اياقتان شالۋ قالماي كەلەدI

قۇدايعا شۇكiر، ەلiمiز تاۋەلسiزدiك العالى وتانىنا ورالىپ جاتقان قانداستار كوپ. ونىڭ كوپشiلiگi ءوز كۇشiمەن كەلiپ جاتسا، كوبi "كۆوتانى الام" دەپ بiراز ۋاقىت اۋرە-سارساڭعا ءتۇسiپ جاتادى. ال، شىندىعىندا، قانداستاردىڭ دەنi الاقان جايىپ قانا ەمەس، ءوز كۇنiن ءوزi كورەرلiك ونەرiن بiرگە الا كەلەدi.

قىتايدىڭ ءدۇربiلجiڭ قالاسىنان وتباسىمەن بiر-اق كوشiپ كەلگەن اينۇر ەسiمدi اپكەمiزدiڭ ء"دامحانا" اشىپ، كاسiپ-ءناسiبiن دوڭگەلەتiپ اكەتكەنiنە كۋا بولعان ەدiك. "اتامەكەنگە كەلدiك، بiزگە كومەك بەرiڭiزدەر!" دەۋگە ارلانعان وتباسى بار جيعان-تەرگەنiن وسى "دامحاناعا" سالىپ، ەشكiمگە الاقان جايماي ەل قاتارلى ءومiر ءسۇرiپ كەلدi. جاقىندا حابارلاسقانىمدا، "جالعا الىپ وتىرعان ء"دامحانانىڭ" ارەنداسىن قىمباتتاتىپ جiبەرگەندiگiن" ايتقان قانداسىمىزدىڭ كوڭiلi سۋ سەپكەندەي باسىلىپ قالىپتى. "نەگە ەكەنiن بiلمەيمiن، بiزدi اياعىمىزدان شالاتىندار كوپ كەزدەستi. ەندi عانا ەس جيىپ، ءوز-وزiمiزگە كەلە باستاپ ەدiك، جاعداي مىناۋ. ال كاسiپتiڭ باسقا كوزiن اشايىن دەسەك، ءسال قورقاقتاپ تا وتىرمىز" دەيدi، نە iستەرiن، كiمگە مۇڭىن شاعارىن بiلمەگەن ول. كەزiندە شەتەلدەن كەلگەن ورالماندار شاعىن جانە ورتا كاسiپكەرلiكپەن اينالىساتىن بولسا، "ايتارلىقتاي جەڭiلدiك قاراستىرىلسىن، سالىق شاراسىنان بوساتىلسىن" دەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزi قايدا قالعان؟ قايسىبiر قانداستىڭ تىعىرىققا تiرەلەتiن جەرi دە وسى — سالىقتىڭ كوپتiگi نەمەسە جالعا الاتىن مەكەمەنiڭ اسا قىمباتتىعى. سوندا بارماعىنان ونەرi تامىپ تۇرعان جانداردىڭ تالابى مەن جiگەرiن قولداپ-قولپاشتاماساق، باسقا بەرەر كومەگiمiز قايسى؟

شىنى كەرەك، جىراقتان ات ارىتىپ كەلگەن قانداستار، اسiرەسە، ەڭبەكتەن ولمەيتiنiن بiلەتiن قىتايلىقتارمەن بiرگە ءجۇرiپ-تۇرىپ، سولاردىڭ مiنەز-قۇلقى مەن پسيحولوگياسىنا بەيiمدەلiپ كەتكەن باۋىرلارىمىز جۇمىستىڭ قاي ءتۇرiن بولسىن تەز مەڭگەرiپ الادى. ۇنەمi قوزعالىس پەن قيمىلدىڭ ۇستiندە تiرشiلiك كەشەتiن قىتاي حالقىنىڭ بiزدiڭ قانداستارعا سiڭiرگەن بiردەن-بiر پايداسى دا وسى ەڭبەكقورلىق شىعار.

ال، باقتيار قىتايدىڭ قۇلجا قالاسىنان كەلگەن. جيىرمادان جاڭا اسقان ول قازاق ەلiنە اكە-شەشەسiمەن ەمەس، ءوزi جالعىز ورالدى. اتامەكەنگە تەزiرەك ءوتۋدi ارمانداعان باقتياردىڭ اناسى بالاسىنىڭ جاسىن بiر-ەكi جاسقا ۇزارتىپ العان ەكەن. "سەن ەر ازاماتسىڭ، سوندىقتان دا ءومiرiڭدi قازاقستاندا جالعاۋىڭ كەرەك! ۇرپاعىمىز دا تۋعان توپىراعىندا ومiرگە كەلۋi تيiس!" دەگەن اماناتپەن جiبەرگەن انانىڭ بۇيرەگi قاشاندا قازاق ەلiنە بۇرىپ تۇرعان. اۋەلi شاڭىراقتىڭ تiرەگi — ۇلىن وتانىنا جiبەرiپ، الدىن-الا ۇيرەنiسiپ-بiلiسە بەرسiن دەگەن انانىڭ كوڭiلi جاي تاپتى. بۇگiندە ءۇمiت ارتقان بالاسى ءوز نانىن ءوزi تاۋىپ ءجۇر. بۇرىن-سوڭدى قازاق ەلiنiڭ توپىراعىن باسپاعان ول اتاجۇرتقا تەز ارادا سۋداي سiڭiپ، تاستاي باتىپ كەتتi. ارينە، باقتيار وتباسىمەن كەلمەسە دە، مۇندا باس سۇعىپ تۇراتىن اعايىندارى بار. سونىڭ iشiندە ول بiزدiڭ دە وتباسىنىڭ بiر مۇشەسiنە اينالدى. "تۋعاننىڭ اتى تۋعان" دەمەكشi، كەيدە iنi-قارىنداستارىن، تۋعانىن ساعىنعان كەزدە ء"بارiن تاستاپ، قۇلجاعا تارتىپ كەتسەم بە ەكەن" دەيدi تاعى بiردە. وسىنداي جابىرقاۋ ساتتەردە كوزiنە مولتiلدەپ كەلگەن جاستى ەشكiمگە بايقاتپاي سۇرتە قويادى دا، ۇيiنە تەلەفون شالىپ، داۋىستارىن ەستۋگە اسىعادى. تەلەفون تۇتقاسىنىڭ ارعى جاعىنان اماندىق بiلiسiپ جاتقان اناسى بiزگە: "باقتيار، سەندەردiڭ iنiلەرiڭ بولادى، بiر-بiرiڭە قورعان بولىپ جۇرiڭدەرشi" دەپ قاشاندا بايەك بولىپ جاتقانى.

