«Қатал көрінгенімен, жаны жұмсақ еді»

Өмірін жазу-сызуға арнаған, оның ішінде  иығында ауыр ел салмағы бар газеттің  ыстығына күйіп, суығына тоңған,  қылшылдаған жап-жас жігіт болып аттаған редакция табалдырығынан біртуар журналист атанып, зейнетке шыққан  ағаның көзін көргендер ол кісінің бойындағы бекзаттық мінезін әлі ұмыта қоймаған болар.

Журналистердің төл мерекесі қарсаңында,  «Егемен Қазақстанның» ғана емес, осы салада қызмет атқарған, атқарып келе жатқан қалам ұстағандардың ұстазы саналатын Балғабек ағаның шаңырағына әдейі ат басын бұрғанымыз бар.

– Сол жылдары ол кісінің қарамағында қызмет атқарған тілшілердің барлығы дерлік, редактордың үнемі ойға батып жүретін жанары мен сұсты жүзінен әжептәуір ығатын еді. Ал бала Балғабек, жігіт Балғабек қандай болды екен?

– Шынтуайтына келгенде, ол кезең тәртіптің өте қатал кезі болғаны белгілі,  қоғамдағы осы қаталдық әрбір мекемені басқарып отырған басшыларға да  әсерін тигізгені рас.  Оның үстіне «Социалистік Қазақстан» газеті  Орталық комитеттің органы. Биліктегілердің уысынан  шыға алмай, газеттің де тұсалған тұстары бар ғой. Шығармашылық адамына еркін жаза алмауы, оқырманмен ашық-жарқын әңгіме-сұхбат жүргізе алмауы, ол енді, қолына қалам ұстағандардың ауыр трагедиясы дер едім.

Балғабектің балалық дәурені  зобалаң жылдармен тұспа-тұс келгендіктен, бал дәурен шақтың қызығынан гөрі шыжығы басым болғаны анық. Оның үстіне әкеден қалған жалғыз тұяқ еді.  Көзінің қарашығындай жалғызының аман-есен өскенін қалаған, атадан қалған ұлдың амандығын тілеген байғұс анасы бар тапқан-таянғанын баласының аузына тықпыштап, күн демей, түн демей дала қостарында еңбек ете жүріп жеткізеді ғой. Егіс басындағы таратылатын түскі астың өзін үнемдеп, үйдегі жалғызға тасығанын айтып, енем марқұм көз жасына талай мәрте ерік беріп еді. «Жастық шағымды, бұла шағымды, жан-тәнімді осы ұлымның жолына сарп еткен жалғыз мен емес едім, дегенмен осы жалғыздың өсіп-өнгені дәтке қуат», – дейтін біздің әр перзентіміз өмірге келген сайын қуаныштан егіле-езіле отырып. Балғабек те анасын қатты қадірледі, ол кісі өмірден өткенінше қарқарадай боп төрімізде отырып, ақыл-кеңесін айтып, ұлының шыққан биіктеріне үнемі шүкіршілік жасап отыратын. «Мені аштықтан да, қорлықтан да аман алып шыққан, маған мына жарық дүние сыйлап қана қоймай, осылай ержетуіме бар күшін арнаған, аналық махаббатпен қоса өмірден ертерек озған әке орнына әке бола білген асыл анашым, мен үшін не көрмеді? Мектепке бару үшін ауыл ішіндегі өзеннен мені арқалап өтетін», – деп жас балаша еркелей айтып отыратын-ды. Ана мен бала махаббатына, бір-бірінің қадір-қасиетіне ризашылықпен тәубәлап отыратын осы бір жарастығына қарап, іштей әрі қызығып, әрі қызғанып қараушы едім… Жалғызының таңдауы – маған да ерекше мейіріммен қарайтын, ақылын айтып, кеңесе отырып тәрбиеледі ғой. 34 жыл бірге тұрдым. Жарықтық жүзге келіп қайтыс болды, өз қолымызбен арулап аттандырдық. Мен де әке-шеше мейіріне шөлдеп өскенмін, әкені әу бастан білмеймін, төрт жасымда қайтыс болып кетті. Анам  оқымаған, үй шаруасындағы әйел болды. Ол да ертерек кетті. Сондықтан менікі, сенікі деген болмады, ортақ анамыз-енемді мен де жақсы көрдім, сыйладым. Тату болдық. Қай ана болмасын келінге ұрпағының анасы, жалғастырушысы ретінде құрметпен қарайды, оны өзіміздің басымызға түскен соң да мойындап келеміз.

– Қазақтың зиялы қауым өкілдері ғана емес, қарапайым  тұрғындарының да тағдыр талайына куә болған Алматыға қай өңірден, қай жылдары келдіңіз?

– Біздің көптеген тағдырластарымыз сынды мен де оқу-білім іздеп сонау 50-жылдары әсем қала, мәдениет пен білім-ғылымның орталығы Алматыға келдім. Ол кезде елімізде қазіргідей жоғары оқу орындары көп емес, Алматы педагогика институты, бүгінде Абай атындағы Қазақ ұлттық университетінің физика-математика факультетінің студенті атандым. Студенттердің бір жиынында Балғабекпен танысып қалдым. Ол университеттің журналистика факультетінің студенті екен. Таныса сала бүгінгі жастар сияқты «жабысу» жоқ, анда-санда кездесіп қалып жүрдік. Екінші-үшінші курстарда жиі келіп жүрді де, төртінші курстың соңында отау құрдық. Сөйтіп, кеңестік кезеңнің жастар саясатымен комсомол тойын жасадық. Ұзақ Бағаев, Қаби аға Мыңжанов, Хайдар ағай, Әбен Сатыбалдиев ағайлар бар, батасын беріп, шағын отырыс өтті.

Ақтөбе облысының Торғаймен ұштасып жататын Қаратал ауданы, қазіргі Әйтеке би ауданы болған. Осы екі аудан қыста қыстағы, жазда жайлауы бір, қыз алысып, қыз берген аралас-құралас аудан. Жүз шақырым ғана ара қашықтықтағы екі ауданның ауқатты адамдары бір-бірімен құдаласып, тамырын тереңге жайған жақсы бір қоныс. Әкем Сейдалы Оразалин тарихта аты аңызға айналған Ә.Бөкейхан бастаған ұлт зиялыларының қатарында, ұлт-азаттық қозғалысы басшыларының қатарында көтерілісті насихаттаушылардың бірі болған. Алашордашыларды Лениннің өзі қолдаған ғой. Патша өкіметі құлағаннан кейін ақтар мен қызылдардың шайқасында қызылдар жеңіп, ақтардан құтылғаннан кейінгі жау – Алаш­ордашылар партиясының Қазақстандағы беделі жайлы сыбыс Ленинге де жетеді. «Олардың беделі күшті, халық соңынан еріп кетеді» дегендей әңгімелер әр тұстан естіліп қалып жатады. Сондықтан алашордашылар партиясының өкілдерімен жақсы болу керек дегенді айтады. Сол тұста Ленин Бөкейханов пен Ақбаевты қабылдаған, өзіңіз білесіз, Бөкейханов та, Ленин де заңгер-юрист. Қазан университетін бітірген. Ал Ақбаев кезінде Петербургтің заң институтын алтын белгімен бітірген аса сауатты, оқымысты, мәдениетті кісі болған. Осындай азаматтардың бастауымен еліміздің шекарасы белгіленіп, тарихта қалды ғой. Қазақстанның  астанасы болып Орынбор қаласы бекітілген. Алашорда партиясының құрамында заңгер, дәрігер, мал дәрігері, мұғалім де, ақын-жазушылар да болған. Көбі оқыған адамдар. Бәрі де байлардың балалары. Бұрынғының байлары барын салып, үлкен қалаларда балаларын оқытқан. Сондықтан да, байлардың балалары болғандықтан ғана Алашорда партиясының мүшелерін кеңес өкіметі жақтыра қойған жоқ. Ал қазіргі байлар бар тапқандарын жер асырып, ел асырып шетел банктеріне салып, астарына басып отырады. Торғай жақтан алашордашылардың көбірек шығатын себебі, алғаш Алтынсарин мектебі ашылған ғой, ХІХ ғасырдың ортасында. Қостанай облысында, Торғайда, Ырғызда, Қарабұтақта салынған алғашқы мектептердің ғимараттары бертінге дейін тұрды. Тастан қалап салынған, төбесі қаңылтырмен жабылған мектеп еді. Сол Алтынсарин  мектебін бұзып, жер аударылып келген орыстарға мектеп салдырған-ды. Мен ол кезде жетінші сыныпта оқимын. Оқушыларға бұзылған мектептің тастарын, кірпіштерін тасытып, селоның шетінен жаңадан салды. Ол кезде баламыз, кейін ес білгеннен кейін естідім ғой,  ескі мектепті бұзғанда қабырғаларының арасынан ішінде жазылған қағаздары бар үш бөтелке табылады. Сындырып қағазды алғанда ішінде Ы.Алтынсариннің басқаруымен мектептің қай жылы іргетасы қаланды, жылдары, төрт орыс, үш қазақтың аты жазылған екен. Қандай ақылды азаматтар десеңші?!

