ТАҒЛЫМДЫ ТАҒДЫР

Адам баласы өмірге келген күннен бастап өлім шіркін өкшелеп отыратыны әмбеге аян. Сөйте тұра, «Шіркін, осы кісі өмірде тұра тұрмады-ау» – деп, әйтпесе, алыс сапарда жүріп ол кісі өмірден өткенде «топырақ сала алмадым-ау» – деп өкінетін қимас жандар болады. Күйінішті сезім. Көбіне ондай сезім аяулы адам өмірден өткен сәттері жиі баурайды. Ғазиз жүрек азамат, тамаша тәржіман, жалынды публицист Әбілмәжін Жұмабаев дүниеден қайтқанын сыртта жүріп кеш естідім. Кеш естідім де еріксіз «Әттең-ай!» – дедім. «Жақында ғана Алматыға барып, ол кісімен емен-жарқын отырып әңгімелесіп қайтқан едім-ау». Соңынан өзімді жұбаттым. «Қазіргі мына аласапыран заманда кім әдебиетті елеп жатыр?! Кім әдебиет қайраткерін елдің есінде қаларлық етіп, қоштасу жасап ескеріп жатыр?!» Ойдан ой туып, балалай жөнелді…

Түрлі ойлар қаумалады сол сәт. Ондайда еріксіз естелікке ден қоя­сың.
Әрісі Ақмешіт аталып, берісі Қызылорда аталатын бұрынғы Түркістан уәлаятының тумасы еді Әбекең.
Әкесі әрісі «қадімше», берісі И.Гас­принский бастап енгізген «жа­дидше» оқыған сауатты мол­даның бірі болған. Шамасы­ Көкілташ медресесінен білім ал­ған Тұрмағамбет Ізтілеуовтің айна­ла­сындағы көзі ашық, көкірегі ояу иманды адамның бірісі, бәлкім ірісі.
Соғыс көрген ұрпақта қайбір ба­лалық шақ?! Бала Әбілмәжіннің жасөспірім шағы да бейнетпен өткен, жоқ-жітік бірдеңе. Тек көңілге әсем әсер ұялатқан Сырдария болмаса?! Сыр өңірінің балалары Сырдарияны ана тұтып өседі. Орынды. Қазақты қынадай қырған отызыншы жылдардың аштығынан Сыр өңірі «өзен жағалағанның өзегі талмайды» дей жүріп аман қалған. Бәлкім бала Әбілмәжіннің сезімін қытықтап әдебиет әлеміне талпындырған да сұлу Сыр!
Сырдария бала қиялын алысқа ала қашып арманға жетелесе, үйдің іргесінен өтер «Орынбор–Ташкент» темір жолы білімге бастайды бұл өңірдің үрпекбастарын. Бала Әбілмәжін де атың өшкір соғыс аяқтала бере «Орынбор–Ташкент» темір жолын «Түркісібке» жалғап Алматыға аттанған. Студент. Бақытты.
Профессор Бейсембай Кенжебай­ұлының дәрісі.
…Үрпек сары студент майда қоңыр үнімен мысал өлеңді жатқа соғып отыр.
Жүк алды Шаян, Шортан,
Аққу бір күн,
Жегіліп, тартты үшеуі
дүркін-дүркін.
Тартады Аққу көкке,
Шаян кейін,
Жұлқиды суға қарай
Шортан шіркін!

Бұлардың машақаты аз болмады,
Жұмысы орнына кеп
мәз болмады.
Тартса да бар күштерін
аямай-ақ,
Аслан жүк орнынан қозғалмады.

Оншама ол жүк артық
ауыр емес,
Құр сырттан пәлен деу
де тәуір емес.
Жүк бірақ әлі күнге
орнында тұр,
Бірыңғай тартпаған соң
бәрі тегіс.

