ءاربIر قازاقستاندىققا – دەربەس Yي

«اتامەكەن» وداعى» قازاقستان ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتاسى باسقارماسىنىڭ مۇشەسi، «دوستۋپنوە جيلە» اكتسيونەرلiك قوعامى ديرەكتورلار كەڭەسiنiڭ توراعاسى الەكساندر گەنناديەۆيچ كيم مىرزا تومەندە جاريالانىپ وتىرعان سۇحباتتا «الەۋمەتتiك ماسەلەلەردi شەشۋ مەن بيزنەستi وركەندەتۋگە بiردەي كوڭiل بولۋگە بولا ما؟» دەگەن وزەكتi ماسەلەگە قاتىستى ءوزiنiڭ باتىل ويلارى مەن ۇسىنىستارىن ورتاعا سالادى.

— الەكساندر گەنناديەۆيچ، سiز باسقاراتىن كومپانيا ورتاشا تابىسى بار ادامدار ءۇشiن جەكە مەنشiك ۇيلەر سالىپ، سول ادامداردىڭ قالتاسىنا ساي باعامەن ساتۋعا بەت بۇرعان سياقتى. قازiرگiدەي باسەكەلەستiك كەزەڭدە وسىنداي وزەكتi ماسەلەلەردi قاراپايىم ادامداردىڭ پايداسىنا شەشۋ مۇمكiن بە؟

— ارينە، مۇمكiن. سەبەبi، بiزدiڭ قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ ءوزi ەلباسىنىڭ «پاتەر قۇنى مەن تۇرعىندار تابىسىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتى قىسقارتىپ، تۇرعىن ءۇي رىنوگىن ادامداردىڭ قولى جەتەرلiكتەي داراجەگە جەتكiزۋ قاجەت» دەگەن تiلەگiنەن الىنعان ۇرانمەن قۇرىلعان بولاتىن. 2008-2010 جىلدار ارالىعىنداعى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ مەملەكەتتiك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسا وتىرىپ، بiز جەكەمەنشiك از قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر تۇرعىزۋ ەسەبiنەن ءاربiر قاراپايىم ادامنىڭ قولى جەتەرلiك لايىقتى ۇيلەر تۇرعىزۋ يدەياسىن جۇزەگە اسىرماقشىمىز. بۇگiنگi تاڭدا قۇرىلىس سالاسىندا جەڭiل بولاتتان جاسالعان جۇقا قۇرىلىمدار مەن ستراميت پانەلدەرiن جانە ەكوپانەلدەرiن قولدانىلىپ جاتقاندىقتان دا وسى جوسپارىمىزدى جۇزەگە اسىرۋعا ابدەن بولادى. اتالمىش بiرiنشi تەحنولوگيا بۇگiندە الەمدە 30 جىلدان استام، ال، ەكiنشi تەحنولوگيا 60 جىلدان استام ۋاقىت بويى قولدانىلىپ كەلە جاتىر. بۇعان كەڭiرەك توقتالايىن. تاماشا قۇرىلىس ماتەريالى – ستراميتتiڭ دايىندالاتىن نەگiزi – كادiمگi سابان. تايلانعان سابان اۆتوماتتى قوندىرعىعا سالىنادى دا، ارى قاراي سابان تازالانىپ، تەگiستەلiپ، ىستىق پەن نىعىزداۋىشتىڭ كومەگiمەن نىعىزدالىپ، بەلگiلi قالىپقا تۇسەدi. پانەلدەر سۋىتىلعاننان سوڭ ارناۋلى ۇزىن ۇستەلدەردە بەلگiلi ۇزىندىقتا كەسiلەدi دە، جوعارعى ىستىقتىقتا قىسىممەن ونىڭ شەتتەرi كومكەرiلەدi.ساپاسى تەكسەرiلگەن سوڭ دايىن پانەلدەر قويمالارعا جونەلتiلەدi. سابان – بۇل قازاقستانداعى iشكi جانە سىرتقى سۇرانىستاردى قامتاماسىز ەتۋگە ارتىعىمەن جەتەتiن قولدا بار ماتەريال. جىل سايىن بiزدiڭ ەلiمiزدiڭ ەگiس القاپتارىندا كۇزگi سالىم 12-15 ميلليون توننا سابان ماساقتارى جايراپ جاتادى. وسى يەن-تەگiن ساباننىڭ ەداۋiر بولiگi ورتەلەدi دە، وكiنiشكە وراي ەكولوگياعا كادiمگiدەي زيان كەلتiرەدi. ەگەر دە ەكوپانەلدەردi قۇرىلىس سالالارىندا كەشەندi تۇردە پايدالانعان جاعدايدا، ءداستۇرلi قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن سالىستىرعاندا ماتەريالدى 10-30 پايىزعا ۇنەمدەۋگە، ال، ەڭبەك كۇشiن 20-50 پايىزعا ۇنەمدەۋگە بولادى ەكەن. بۇل ايىرماشىلىقتار جالپى تۇرعىن ءۇي قۇنىنا دا اسەر ەتەدi. قورىتىندىلاي ايتقاندا بiز پايدالانىپ جاتقان تەحنولوگيا قارجى دياپازونىندا ءار شارشى مەترiنiڭ قۇنى 450 اقش دوللارىنان باستالاتىن ارزان تۇرعىن ءۇي تۇرعىزۋعا كومەكتەسەدi.