Солай, менің әкем де сол зиялы-сауатты азаматтардың қатарынан. Жиырма сегізінші жылы Ақтөбеде ұсталған бес адамның бірі менің әкем. Он бір айдан соң сот болып,  халық жауы деп кете барған. Колхоздастыруға қарсы болған, Алашорда партиясының жақтаушысы деген сылтаумен сотталып кеткен. Ресейдің Владимир облысында түрмеде отырған, содан денсаулығына байланысты Ресейдің оңтүстік облыстарына ауыстыру жайлы арызданып жүріп, ауыстырылады да, отбасымен бірге тұруға рұқсат алады.  Сол жақта, 1932 жылы мен дүниеге келіппін. Кейін Орынбор облысының Орск деген өндірістік қаласына қоныс аударылып, 1936 жылы қайтыс болады. Ол кезде мен төрт жастамын. Солай, кімнің баласы екенімізді де, әкеміздің кім екенін де өзгелер түгілі өзіміз ауызға ала алмайтын заман болды… Әкемнің денесін нағашы ағасы елге әкеліп, ата-бабалар қорымына қайта қояды. Үш айдан кейін әлгі ешкімге зияны жоқ, шала сауатты шалды «халық жауының денесін» әкелді деген желеумен ұстап әкетеді. Жалғыз әкемнің кесірінен он адам ұсталып, оның төртеуі атылады. Құдасы, балдызы, нағашысы және молда. «Шаш ал десе бас алатын», қырғидай тиген зобалаң кез  еді ол.

Сапура апайымыздың көңіл ауаны Алматының ауа райындай құбыла бастағанын үзіліп шыққан үнінен байқадық та, әңгімені басқа арнаға бұруды жөн санадық.

–  Сонымен… Алматыға келдіңіз, тұрмыс құрдыңыз?

– Институт бітті, диплом қолда. Өзіміз жас отбасымыз. Мектепке жұмысқа орналастым. Хрущевтің тұсында  білім саласына жаңа үрдістер еніп, бірнеше облыста физика-математика кластары ашыла бастады.  Жапондар сынды балаларды ерте оқытайық, талантты балаларды іріктеп, арнайы пән бойынша тереңдетіп оқытайық дегенді алға тартып, институт-университетте бір факультеттің есебінен қаржыландыратын  физика-математика мектеп-интернаттары, Москва университеті, Киев, Новосибирск және Ленинград университеті жанынан, яғни Кеңестер Одағында төрт қаладан  жаңа типті мектеп-интернат ашылды. Бізден түскен өтінішке Новосибирск қаласы жақын, талантты балаларың сонда барып оқысын деген жауап келеді. Қаныш Сәтбаевтың ізденуінің арқасында, табандылығының арқасында, неге Қазақстанда ашылмасқа деген арыз-шағымдарының нәтижесінде, математик-академик О.Жәутіков қолдап, орта мектеп жанынан математика кластарын ашуды қолға алады. Сол тұста №56 мектепте факультативті сабақ өткізу деген желеумен оқушылар топтай бастады. Қалада жалғыз қазақ мектебі болды. Енді не істеу керек? Республика бойынша физика-математикаға бейім, талантты деген 25 оқушы жинап, қазақ класын ашқанымен, қазақтілді мұғалім тапшы. Институттан сабақ берген ұстазым Жәутіков ағай осы мектепке қызметке  шақырды. Екі тілде сабақ бересің деп, директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары етіп қойды. Бірте-бірте қазақ кластарын көбейтіп, 1972 жылы өкіметтің қаулысымен арнайы физика-математика және арнайы музыка, спорт  мектептері ашыла бастады.   Ғылым академиясының президенті Сәтбаевтың идеясы болғанымен, оны жүзеге асыруға Жәутіковтің еңбегі зор, сондықтан да бүгінде ол мектеп сол академиктің атымен аталады. Кімге барып, кімнің есігін қақпады?! Қалалық билікте отырғандардың өзі жоғары жақтан ығып, отырған орынтағынан, жеп отырған нәпақасынан айырылып қалмаудың амалын ойлап, ләм-мим демейді. Шенеуніктер қорқақ келеді емес пе,  сондай бір басшының қабылдауына барғанда Жәутіковтің қасында мен де болдым. Сонда анау-мынау ғой деп қисық сөйлеп отырған әлгі бастыққа: « Айналайын-ау, ол мектепте менің, сенің ғана емес, қазақ балалары оқиды ғой» деп жер-жебіріне жетіп, ашуға басқаны бар. Табанды,  бірбеткей, көзі ашық, көкірегі ояу азамат қазақ балалары үшін, әсіресе,  еліміздің түкпір-түкпіріндегі алыс ауылдардан шығатын болашақ сауатты ұрпақ үшін осылай талайлармен күресіп бақты.  Сол №56 орта мектепте он жылдай директор болып қызмет атқардым. Зейнетке де сол оқу ордасынан шықтым. Сол ұстазымның маңдай тері бұршақтап жүріп ашқан физика-математика мектебі бүгінде жекешеленіп кетіпті, бұл да жанымды сыздатып қояды. Жекеленді деген сөз, кез келген қазақ ауылдарынан шыққан бала қанша қабілетті болса да, көпшілігінің қолы жете бермейді деген сөз!

– Балғабек ағамыз өте сұсты, бір қарағанда қатал басшы болды деседі. Жүрісі, киім киісі де басқаларға ұқсамайтын, жауапкершілігімен қоса ұқыптылығы да талайларға үлгі-өнеге…

– Иә, жұмысқа өте жауапкершілікпен қарайтын. Мазасыздау, әрине, жұмыс бабында күйгелектеніп кететіні де бар. Әсіресе, өзі жап-жас кезінде келіп, тілші, орынбасар, одан кейін талай жылдар бас редакторы болған газет жұмысына немқұрайлы қарай алмайтын. Ол кез Орталық комитеттің қаулы-қарарлары ағылып бірінен кейін бірі шығып жататын кез. Газетті өте сауатты шығару басты мақсат, біз   баспаға кетіп бара жатқан  нөмірді қол қойдыруға әкелгенде бала-шағамызбен жаппай күтетінбіз. Бәкең жұмыс кабинетіне кіріп кетеді, мен газетті әкелген кезекші мен шопыр балаға шай-суын дайындап отырамын. Тіпті балаларға да оқытып қоятын, қателерін түзеткізетін. Бір қатеге бір балмұздақ! Бүгінде бәрі бір-бір үйдің қожайыны болып отырған ұлдарым: «Социалистік Қазақстанның» арқасында қазақ болып қалдық» деп еске алып отырады. «Жеп отырған нандарың қазақ тілінің наны, сондықтан ішіп-жегендеріңе адал болыңдар, ана тілдеріңді сыйлаңдар, қазақ тілінде сөйлеп-оқыңдар», – деп отырушы еді.

– Балалар демекші, үйдегі тәрбиеге, отбасына, балаларына қатал әке болды ма?

