰ...

30-жылдардағы ашаршылық зерттеледі

Қазақстан халқы Ассамблеясының облыстық ғылыми-сараптамалық тобы ұйымдастырған экспедиция барысында зерттеушілер тарихи маңызға ие орындарды аралап қайтты деп хабарлайды pavlodarnews.kz. Экспедиция мақсаты – 1930-жылдары болған ашаршылық...

Алматыда тауға шығуға тыйым салынады

Қар көшкінінің жүру қаупіне байланысты тау бөктерлеріне шығуға тыйым салынады. Алматыда ауа райына байланысты ескерту жарияланды деп хабарлайды ҚазАқпарат. Төтенше жағдайлар департаменті таратқан мәліметтерге қарағанда,...

Елімізде алдағы үш күнде күн жылынады

«Алдағы күндері антициклонның әсері еліміздің басым бөлігінде сақталады, сондықтан ауа райы негізінен жауын-шашынсыз болады деп күтілуде. Сонымен қатар, биіктік жотасы республика аумағы арқылы батыстан...

Үндістанда жаңа мутация пайда болды

Коронавирустың жаңа мутациясы Үндістанның Батыс Бенгалия штатында анықталды деп мәлімдеді Геномика және интеграциялық биология институтының қызметкері Винод Скария. Батыс Бенгалияда коронавируспен ауырғандар саны артқан: соңғы...

Елбасы Ахметжан Есімовті жаңа қызметке тағайындады

Елбасының шешімімен Ахметжан Смағұлұлы Есімов Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасының штаттан тыс көмекшісі болып тағайындалды. Бұл туралы Elbasy.kz сайтында хабарланды. Айта кетейік, Ахметжан Смағұлұлы...

Вакцина ектірмегендер жауапкершілікке тартыла ма? – Министрлік жауап берді

Денсаулық сақтау министрлігі мәжбүрлі түрде вакцина алу және одан бас тартқандарға айыппұл салынатыны, жауапкершілікке тартылатыны туралы ақпаратты жоққа шығарды. Бұл туралы inform.kz хабарлады. "Бізде мәжбүрлі...

Мәжіліс депутаты жол салуға көбірек ақша жұмсауды ұсынды

Жол салған кезде сапаға баса назар аудару қажет. Депутат Шәміл Осин 21 сәуірде Парламент Мәжілісінің пленарлық отырысында вице-премьер Роман Склярға ұсыныс тастады, - деп...

Жазушы Дулат Исабеков: Кеңес өкіметінің қайта орнағанын аңсай бастадым

Бұл туралы пікір жазушы Stan.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Журналистің «90-ншы жылдардан бергі өзгерістерге көңіліңіз тола ма? Теледидардан көрсетіп жатқан жетістіктер ауыз толтырарлықтай ма?» деген сұрағына: «Шынымды айтсам,...

Марат Әзілханов екі бірдей лауазымды қызметке тағайындалды

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасарын тағайындады. Мемлекет басшысының өкімімен Марат Әзілханов Қазақстан халқы ассамблеясы төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасы президенті әкімшілігінің Қазақстан халқы...

АҚШ санкциялары Қазақстанға әсер ете ме?

АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі Уильям Мозер Ресейге қарсы санкциялардың Қазақстанға тигізер әсері жайлы айтты. Бұл туралы Tengrinews.kz жеткізді. – Бұл санкциялар Ресейдің әрекетін өзгерту үшін қабылданғанын...

Түркістанда банк қызметкері тұрғындар атынан несие алған

Түркістан облысында полицейлер тұрғынның атынан артығымен несие рәсімдеп, ақша жымқырып, алаяқтық жасаған банк қызметкерін анықтады. Бұл туралы Polisia.kz мәлімдеп отыр. Түлкібас АПБ-не жергілікті тұрғын арызданған....

Студенттер Жапония билігіне шағымданды

Оңтүстік Кореяда студенттер Жапония билігіне қарсы шеруге шықты. Себебі жуырда жапон билігі «Фукусима-1» атом электр станциясының суын мұхитқа төгу туралы шешім шығарған болатын. Наразылық акциясы...

