ۇلەسكەردIڭ جىرى بۇل

قازاقستان پرەمەر-مينيسترi كارiم ءماسiموۆ 28-شiلدەدە استانا قالاسىنداعى الاياقتارعا الدانعان ۇلەسكەرلەرمەن كەزدەسiپ مۇڭىن تىڭداسا، 5-تامىزدا الماتىنىڭ ۇلەسكەرلەرiمەن كەزدەستi.

پروبلەما بiرەۋ. الاياق قۇرىلىس كومپانيالارى جۇزدەگەن ەمەس، مىڭداعان ۇلەسكەرلەردiڭ كوز جاسىن ارقالاپ وتىر. الماتى قالاسىنداعى ەكونوميكالىق جانە كوررۋپتسيالىق قىلمىسپەن كۇرەس جونiندەگi دەپارتامەنت باستىعىنىڭ مiندەتiن اتقارۋشى مۇرات مۇسابەكوۆتiڭ مالiمدەۋiنە قاراعاندا، "سەرت"، "Kaz Commerce Engineering" جانە "Dossor Development"، "ۆەرنىي KZ"، "ستوليچنايا نەدۆيجيموست""سولنەچنىي كۆارتال"، "كازستروي" سەكiلدi كومپانيا يەلەرi ۇلەسكەرلەردiڭ ميللياردتاعان قارجىسىن ءوز قاجەتiنە جۇمساپ، ەركiنشە شايقاپ جۇرە بەرگەن. مىسال ايتالىق، "سەرت" كومپانياسىنىڭ ۇلەسكەرلەرگە ۋادە ەتكەن "جايلى" تۇرعىن ءۇي كەشەنi وسى قىركۇيەكتە اياقتالۋى تيiس بولاتىن. الايدا، قۇرىلىس توقتاپ تۇر. 648 ۇلەسكەر بۇل تۇرعىن ءۇي كەشەنiنە 6،6 ملرد. تەڭگە سالعان ەكەن. 5،6 ملرد. تەڭگە قۇرىلىسقا جۇمسالعانىمەن، اتالعان كەشەنگە جۇمسالۋعا تيiس قارجى 11 ملرد. تەڭگەنi قۇراعان. قالعان اقشانىڭ قايدا كەتكەنi تەكسەرiلۋدە. "سەرت" اق-ىنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى يۋري ستاريكوۆ تا، قازiرگi ديرەكتورى قادىرباي قۇلمۇرزين دا جاۋاپقا تارتىلعان. ولاردىڭ ايتۋىنشا "جايلى" تۇرعىن ءۇي كەشەنiنiڭ 70-80%-ى تۇرعىزىلعان، ونى اياقتاۋ مۇمكiندiگi بار. ال قالعان قۇرىلىستاردىڭ جۇمىسى ءالi باستالماعان دا. "Kaz Commerce Engineering" جانە "Dossor Development" كومپانيالارىنىڭ يەسi بiرەۋ — اسقار ورازباەۆ. بۇل كومپانيالارعا مىڭنان استام ۇلەسكەر ءوز قارجىسىن سەنiپ تاپسىرعان. اسقار ورازباەۆ ۇلەسكەرلەردiڭ سەنiمiن اقتاعاننىڭ ورنىنا ولاردىڭ اقشاسىنا قىمبات شەتەل كولiكتەرiن جانە جەر تەلiمدەرiن ساتىپ العان. بۇل كومپانيالاردىڭ باسشىسى "ەليسەيسكيە پوليا" جانە "ەلiم-اي" تۇرعىن ءۇي كەشەندەرiن تۇرعىزۋعا ۋادە بەرگەن. العاشقى تۇرعىن ءۇي كەشەنiنە قارجى قۇيعان 345 ۇلەسكەردەن ول 9 ملرد. تەڭگە جيناپ العان. ونىڭ — 84،6 ميلليونىن جەڭiل اۆتوكولiك ساتىپ الۋعا، 6.4 ملرد.-ىن جەر تەلiمدەرiن ساتىپ الۋعا جۇمساعان. الايدا، بۇل جەر تەلiمدەرi اتالعان كومپانيانىڭ يەلiگiندە تiركەلمەگەن. "Kaz Commerce Engineering" "ەليسەيسكيە پوليا" تۇرعىن ءۇي كەشەنiندە150 ءۇي تۇرعىزۋعا رۇقسات العان. 600 ۇلەسكەر اقشاسىن سەنiپ تاپسىرعان "ەلiم-اي" كەشەنiن تۇرعىزۋعا رۇقسات جوق. ازiرگە اتالعان كومپانيالاردىڭ ەسەپشوتتارى تۇتقىندالىپ، ورازباەۆتار وتباسىنىڭ 1،1 ملرد. تەڭگەگە جەتكەن جەكە ەسەپشوتى تۇتقىنعا الىندى. سونداي-اق، جەر تەلiمدەرi مەن جەڭiل كولiكتەرi دە قايتارىلىپ الىندى. "ۆەرنىي كZ" جشس-i باسشىسى جانات اقبيەۆ ۇلەسكەرلەردەن جينالعان 20 ميلليون دوللاردى قالتاسىنا باسىپ، ءوز قاجەتiنە وڭدى-سولدى شاشا بەرگەن. ونىڭ دا بارلىق دۇنيە مۇلكi تۇتقىندالعان. ول ۇلەسكەرلەردiڭ كەيبiر قارجىلارىن قايتارا باستادى. بۇگiندە 5 ميلليون تەڭگە ۇلەسكەرلەرگە قايتارىلدى. "ستوليچنايا نەدۆيجيموست" اكتسيونەرلiك قوعامىنىڭ ديرەكتورى سەرiك بەكتاەۆ 688 ۇلەسكەردەن 8،6 ملرد. تەڭگە جيناپتى. ونىڭ 2،3 ملرد.-ىن جۇمساپ تا ۇلگەرگەن. ونىڭ 9 بانكiدەگi ەسەپشوتى، الماتى قالاسى جانە الماتى وبلىسىنداعى 21 جەر تەلiمi جانە اۆتوكولiگi تۇتقىندالعان. سونداي-اق، "سولنەچنىي كۆارتال"، ۇلەسكەرلەردiڭ 800 ميلليون تەڭگەسiن قالتاسىنا باسقان "كازستروي" كومپانيالارىنىڭ ۇستiنەن قىلمىستىق iس قوزعالعان. بۇل تiزiمدi جالعاستىرا بەرسەڭiز گازەت بەتiندە ورىن قالماي قالۋى دا مۇمكiن.