– Ағаларың бір көргенде тым қатал көрінгенімен, өмірде өте жайлы, мейірімді болды. Қарапайым еді. Ол кезде қаладағы жалғыз мектепке қолымыз жете бермеді, балаларымыз орыс мектептерінде оқыса да, қолымыздағы анамыз, қала берді Бәкеңнің өзі де қазақи тәлім-тәрбие беруге аянбадық. Қазақтың ұлттық салт-дәстүрлері, қазақтың дәстүрлі ән-жырлары, ұлттық музыка аспаптары жайлы үнемі дастарқан басында болсын, бос уақытында болсын  әңгіме-дүкен құратын-ды. Өзі де домбыра шертіп, ән салғанды жақсы көрді. Әсіресе, Әсеттің, Естайдың әндерін, бүгінде ұмытыла бастаған қазақтың халық әндерін нақышына келтіре орындайтын. Биді керемет жақсы көрді. Икемді еді. Өзі де  ширақ еді ғой. Ешқашан артық салмақ қосқан емес, не болмаса артық ас-су ішіп көрмепті, бей-берекеттікті жаны сүймеді. Жұмыстан қанша шаршап келсе де отбасында өзін сабырлы ұстайтын. Сырттағы ашу сыртта қалушы еді. Дегенмен, үйдегі береке-бірлік әйелдің қас-қабағымен өлшенеді емес пе, ол кісінің бабын тауып, ығына жығылып, табалдырықтан  енгенде-ақ көңіл-күйін сезіп қоятынмын.

«Ер азаматтың бақыты – отбасында ғой, қызмет деген бүгін бар, ертең жоқ нәрсе» деген ұстаныммен тату-тәтті ғұмыр кештік. Балалардың жастығына қарамай отбасындағы қарапайым ғана қонақ күтуден бастап, шығарып салу сынды кәделерге дейін айтып, түсіндіріп, ақылдасып отыратын-ды. Олардың пікірлерімен санасып отыратын. Балажан болды. Өзі атадан жалғыз болғандықтан ба, көпшіл болды. Сондықтан болар, жұптасқан ғұмырымызда бес перзент сүйдік.

– Байқап отырсам, Балнұрдың музыкаға бейімділігі әкесінің бойындағы өнерге деген махаббатынан басталған сынды?

– Мүмкін. Балнұр – тұңғышымыз. Музыка саласының білікті маманы, бүгінде танымал композитор, үлкен ұл – экономика ғылымдарының докторы, колледж директоры, одан кейінгі  қызым да музыканы таңдаған болатын, пианист еді, ертерек қайтыс болып кетті. Одан кейінгі ұл математика ғылымдарының докторы, университетте сабақ береді. Кенже ұл – саясаттанушы, университетте дәріс оқиды.  Балнұр ес білгеннен музыкаға әуес болды. Шаршаған сәттерінде қазақтың қара домбырасын шертіп, әуезді  әнге басатын әкелерінен дарыған болар, әрине. Өнер адам жанын тазартады, адалдыққа, әділдікке жетелейді. Әсіресе, қазақтың халық әндері бірінен бірі өткен әсерлі, жан толқытып қана қоймай, жүрегіңе шуақ ұялатады деп отыратын. Бірақ ешқайсысына сен мына мамандықты таңда деп айтқан емес,  қайсысының бойында қандай салаға бейімділік бар, соны дер шағында аңғара алған әке дер едім. Оның нәтижесін көрген сайын іштей шүкіршілік жасап отырамын. Көрегендігіне тәнтімін, ұрпағының болашағына, тірлігіне дұрыс бағыт берген бағдаршам болды деп ойлаймын.

– Газетті басқарып тұрған жылдары қазақтың талай қалам ұстағандарының  пәтер мәселесін шешуге көмектескені де аңыз-әңгіме. Өзі пәтер қиындығын көрді ме?

– Ол, әрине, қазақ зиялыларының бәрінің басынан өткен қиындық қой. Қаланың төрт бұрышынан пәтер іздеп, аяғымыздан тозған жылдар ұмытылмайды ғой. Өзіміз енді ғана шаңырақ көтерген жас отаумыз. Осы күнгі Арбат деп айшықтап ат қойып алған шағын сквердің бойында, қазіргі «Алматытелекомның» жанында  ескі қонақүй типтес екі қабатты үй болды. Бір жағы бір-бір бөлмелі пәтер де, екінші жағы қонақүй. Аядай ғана тап-тар бөлме. Мәдениет саласының қызметкерлері, бірен-саран жазушылар сонда тұрды. Жазушы Кемел Тоқаев та сол үйде тұрды, балалары сол үйдің ауласында өсті. «Қазақстан пионері» газетінің редакторы еді. Кейін «Социалистік Қазақстанға» келді.

1945 жылы С.М.Киров атындағы университетке түсіп, 1950 жылы үздік бітірген ағаларың жап-жас жігіт болып газет табалдырығын аттап, сол газеттен қартайып шықты ғой.   Он бір жыл редактордың орынбасары, сосын бас редактор болды. Табандылығы сонша, осы газетпен өсті, өнді, көркейді. Қаламы ұшталды. Жазары көбейді.

– Жазары демекші,  кітапханасын көріп, көзіміз де, көңіліміз де толып отырғаны. Қолжазбалары, жұмыс үстелі, бәрі-бәрі өз орнында тұрғандай…

– Еңбекқор еді. Шешен еді. Өзі де қызыл сөздің шырайын кіргізген аймақ – Жамбыл ауданының тумасы ғой. Жүзге келсе де қолынан қазақтың қоңыр домбырасы түспеген Жамбыл көкеміз туған топырақтан жаратылған соң ба, бойындағы көркемсөзге, көркем әдебиетке деген құштарлығы тым ерте кезден, бала қиялмен қанына сіңсе керек. Жазу-сызуға әуестігі де ерте басталған. Туған табиғаттан алыс кете алмайды екен ғой пендеңіз. Сол сияқты Бәкең де табиғаты көркем Алматы облысының әсем көрінісінен нәр алып, суреткерлікті таңдаса керек. Бүгінде өзі туып-өскен Жамбыл ауданының орталығы Ұзынағаш селосынан 15 шақырым жерде Ақсеңгір өзенінің жағалауында орналасқан үлкен шаруашылық Б.Қыдырбекұлының атымен аталады. Халқына адал еңбек еткен талай жылдарының қайтарымы болар бұл. Еліне, жерлестеріне алғысымыз шексіз.

Оның қаламынан туған талай туындылары бүгінде оқырмандарының есінде болар. 1962 жылы шыққан тұңғышы – «Ешкімге айтпа» фельетондар жинағынан бастап, «Шайтанның шатағы», «Қара сандық», «Маздаған шырақ», «Ұрының еншісі», «Ақпа құлақ», «Ақымақтың миы», «Түгел сөздің түбі бір», «Қым-қиғаш жылдар» кітаптары кезінде өзінің лайықты бағасын алған туындылар. Әсіресе, екі кітаптан тұратын «Алатау» романы – қазақ халқының басынан өткен тұтас тарихи кезеңді қамтиды. Ел басына түскен ауыр нәубет-кәмпеске, зорлық-зомбылық, ұжымдастыру мен ашаршылық тақырыбы жазушы қаламымен әдемі өрнектелген. Жиырмасыншы ғасырдың алғашқы жылдарынан бастап, елуінші жылдардың соңына дейінгі аралықты, яғни жарты ғасырды қамтиды. Яғни патшалық Ресей тұсындағы қазақ елінің тыныс-тіршілігі, патриархалдық-феодалдық қарым-қатынастар, он алтыншы жылғы Жетісу өңіріндегі көтеріліс, Қазан революциясының әсері, азамат соғысының ауыр жылдары, кеңес өкіметінің тұсындағы таптық тартыстар, кәмпеске, отырықшыландыру, ұжымдастыру оқиғалары, ашаршылық нәубеті, оған ел ішіндегі наразылықтар, отыз жетінші  жылғы репрессия, Ұлы Отан соғысы және соғыстан кейінгі ел ішіндегі әлеуметтік-психологиялық ахуалдар түгелімен роман желісінде кезең-кезеңімен қамтылған. Оның бойындағы ұқыптылық, жауапкершілік осы жазған дүниелерінен де анық байқалып тұрады. Кезінде лайықты бағасын да алып жатты.