***
Жігіттер, мұнан ғибрат
алмай болмас,
Әуелі бірлік керек,
болсақ жолдас.
Біріңнің айтқаныңа бірің көнбей
Істеген ынтымақсыз ісің оңбас!
Шашын «кірпі» етіп қырық­тыр­ған, мұнтаздай әдемі, ұқыпты киінген орта бойлы ақсары ұстаз абдырап-ақ қалғаны. «Тоқта», – дей жаздап барып өзін зорға тоқтатты. Ақсары жүзі қуқыл тартты. Студенттерге қарады. Бәрі бейқам. Аяғына дейін тыңдады…
«Бестікті» қойып, студентті орнына отырғызды. Қоңырау соғылды. Студентті ертіп оқытушы ғалым аудиториядан сыртқа беттеді.
– Крылов мысалын жақсы айттың, қарағым, жақсы біледі екенсің. Кімнің аударғанын білесің бе?
– Білмедім.
– Кімнен үйреніп жаттадың?
– Әкемнен.
– Әкең сауатты кісі болды-ау,
шамасы?
– Ескіше де, жаңаша да
оқыған кісі.
– Оқығаның, білгенің жақсы, қарағым. Бірақ, абайла. Жұрт көзінше айта берме. Орнын біліп айт. Ортаңды танып айт. Арандап қалып жүрме…
– Неге, ағай?
– Қарағым, бұл өлең Ахмет Байтұрсынұлының өлеңі. Естуің бар ма?
– Әкей айтқан сияқты… Қайдам? Білмеймін.
– Е, е, қарағым, ол бір көзі тірі­сінде ұлт көсеміне айналған ар­дақ­ты адам еді. Әттең, жалған жала жабылып атылып кетті. Ұлтшыл болды.
Ұлтшылдығы мақтанышы болуы керек еді. Ұлтшылдығы айыбына айналды… 1944 жылы Крыловтың кітабына қосып жарыққа шығарып жіберіп таяқ жедім, қарағым. Абай бол. Байқа. Соны ескертейін деп едім, Әбілмәжін қарағым. Не жазасың? Жазғаныңды әкеліп көрсетіп жүр…
…Әбекең жасында ақын болармын, жазушылықты қаладым деп жүрген бозбала. Әттең-ай, түбітиек бозбала шағында «салпаңқұлақ ізіне түскен. Тапқан айласы, таққан айыбы «молданың баласы», «Ұлтшыл Ахмет Байтұрсынұлының «Қырық мысалын» студенттер арасына оқып таратып жүр…» Әбілмәжін бармағын тістейді. Ұстазы ескертіп-ақ еді. Опынады. Амал қанша? Тағы да тартып отырып ұстазы профессор Бейсембай Кенжебайұлына келеді.
Бейсембай Кенжебайұлының да ұлтшыл жарғысы тағылып, Мұхтар Әуезов екеуінің бір бұйрықпен С.М.Киров атындағы университеттен қуылып, Мұқаңның Москваға қашып, Бейсекеңнің үй қамағында отырған сәті. Партиядан шығарылған. Інісі Әбен Сатыбалдиевтің атына соғыс жылдары өзі басқарған «Каз ОГИЗ»-ден Борис Полевойдың «Нағыз адам туралы аңыз» аталатын романын аудармаға алып, соны талғажау етіп отырған тұнжыр сәті. Енді, міне жүгініп шәкірті Әбілмәжін келіп отыр. «Тәйт» демеді. «Айтып едім ғой» да демеді. Бәрін біліп отыр. Сақтандырған. Бала көңілмен елемеген. Замананың сұрқиялығы соншалық тап-таза, мөп-мөлдір болуға тиісті студенттік ортаның өзін тыңшыға мелдектеткен. Ахмет Байтұрсынұлының мысалдарын оқимын деп күйіп келіп отырысы мынау енді. Не амал? Мұқаң екеуін амалсыз қызметтен қуған ректор Төлегенге тапсырды шәкіртін. Сөйтті де: «Енді қарағым, Сен аудармамен айналыс. Орыс жазушыларын аудар, – деп тапсырма беріп шығарып салды. Орыстың тілі – интернационализм тілі. Орыс тілінен шығарма аударған адамға қазақтың көрсеткіш әсіре коммунист белсенділері бата бермейді. Орыс тілін орыс ұлтына жағымпазданудың бір жолы деп қарайды.
Араға біраз күн салып студент бала Әбілмәжін Жұмабаев орыстың В.Биль-Белецерковский есімді жазушысының әңгімесін аударып алып келіп оқытты. «Жолың болсын, балам!» – деді ғазизжүректі ұстазы. «Көрсеткен жолдастарыңа жүрегіңде дық сақтама, өз жүрегіңді кірлетіп аласың!»
Міне, Әбекеңнің аударма өнер жолына келіп түскен соқпағы. Соқпақ кейін даңғыл жолға айналды. Аудармашылық жол осылай басталып кете барды.
Бәрін де көзбен көргендей, қолмен қойғандай әңгімелеп отырмын-ау. Бұл қайдан?
1984 жылы Бейсембай Кенже­байұлы сексен жасқа толатын еді. Әкедей әзіз адамның екі томдығын «Әдебиет белестері» деген атпен дайындадым. Кеш қалыппын. Жос­пар бекіп кеткен. Не амал? Сол кезгі Кітап және полиграфия комитетінің төрағасы Ш.Елеукеновтен бастап төрелердің есігін аштым. Бейсекең атынан айтылар сәлемім – бар қаруым. Министр мен «Жазушы» баспасының директоры Әбілмәжін Жұмабаевтың селектрлік байланыспен кеңесіп келісуімен Бейсекеңнің кітабы жүріп өтіп бекіп кеткен «жоспардың» тас-талқанын шығарып сол жылы-ақ жарық көрді. Бір кезгі бала шәкірт, бүгінгі «Жазушы» баспасының дүрдей директоры Әбілмәжін Жұмабаев «Жылдар жемісі» (1984 ж.) аталатын кітаптың сүйінші-данасын алып өз аяғымен ұстазға келді. Кітапты көрген Бейсекең төсекте жатып кемсеңдеді. Әбекең де біртүрлі босады. Босады да жоғарыдағы әңгімені айтып берді. «Оқудан шығып, істі болып кеткелі тұрған жерімнен өзі тергеліп, тексеріліп сотталуға дайындалып отырған Бейсекең періштем болып қанатымен қақты, аман алып қалды» – деді баспа директоры. «Ол аз болса, «Соңыңа салпаңқұлақ түскен екен, енді сенің аудармамен айналысқаннан басқа амалың жоқ, қарағым. Аударма да өнер. Талабың жарып бара жатса, кейін-ақ оригиналдық шығарма жазарсың. Әзір тек аудармаға мамандан» деп әдеби жолыма өмірлік бағдар берді». Күллі жазушы ағайынды аузына қаратқан Әбекең тағы босады. Алғашқы босауы ерсі көрінген маған мына босауы табиғи, адами кісілік белгісі болып көрінді. Кісілікке бергісіз кішілік.
Расында да, Әбекең жалған кісі­ліктен бойын таза ұстайтын кішіпейіл, кішік адам еді. Советтік кезең. Қолына қалам ұстаған жан біткен баспа басшысының алдында құрдай жорғалап, тағзым етіп тұрады, жағымпазданып бағады. Пендешілік қой. Ал баспаның дөйі «Жазушыны» он үш жыл басқарған Әбілмәжін Жұмабаев Ә.Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясынан тартып жақсы шығарма жанашыры бола білді. «Мұқаш жоспардан түсіп қалмасын. Қарызданып қалады ғой. Тарығып, қиналып қалмасын. Жоспарға қосыңдар!» – деген тапсырмасын өз құлағыммен естідім. Тапсырма – Мұқағали Мақатаев туралы еді. Сәбит Мұқановтың 16 томдық таңдамалысы жарық көрер сәтте: «Сәбеңе обал болды. «Таңдамалы» болып енді жоспарға. Мардымды қаржы ала алмайтын болды», – деп отырды. 16 томға «Түсінік» жазуды маған тапсырды. Қалтай Мұхамеджановтың кезекті мүшелінде: «Е, Қалтай шері бізге қолжазбасын әкеліп берер деймісің?! Ол қаннен қаперсіз адам ғой. Мерейтойына қол қусырып барғаны жөн болмас», – деп сыртынан кітабын жоспарға кіргізіп, тіпті өзі үйіне барып қолжазбасын бірге құрастырғанын білемін. Қызылдың құмының ен ішінде жатқан тамаша ақын Өмірзақ Қожамұратовтың қолжазбасын Зейнолла Серікқалиевті жұмсап алдырғанынан да хабарым бар. Әбекеңді әдебиет ісінің ірі ұйымдастырушысы бола білді демес­ке әддім қайсы?! Ол әдебиет ісін қызметтік міндетпен ғана емес, ұлт әдебиетін сүйген жүректің жетегімен жүріп атқарар еді-ау, шіркін!
2000-шы жылдың шамасы. Орталық партия комитетінің хатшысы, мәдениет реформаторы, жазушылардың жанашыры Өзбекәлі Жәнібек, Орталық Комитеттің Бөлім басшысы, жүйрік журналист Камал Смайылов Жазушылар одағында бас­па ісі жөнінде бір жиналыс өткізді. Не түлен түрткенін қайдан білейін, сөз сұрап алып «Жазушы» баспасының Сын бөлімінің жұмысын дырдай етіп сынайын. Шырылдап редакция меңгерушісі Мағзом аға Сүндетов жауап беріп әлек. Төрелік айтып Орталық Комитеттен Камал Смайылов сөйлесін. Ол кезде өзара сынасу – қарапайым дағды. Дегенде, дөкейлердің алдында ұят болды-ау, «Жазушы» баспасын сынайтын басқа жер таппай қалғандай… Пендешілік араласып кетті ме, немене? Опынып қалдым.
Жазушылар одағының екінші қабатынан төмен түсіп келеміз. Әбекеңе таяу келіп қалыппын. Жан-жағына қарап қояды. Сөйтсем, көзімен мені іздеп келеді екен. «Ой, жарығым,–деді, ұсынған қолымды ала бере, – Сен қысылмағын. Дұрыс сөйледің. Кемшілік бізден. Жастарға көңіл аударуымыз керек еді. Қолжазбаңды әкеле ғой. Кітап етіп шығарып берейік!», – деді Әбекең. Көңілінде өкпенің бір ізі болсайшы, шіркін!
Реніш естимін деген басым, не дерімді білмей қақшиып тұрдым да қалдым. Әй, өлердей ұялдым-ау сол жолы.
Соңғы жылдары Әбекеңмен Төле­баев көшесінде көрші отырдық. Шырша­лы көшені бойлап әрлі-берілі жүріп сейіл құру Ғабит Мүсірепов бастаған көше тұрғындарының әдеті болушы еді. Әбекең олай болмады. Үйпаздау кісі болды Әбекең. Сейіл, серуенде шаруасы жоқ. Шамасы жазудан қолы тие бермейді.
Жазу дегеннен шығады, «өтпелі кезең» аталатын сарыөзек уақыт қай қаламгерге де жайсыз тиді. Оның үстіне КСРО-дай алып империяны құлатқан жазушы ағайын болды десем қателеспеспін. КСРО қалам қуатымен құрылған, қаламгер қуатымен құлатылған мемлекет болды деп ойлаймын. Мен ойлағанды билік ойламайды дейсіз бе? Билік те солай ойлағандықтан әдебиетке тәуелсіздіктің алғашқы күндерінен бастап-ақ, «алдымен экономика» деген ұстанымды сылтауратып қырын қарады. Қаламақыдан қақты. Ол әсіре сақтық еді. Әйтпесе әдебиет әрбір мемлекеттің ұлттық идеологиясын қалыптастыратын ересен рухани күш емес пе?! Сарыөзек уақытта аудармашылар іссіз, екі қолы алдына сыймай саудырап қалды десе де болады. Аударма түгілі төл әдебиетіміздің өзі өгейлік көрудей-ақ көріп келеді. Соған қарамастан Әбекең қаламын бір сәт те құрғатпады. Өзіне-өзі тыным бермей, қаламмен еңбек етті. Аудармалары – тәуелсіздік алған туған елінің арғы-бергі азаматтық тарихы жайында жазылған, қазақ тағдырынан алып жазылған шығармалар. Нақтырақ айтсақ, «Қазақтар хақында» аталатын жинақ соның бір тамаша үлгісі.