АҚШ елшісі: Қазақстан біздің вакциналарды сатып алса деймін

Енді АҚШ-тың коронавирусқа қарсы вакциналары елімізге жеткізіледі. Бұл туралы АҚШ-тың Қазақстандағы елшісі Уильям Мозер 21 сәуірде өткен брифингте мәлімдеді, - деп хабарлайды regnum. Елші АҚШ-тың...

Қызылордада халыққа жалған ақпарат берілгендіктен 500 адам мемлекеттік орган ғимаратына жиналды (видео)

Қызылорда қалалық Жұмыспен қамту орталығында тұрғындардың жаппай жиналуы бойынша әлеуметтік желіде жарияланған бейнежазбаға байланысты тиісті сала басшылары түсініктеме берді. Жұмыспен қамту орталығында адамдардың көптеп жиналуына...

Шымкентте дәрігерлер өкпесі 80 пайыз істен шыққан науқасты аман алып қалды

Шымкенттік дәрігерлер өкпесі істен шыққан 52 жастағы азаматты аман алып қалды. Бұл туралы қалалық денсаулық сақтау басқармасы мәлімдеді. Исагил Тасимті 4 сәуір күні өте ауыр...

Экс-министр Елжан Біртанов: Эпидемиямен қалай күресу керегін білемін

Денсаулық сақтау экс-министрі Елжан Біртанов сотта өзін босатуды сұрады, деп жазды informburo.kz порталы. "Аса ірі көлемде бюджет қаржысын жымқырды" деп айыпталған бұрынғы Денсаулық сақтау минстрі...

Каспий жағалауында 20 түйенің өлексесі табылды

Ақтауда Каспий теңізі жағалауынан 20 түйенің өлексесі табылды, деп хабарлайды Маңғыстау облысы әкімінің баспасөз қызметі. Каспий теңізінің жағалауынан (Түпқараған ауданына қарасты «Көсе» деген жер...

Израильде маскасыз жүруге рұқсат берілді

Израиль билігі 18 сәуірден бастап далада медициналық маска киюді міндеттеуді тоқтатты, деп жазады The Times of Israel. Жарлыққа елдің денсаулық сақтау министрлігінің басшысы Хези Леви...

Нәсілдер қақтығысы: АҚШ-та митинг басталды

Огайо штатындағы Колумбус қаласында полицей 16 жастағы Макайя Брайант есімді  қара нәсілді қызды атып өлтірді. Осыған байланысты наразылық білдірушілер полиция ғимаратына жинала бастады. Бұл туралы...

Ақпанда жоғалған Атырау облысы тұрғынының денесі контейнерден табылды

Атырау облысында ақпан айының басында хабар-ошарсыз кеткен 29 жастағы Наурыз Әйтекешов өлі күйде табылды, деп хабарлайды azh.kz. Ол қала маңындағы Талғайран ауылының тұрғыны болған. Атырау...

Ағылшын футбол клубтары Суперлигадан шығатынын мәлімдеді

"Манчестер Юнайтед", "Ливерпуль", "Арсенал" және "Тоттенхэм Хотспур" ағылшын футбол клубтары еуропалық Суперлига жобасынан шығатыны туралы ресми түрде мәлімдеді. Бұл туралы футбол клубтарының ресми парақшасында...

400 жаңа мектеп салынады: Білім мен ғылымды дамыту жөніндегі қоғамдық кеңестің алғашқы отырысы өтті

Келесі жылдың соңына дейін 400 жаңа мектеп салынады. Бұл туралы «Nur Otan» партиясының Білім мен ғылымды дамыту жөніндегі республикалық қоғамдық кеңесінің алғашқы ұйымдастыру отырысында...

Айсұлтан Сейітов алғаш рет толықметражды фильм түсірді

Әлемге танымал жұлдыздар - реперлер мен орындаушылардың бейнебаянын  түсіріп жүрген қазақстандық жас режиссер Айсұлтан Сейітов «ҚАШ» атты толықметражды фильмінің түсірілімін аяқтады, - деп хабарлайды...

АҚШ-Қазақстан арасында визасыз режим орнатыла ма?