– Бес немере, шөбере сүйіп отырған бақытты әжесіз. Балаларыңыз кеңестік идеологияның күшейіп тұрған кезінде мектеп қабырғасында болды делік. Немерелер қай тілде сөйлеп, қай тілде тәлім алды?

– Оның рас, өз балаларымызды сол кезеңнің ығына жығылып, оның үстіне өзім де мектепте мұғалім болғандықтан, қасымда болсын дедік пе, бәрі дерлік орыс мектебін бітірді дедім ғой. Бірақ өздерінің ана тілдеріне құрмет, сүйіспеншілігін жоғалтқан жоқ. Оған бір жағынан әкелерінің, екінші жағынан әжесінің де ықпалы зор болды. Ал қазір, Құдайға шүкір, тәуелсіздігіміз орнығып, егемендігіміздің еңсесі биіктеген заманда, әрине, немерелерімнің таза ұлттық тәлім-тәрбие алып, салт-дәстүрге бай қазақтың балқаймағындай жып-жылы, жұмыр ана тілінде оқып, білім алуына мүмкіндік баршылық. Тілдері қазақша шыққан олар балабақшадан бастап, мектеп табалдырығын да қазақша аттады. Бес немерем де қаладағы  ең мықты, тарихы тереңде жатқан №59 мектеп-гимназиясын бітірді. Тарихи деп жатқаным, бұл оқу орны Тәуелсіздіктің құрдасы ғой. Өзің айтпақшы, кеңестік идеологияның «орыс тілін жетік білмесең, адам болудан қаласың» деген сынды қағидасын осылай жоққа шығарып, алды шетелдерде білімін жалғастырып жүріп-ақ, өз ана тілдерінде сайрап тұр.  Диплом алып қана қоймай,  ғылымға бет бұрып, кандидаттық, докторлық та қорғап жатыр.

– Қарап отырсақ, екі буынның өкілдерімен бірге өмір сүріп жатырсыз. Алғашқысы кеңестік дәуірдің ұрпағы, екіншісі тәуелсіздік алған заманның жастары. Осы екі буын отбасында қай тілде сөйлеседі?

– Қай кезеңде, қай заманда, қай қоғамда болмасын қажеттілік деген ұғыммен санасып отыру қажет.  Сондықтан, керек жерінде, түсіндіре алмай жатқан жерінде, әрине, ортақ мәмілеге келіп жатады. Ал, негізінен отбасындағы әңгіме, тіршілік тек қана таза ана тіліміздің еншісінде. Мына әкелерінен қалған баға жетпес байлық – төрт қабырғаға сыймай тұрған том-том кітаптардың бәрін балалар түгел оқыды десем, мүмкін сенбессіз. Ақиқаты солай!  Ол біздің отбасымызда үзілмейтін, жалғасын таба беретін үрдіс, өнеге! Шаңырақтың іргетасы осылай қалыптасқан.

– Отағасынан көңіліңіз қалған кез болды ма?

– Жоқ, ол кісі өте мәдениетті, салмақты. Айтқан сөзінде тұратын, уәде берсе орындайтын, біреудің қуаныш-жақсылығына, қайғы-қасіретіне жаны ауырып отыратын. Құдай бұйыртса,  Балғабек әулетінің үшінші буыны өсіп келе жатыр,  осы уақытқа дейін не ішімдік, не темекі дегенді білмейді. Салауатты өмір салтын ұстанып, ғылым мен білімнен ғана сусындап келе жатқанына да осы әке бойындағы тазалық, салауаттылық сіңгені ғой. Отбасындағы ұрыс-керістің көпшілігі осындай жаман әдеттерден басталатынын ескерсек, ол жағынан отанасы болып кикілжіңге барған сәттерім есімде жоқ. Балаларының анасы, өзінің таңдаған жары ретінде маған үлкен құрметпен, сыйластықпен қарады. Кейде: «Өмірде байдан таяқ жемей өтетін бір ғана әйел болса, сен шығарсың» дейтін әзілдеп. «Арманда кетпе, тартып-тартып жіберсеңші» деп мен де қалжыңдаушы едім. Бір-бірімізді үнемі қолдап, қолпаштап, ойын көзқарасынан-ақ байқап отыратынбыз. Ортақ мәміле, қарым-қатынас болған жерде, тазалық-адалдық орныққан жерде ғана береке-бірлік, ынтымақ болады. Бақыт та сол отбасының босағасынан кетпейді.  «Бір күнгі жанжал қырық күнге дейін сол босағадан арылмайтын қырсықтық» дегенді айтқан халықтық пәлсафа қайдан шықты дейсің?!

– Мереке, туған күндері не сыйлаушы еді?

– Әйелдің әдемі киініп, ұқыпты жүргенін жақсы көретін. Үйде де, түзде де жинақы, көркем тірлікті талап ететін. Үнемі қымбат иіссулар әперетін, менің ыдыс-аяқты жақсы көретінімді білуші еді, көбіне осындай сыйлықтар әкелетін. Талғамы да күшті болды. Сосын сыйлық беріп қана қоймай, балаларын ән-өлең айтқызып, кішігірім той дастарқанына айналдырып, қыздарымен билеп, жақсы көңіл-күй сыйлайтын-ды. Дастарқан басында ешқашан үнсіз, не болмаса томаға тұйық көңілсіз отырғаны да есімде жоқ. Туған күн, мереке кезінде ғана емес, жалпы түскі ас, кешкі ас дегеніңіз қызу пікірталасқа ұласатын, балаларымен ортақ әңгіме тауып алушы еді. Көңілді адамдар ұзақ жасайды деуші еді, аяқ астынан мәңгілікке кете барды…

Желтоқсан оқиғасы кезінде жүрек ұстамасымен құлады ғой. Жастар тағдыры, ел тағдырына қатты алаңдайтын. Екінші мәрте ұстағанда жүріп кетті.

Бүгінде сексеннің бел ортасынан асып бара жатса да жүріс-тұрысынан жаңылмай,  жар-ана-ене-әже бейнесінің көркем образын, шынайы образын жасап отырған осынау кейуанаға қарап отырып, іштей сүйсіндік. Ата-анасы кешегі зобалаң жылдардың құрбанына айналған бойжеткеннің қазақтың игі жақсы азаматымен тағдырын қосып, үбірлі-шүбірлі бақытты ғұмыр кешкені жанымызды елжіретіп, жүрегімізге сыйластықтың сырлы сезімін ұялатқандай….

Әңгімелескен

Таңсұлу АЛДАБЕРГЕНҚЫЗЫ

 

 

 

 

Редакция таңдауы

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

Қырғыздар Мұқағалиға құрмет көрсетті

22 ақпанда Бішкекте, Алықұл Осмонов атындағы ­­Қырғыз Республикасы Ұлттық кітапханасын­дағы Абай атындағы қырғыз-қазақ мәдени орталы­ғында Мұқағали Мақатаевтың 90 жыл­дығына арналған «Ең бірінші бақытым –...

Депутаттарды қайта оқыту неге керек?

Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев Мәжіліс отырысында «Қазақ­стан Республикасының кейбір заң­на­малық актілеріне аудандық, қалалық жә­не ауылдық билік деңгейлерінің дер­бестігі мен жауапкершілігін кеңейту мә­селелері бойынша...
balaeva scaled 1

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР...
imgonline com ua resize zut2tfnle74gt 1

Мессидің шоуына қатысқан қандасымыз «Дю Солейде» өнер көрсетеді

«Дю Солей» циркі (Cirque du Soleil) – әлемдік цирк өне­рін­­де көш бастап...
Токио Олимпиадасына жолдама

Қытайдағы боксшы қандасымыз Токио Олимпиадасына жолдама алды

Осы аптада People Daily ақпарат порталында бокстан Токио Олимпиадасына жолдаманы жеңіп алған...

Жаңалықтар

Ресейдегі Әлихан Бөкейханов зиратына гүл шоқтары қойылды

 1 наурызда еліміз Алғыс айту күнін атап өтті. Мереке идеясы Тұңғыш Президент – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа тиесілі және Қазақстанда тұратын барлық этностар бір-біріне және...