«Қазақтар хақында» аталатын аударма туындылар жинағы. Кітапқа А.С.Пушкин заманынан бері тарта қазақ өмірінен жазылған орыс жазушылары шығармалары бас біріктіріпті. Аудармашының мақсаткерлігіне тәнті боласың. Қазақ халқы жайында жазылды екен деп күлдібалам шығармасымақты аударып жатқан ол жоқ. Тарихи таным мен көркем талғам бірлігінен туындатып Әбекең әдемі аударма кітабын шығарыпты. Бұл – балаң шақта соңына шала байлап алып, қалай құтыларын білмей Бейсекеңдей ұстазы алдына алып баратын ұлттық болмыстың айнымауының, қайта жылдар өте келе жоталанып шыға келуінің айғағы. Біз кейде отаншылдық сезімді тым ұшқары ұғып жатамыз. Отаншыл адам бейне «Мен Отанымды сүйемін», – деп айқайлауы керек сияқты. Тіпті де олай емес. Отан­шылдықтың тәуір үлгісі – қолымыз­дағы Әбекең құрастырып, аударған – «Қазақтар хақында» кітабы. Уақыт тауып оқыған оқырман біздің аспаннан түспегенімізді, балаң шақтан өтіп келе жатқанымызды, сол сияқты қазақтарды шетелдіктердің тану жолының да біркелкі болмағанын аңғарады. Мұндай кітап құрастыру – Әбекеңнің жазушылығының ғана жемісі емес, еліміздің арғы-бергі тарихын тамаша білетін білімпаздығының да жемісі.
Ә.Жұмабай – танымы мен талғамы сай үйлескен кәнігі тәржіман.
Тағы бір тәнті қалып оқыған аударма – Әбекеңнің К.Паустовскийден аударған «Түнделеткен күйме» кітабы. Өзі бір кезде аудара бастаған Г.К.Паустовскийдің «Түнделеткен күйме» жинағы ұлтын сүйген тәржіман тындырған тағы бір тағылымды іс. Арғы әжесі түрік қызы болып келетін Г.К.Паустовский қазақ тақырыбына енжар қарамаған кісі. К.Паустовский орыс әдебиетінің Иван Буниннен кейінгі керемет стилист жазушысы. Әрине, Әбекеңнің «Золотая розаны» «Алтын гүл» атап аударуымен келісу қиын. Одан гөрі Д.Әшімхановтың «Раушан гүлі» жақындау маған. Жә, мәселе онда да емес. Паустовский шығармаларын аудару қиын дедік емес пе? Бұл да жәй сөз. Дұрысы – қиынның қиыны. Сіздерге бір қызық айтайын: Әбекең нысаналаған туындыларды төлтума авторымен жарыса отырып қазақша сөйлеткен. Дәл осылай аудару үшін орыс сөзін көру, тану өз алдына – қолға ұстап байқау, ауызға салып дәмін алғандай дәрежеде игеру керек шығар, асылы. «Жазушының сөзбен ойнағаны – қатерлі» – депті Н.В.Гоголь. Солайы солай! Орыс сөзін соншалықты игерген К.Г.Паустовский үшін сөзбен ойнау – тіпті де қауіпті емес-ті. Қазақ өмірінен бірсыпыра шығарма жазған, Ұлы Отан соғысы жылдары ығысып келіп Алматыда – М.О.Әуезов үйінің бір бөлмесінде тұрған, сол бір қиын-қыстау жылдардың эпистолярлық айғағы Мәскеуде – Орталық мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінде сақталатын К.Г. Паус­товский шығармаларын соншалық жүреккке жылы, жанға жайлы етіп аударған Әбекең қандай құрметке де лайық.
Бар өмірін негізінен көркем шығармаға аударуға арнаған Әбекең өмірінің соңында, қабатына белгілі журналист Пернебек Бейсеновті алып, бір қанаты Қырымның Ахмет ханына барып тірелетін тамаша тарихшы Лев Гумилевтің «Ежелгі түріктер» аталатын география-тарих бірлігінен туған кешенді еңбегін қазақша сөйлетті. Ол оңай емес еді, әрине. Екі азаматты қиындықтан ұлтын сүйген, ұлтының арғы түріктік тарихына деген ақ-адал махаббаты алып шықты.
Өмірді бастау кездейсоқтық. Өмір жолында бақытты, бақытсыз кездейсоқтық кездесе береді. Оның кейбірі тағдырыңда із қалдырып өтеді. Із қалдыратын себебі – бұлдыр өміріңе ақыл кеңесімен, тікелей қолқабысымен айқын бағдар сілтейтін қайырымды жандар кездеседі. Ал өмірді қалай аяқтау көбінекей шығармашылық адамының ақыл-парасатына байланысты. Өмірінің ақабалы сәтінің жақындағанын білген кісі мемуарға ден қойса ақылдылық деп ойлаймын. Әбекең өмірінің ақабалы сәтінде аударманың алуан-алуан істерінен қолын босатып қалт еткенде «Кездесулер күнделігінен» аталатын мемуарын жазды. Әбекеңдей өзі істеген сан түрлі адами қайырымды, тындырымды істердің өзін «мен істедім» деп сірә да айтып көрмеген адам үшін өз өмірінен мемуар жазды десек, оған жұрт илана қоймауы мүмкін. (Мемуары түспегірдің кісіні мақтаншақтыққа тарта жөнелетіні бар.) Жоқ. Тіпті де олай емес. Әбекең мемуары өзі туралы демесек те болады. Өзі туралы болмаса оның несі мемуар? Мемуар атына зер салыңызшы: «Кездесулер күнделігінен»… Әбекең бозбала шақта күнделік жүргізген. Соңына салпаңқұлақ түскен соң ол күнделіктердің көзін жойған. Артық айғақ неменеге керек? Алайда, көңілінде өшпестей болып сақталып қалған «күнделіктер» бар емес пе?! Айталық, ұстазы М.Әуезовтен тыңдаған дәріс, тағы бір тағлымды тұлға – Бейсекеңнен көрген жақсылығы! Оларды қалай ұмытсын ізгілікті жан?! «Кездесулер күнделігі» М.Әуезовтен бастап өзі алдынан дәріс алған ұстаздары, қызмет бабында кездескен қимас қанаттастары, өзі қызмет ете жүріп бауырына басқан інілері – біздер туралы.
«Кездесулер күнделігінен» өмірлік есебі секілді. Өмірбаяндық дерек, штрихтар араласып отырады. Табиғаты – мемуар. Талай мемуарлық шығарманы оқып жүрміз. Кім жайында жазса да өзін ұмытпайды, тіпті алдымен өзін айтады. Тіпті, М.Әуезовті де меншіктеп алдық. Ал, Әбекең жазбаларының бір ерекшелігі – өзін емес, өзгені жазады. Көргенінен көз жазбай, танығанынан танбай жазады. Ең бастысы – өмірде болған оқиғаны талғай жазады. Бірақ, өзі баяндап отырған оқиғаның алдымен уақытқа қатысы, сонан соң қазақ елі руханиятына қатысы ерекше ескеріледі. Қазақтай ұлтты төмендетіп алмауды, сол ұлттың арына айналған ақын, жазушы, ғалым – қайраткерлерді арзандатып алмауды ойлайды. Айтқан әңгімесі қалың астар аңдатып, мол білімге бастап бара жатады. Көркем тілмен көмкере жазылған мемуарлық дүниелер кісіні баурайды. Әдетте естелікке ден қоя қалсақ, көңілде қалған бейнесіне қарай, әйтпесе әдебиеттегі беделіне орай пікір сабақтай жөнелетініміз, жалпылама сөйлей беретін әдетіміз бар. Жалпы сөз артық айтуға апармай тұрмайды. Артық айту, кем түсу – әруаққа шетін болумен бара-бар! Өйткені, естелік – өткенді көз алдыңа қайта елестету, өлгенді тірілту. Жарық жалғанда өзі жоқ адамның көзіне айналып сөйлеу-адал болуды, әділ сөйлеуді қалайды. Әбекең мемуарлық жазбаларында біреудің бәсін асырайын деп асыра айту, біреудің құтын қашырайын деп тұқырта сөйлеу жоқ. Барын – барша айту, ойға алғанын орамды жеткізу – мемуарист ретінде оның қаламгерлік мұраты. Тіпті дұшпаны турасында жазса да турасын жазады. Бұрмайды, бұра тартпайды. Кім жайында толғанса да бұлтартпайтын дерекпен жазады.
Қазақтың белді қаламгері Ә.Жұмабай шығармашылығының шырайын кіргізіп тұрған қасиет – шыншылдығы! Мейлі аударма, мейлі төлтума – қай-қайсысынан да қаламгер адалдығы көрініп тұрады. Ә.Жұмабай жазбаларынан мәдениеттілік иісі аңқып тұрады. Қолында тұрған қаржыдан қарпып қалайын деп аудармада еркін кетіп жатса – Әбекең қолын ешкім қақпас еді. Оған бармады. Төлтума авторына қиянат жасамады. Әбекең аудармалары – төлтумаға соншалық жақын, жақын бола тұрып мейлінше қазақы. Міне, шеберлік! Ал, мемуарында әрбір кейіпкеріне адал қарайды. Сынаса кеңестік кер заманды сынайды. Сынаса – өзін сынайды. «Өзін сынайды» дегеннен шығады, қазақ мемуаршылары көбіне бөспебайлыққа салынады. Өзі мақтануға бар. Марқұм болған әріптесін алға салып жіберіп, соның атымен мақтанатын жаман әдеті тағы бар. Тәкен Әлімқұлов өзі ұстаз тұтқан Қасым Аманжолов жайында естелік жазып отырып өзін сынайды. Есесіне – естелік шыншыл шыққан. Біреулер мұны кішілік деп қарауы мүмкін. Жо-жоқ, бұл – кісілік! Әбілмәжін аға естеліктері осындай кісіліктен тұрады.
Ә.Жұмабаев – қай жанрда жазса да көркем жазатын тілі кестелі, ой-дүниесі оралымды публицист. Оның «Жол айрығында» секілді тарихи тақырыпта туған формасын тауып дөңгелентіп, тілін төгілтіп жазған очерктерінің өзі көркем дүниеге бергісіз. Білім – қайда да білім. Құдай берген дарыныңды демеуші, жебеуші сол білім. Оның қарапайым жазбаларының өзінен кісі мол білім алады, сөз қолданысына сүйсінеді,тіл мәйегіне айызың қанады. Білім болғанда да бір бағытты, мамандық аясында қалыптасқан білім емес, әр алуан тақырыпта оқи жүріп, көңілге тоқи келіп, бойға табиғи қордаланған мол білім.
Алматыға келген сайын көрші ақысы дегендей Әбекеңе сәлем беремін. Бірсыпыра әңгімелесем. Күллі түріктің Түрікстанына айнала түлеп өсіп келе жатқан Түркістаныма арқаланып қайтамын.
2009 жылы 14 мамыр күні «Түркістан» газетіне «Кісілікке бергісіз кішілік» аталатын мақалам шықты. Әбекең туралы. Шамам келгенінше, әзіз Әбекеңнің кісілік келбетін кескіндедім-ау. Бір кездесу сол мақаладан сабақталды.
Әбекең мақалаға ризашылығын айтты. Шоқша сақал қойыпты. Тас керең. Көз жақсы. Сана самаладай бүп-бүтін. Жайнамазға жығылыпты. Әргі-бергіден әңгіме тергедік.
«Жарығым» – деп отырып тіршіліктің жалғандығын айтты.
Ал, мен ұлтын сүйіп, бар дарын дәруін соның жолына жұмсаған ағаның кісілікке бергісіз кішіпейілдікпен өтіп келе жатқан ғұмырына қызыға қарап қоштастым.
… Ендігіміз, міне естелікке ден қою!