Америка Құрама Штаттары Қазақстанға визасыз режим беруге әлі дайын емес. Бұл туралы Қазақстандағы АҚШ елшісі Уильям Мозер айтты, деп хабарлайды ҚазАқпарат. «Менің ойымша, біздің ел...

Қоғамдық кеңестер сайлауалды уәделерді қадағалайды

Жақында «Nur Otan» партиясының Шымкент қалалық филиалында алдағы бес жылда қаламыздың болашағы жарқын, экономикалық және саяси жаңғыру, қоғамды елдік мақсатқа ұйыстыру, мықты және келбетті...

9 мамырда мерекелік отшашу ұйымдастырылады

Ташкентте 9 мамыр күні сағат 21: 00-де Еске алу және құрмет тұту күніне арналған мерекелік отшашу болады. Бұл туралы президенттің Жарлығына сілтеме жасап УзА...

Енді нысандар құрылысының сапасын «Халықтық бақылау» қадағалайды

Алматы тұрғындары енді мегаполистегі нысандар құрылысының барысын өздері бақылай алады. Құрылыс процесіне жедел қоғамдық мониторинг жүргізу үшін және қандай да бір бұзушылықтар анықталған жағдайда «Халық бақылаушылары» дереу партиялық бақылау комиссиясына хабарлайды. Жоба «Nur Otan»...

Голливуд жұлдыздары Байденге өтініш жасады

Голливудтың ондаған жұлдызы және басқа да әлемге әйгілі адамдар АҚШ президенті Джо Байденге ашық хат жазып, Бразилия көшбасшысы Жаир Болсонарумен экологиялық келісімдерге қол қоюды...

СҚО-дағы су қоймаларында су деңгейі көтерілді

Солтүстік Қазақстан облысында Есіл өзенінің суы молайып, Долматово елдімекенінің маңында бір тәулікте 113 см дейін көтерілді. «Қазгидромет» РМК СҚО филиалының мәліметінше, Сергеев су қоймасында су...

Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары тағайындалды

Мемлекет басшысының өкімімен Марат Алмасұлы Әзілханов Қазақстан халқы Ассамблеясы Төрағасының орынбасары, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің Қазақстан халқы Ассамблеясы хатшылығының меңгерушісі лауазымына тағайындалды, деп хабарлайды...

Депутат техникалық қызметкерлердің жалақысын көтеруді ұсынды

Мәжіліс депутаты Мақсат Раманқұлов техникалық қызметкерлердің жалақысын көтеру мәселесін көтерді. Осы орайда ҚР Премьер-Министрінің орынбасары Ералы Тоғжановтың атына депутаттық сауал жолдады. «Мемлекет әлеуметтік салаға жіті...

Жамбыл облысында басқарма басшысы тергеуге алынды

Пандемиядан пайда көрді деген күдікпен Жамбыл облысы денсаулық сақтау басқармасының басшысы тергеліп жатыр. Әсет Қалиевке қатысты жемқорлыққа қарсы іс-қимыл департаменті қылмыстық іс қозғаған. Бұл...

Маңғыстауда теңіз жағасына шығып қалған итбалықтың баласы құтқарылды

Ақтау қаласындағы Каспий итбалығын зерттеу және оңалту орталығының мәліметінше, кішкентай итбалық орталықта екі аптадай болған. Орталыққа түскен кезде әлсіз, салмағы 4,4 келі ғана болса,...

Мемлекет басшысы Бас прокурор Ғизат Нұрдәулетовті қабылдады

Қасым-Жомарт Тоқаев Бас прокурор Ғизат Нұрдәулетовті қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Мемлекет басшысына еліміздегі заңдылық пен құқық қорғау саласының ахуалы, прокуратура органдарының бірінші жартыжылдықта атқарған...

«Талап етеміз!». Атырау облысында тағы да жер дауы туды

Атырау облысында тағы бір жер дауы туды, Тасқала ауылының 100-ден аса тұрғыны "ЭлитСтрой" ЖШС жеке компаниясының карьер жұмыстарын жүргізуіне қарсы болып, митингіге шықты, -...