Әлемдегі барлық миллиардерлердің саны анықталды

Hurun Research Institute зерттеуіне сүйенсек, әлемдегі миллиардерлердің саны 3228-ге жеткен. Зерттеушілердің сөзінше, бұл — рекордты көрсеткіш.  15 қаңтардағы жағдай бойынша планетадағы ең бай адамдардың жиынтық...

Қытай 15 жылда елімізге 19,2 миллиард доллар инвестиция құйған

2020 жылы Қазақстан мен Қытай арасындағы сауда айналымы 4%-ға өсіп, 15,4 миллиард доллар болған. Бұл туралы ҚР сауда және интеграция вице-министрі Қайрат Төребаев айтты,...

Аязда үсіп өлген 5 жасар бала қайтыс болар алдында зорланған

Ресейдің Саратов облысының Вольск қаласында көшеде өлі күйінде табылған бес жасар бала қайтыс болғанға дейін зорланған. Бұл туралы Life Shot Telegram-арнасына сілтеме жасап Lenta.ru...

Елбасы Қырғызстан басшысымен кездесті

Келіссөз басталар алдында Елбасы мен Қырғыз Республикасының Президенті Назарбаев орталығындағы экспозицияларды аралап көрді, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаев Садыр Жапаровты Қырғызстан Президенті болып...

Байқоңырдан Ресейдің құпия құрылғылары ұрланды

Белгісіз біреулер Байқоңыр ғарыш айлағынан Ресейдің құпия электроникасын ұрлап кеткен. Бұл туралы  "112" Telegram-арнасына сілтеме жасап Lenta.ru хабарлады.  Арнаның мәліметінше, 1988 жылы "Буран" ғарыш кемесімен...

Психолог 8 наурызда аруларға сыйланатын ең сәтсіз сыйлықтарды атады

Психология ғылымдарының кандидаты Юлия Кочетова 8 наурызда әйелдерге cыйланатын ең сәтсіз сыйлықтардың тізімін жасады, деп хабарлайды "Москва" жаңалықтар агенттігі.  Маманның айтуынша, ең жауыр болған сыйлық...

Балалар құқығын қорғау туралы заң: 3 кодекске 35 түзету енгізілмек

Құжатты саралайтын жаңа жұмыс тобының құрамында 65 адам бар. Парламент мәжілісінің депутаты Динара Закиева қоғамда қызу талқыға түскен балалар құқығын қорғау бойынша заңнамалық актілерге...

Белгісіз коллекционер Черчилльдің суретін рекордтық бағаға сатып алды

Анджелина Джоли Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі Уинстон Черчилль салған "Кутубия мешітінің мұнарасы" картинасын рекордтық бағаға сатты. Белгісіз коллекционер картина үшін 8,2 миллион фунт стерлинг төлеген,...

Зеленский үндістандық вакцинаны салдырды

Украина президенті Владимир Зеленский Донбассқа сапары кезінде коронавирусқа қарсы вакцина алды. Вакцинация Үндістанда өндірілген Covishield препаратымен жүргізілді, деп хабарлайды korrespondent.net. Президент Жоғары бас қолбасшы ретінде вакцинаны...

Головкин vs Мунгия: Жекпе-жек қашан өтетіні белгілі болды

Геннадий Головкин (41-1-1, 36 КО) орта салмақтағы IBF тұжырымы бойынша әлем чемпионы (әлі IBO титулына ие) титулын мексикалық боксшы Хайме Мунгияға (36-0, 29 КО)...

Ата-анасы жұмысқа кеткен: өрттен 5 жасар бала қаза болды

Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданында өрттен бала қаза тапты. Бұл кезде ата-анасы үйде болмаған, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. ТЖД өкілдері бала Аққайың ауданы Новороссийск ауылында қаза...

“Ұлытау” тобы АҚШ-та өткен халықаралық байқауда жеңіске жетті

Қазақстандық "Ұлытау" этно-рок тобы Лос-Анджелесте өткен халықаралық байқаудың жеңімпазы атанды, оған әлемнің 83 елінен қатысушылар келген. Бұл туралы Алматының өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингіде топ...

Дәрігерлер карантиндік шектеулерді күшейтуді талап етті

Бразилиялық дәрігер ел билігінен коронавирусқа қарсы шектеу шараларын күшейтуді талап етті, деп хабарлайды РИА Новости.  Ел ауруханаларында орын жоқ, науқастар ем алу үшін кезек күтуге...

Биыл магистранттар шетелде тәжірибеден өте ала ма?

Бүгінде қазақстандық магистранттар COVID-19 пандемиясына байланысты шетелде тағылымдамадан өте алмай отыр. Әлемде және Қазақстанда коронавирус жұқтыру дерегі азайса, магистранттарды шетелге тағылымдамаға жіберу мәселесі қаралады....

Ақтөбе қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

Президент әкімшілігінің​ келісімімен өңір басшысының өкімімен​ Ақтөбе облысы​ әкімінің орынбасары болып Ермек Кенжеханұлы тағайындалды. Бұл туралы Ақтөбе облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Ермек Кенжеханұлы...

ТЖМ Алматы тұрғындарына үндеу жасады

Сел ұстайтын бөгеттер құрылысына байланысты Үлкен Алматы шатқалына баруға шектеу енгізіледі. Бұл туралы ҚР Төтенше жағдайлар министрі Юрий Ильин мәлімдеді. «Қар мен ылғал қорының жиналуы...

Жасөспірімдерді тәртіпке шақырмақ болған алматылық полицей құрылысы бітпеген үйден құлап кетті

Алматыда полиция қызметкері қараусыз қалған құрылыс нысанынан құлап, жарақат алды. Алматы қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, Алатау ауданының ювеналды полиция қызметкері құрылысы бітпеген көпқабатты үйдің төбесіне...

Аралас оқу форматы: Оқушылар мектеп формасын киюге міндеттеле ме?

Оқушылардың аралас форматқа ауысуына байланысты мектеп формасын сатып алудың қажеті жоқ.  Бұл туралы Білім және ғылым вице-министрі Шолпан Каринова мәлімдеді.  «Оқушының ауырып қалуы немесе науқас...

Жамбыл облыстық Ішкі саясат басқармасының басшысы тағайындалды

Жамбыл облысы әкімінің өкімімен облыс әкімдігі Ішкі саясат басқармасының басшысы болып Бейқұт Жамангозов тағайындалды. Бұл туралы Жамбыл облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Бейқұт Тілебалдыұлы 1969...

2 наурыз еліміздің тарихында қандай айтулы оқиғалармен есте қалды?

2 наурыз күні әр жылдары еліміздің тарихында бірқатар маңызды оқиғалар орын алды. 1992 жылы 2 наурызда БҰҰ Бас Ассамблеясының 46-шы сессиясының пленарлық мәжілісінде Қазақстан Республикасы...

Горбачев өмір сүру ұзақтығы жөнінен кеңестік көшбасшылар арасында рекорд орнатты

КСРО-ның бұрынғы президенті Михаил Горбачев кеңестік көшбасшылар арасында өмір сүру ұзақтығы бойынша рекорд орнатты. Бұл туралы Кремль пулының журналисі Дмитрий Смирнов өзінің "№3 пул"...

Қасым-Жомарт Тоқаев Садыр Жапаровпен шағын құрамда келіссөздер өткізді

Ақорда резиденциясында Қырғыз Президенті Садыр Жапаровты салтанатты қарсы алу рәсімі өтті. Екі елдің мемлекеттік әнұрандары орындалғаннан кейін Құрмет қарауылы ротасының бастығы Қазақстан мен Қырғызстан...

Жастарға ауыл шаруашылығы саласындағы жобаларды іске асыруға гранттар берілмек

Үкімет отырысында Ауыл шаруашылығы министрі Сапархан Омаров агроөнеркәсіптік кешенді қолдау іс-шараларының бірыңғай электрондық ресурсы құрылады. «Агроөнеркәсіптік кешен субъектілерін қаржыландырудың қолжетімділігін арттыру мақсатында салалық мемлекеттік қолдау...