— مۇنداي «ۇنەمدiلiك» ۇردiسiمەن سالىنىپ جاتقان ۇيلەردiڭ ساپاسى قانداي؟

— ستراميتتەن سالىنعان عيماراتتىڭ ساپاسىنا بايلانىستى مىنانى ايتۋعا بولادى. ماسەلەن، ول – جوعارى دەڭگەيلi شۋدى وتكiزبەيدi، ون باللدان جوعارى سەيسميكالىق تەربەلiسكە ءتوزiمدi، ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا، مىقتى، وتقا جانبايتىن جانە ۇزاق جىلدارعا شىدايتىن بiرەگەي ماتەريال. وسى ايتىپ وتىرعان ەرەكشەلiكتەرi بار اتالمىش ماتەريال، اتالمىش تەحنولگيا ۇزاق جىلدار بويى پايدالانىپ جۇرگەن ەلدەردiڭ سىنىنان، سونداي-اق، بiزدiڭ جەكە سىناقتارىمىزدان وتكەن. ارينە، ستراميتتەن ءۇي تۇرعىزۋدىڭ بiر ەرەكشەلiگi – سول قۇرىلىستى قىسقا مەرزiمدە – ءۇش-ءتورت ايدا بiتiرۋگە جانە بالشىق ماتەريالىنىڭ بولماۋىنان جىل ون ەكi اي بويى ءۇي سالۋعا مۇمكiندiك بولادى.

— قازiرگi كەزدە قانداي جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىرسىزدار؟

— بيىلعى جىلى قوستاناي وبلىسىندا 8،5 گەكتار جەر تەلiمiندە 90 ۇيگە ارنالعان كوتتەدج قۇرىلىسىنىڭ العاشقى جوباسى باستالدى. قىركۇيەك ايىندا وسى جوبانىڭ بiرiنشi بولiگiن – 28 ءۇيدi سالتاناتتى تۇردە تاپسىرامىز. بiزدiڭ جوبامەن تانىسقان استانا قالاسىنىڭ اكiمi كومپانيامىزعا استانانىڭ iرگەسiنەن 100 گەكتار جەر ءبولiپ، بiزگە قولداۋ كورسەتتi. بيىل بۇل جەردە 526 ۇيدەن تۇراتىن كەنتتiڭ iرگەتاسى قالانادى، ال كەلەسi جىلى ۇيلەر پايدالانۋعا بەرiلەدi. جالپىلاي ايتقاندا، بiزدiڭ كومپانيا جەتi جىلدا وسىنداي ارزان 5 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇگiنگi تاڭدا بiز سالىپ جاتقان تۇرعىن ۇيلەردiڭ بiر شارشى مەترiنiڭ وزiندiك قۇنى — 470 دوللار. قول جەتكەن كەلiسiم بويىنشا ۇيلەردiڭ 30 پايىزىن اكiمشiلiككە الەۋمەتتiك ماسەلەلەردi شەشۋi ءۇشiن ءار شارشى مەترiن 450 دوللاردان بەرەمiز. بiراق، وسى جەڭiلدiكتەردi وتەۋ ءۇشiن ۇيلەردiڭ قالعان 70 پايىزىنىڭ ءار شارشى مەترi قول جەتەرلiك باعامەن — 600 دوللاردان ساتىلادى. تۇرعىن ءۇي ءۇشiن مۇنداي ارزان باعا بۇگiنگi تاڭدا رىنوكتا جوق دەسەك قاتەلەسپەيمiز.

— سiزدەردiڭ جوسپارلارىڭىزدى جۇزەگە اسىرۋ كەزiندە كەزدەسiپ قالاتىن قيىنشىلىقتار بار ما؟

— قيىنشىلىقتار كەزدەسiپ جاتقان جوق، كەرiسiنشە تۇسiنiستiكپەن قولداۋشىلار بار. بولاشاقتا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىسۋشى كومپانيالارعا ۇكiمەت دەڭگەيiندە قاۋلى شىعادى، سول ساناتتا «دوستۋپنوە جيلە» اكتسيونەرلiك قوعامى دا جەر تەلiمدەرiمەن قامتاماسىز ەتiلەدi دەپ ويلايمىن. سونداي-اق، بۇل بولiنەتiن جەرلەردi ينجەنەرلiك كوممۋنيكاتسيامەن قامتاماسىز ەتەتiن مەحانيزم قۇرىلاتىن بولادى. سول كەزدە بiز بانكتەرمەن يپوتەكالىق نەسيە بويىنشا ستاۆكانى تومەندەتۋ ماسەلەسiندە ورتاق تiل تابىساتىن بولامىز. مiنە، وسى ءۇش اسپەكتi قازاقستانداعى تۇرعىن ءۇي ماسەلەسiن شەشۋدە وڭ اسەرiن تيگiزەدi.

— راقمەت! Iسكە – ءسات!

سۇحباتتى دايىنداعان،جاڭابەك تويبازاروۆ،

جۋرناليست.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button