الماتىدا قازiر 10 مىڭ ۇلەسكەردiڭ قارجىسى سالىنعان 108 نىسان تۇرعىزىلىپ جاتىر. 53 تۇرعىن ءۇي كەشەنiن كومپانيالار وزدەرi سالىپ بiتiرمەك، 15 تۇرعىن ءۇي كەشەنiنە كومەك قاجەت. الداعى نومiرiمiزدە جازعانىمىزداي الماتى ۇلەسكەرلەرiنiڭ پروبلەماسىن شەشۋ ماقساتىندا "قازىنا" قورىنان بولiنگەن العاشقى 22،4 ملرد. تەڭگە 3،5 مىڭ ۇلەسكەردiڭ ماسەلەسiن بiرجاقتى ەتەتiن بولادى. پرەمەر-مينيسترمەن ۇلەسكەرلەردiڭ كەزدەسۋiنە ارنايى قاتىسقان الماتى قالاسىنىڭ اكiمi احمەتجان ەسiموۆ كارiم ماسiموۆتەن پروبلەمانى شەشۋ ءۇشiن تاعى دا 10 ميلليارد تەڭگە ءبولۋiن ءوتiندi. بۇل تاعى دا 2،5 مىڭ ۇلەسكەردiڭ تۇرعىن ءۇي ماسەلەسiن شەشەتiن بولادى. اكiم اپپاراتى جانىنان قۇرىلعان ارنايى كۇردەلi قۇرىلىس كاسiپورىنى اكiمشiلiككە بەرiلگەن نەمەسە الاياق كومپانيالاردان كوممۋنالدى مەنشiككە قايتارىپ العان نىسانداردى اياقتاپ بiتiرۋدi قولعا الدى. الايدا، الدىمەن بۇلارعا كەتەتiن قارجى تاعى دا ەسەپتەلۋi كەرەك.

ءسويتiپ، اتالعان 10 ميلليارد تەڭگە "قازىنا" قورى ارقىلى ەمەس، بiردەن قۇرىلىس كومپانيالارىنا بولiنەتiن بولدى. "قۋات" كورپوراتسياسىنىڭ باسقارما توراعاسى يۆان دەمين قۇرىلىسى اياقتالىپ پايداعا بەرiلۋگە تيiس كەيبiر ۇيلەردiڭ ينجەنەرلiك جەلiلەرiن ساتۋعا قارجى جەتiسپەي تۇرعاندىعىن ايتتى. پرەمەر ك. ءماسiموۆ: «مەملەكەت "قۋاتتىڭ" كەيبiر نىساندارىن ساتىپ الۋىن، ال ودان تۇسكەن قارجى ينفراقۇرىلىمداردى جاساۋعا جۇمسالسىن» دەگەن ۇسىنىس ايتتى.

دەمەك، ۇلەسكەرلەردiڭ iسi وڭعا باسىپ كەلە جاتقانعا ۇقسايدى. دەگەنمەن، بۇل شارالار بار جوعى ۇلەسكەردiڭ تەڭ جارىمىن عانا قامتىماق. قالعان ۇلەسكەرلەر قۇمعا سiڭگەن سۋداي بولعان قارجىسىن قايدان iزدەرiن بiلمەي سابىلۋدا. ونىڭ ۇستiنە تۇرعىن ءۇيدiڭ ۇلەسiنە يە بولامىز دەپ بانكiلەردەن جوعارى دەيگەيلi ۇستەمەمەن قارىز العاندارى تاعى بار. "ماڭعىت اۋزىڭا ساڭعىت" دەگەن وسى بولسا كەرەك.

ە. قۇمار

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button