Алматыда 380 орындық инфекциялық орталықтың құрылысы басталды

Қала әкімі Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапары барысында жаңа медициналық орталықтың құрылысында болды, сондай-ақ велосипед мектебі мен «Ақбұлақ» ықшамауданындағы жаяу жүргіншілер аймағының жобаларымен танысты. Алматы әкімі...

Сарыағашта пайдаланылмай жатқан 766 гектар жер мемлекетке қайтарылды

Сарыағаш ауданында ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді пайдаланбай жатқан тұлғаларды анықтау мақсатында мониторинг жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде 765,98 га ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер пайдаланбай жатқандығы белгілі...

Мектепке қабылдау жүріп жатыр: Министрлік өтініштерді электронды форматта қалай тіркеу керектігін ескертті

Білім және ғылым министрлігінің мәліметіне сүйенсек, алты жасар және биыл 6 жасқа толатын балалардың құжаттарын бірінші сыныпқа қабылдау науқаны жалғасып жатыр. 20 күннің ішінде...

Жоңғар Алатауы ұлттық паркінде сібір тау ешкісі фототұзаққа түсіп қалған

Бұл туралы ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің баспасөз хатшысы Самал Ибраева Facebook-тегі парақшасында жариялады. «Достар, біздің ел ерекше жануарларға бай. Солардың бірі...

Марафоншы Заңғар Әлкенов Рекордтар кітабына енді

Марафоншы, ҚР Қарулы Күштерінің әскери қызметшісі Заңғар Әлкенов Қазақстанның Рекордтар кітабына енді. З.Әлкенов 2020 жылдың қыркүйек айында 1,5 тәулік бойы тоқтамастан жүгіріп, 200 шақырымды құрайтын...

Петропавлда эвакуатормен вагон ұрлаған студенттер ұсталды

Петропавлда ұрылар тұрмыстық вагонды эвакуаторға салып әкетіп, бөлшектеп сатып жіберген. Солтүстік Қазақстан облысы Полиция департаментінің мәліметінше, 17 сәуір күні кешке Петропавл тұрғыны полицияға арызданып,...

21 сәуір: тарихтан орын алған маңызды оқиғалар

1925 жылы 21 сәуірде «Қазақ әйелі» және «Теңдік» газеттері негізінде «Қазақстан әйелдері» қоғамдық-саяси журналы шыға бастады. Бастапқыда «Әйел теңдігі», «Сталин жолы» деп аталды. 1955...

Боао азиялық форумы: Елбасы бейнеүндеу жасады

Боао азиялық форумының пленарлық сессиясында Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бейнеүндеуі көрсетілді. ҚР СІМ баспасөз қызметінің мәліметінше, биылғы конференцияның негізгі тақырыбы –...

Жол ақысын төлегісі келмеген жолаушы такси жүргізушінің тамағын пышақпен осып жіберген (видео)

Барнаулда жол ақысын төлегісі келмеген жолаушы такси жүргізушінің тамағын пышақпен осып жіберген, деп хабарлайды Life.ru. Барнаул қаласында такси жүргізуші болып жұмыс істейтін 39 жастағы Михаил...

Асабалықпен айналысқан легионер ойыншы қазақстандық жанкүйерлерді таңғалдырды

Футболдан Қазақстан чемпионатының алтыншы турында «Тұран» командасының шабуылшысы Стенли Нкоби «Каспий» клубына қарсы ойында екі гол соғып, көпшіліктің ыстық ықыласына бөленді. Қазақстанға Нигериядан келген Стенли...

Мемлекет басшысы Аида Балаеваны қабылдады

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаеваны қабылдады, – деп хабарлады Ақорда. Мемлекет басшысына министрліктің ақпараттық саясат пен азаматтық қоғамды дамыту...

Карантин: ШҚО аумағына кіріп-шығуға шектеу қойылды

Шығыс Қазақстан облысы Бас мемлекеттік санитарлық дәрігерінің жаңа қаулысы жарияланды. Құжатқа сәйкес, өңір бойынша карантин 3 мамырға дейін ұзартылды. Шектеу шараларының мерзімі облыс аумағында COVID-19...

Бауыржан Байбек жылу электр орталықтарының экологияға әсері туралы айтты

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек Тәңірберген Бердіоңғаровқа сұхбат берді. Бұл сұхбатта партия жұмысының жай-жапсары, сонымен қатар Болашақ степендиясы, жер мәселелерімен қатар...