Еліміздегі сұранысқа ие әлеуметтік желілердің тізімі жарияланды

Қазақстанда ең танымал әлеуметтік желілер белгілі болды, – деп жазды Ranking.kz. Statcounter Global Stats мәліметінше, 2021 жылдың қаңтарында әлемдегі ең танымал әлеуметтік желі Facebook атанды,...

Мәулен Әшімбаев: Ұлтқа адал еңбек етудің озық үлгісін көрсеткен текті азамат

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы Мәулен Әшімбаев көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ғалым, академик, техника ғылымдарының докторы Өмірбек Жолдасбеков туралы фейсбуктегі парағында өз пікірін жазды. Онда...

Президент жанындағы ҚСЗИ-да Әлеуметтік-саяси зерттеулер бөлімінің басшысы тағайындалды

2021 жылдың 1 наурызында ҚР Президенті жанындағы ҚСЗИ директоры Зарема Шаукенова ұжымға ҚР Президенті жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының әлеуметтік-саяси зерттеулер бөлімінің жаңа басшысын...

29 жыл бұрын Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше болды

1992 жылдың 2 наурызы Қазақстан тәуелсіздігін дүниежүзілік қоғамдастық мойындаған ел тарихындағы маңызды оқиғаға толы күн. 29 жыл бұрын Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына 168-ші мүше-мемлекет...

Қырғызстан Президенті мемлекеттік сапармен Нұр-Сұлтан қаласына келді

Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров мемлекеттік сапармен Нұр-Сұлтан қаласына келді. Бұл туралы ҚР СІМ баспасөз қызметі хабарлады.

Алдағы бес жылда ауыл халқына 250 млрд теңгенің несиесі беріледі

2025 жылға дейін 50 мың микрокредит беру көзделген. Былтыр ауылға берілген шағын несиелер есебінен 11 мың жұмыс орны ашылған, деп хабарлайды Inbusiness.kz.  Үкімет отырысында агроөнеркәсіп...

Павлодарда пара алды деген күдікпен ҚТЖ филиалының басшысы ұсталды

Павлодар облысы бойынша Экономикалық тергеу департаменті қызметтегі «қамқорлығы» үшін жүйелі түрде заңсыз сыйақы алды деген күдікпен «ҚТЖ ҰК» АҚ Павлодар облысы бойынша филиалының басшысын ұстады. Ол...

Жапонияда коронавирустың британдық штамы тарап жатыр

Жапонияның батысындағы Кобе қаласының билігі бұл аймақта вирус жұқтырғандардың арасында коронавирустың жаңа британдық штамын жұқтырғандар саны көбейгенін хабарлады. ҚазАқпараттың NHK телеарнасына сілтеме жасап жазуынша, ақпанның...

«Дарындылар пулы»: электронды үкіметтің кадр резервіне өтінім қабылдау басталды

«Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясының «Дарындылар пулына» өтінім қабылдау басталды.  Корпорацияның кадр резервіне өтініш бергісі келетін үміткерлерге talent.gov4c.kz сайтында тіркеуден өту қажет. Өтінім беру кезінде жүйеде...

Сауд Арабиясы вакцина салдырған келушілерді ғана қажылыққа қабылдайды

Мұсылман қажылары жаңа коронавирусқа қарсы вакцинациядан кейін ғана Мекке мен Мединедегі қасиетті орындарға үлкен және кіші қажылыққа бара алады. Мұндай шешімді Сауд Арабиясы билігі...

Қазақстанда коронавирус жұқтырғандар саны 214 мыңнан асты

Қазақстанда өткен тәулікте 658 адамда коронавирус расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 65 Алматы қаласы - 102 Шымкент қаласы - 17 Ақмола облысы -...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

2 наурыз күні солтүстік-батыс циклонымен байланысқан атмосфералық ауа ағыны әсерінен еліміздің басым бөлігінде қар мен жаңбыр жауады, кей жерде тұман, көктайғақ, бұрқасын, желдің күшейюі...

21 миллион VPN қолданушысының жеке дерегі сатылымға шықты

Android операциялық жүйесіне арналған тегін VPN қызметтерінің 21 миллион қолданушысының жеке деректері Желіде сатылымға шықты, - деп хабарлайды Сyber News сайтына сілтеме жасап. Танымал хакерлік форумның...

Францияның экс-президенті үш жылға бас бостандығынан айырылды

Францияның экс-президенті Николя Саркози үш жылға бас бостандығынан айырылды, оның ішінде бір жыл нақты қамауда болады. Сот оны сыбайлас жемқорлыққа қатысы бар деп тапты.

Еуроодақ Ресейге қарсы санкцияны мақұлдады

Еуроодаққа мүше 27 елдің елшілері ресейлік оппозиционер Алексей Навальныйға байланысты Ресейге қарсы санкцияны мақұлдады, деп хабарлайды Inbusiness.kz порталы РИА Новости агенттігіне сілтеме жасап. Агенттіктің...

БҒМ 1 наурыздан бастап мектептерде сабақ қалай өтетінін түсіндірді

Білім және ғылым вице-министрі Шолпан Каринова 1 наурыздан бастап мектептердегі рұқсат етілген аралас форматта оқыту барысын түсіндірді. Вице-министр Facebook-тегі парақшасында 1 наурыздан бастап Қазақстан Республикасының...

Алматыда коронавируспен күрескен дәрігерлердің құрметіне ескерткіш қойылады

Алматы қаласының әкімі Бақытжан Сағынтаев Instagram парақшасында бұл ескерткіш медицина қызметкерлеріне деген алғыстың символына айналатынын атап өтті. «Бүгін Алматының медицина мен жазушылар қауымдастығының өкілдерімен дәрігерлерге арналған...

Пандемия: кәсіпкерлер үшін салықты есептеу жеңілдетілді

Қазақстандық кәсіпкерлер үшін салықты есептеу жеңілдетілді және кейбір төлемдер алынып тасталды. Пандемиядан зардап шеккен секторларда жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін жаңа бөлшек салықтың арнаулы салық режимі...

Түркістан өңірінде 100-ге жуық белсенді «Nur Otan» партиясы қатарына қабылданды

Бүгін Түркістанда 1 наурыз – Партия күніне орай, бірқатар азаматты «Nur Otan» партиясына қабылдау іс-шарасы өтті. Жиында «Nur Otan» партиясы Түркістан облыстық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Бейсен...

Алматыда ойын-сауық орталығында ата-аналар төбелесті

Әлеуметтік желіде Алматыдағы сауда орталықтарының бірінде болған төбелестің видеосы тарады. Полиция департаменті оқиғаға қатысты түсініктеме берді. Видео кадрларынан төбелестің балалар ойын алаңында болғанын байқауға болады....

Наурыз айында күн райы қандай болады?

Еліміздің көптеген аймақтарында күнтізбелік көктем белгіленген мерзімде келеді. Бұл туралы «Қазгидромет» орталығы мәлімдеді.  Консультативтік болжамға сәйкес 2021 жылғы наурызда Қазақстан Республикасының басым бөлігінде циклондардың өтуімен және...

Таразда Алғыс айту күніне орай 1000 түп ағаш көшеті отырғызылды

Алғыс айту күніне орай былтыр ғана облыс орталығында бой көтерген «Қазақ халқына мың алғыс» монументінің маңында мерекелік шаралар ұйымдастырылды. Онда қалалық зиялы қауым өкілдері,...

Қызылордада үйі өртеніп, нәрестесі қаза болған отбасыға баспана берілді

Қызылордада үйі өртеніп, нәрестесі қаза болған Текебаевтар отбасына жаңа баспана берілді. Oқиға биыл 18 ақпанында облыс орталығындағы Әл-Фараби мөлтек ауданында орын алды. Оқиға орнына шұғыл жеткен...

Алматыда КамАЗ көлігі жер астына түсіп кетті

Алматыда КамАЗ жүк көлігі жер астына түсіп кетті. Оқиғаның видеосын куәгерлер таратты, ал дәрігерлер көлік жүргізушісі жарақат алғанын айтты, - деп хабарлайды Tengrinews.kz. Әлеуметтік желілерде...

Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ. Адамға алғыс айтқанымыз – Аллаға шүкір еткеніміз

Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын! Аллаға мадақ, пайғамбарға салауаттар болсын! Елімізде шуақты көктемнің алғашқы күні алғыс айту мерекесімен басталады. Баршаңызды бірлік пен мейірімге...

Асқар Мамин «Роскосмос» басшысы Дмитрий Рогозинмен кездесті

Премьер-Министр Асқар Мамин «Роскосмос» ғарыш қызметі жөніндегі мемлекеттік корпорациясының бас директоры Дмитрий Рогозинді қабылдады, – деп хабарлады primeminister. Тараптар ғарыш саласындағы Қазақстан – Ресей ынтымақтастығының...

«Nur Otan» партиясының жанынан 9 жаңа қоғамдық кеңес құрылады

Осылайша, олардың жалпы саны 14-ке жетті, – деп хабарлады партияның баспасөз қызметі. «Nur Otan» партиясының Лидері, Елбасы Н.Назарбаевтың партияның «Өзгерістер жолы: Әр азаматқа лайықты өмір!»...

Талдықорған қаласына жаңа әкім тағайындалды

Алматы облысы әкімінің өкімімен Жасыбаев Ержан Бәкірбайұлы Талдықорған қаласының әкімі болып тағайындалды. Бұл туралы Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Бәкірбайұлы Жасыбаев 1965 жылы...

Белгілі әнші Индира Еділбаева «Nur Otan» партиясын таңдады

«Nur Otan»-ның құрылғанына 22 жыл толуына орай, партияның Алматы қалалық филиалы белсенді және жігерлі алматылықтармен толықты. Партияның жаңа өкілдері қатарында денсаулық сақтау, мәдениет және...

Әуе компанияларының табысы 41% азайды

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі әуе компанияларының жылдық табысы 41% төмендегенін, ал жолаушылар тасымалы қызметі 6 пайызға арзандағанын хабарлады. Биыл қаңтарда еліміздің әуе компанияларының кірісі...

Белгілі журналистің еміне қаржы жиналуда

Бүгін «Қазақстан» телерадиокорпорациясы «Мың алғыс» қайырымдылық телемарафонын өткізеді. Шараның негізгі мақсаты – көмекке мұқтаж жандарға көпшіліктің атсалысуымен қолұшын созу, мейірімділікті, қайырымдылықты насихаттау, қайырымды жандарға алғыс...

Атырау дәрігерлері Алғыс айту күніне орай челлендж бастады

«Мерекелік шараға өңірдегі 35 медициналық ұйымның қызметкерлері қатысты»,-деп хабарлайды Атырау облыстық денсаулық сақтау басқармасының баспасөз қызметі. «Туған елге мың алғыс!» челленджі өңірде бір апта бұрын...

Дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жетеді – министр

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой 2023 жылы дәрігерлердің жалақысы 561 мың теңгеге жететінін айтты. Ведомство басшысы Президенттің биылдан бастап дәрігерлердің жалақысын кезең-кезеңімен көтеру міндетін қойғанын...

Әлем тұрғындарының қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екені анықталды

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бас ғылыми қызметкері Сумия Сваминатан Жер бетіндегі тұрғындардың қанша пайызында коронавирусқа қарсы антидене бар екенін айтты, деп хабарлайды РИА Новости.  Ұйым...

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі Қазақстан имиджі

Ақпарат кеңістігінде мемлекеттің имиджі мен медиаобразын жасау – дамушы елдердің алдында тұрған күрделі міндеттердің бірі. Қазақстан тәуелсіздік алған 30 жыл ішінде дүние жүзінің алпауыт...

Қазақстанда мерзімді әскери қызметке шақыру басталды

Осы көктемде 13 500-ден астам 18-27 жас аралығындағы мерзімді қызметтегі әскери қызметші ел Қарулы Күштерінің, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарының қатарын толықтырады. Қорғаныс ведомствосы...

ҚазҰУ ректоры француз ғалымдарына бірлескен археологиялық зерттеулер жасауды ұсынды

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ ректоры Жансейт Түймебаев Қазақстандағы Франция Республикасының Төтенше және Өкілетті елшісі Дидье Канеспен кездесіп, ғылым-білім  және мәдени бағыттар бойынша өзара ынтымақтастықты тереңдету...

Ресейдің ең бай депутаты қамауға алынды

Ресейдің Сахалин облыстық Думасының миллиардер депутаты Дмитрий Пашов қамауға алынды, деп хабарлайды РИА Новости.  Сот оған екі ай мерзімге қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасын қолдану...

«Борат 2» ең үздік комедия ретінде «Алтын глобус» лауреаты атанды

Лос-Анджелес пен Нью-Йоркте кино және теледидар саласындағы "Алтын глобус" сыйлығының 78-ші марапаттау рәсімі өтті. Коронавирус пандемиясына байланысты марапаттау тарихта алғаш рет виртуалды форматта өтті.  Ең...

Түркістандағы қайғылы оқиғаға қатысты алғашқы мәліметтер жарияланды

Түркістан қаласында орын алған қайғылы жағдайдың себебін анықтау үшін құзырлы органдардан құрылған топ болған жайтты жан-жақты тексеріп жатыр. Орын алған оқиғаның мән-жайын анықтаумен айналысатын...

15 жыл бойы қос азаматтығын жасырып келген павлодарлық жазаланды

Қос азаматтығын жасырып келген Павлодар облысы Железинка ауданының тұрғыны айыппұл арқалады, деп хабарлайды Pavlodarnews.kz. Аудандық соттың баспасөз қызметінің мәліметінше, Железинка аудандық полиция бөлімінің көші-қон қызметінің...

Бұл – қазақ халқының шексіз дархандығының жарқын үлгісі.

Джамалайл ЭЛИМХАНОВ, «Емир-Ойл» ЖШС басқарма басшысы: Қазақстан Тәуелсіздік алған сәттен бастап Тұңғыш Президентіміз Н.Назарбаев әрбір азаматтың өз Отанында қауіпсіз және жарқын өмір сүруі үшін және...

COVID-19: Елорда «сары» аймаққа енді

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссия 2021 жылдың 1 наурызы күнгі қазақстан амақтарындағы эпидемиялық жағдайды бағалау матрициасын жариялады. Бұл туралы...

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды

Бүгін «Nur Otan» партиясының құрылғанына 22 жыл толды. Партияның құрылуы мен қалыптасу тарихы Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың есімімен тығыз байланысты. 1998 жылғы 21 қазанда Қазақстан...

ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің жаңа орынбасары тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ержан Ерікұлы Біржанов ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлады. Ержан Біржанов 1979 жылы Солтүстік...

Алматы түрмесінен қашқан сотталушы Ақтөбеде ұсталды

Алматыдағы бас бостандығынан айыру орындарының бірінен қашып шыққан адам Ақтөбеде қолға түсті, деп хабарлайды ҚР Ішкі істер министрлігі Қылмыстық атқару жүйесі комитетінің баспасөз қызметі. «Алматы...

«Nur Otan» қатары жаңа мүшелермен толықты

Партияның 22 жылдық мерейтойы қарсаңында «Nur Otan» облыстық филиалында салтанатты түрде партия билеттері табыс етілді. Партияның аймақтық филиалының төрағасы, облыс әкімі Әбілқайыр Сқақов партия...

«Тұмар-2021» ұлттық телевизиялық байқауына өтінімдер қабылдау басталды

Бүгіннен бастап tvtumar.kz сайтында «Тұмар-2021» ұлттық сыйлығын алуға өтінімдер қабылдау басталды. Сыйлыққа 2020 жылы қазақстандық телеарналардың эфиріне шыққан телевизиялық жобалар қатыса алады. Өтінімдерді республикалық және...

Америкалық телеарна Трамптың саяси жоспарларын ашты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елде жаңа партия құру мүмкіндігін қарастырмайтынын жариялайды. Оның саяси жоспарларын американдық Fox News телеарнасы ашты. "Біз жаңа партиялар құрмаймыз және...