Құлбек ЕРГӨБЕК

Редакция таңдауы

Атажұртқа алғаш көш бастаған қандастар

Биыл ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығымен қатар, шетелдегі қандастардың атажұртқа бастаған көшіне де 30 жыл толды. Осынау тарихи сәтке мұрындық болып, үлкен игі іс атқарған...

Батыс Африка балаларына білім беріп жүрген Лаура

Туған жылы: 1981 Туған жері: Жамбыл об­лы­сы Жамбыл ауданы Жасөр­кен ауылы Білімі: Жамбыл техника­лық-гу­манитарлық университеті Қызметі: Ломедегі британдық мек­теп (Батыс Африка, Того мемлекеті) Қазіргі таңда қазақстандық мұғалімдер штаб-пәтері...

Хан Кененің қазасы

Өткен жылдың соңын­да әлеуметтік желі­де қырғыз жазушысы За­мирбек Осоров пен «Бей­бітшілік үшін күрес» қоғам­дық қорының мүшесі Вале­рий Яковлевтің қа­зақтың ханы Кенесарыға Бішкектің төрінде ескерткіш...

Сөздік құрастыруға қазақстандық ғалымдар көмектеседі

Газетіміздің 2021 жылғы 18 ақпандағы (№07) санында Оңтүстік Кореяның Хангук шет тілдері университетінің түлегі әрі қызметкері Цой Ён Сонның (қазақша есімі – Нұрай) «Қазақ-кәріс...
173980277 3772587539524224 6630758886470149073 n

Түркістанда тәуелсіздіктің 30 жылдығы құрметіне 30 миллион ағаш егіледі

Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеевтің бастамасымен өңірде...
turkystan.kz

Батыс Африка балаларына білім беріп жүрген Лаура

Туған жылы: 1981 Туған жері: Жамбыл об­лы­сы Жамбыл ауданы Жасөр­кен ауылы Білімі: Жамбыл техника­лық-гу­манитарлық...
f6e121be f39d 4c43 9555 d5dd1d8032ab

Елтаңбаны қоқысқа тастаған кім – Прокуратура тексеріп жатыр

Павлодар облысындағы ауылдардың біріндегі қоқыс үйіндісінде Елтаңба мен прокуратура тақтайшасы табылды. Құзырлы...

Жаңалықтар

Түркістанда тәуелсіздіктің 30 жылдығы құрметіне 30 миллион ағаш егіледі

Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығына орай Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеевтің бастамасымен өңірде 30 млн. ағаш отырғызу жұмыстары ұйымдастырылуда, деп хабарлайды Түркістан облысы әкімінің баспасөз...

Атажұртқа алғаш көш бастаған қандастар

Биыл ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығымен қатар, шетелдегі қандастардың атажұртқа бастаған көшіне де 30 жыл толды. Осынау тарихи сәтке мұрындық болып, үлкен игі іс атқарған...

Батыс Африка балаларына білім беріп жүрген Лаура

Туған жылы: 1981 Туған жері: Жамбыл об­лы­сы Жамбыл ауданы Жасөр­кен ауылы Білімі: Жамбыл техника­лық-гу­манитарлық университеті Қызметі: Ломедегі британдық мек­теп (Батыс Африка, Того мемлекеті) Қазіргі таңда қазақстандық мұғалімдер штаб-пәтері...

Елтаңбаны қоқысқа тастаған кім – Прокуратура тексеріп жатыр

Павлодар облысындағы ауылдардың біріндегі қоқыс үйіндісінде Елтаңба мен прокуратура тақтайшасы табылды. Құзырлы органдар мемлекеттік символ қалай қоқыста қалғанын анықтауда. Tengrinews.kz сайтының жазуынша, Instagram желісінде жарияланған...