Әуе компаниясы жолаушыларға 20 тілде шығатын 1000-нан астам электронды газет-журнал ұсынады

Air Astana әуе компаниясы MyPress электронды басылым қызметін іске қосты. Жаңа қызмет әлемнің 20 тілінде шығатын 1000-нан астам БАҚ-ты назарға ұсынады. Air Astana-ның Жобалар...

Балалар МӘМС аясында қандай медициналық көмек ала алады? – ТОП-10 сұраққа жауап

- Балаларға міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарнасын төлеу қажет пе? - 18 жасқа дейінгі балаларға мемлекет МӘМС үшін аударымдар жасайды. Сондықтан медициналық сақтандыру пакетіндегі медициналық...

Ажалы алтыншы рет президенттікке сайланған күні келді

Чад Республикасының президенті Идрис Деби Итно 68 жасында өмірден озды. Бұл туралы Agence France-Presse хабарлады. Президенттікке алтыншы рет қайта сайланған Итноның қазасына 1970-2000 жылдар аралығындағы...

Сайлауалды бағдарламамыз өңірді кешенді дамытуға бағытталған – Марат Сырлыбаев

Жуырда өткен «Nur Otan» партиясы Ақмола облыстық филиалының Саяси Кеңес Бюросының  кезекті отырысында Сайлауалды бағдарламаның орындалуын бақылауға алатын 12 қоғамдық кеңестің құрамы мен төрағалары...

Сайрамдық кәсіпкер тойханасын спорт мектебіне айналдырды

Түркістан облысында карантин кезінде бұрын тойхана бизнесімен айналасатын кәсіпкерлер арасында істерін жаңа бағытқа бұрғандар артты.  Сайрам ауданындағы жергілікті кәсіпкері Өмірхан Оразымбетов үшін де бизнестегі...

СҚО-да 246 бастауыш партия ұйымында есеп беру жиналысы басталды

Бір апта ішінде нұротандықтар партия ұйымдарының 2019-2020 жылдары атқарған жұмысы туралы мәселелерді талқылайды, БПҰ төрағалары мен төрағаларының орынбасарларын, сондай-ақ партияның аумақтық филиалдарының конференциясына делегаттарды...

Биыл докторантурада оқуға қатысты қандай өзгерістер енгізілгені белгілі болды

Докторантураға түсу емтихандары биыл алғаш рет электрондық форматта өтеді. Үміткерлер докторантурада оқуға дайындығын тексеру үшін тест, білім беру бағдарламасының бейіні бойынша емтихан тапсырып, компьютерде...

1 шілдеден бастап халықты құжаттандыруда қандай өзгерістер болатыны белгілі болды

Келесі аптадан бастап ел азаматтары электронды төлқұжаттарын нотариаттық құжаттарын тіркеуде пайдалана алады. Сондай-ақ, нотариальды құжаттар электронды форматқа ауыстырылады, бұл азаматтарға есік қағып жүрмеуге, пошталық...

Шыңғыс Айтматовтың жұбайы дүние салды

Шыңғыс Айтматовтың зайыбы – Мария Айтматова өмірден озды, – деп хабарлайды Кабар агенттігі. «Ұлы жазушы Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматовтың зайыбы Мария Урматқызы Айтматованың өмірден озуын...

Қазақстанда тағы бір мереке пайда болуы мүмкін

Ауыл шаруашылығы министрлігі малшылар күнін бекіту арқылы сала жұмыскерлерінің беделін арттыруды, оларды көтермелеуді көздеп отыр Sputnik.кz сайтының жазуынша, Қазақстанда Малшылар күні пайда болуы мүмкін. Ауыл...

Жамаубаев биыл коронавируспен күреске бюджеттен 265 миллиард теңге бөлінетінін айтты

Қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев 2021 жылғы республикалық бюджет шығындары туралы баяндамасында Қазақстанда коронавируспен күрес шараларына 265 миллиард теңге жұмсау жоспарланып отырғанын айтты. Қаржы министрінің айтуынша,...