ول اتامەكەنگە كەلگەلi بەرi بوس جۇرگەن ەمەس. قولىنان كەلەتiن ونەرi — اس ءمازiرiن دايىنداۋ، ءدامدi تاعام تۇرلەرiن پiسiرۋ. كiشكەنتايىنان وسى ونەرگە يكەمدi بولعان باقتيار قىتايدا ارنايى كۋرستى ءتامامداپ، تاجiريبە جيناقتاپتى. الماتى شاھارىندا "اسپازشى" بولىپ جۇرگەن ونىڭ ەندiگi ارمانى — وتباسىن، اكە-شەشەسiن كوشiرiپ اكەلۋگە قولۇشىن بەرۋ. وسىنداي اسقاق ارماننىڭ جەتەگiندە جۇرگەن قانداسىمىز جاقىندا قالانىڭ قاق ورتاسىنداعى بiر "دامحاناعا" اسپازشى بولىپ جۇمىسقا كiرiستi. العاشقىدا "جالاقىسى كوڭiل كونشiتەرلiكتەي…" دەگەندە، بiز دە ونىڭ جەتiستiگiنە بiر كiسiدەي قۋاندىق. سويتسەك، الگi قوجايىن "اقشانى اي سايىن الىپ تۇرسا، از ەكەنiن بiلەدi دە، باسقا جۇمىسقا اۋىسىپ كەتەر" دەگەن كۇدiكپەن بiرنەشە اي جالاقىسىن بەرمەي قويىپتى. ازىن-اۋلاق كۇندەلiكتi اقشادان باسقا بەرەتiن دانەڭەسi جوق. ءسويتiپ جۇرگەندە، باقتيار قىتايعا تۋىستارىنا بارىپ كەلۋ ءۇشiن بiر اپتاعا سۇرانادى. ول قالاي كەتتi، سول كۇننەن باستاپ كليەنتتەرi دە كۇرت ازايىپ سالا بەرگەن. سوناۋ قىتايعا بiرنەشە مارتە تەلەفون شالىپ، ابiگەرگە تۇسكەن قوجايىن باقتياردى ودان دا بەتەر ۋىسىنان شىعارماۋعا بەل بۋادى. ەكi ايدىڭ ەڭبەكاقىسى ءالi جوق. جاس تا بولسا، بiر ءۇيدiڭ بiلدەي ازاماتىنا لايىق ول جالاقىسىن بەرۋدi ءوتiنiپ، سۇراسا، ايتقان سوماسىن تۇگەل بەرمەپتi. ادال ەڭبەكتiڭ قانالۋىنا كۇيiنگەن ول كەيبiر جانداردىڭ وسىنداي قارىن اشىتار ارەكەتتەرiنە iشتەي قاپا بولدى. سوندا، قوجايىننىڭ تۇسiنiگiنشە، "سىرتتان كەلگەن ورالماننىڭ قۇقىعى جوق بولعانى ما؟ الدە، نامىسىن تاپتاتىپ تۇرا بەرەدi دەپ ويلاي ما؟" دەپ ىزاعا بۋلىققان باقتيار تەز ارادا باسقا جۇمىس تاۋىپ الىپتى. ەندiگi بار ارمانى — اقشا جيناپ، وتباسىن بiرجولا كوشiرiپ اكەلۋ. سەبەبi، كۆوتاعا iلiگۋدiڭ ءوزi بولەك ماسەلە. ونىڭ ۇستiنە قىتايداعى 2 ميلليونداي قانداستى كوشiرiپ اكەلۋ ازiرگە ءجاي ارمان ەكەنiن ەسكەرسەك، اركiم ءوز بەتiنشە ارەكەت جاساپ باعۋى قاجەت. ال كۆوتانى كۇتiپ جۇرە بەرسەك، ءالi بiراز جىلدى ارتقا تاستاۋعا تۋرا كەلەدi" دەيدi قانداسىمىز.

باقتياردىڭ الدىنا قويعان ماقساتى كوپ. سونىڭ iشiندە — ءۇي سالىپ، اعاش وتىرعىزىپ، ومiرگە ۇرپاق اكەلۋ باستى بورىشى.

دينارا مىڭجاسارقىزى

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button