Қазақстанда киік санағы басталды

Қазақстанда киіктердің санын анықтау үшін тікұшақпен әуеден санау басталды. «14 сәуірде ҚБСҚ қызметкерлері ұшу алдындағы дайындықты өткізді: есептеушілерге арналған тренинг жүргізілді, маркерлерді орнату және есеп...

Вакцина алған адамға коронавирус неліктен жұғады – ДСМ жауап берді

Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті вакцинациядан кейін 16 қазақстандықтың коронавирус жұқтыру жағдайын түсіндірді. Комитеттің ресми өкілі Ержан Байтанаев елімізде қолданылатын коронавирусқа қарсы вакцинаның құрамында...

Хан Кененің қазасы

Өткен жылдың соңын­да әлеуметтік желі­де қырғыз жазушысы За­мирбек Осоров пен «Бей­бітшілік үшін күрес» қоғам­дық қорының мүшесі Вале­рий Яковлевтің қа­зақтың ханы Кенесарыға Бішкектің төрінде ескерткіш...

Тауардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету аса маңызды – Сенатта заң жобасы қабылданды

Сенат спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен өткен Палата отырысында «Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламентінде талаптар белгіленбеген өнімнің Еуразиялық экономикалық одақ шеңберіндегі айналысының тәртібі және мұндай...

Сөздік құрастыруға қазақстандық ғалымдар көмектеседі

Газетіміздің 2021 жылғы 18 ақпандағы (№07) санында Оңтүстік Кореяның Хангук шет тілдері университетінің түлегі әрі қызметкері Цой Ён Сонның (қазақша есімі – Нұрай) «Қазақ-кәріс...

Білім сайысы мәресіне жетті

2021 жылы сәуір айының алғашқы күндері күндері әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде жыл сайынғы дәстүрге айналған «Халықаралық Фараби оқулары» атты халықаралық ғылыми іс-шара өтті....

Елімізде ғылыммен айналысуға кедергі жоқ

Қоғамда «Жастар ғылым саласына қызықпайды» деген таптаурын көз­қарас қалыптасқан. Оған себеп те жоқ емес. Ғылымның болашағына деген күмән, ғылыми институттардың материалдық-техникалық базасы­ның әл­сіздігі, жалақының...

Вакцина салдырған 16 адам коронавирус жұқтырды – ДСМ

Денсаулық сақтау министрлігінің санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті СOVID-19 инфекциясына қарсы вакцина салдырған 16 қазақстандық коронавирус жұқтырғанын айтты.  «Қазіргі уақытта вакцинациядан кейін (бірінші және екінші кезең) коронавирус...

Карантин құрсауы кәсіпкерлікке ауыр соққы болды

Елімізде коронавирус қайта өршіді. Республика аума­ғында вирустың мутацияланған түрі анықталғалы бері індет жұқ­тыр­ғандардың тәуліктік өсімі күннен-күнге ар­тып келеді.  «Қызыл» аймаққа енген өңірлерде шектеу шара­­­лары...

Ерке Есмахан: Ораза ұстамауымның жақсы бір себебі бар

Әнші Ерке Есмахан өз тыңдармандарын қасиетті Рамазан айының басталуымен құттықтап, ораза тұтқан жамағатқа тілегін айтты. Әншінің өзі биыл ораза ұстамаған екен. Айтуынша, оның жақсы...

АҚШ-та метеорит құлады

АҚШ-тың Флорида штатындағы Уэст-Палм-Бич қаласына метеорит құлады. Американың American Meteor Society метеор қоғамының операциялық менеджері Майк Хэнки оның Жер атмосферасына кіргеннен кейін жалындаған болид...

Сәкен Майғазиев коронавирусқа қарсы вакцина салдырды

Танымал әнші, «Шымкент қалалық мәдениет үйі» концерттік ұйымы» МКҚК директорының міндетін атқарушысы Сәкен Майғазиев коронавирусқа қарсы вакцина салдырды. Әнші Шымкенттегі Медикер орталығында «Спутник V» екпесін...

Кемелдік келбеті

Саясатты мемлекет басқар­ған тұлғалар жасайтыны бел­гілі. Сондай-ақ, саясат жайын­­да аса ауқымды талдаулармен ел бо­ла­шағы үшін істелген іс­тердің мән-ма­ғы­насын жан-жақ­ты түсіндіріп беретін де солар. Өйткені...

Елімізде вакцина салдырғандар саны жарты миллионнан асты

Денсаулық сақтау министрлігі Telegram каналында еліміз бойынша вакцина алғандар азаматтар бойынша мәліметтерді жариялады. 2021 жылғы 15 сәуір күнгі деректер бойынша: Нұр Сұлтан қаласында І компонентпен...

Дания AstraZeneca вакцинасын қолданыстан шығарды

Дания AstraZeneca COVID-19 вакцинасын қолдануды толығымен тоқтатқан алғашқы ел болды, - деп хабарлайды Reuters. Дания билігі қан ұю қаупі туралы хабарламаларға байланысты AstraZeneсa вакцинасын қолдануды...

Түркістанның 1500 жылдығын атап өткендегі мәлімет жаңсақ, көне қаланың 3 мың жылдық тарихы бар – тарихшы

Түркістан қаласындағы Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде шетелдік ірі ғалымдар, археологтармен «Түркістанға 3000 жыл» атты дөңгелек үстел өтті. Кездесуде Түркістан облысы әкімінің...

Тәуелсіздік күнтізбесі: 15 сәуірде қандай елеулі оқиғалар болды?

1993 жылы Қазақстан Республикасының Бельгия Корольдігінде Елшілігі ашылды. 2005 жылы Лондонда Қазақстан Республикасы «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» АҚ-ның Ұлыбританиядағы өкілдігі ресми ашылды. 2006 жылы Түркия Республикасының беделді...

Есіл өзенінің бойындағы 18 ауылды су басуы мүмкін

Солтүстік Қазақстан облысында Есіл өзенінің бойындағы 18 ауылды су басуы мүмкін, деп хабарлайды «Хабар 24». Қазір өңірде Сергеев су қоймасы тасып жатыр.

Мәжіліс жер туралы заңды Сенатқа жолдады

Мәжіліс ауылшаруашылығы жерлерін шетелдіктерге жалға беру мен сатуға тыйым салатын заң жобасын екінші оқылымда мақұлдады, деп хабарлайды Atameken Business.  Тарихи құжат осылайша Сенат қарауына...

Өткен тәулікте 2 641 адамнан коронавирус анықталды

Елімізде өткен тәулікте 2 641 адамнан коронавирус инфекциясы ПТР тест арқылы анықталды, деп хабарлады COVID-19 таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия. Өңірлер бойынша мәлімет: Нұр-Сұлтан қаласы - 650, ...

Алматыда жаңа тоғыз саябақ ашылады

Алматы қаласының әкімі Бақытжан Сағынтаев қаланың 2021 жылғы дамуы туралы, атап айтқанда жақын арада салынатын саябақ аймақтары туралы айтты, деп хабарлайды әкімдіктің баспасөз қызметі. Алматыда...

Қырғыз Республикасында қазақ диаспорасының экс-басшысы ұсталды

Қазақ диаспорасының экс-басшысы Марат Тоқтаучиков Қырғызстандағы мемлекеттік опасыздық ісі бойынша ұсталды. Кеше Қырғыз Республикасының МҰҚК екі азаматты мемлекеттік опасыздық ісі бойынша ұстау туралы ақпарат таратты....

Жаңа қаулы: ШҚО-да шектеу шаралары ұзартылды

Шығыс Қазақстан облысында шектеу  шаралары 2021 жылғы 15 сәуірден 28 сәуірге дейін ұзартылады, деп хабарлайды "ҚазАқпарат"ХАА. ШҚО Бас мемлекеттік санитар дәрігері Қанат Тұрдиев 2021 жылғы...