Президент: Біртұтас және еңбекқор ұлт болсақ, көздеген мақсаттарымызға жетеміз

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады. «Құрметті отандастар! Сіздерді Алғыс айту күнімен шын жүректен құттықтаймын! Елбасы 2015 жылы Қазақстан халқы Ассамблеясының сессиясында жариялаған осы...

Ақтауда жәндіктерді уламақ болған әйел көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтірді

Пәтердегі жәндіктерді уламақ болған Ақтау тұрғыны көршісі мен оның 10 айлық сәбиін өлтіріп қойды. Бұл туралы Қоғамдық коммуникациялар орталығына сілтеме жасап Lada.kz хабарлады.  Зарарсыздандыру құралынан...

Елбасы қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев қазақстандықтарды Алғыс айту күнімен құттықтады, деп хабарлайды Elbasy.kz. Қымбатты отандастар! Алғыс айту күні Қазақстан халқының бірлігін паш етеді,...

2020 жылдың ең танымал құпиясөздері анықталды

2020 жылы қандай құпиясөздер жиі қолданылды? Бұл сауалға DLBI деректер ағынын барлау қызметін жасаған зерттеуге сілтеме жасай отырып "Известия" басылымы жауап берді.  Рейтинг көшбасшысы тағы...

Жел, көктайғақ: Еліміздің 9 өңірінде ескерту жарияланды

1 наурызда елорда мен 8 өңірде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды "Қазгидромет". 1 наурызда Нұр-Сұлтан қаласында жел, көктайғақ болады. Оңтүстік - батыстан соққан...

1 наурыз: Атаулы күндер мен оқиғалар

Бүгін – елімізде Алғыс айту күні. Бұл мереке  ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 2016 жылғы 14 қаңтардағы Жарлығымен бекітілген. 1995 жылдың 1 наурызында елімізде...

125 жыл бұрын төртем тапқан қазақ әйелі

Адам баласының ең басты парызы − дүниеге ұрпақ әкелу. Өйткені адамзаттың тіршілігі солай жалғасады. Осы орайда, қазақ халқының «Байлық − қолда еріген мұз, бала...

Бүгін – Жамбыл Жабаев дүниеге келген күн

Бұдан 175 жыл бұрын 99 жасына дейін жүрегінен жыр төгілген ақын,  дүлдүл жырау, жүйрік жыршы, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты Жамбыл ЖАБАЕВ (1846-1945)  дүниеге келді. Ол...

NASA Марстың алғашқы панорамасын жариялады

АҚШ-тың Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Ровер Perseverance түсірген Марстың алғашқы панорамалық суреттерін жариялады. NASA алдағы апталарда көптеген қызықты суреттері жариялайтынын мәлімдеді.  

Қожа Ахмет Ясауидің мөрі мен шежіресі табылды

«ҚР Мәдениет және спорт министрлігі, «Әзірет Сұлтан» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған «Ясауи ізімен» ғылыми-экспедициясы аясында Өзбекстан Республикасының Наманган қаласынан Қожа Ахмет Ясауи шежіресінің бір...

Түрікменстаннан 153 қандасымыз Қазақстанға көшіп келді

ҚР Сыртқы істер министрлігі мен Қазақстанның Түрікменстандағы Елшілігінің ұйымдастыруымен Түрікменстандағы қандастарымыз атамекен Қазақстанға көшіп келді. Мемлекеттік органдар құжат, көлік мәселелір шешіп, барлығы 153 азаматты,...

«Наконец-то» Бекшин алматылықтарға үндеу жасады

Алматы қаласының бас санитар дәрігері Жандарбек Бекшин наурыздағы мерекелер алдында қала тұрғындарына үндеу жасады, - деп хабарлайды өңірлік СЭБД баспасөз қызметі. Бекшин үндеуінде алматылықтардан...

Армениядан жеткізілген көліктердің тіркеу мерзімі ұзартыла ма?

Қазақстанға Армениядан жеткізілген көліктерді тіркеу мерзімі 1 наурызға дейін ұзарды, - деп хабарлайды Ішкі істер министрлігінің баспасөз қызметі. ІІМ мәліметінше, Қазақстанда 2020 жылдың 1 ақпанына...

Ақпарат министрі кәсіби журналистиканы дамыту туралы жоспарын айтты

Еліміздің жоғары оқу орындарындағы журналистика факультеттерінің оқу бағдарламалары зерделенеді. Бұл туралы ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева inbusiness.kz сайтына берген сұхбатында айтты. Министрдің айтуынша, қоғамдық...

Қытай келісімдерді елемей, қазақ пойыздары қараусыз қалып жатыр

"Жүк жөнелтушілердің бастамасымен Қытайға тауарларды қабылдауға уақытша тыйым салу енгізілді", – деп хабарлайды «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы (ҰК)»АҚ баспасөз қызметі. «ҚХР-мен шекарадағы бекеттерде жағдай...

Ресейде тіркелген көліктер Қазақстанда жүре алмай ма?

  Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде Қазақстанның Бас прокуратурасы атынан жалған бұйрық таратылған деп хабарлайды  тengrinews.kz сайты. Аталған «құжатта» Ресейде тіркелген автокөлік иелеріне Қазақстан аумағында жалпы сенімхатсыз...

ЕСКІ ЖАРАНЫҢ АУЗЫН ТЫРНАУ ЕСТІНІҢ ІСІ МЕ…

Адам баласы туғанда бір-бірінен артық-кемі жоқ қызыл шақа болса да, өсе келе олардың бәрі өз бетінше өзгеріп, даралана бастайды. Өйткені уақыт ағымындағы түрлі әсерлер...

Елімізге Түрікменстаннан 153 қандасымыз көшіп келді

Бүгін Түрікменстан Республикасынан 153 қандасымыз тарихи Отанына көшіп келді, деп хабарлайды mangystaumedia.kz. 2020 жылы әлемде орын алған пандемияға байланысты елімізде көшіп–қонушылар ағыны кейінге қалдырылған болатын....

Қасым-Жомарт Тоқаев Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип Ердоғанға құттықтау жеделхатын жолдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркия Президенті Режеп Таиип...

Мәди Манатбек жаңа қызметке тағайындалды

Шымкент қаласы әкімінің өкімімен Ішкі саясат және жастар істері жөніндегі басқармасының басшысы міндетін атқарушы болып Мәди Манатбекұлы тағайындалды. Мәди Манатбекұлы 1978 жылы 25 мамырда дүниеге...

Бас прокуратура үндеу жариялады

Әлеуметтік желіде жекелеген тұлғалар елдің әртүрлі аймақтарында заңсыз митингіге   шақырып жатыр. Осыған байланысты ҚР Бас прокурорының орысбасары Б.Б. Дембаев үндеу жариялады. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының...

Вице-министрдің не үшін қамалғаны белгілі болды

ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Сәкен Мұсайбековтің ұсталуына қатысты түсінік берді. «Мәдениет және спорт вице-министріне қатысты сотқа дейінгі тергеу...

Елбасы Түркия президентін құттықтады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Түркия Республикасының Президенті Режеп Тайип Ердоғанмен телефон арқылы сөйлесті, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Әңгіме барысында Елбасы Режеп Тайип Ердоғанды туған күнімен құттықтап, зор...

Полиция қызметкерлері жүкті әйелді автокөлікте босандырып алды

Батыс Қазақстан облысында полиция қызметкерлері келіншекті автокөлікте босандырып алды. БҚО полиция департаментінің ресми өкілі Болатбек Белгібековтің мәлім еткеніндей, оқиға 26 ақпанға қараған түні Самара-Шымкент автожолы...

Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойы басталды

Бүгін жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойын республика көлемінде ресми түрде мерекелеу басталды. ҚР Мемлекеттік хатшысы Қырымбек Көшербаев елордадағы Жамбыл ескерткішіне гүл шоқтарын қойып, Қ.Қуанышбаев атындағы...

COVID-19: Әлемде екпе салдырғандар саны індет жұқтырғандардан екі есе көп

Әлемде коронавирусқа қарсы екпе алған адамдардың саны пандемия басталғалы індет жұқтырғандардың жалпы санынан екі есе көп, деп хабарлайды ТАСС.  Қазіргі уақытта шамамен 227 миллион адам...