Қайыңды көлінің ортасында матраста жатқан қыз елдің ашуына тиді

Қазақстандықтар Қайыңды көлінде бейнеролик түсірді. Кадрлардан бір қыздың су артасында қалқып тұрған үрлемелі матрастың үстінде жатқанын көруге болады. Оның ұлттық парк аумағындағы әрекеті жұртты...

Жүкті әйелді ауруханаға апара жатқан жедел жәрдемге оқ атылды

Щучинск қаласында жүкті әйелді ауруханаға апара жатқан жедел жәрдем көлігіне оқ атылды. Оқиға 11 сәуірде кешкісін болған, деп хабарлайды Ақмола облысының Денсаулық сақтау басқармасы. Көлікте...

Тұрғын үй нарығы тұрақтайтын болды

Индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаев мамырда жылжымайтын мүлік нарығындағы бағаның өсуі түпкілікті тоқтайтынын, бағалар тұрақтанатынын мәлімдеді. – Біз апта сайын жылжымайтын мүлік...

«Махаббат қызық мол жылдар» жаңа форматта қайта басылып шықты

Қазақстанның халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Әзілхан Нұршайықовтың «Махаббат, қызық мол жылдар» романы «Фолиант» баспасынан жаңа форматта қайта басылып шықты. Бұл туралы ҚЖО-ның Нұр-Сұлтан...

«Нурикамал» әнінің кейіпкері қайтыс болды

Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Нурикамал Сейітжанқызы дүниеден өтті. Нурикамал Сейітжанқызы 1949 жылғы 12 наурызда Ақмола облысығ Державин ауданының Братолюбовка ауылында туған. Ұзақ жылдар лауазымды қызметтер...

Қандай препарат екені құпия: Путин екінші рет коронавирусқа қарсы вакцина салдырды

Ресей президенті Владимир Путин екінші рет коронавирусқа қарсы вакцина салдырды. Алайда Кремль қандай препарат екенін нақты жариялаудан бас тартты. Владимир Путин алғашқы вакцинаны 23 наурызда...

Атырау тұрғыны 30 жылдан кейін жаңа құжат алды

Анатолий Жбанов бұған дейін төлқұжатын 32 жасында өзгертіпті. Қазір ол 63 жаста. Осы уақыт ішінде ол Кеңес одағы кезіндегі төлқұжатпен жүрген. Бұл туралы Orda.kz...

Мемлекет басшысы Мәулен Әшімбаевты қабылдады

Мемлекет басшысы Парламент Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаевты қабылдады. Бұл туралы akorda.kz хабарлады. Қасым-Жомарт Тоқаевқа Парламенттің жоғарғы Палатасының заң шығарушылық қызметі туралы мәлімет берілді. Мәулен Әшімбаев Сенаттың...

Tesla компаниясы 357 мың доллар жалақыға қызметкер таба алмай жатыр

Tesla компаниясы Германияда салынып жатқан электромобиль шығаратын зауытқа қызметкерлер жалдау мәселесіне байланысты қиындыққа тап болды. Өндірісті 2021 жылы іске қосу жоспарланғанымен, көптеген жұмыс орны...

«Бақытты отбасы» жобасы аясында мәселелер шешімін тауып жатыр

Түркістанда «Бақытты отбасы» партиялық жобасы аясында құрылған Түркістан облыстық жедел әрекет ету тобының отырысы өтті. Оған топ құрамына кіретін облыстық басқарма басшыларының орынбасарлары мен...

Әлия Назарбаева ерлік жасағандарды марапаттайды

 «Жандану әлемі» қайырымдылық қорының, Қоғамдық маңызды бастамаларды дамыту қорының құрылтайшысы Әлия Назарбаева Adam Bol Awards жобасының жаңа кезеңі басталғанын Facebook әлеуметтік желісіндегі парақшасында хабарлады....

Nur Otan партиясы елордалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары тағайындалды

Сақтаған Сәдуақасов Нұр-Сұлтан қаласындағы Nur Otan партиясы филиалы төрағасының бірінші орынбасары тағайындалды. Сақтаған Сәдуақасов еңбек жолын 2004 жылы Астана қаласы Ішкі саясат департаментінің талдау және...

АҚШ президенті 11 қыркүйекке дейін Ауғанстаннан әскерін шығаратынын мәлімдеді

Америка Құрама Штаттары бірінші мамырдан бастап барлық күштерін Ауғанстаннан шығаруға кіріседі", - деп мәлімдеді Evorus.com. Америка президенті Джо Байденнің жоспары туралы ақпарат Washington Post газетіне...

Актер Тәуекел Мүсілім ұлына әкесінің тегін берді

Тәуекел Мүсілім ұлына әкесінің тегін берді. Актер ұлының суретін ашық жариялап, толық аты-жөнін жазды.  Тәуекел Мүсілім жақында әке атанып, ұлына ерекше есім қойған еді. Анасының...

Алматыда дәрігерлер денесінің 85 пайызын күйік шалған жігітті құтқарды

Алматыда №4 аурухананың дәрігерлері денесінің 85%-ын күйік шалған жігіттің өмірін сақтап қалды. Бұл туралы 7-region.com хабарлады. Белгілі болғандай, студент 2 ақпанда бензин құйылған құтының...

15 сәуірде елордада сегізінші веломаусым басталады

15 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласында «Astana Bike» автоматтандырылған велосипед жалдау жүйесі іске қосылады. Сәуір айының соңына дейін пайдаланушыларға 850 велосипед пен 154 велостанция қолжетімді болады. Ауа-райының...

«ПСЖ» «Бавариядан» жеңіліп, Чемпиондар лигасының жартылай финалына шықты

"ПСЖ Чемпиондар лигасының 1/4 финалының қарымта матчында "Баварияға" есе жіберді, бірақ екі матчтың қорытындысы бойынша турнирдің келесі кезеңіне өтті. Ханс-Дитер Фликтің командасы өз атағын...

Қай уақытта баспана алған тиімді? – Министрлік жауап берді

Жылжымайтын мүлік нарығындағы баға 2021 жылдың жазында тұрақтануы тиіс, деп хабарлады Индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаев. Қазақстанда тұрғын үй кезегінде 565 мың...

Бекболат Тілеухан аталық және аналық ұрық туралы мәселе көтерді

Парламент Мәжілісінің депутаты Бекболат Тілеухан бір әкеден тараған жандардың бір-бірне үйленуінің алдын алу үшін аталық және аналық ұрықтың жалғыз бір ғана базасы болуы керектігін...

Эпидахуал: Бір өңір «жасыл» аймаққа өтті

Еліміздің 14 сәуірдегі эпидемиологиялық жағдайын бағалау матрицасына сәйкес "қызыл" аймақта Нұр-Сұлтан, Алматы, Атырау, Ақтөбе, Ақмола, Алматы, Батыс Қазақстан және Қарағанды облыстары тұр. Шымкент, Жамбыл, Қызылорда,...

Елімізде екі жаңа комитет құрылды

Мәдениет және спорт министрлігінде екі жаңа комитет құрылды. Сондай-ақ мәдениет министрлігі жанынан жұмыс істейтін геральдикалық зерттеулер орталығы ашылды. Бұл туралы Қазақстан Республикасы үкіметінің 2021...

ANTIKOR: мониторинг жүргізу үшін еліміздің бірқатар өңіріне барды

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасарлары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру барысына кешенді мониторинг жүргізу үшін еліміздің бірқатар өңіріне барды. Агенттік Төрағасының бірінші...

Ертіс өзенінде балықтардың неден қырылғаны белгілі болды

9 сәуірде Өскемен қаласында орналасқан «Samal» саябағындағы Ертіс өзенінде балық қырылғандығы хабарланған болатын. Осыған қатысты «Балық шаруашылығы ҒӨО» ЖШС-нің Алтай филиалы, ШҚО Табиғи ресурстар және...

Ауылдарда үй салуға 110 мың жер учаскесі беріледі

Индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаев 2021-2025 жылдар аралығында тұрғын үй құрылысына инфрақұрылым тарту үшін жыл сайын 170 млрд теңге бөлініп отыратынын...

Жүлде қоры 11 млн. «Алтын тобылғы – 2021» әдеби байқауы жарияланды

Нұрсұлтан Назарбаев Қоры  еліміздегі ең үздік жас ақындар мен жазушыларды анықтайтын дәстүрлі «Алтын тобылғы» әдеби байқауын жетінші рет ұйымдастырып отыр. Байқаудың басты мақсаты — қазіргі заманғы...

5 мың пәтер беріледі: «Бақытты отбасы» бағдарламасына өтінім қабылдау басталды

«Бақытты отбасы» бағдарламасына өтінім қабылдау басталды. Биыл бұл бағдарламаға 50 млрд теңге бөлініп отыр. «Отбасы банк» АҚ басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимованың айтуынша, былтыр банк үшін...

NASA Қазақстанға алғыс білдірді

АҚШ Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Қазақстанға NASA миссияларын қамтамасыз еткені және ынтымақтастығы үшін алғыс білдірді, – деп жазды Tengrinews.kz. «Біз адамның ғарышқа халықаралық...

«Самұрық-Қазынада» бірнеше директор қызмет ауыстырды

«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ-да бірқатар кадрлық тағайындаулар болды. Активтерді басқару жөніндегі Басқарушы директор болып Болат Ақшолақов, ал Қоғам және Үкіметпен байланыс жөніндегі Басқарушы директор лауазымына Марат...

Бас мемлекеттік санитар дәрігердің жаңа қаулысы жарияланды

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың кезекті жаңа қаулысы жарияланды. Құжатта «Ashyq» пилоттық жобасын қолдану арқылы театрлар мен караокелердің, банкет залдарының қайта жұмыс...

Коронавирус: 800-ден астам науқастың жағдайы ауыр

14 сәуірдегі мәлімет бойынша, 35 821 адам короновирус инфекциясынан (35 322 КВИ+ және 499 КВИ-) емделуде, олардың ішінде 12 482 пациент стационарда, 23 339...

14 сәуір: атаулы күндер мен маңызды оқиғалар

1993 жылы 14 сәуірде Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» ҚР заңын қабылдады. Мақсат – қуғын-сүргiн құрбандарын ақтау, оларға тигiзген...

Өткен тәулікте 2,2 мыңнан астам адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 2229 адамнан коронавирус инфекциясы анықталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 465, Алматы қаласы - 612, Шымкент қаласы...

Кісі өлтіргені үшін сотталған көпбалалы ана қамаудан босатылды

Павлодарда туысын өлтірген әйелдің жазасы жеңілдетілді. Үкімді облыстық сотта жариялады. Рavlodarnews.kz сайтының жазуынша, сот үкім шығарған кезде сотталушының алты баласы бар, олардың үлкені 11...

14 cәуірге арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 14 cәуірге арналған ауа райы болжамын ұсынады. Республиканың басым бөлігінде әлі де ауқымды антициклон ықпал етуіне байланысты, басым бөлігінде жауын-шашынсыз ауа райы сақталады....

Түркістандағы “Керуен-сарайдың” құрылысына қанша қаржы кеткені белгілі болды

Қазақстанның Даму Банкі Түркістан қаласындағы “Керуен-сарай” кешенінің құрылысына қанша ақша жұмсалғаны туралы айтты. Халық арасында "Түркістан Венециясы" деп аталып үлгерген кешенге 87 миллиард теңгеге жұмсалған,...

Алты облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

Қазақстанның алты облысында ауа райына байланысты дауылды ескерту жарияланды,-деп хабарлайды "Қазгидромет" ресми сайты. 14-16 сәуірде Жамбыл облысының кей жерлерінде тұман, найзағай күтіледі, жел 15-20...

«Қосмекенді» мемлекеттік қызметкерлер орнынан кетті

Қос азаматтықпен жүрген екі мемлекеттік қызметкер қызметінен босатылды. Бұл туралы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы Анар Жайылғанова Парламент Сенаты депутатының депутаттық сауалына берген жауабында...

Жаңа қаулы: Қызылорда облысында карантин күшейтілді

Аймақ тағы да коронавирус бойынша "сары" аймаққа кірді. Облыстың бас санитар дәрігері жаңа қаулы шығарып, шектеулер енгізді. Қызылорда облысының бас санитар дәрігері Динара Жанарбергенова 13...

19 жастағы қазақ балуаны грек-рим күресінен Азия чемпионы атанды

Алматыда күрес түрлерінен өтіп жатқан Азия чемпионатында Қазақстан командасының қоржынына алғашқы алтын жүлде түсті, деп хабарлайды Ұлттық олимпиадалық комитетінің баспасөз қызметі. Грек-рим күресінен 63 келіге...

Құм құрсауында: Маңғыстау облысында екі ауылды құм басып барады

Маңғыстау облысындағы Сазды және Жарма елді мекендері Ақтөбе ауылдық округіне қарайды. Шеге құм екі ауылдағы шеткі жер үйлер мен мал қораларды көміп тастаған. Жергілікті...

Ойын барысында «Ақжайық» командасы бас бапкерінің жүрегі ұстап қалды

«Ақжайық» командасының бас бапкері  Владимир Мазярдың «Шахтер» клубына қарсы кездесуде жүрегі ұстап қалып, төрешілер ойынды тоқтатуға мәжбүр болды, деп хабарлайды Vesti.kz Екінші таймда денсаулығы күрт...

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады

Қасым-Жомарт Тоқаевқа биылғы қаңтар-наурыз айларындағы еліміздегі әлеуметтік-экономикалық дамудың қорытындылары және санитарлық-эпидемиологиялық ахуал жөнінде есеп берілді. Бұл туралы akorda.kz хабарлады Премьер-Министрдің мәліметіне сәйкес, аталған кезеңде экономиканың...

Екі адамды өлтіргені үшін түрмеде отырған қылмыскер тағы екі адамның өмірін қиды

Ер адам бұған дейін екі адам өлтіргені үшін 20 жыл түрмеде отырған. Екінші қылмысты түрмеден шықаннан кейін екі ай өткен соң, 2020 жылғы тамызда...

Түркістан облысында 134 өзен-көлде балық өсіріледі

Түркістан облысы жасанды балық өсіру бойынша елімізде көш бастап тұр. Тауарлы балық өсіруге жарамды 134 өзен-көл облыс аумағында орналасқан. Оның ішінде 88 жергілікті маңызы...

Түркістан облысының тұрғыны полицейді көлікпен сүйреген

Түркістан облысына қарасты Жетісай қаласының тұрғыны полицейдің заңды талабына бағынбай, оны 30 метр жерге дейін көлігімен сүйреген. Polisia.kz-тің хабарлауынша, азаматқа қатысты тергеу амалдары басталған. Жетісай...

Түйелерге арналған бағдаршам орнатылды

Қытайдың Ганьсу провинциясындағы Дуньхуан қаласының маңында түйелерге арналған бағдаршам орнатылып жатыр. Бағдаршамның жасыл түсі жанғанда түйелер, ал қызыл түсі жанғанда туристер жолдан өтеді. Дуньхуан –...

Мәдина Сәдуақасова жазушы Қабдеш Жұмаділов жайлы: «Келін деп емес, қызындай жақсы көріп еді»…

Әнші Мәдина Сәдуақасова әлеуметтік желідегі парақшасында қайын атасы, Қазақстанның халық жазушысы Қабдеш Жұмаділовті еске ала отырып, әсерлі жазба жариялады. «Қазақтың дарабоз қаламгері, Халық жазушысы...

Қарағандыда 63 жастағы әже қар көлігімен мал бағып жүр

Гүлнәр Қылышева Қарағанды қаласынан 400 шақырым қашықтықтағы елді мекенде тұрады. "Күміс" алқа иегері. Алты баласынан 19 немере, 1 шөбере сүйіп отыр. Әже электронды шанаға...

Жетісайлық диқандар қырыққабаттың алғашқы өнімін экспорттады

Жетісай ауданындағы Әл Фараби елді мекенінің диқандары ақпан айының басында еккен қырыққабаттың алғашқы өнімін Түркістан облысы бойынша алғаш болып экспорттады, - деп хабарлайды Түркістан...

Екі бас, үш қолмен туған сәбидің ата-анасы мемлекеттен көмек сұрады

Үндістанның Одиша штатындағы Кани ауылының тұрғыны екі басы, үш қолы бар сәбиді дүниеге әкелді. Бұл туралы Odisha TV телеарнасына сілтеме жасап Lenta.ru хабарлады. Қыз бала...

Ақтауда жеңіл көлік жарылды (видео)

Ақтаудың 34-шағын ауданында Daewoo Nexia автокөлігі өртенгені туралы хабарлама 12 сәуірде сағат 23.28-де төтенше жағдайлар департаментіне келіп түсті",-деп хабарлады Маңғыстау облысы Төтенше жағдайлар департаментінің...

Жамбыл облысы әкімдігінің цифрландыру басқармасының басшысы тағайындалды

Жамбыл облысы әкімінің өкімімен Байқазақов Архат Қайратұлы Жамбыл облысы әкімдігінің цифрландыру басқармасының басшысы болып тағайындалды. Бұл туралы Жамбыл облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Байқазақов Архат...

Сегіз серінің жерленген зираты табылды

Солтүстік Қазақстан облысында белгілі ақын, сазгер Сегіз серінің жерленген зираты табылды. Биыл басына мазар орнатылмақ, деп хабарлайды  ҚазАқпарат. Сүйінші хабарды СҚО музейлер бірестігінің қызметкері, өлкетанушы...

UFC-ге тағы бір қазақ шығады

Қытай қазағы Сайран Нұрданбек (19-6) 22 мамырда Лас-Вегаста (АҚШ) өтетін UFC турнирінде дебют жасайды, деп хабарлайды Vesti.kz. Сайран Нұрданбек 26 жаста. Ол өзінің кәсіби мансабын 2016...

Қазақстандықтар наурыз айында 2900-ге жуық алтын құйма сатып алған

Қазақстандықтар биыл наурыз айында екінші деңгейдегі банктерден және жекелеген банктік емес айырбастау пункттерінен жалпы салмағы 48,2 кг 2898 алтын құйма сатып алған, деп хабарлайды...

Нұр-Сұлтан қаласының тұрақтандыру қорында азық-түлік таусылуға жақын

Нұр-Сұлтан қаласының тұрақтандыру қоры азық-түлік бағасының өсуін тежеуге тырысып, барлық қорды сатқан. Қазір онда тек қант қалды. Бұл туралы 13 сәуірде өткен брифингте Нұр-сұлтан...

Алматы облысында блокбекеттер қойылды

Алматы облысы Талдықорған қаласы маңындағы Көксу ауданында полицейлер, санитар дәрігерлер мен атқарушы орган қызметкерлерінен тұратын тоғыз блокбекет орнатылды. Облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті жағдайға түсініктеме...

Әнші Марат Омаров той өткізген мейрамханаға қатысты тексеріс басталды

Әнші Марат Омаров той өткізген шымкенттік мейрамханаға қатысты тексеру шаралары басталды. Қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, мейрамхана қожайынына айыппұл салу мәселелері қаралуда. «Аталған жайт бойынша 12.04.2021 жылы...

Қазақстандықтарға жыл басынан бері 672,1 млрд теңгеден астам зейнетақы төленді

Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мәлімдеді. «2021 жылдың қаңтар – наурыз айларында республикалық бюджеттен базалық зейнетақы төлеуге 205,8 млрд теңге, ынтымақты зейнетақы...

Жамбыл облысы әкімінің орынбасары тағайындалды

Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің келісімі бойынша Жамбыл облысы әкімінің өкіміне сәйкес, Кәрібек Дәулет Жамаубайұлы Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды, деп хабарлайды Жамбыл облысы...

«Коронавирус, кет, кет кет» деп ән салған Марат Омаров тойда ұсталды (видео)

"Коронавирус, кет, кет кет" деп ән салған Марат Омаров Шымкентте той ұйымдастырған, - деп  хабарлайды tengrinews.kz қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің баспасөз қызметіне сілтеме жасып.  Әлеуметтік желілерде...

Алматыда күрес түрлерінен Азия чемпионаты басталды

Сайыстар сәуірдің 13-17 аралығында Балуан Шолақ спорт сарайында өтеді. Күрестен Азия чемпионаты - Азия елдеріне арналған еркін, грек-рим және әйелдер күресінен өтетін құрлықаралық біріншілік. 1979...

Зеленский Украина Ресейге басып кіруге дайын екенін айтты

Владимир Зеленский Украина Ресейге басып кіруге дайын екенін мәлімдеді, - деп хабарлайды kaz.tengrinews.kz  CNN-ге сілтеме жасап. Бірнеше күн бұрын Зеленский Донбасстағы майданға жұмыс сапарымен барып,...

Алматыда троллейбус өртенді

Алматыда троллейбустан өрт шықты. Жанып жатқан жолаушылар көлігінің видеосын оқиға куәгерлері әлеуметтік желіге жүктеуде. «Алматыэлектротранс» ЖШС-нің мәліметінше, оқиға 12 сәуір күні Тимирязев пен Әуезов көшелерінің...

Дәулет Тұрлыханов қызметіне қайта сайланды

Әйгілі қазақстандық балуан, спорт қайраткері Дәулет Тұрлыханов Азия күрес кеңесінің президенті қызметіне қайта сайланды. 12 сәуірде Алматыда өткен Азия күрес кеңесінің Бас ассамблеясында оның қазіргі...

Денсаулығына байланысты өтініш білдірген тұрғынға көмек көрсетілді

"Nur Otan" партиясы Ордабасы аудандық филиалына Бадам ауылының тұрғыны Батырбек Мүсілімбек денсаулығына байланысты өтініш білдірді. Жергілікті ауруханада пациент қарау шаралары, құжаттарды рәсімдеу, порталды ұзақ...

Өткен тәулікте 2 мыңнан астам адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 2016 адамның коронавирус жұқтырғаны расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 337, Алматы қаласы - 598, Шымкент қаласы -...

Бес өңірде өзендер арнасынан тасуы мүмкін – Қазгидромет

12-16 сәуір аралығында Қазақстанның 5 өңірінде өзендердің суы арнасынан көтерілуі мүмкін, – деп хабарлады Қазгидромет. «12-16 сәуір аралығында Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Қарағанды...

13 сәуір: ел тарихында таңбаланған атаулы күндер

1944 жылы 13 сәуірде тәуелсіз Қазақстан сыртқы саяси ведомствосының негізі – Қазақ КСР Сыртқы істер Халық комиссариаты құрылды. 2010 жылы 13 сәуірде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан...

Мемлекет басшысы Қазақстан халқын Рамазан айының басталуымен құттықтады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқын Рамазан айының басталуымен құттықтады, – деп хабарлады Ақорда. «Қадірлі отандастар! Баршаңызды қасиетті Рамазан айының басталуымен шын жүректен құттықтаймын! Бұл –...

Вакцинация: Бас мемлекеттік санитар дәрігердің жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Құжатқа сәйкес, «ҚР мемлекеттік шекарасындағы өткізу пункттерінде коронавирус инфекциясының алдын алу шараларын одан әрі...

Қасиетті Рамазан айы басталды

Бүгін Ислам әлемі үшін қасиетті, берекеге толы, он екі айдың сұлтаны саналатын Рамазан айы басталды. Орталық Азия мүфтилері кеңесіп, ғылыми зерттеу жұмыстарының нәтижелеріне сүйене...

Еліміздің әр аймағының Ораза кестесі

Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы биылғы Ораза кестесін жариялады. Назарларыңызға 2021 жылғы Қазақстан елдімекендерінің Рамазан айындағы ораза және намаз кестесін ұсынамыз. Еске сала кетейік, биыл Рамазан...