Жасанды интеллект арқылы жасалған адам жүздері шынайы адамдардың суреттеріне қарағанда сенімдірек көрінуі мүмкін. Ғалымдар жүргізген жаңа зерттеу осындай қызық қорытындыға келді. Мамандар бұл құбылыс интернеттегі алаяқтық, жалған ақпарат тарату және жеке деректерді ұрлау қаупін күшейтуі мүмкін екенін ескертеді, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеуді Ланкастер университетінің мамандары Алексис Макгуайр, Пол Тейлор және Софи Найтингейл, сондай-ақ Стэнфорд университетінен Мати Богачек пен Калифорния университеті, Берклиден Хани Фарид жүргізген. Ғылыми жұмыс Journal of Vision журналында «AI-Generated Faces are Becoming More Trustworthy» деген атаумен жарияланды.
Зерттеу авторларының айтуынша, қазіргі генеративті жасанды интеллект құралдары кез келген адамға техникалық дағдысыз-ақ шынайы көрінетін жалған жүздер жасауға мүмкіндік береді. Мұндай суреттер әлеуметтік желідегі жалған аккаунттарда, қаржылық алаяқтықта, жеке басын жасыруда немесе адамдарды алдауға бағытталған онлайн байланыстарда қолданылуы мүмкін.
Ғалымдар алғашқы тәжірибеде 169 қатысушыға әртүрлі жастағы, жыныстағы және нәсілдік топтағы 96 адамның бейнесін көрсеткен. Қатысушылар әр суреттің шынайы адамға тиесілі екенін немесе жасанды интеллект арқылы жасалғанын анықтауы керек болған.
Нәтижесінде адамдардың орташа дәлдігі 58,4 пайыз ғана болды. Бұл кездейсоқ болжаудан сәл ғана жоғары көрсеткіш. Яғни көп жағдайда қатысушылар жасанды интеллект жасаған жүзді нақты адамнан сенімді түрде ажырата алмаған.
Кейінгі тәжірибеде басқа қатысушыларға сол суреттердің сенімділік деңгейін бағалау ұсынылған. Олар әр жүзге 1-ден 7-ге дейін баға берген. Мұнда ең төмен нәтиже шынайы адамдардың жүздерінде тіркелді. Олардың орташа сенімділік бағасы 4,03 болды.
Ал жасанды интеллект жасаған жүздер жоғарырақ бағаланған. Бұрынғы GAN технологиясымен жасалған жүздер орта есеппен 4,36 балл алса, жаңа diffusion model технологиясы арқылы жасалған жүздер 4,70 балл жинаған. Бұл шынайы жүздермен салыстырғанда шамамен 17 пайызға жоғары.
Ғалымдарды таңғалдырған жайттың бірі мынада: diffusion model арқылы жасалған жүздер кей жағдайда бұрынғы GAN үлгілеріне қарағанда шынайылығы төмендеу деп бағаланған. Бірақ соған қарамастан, дәл осы жүздер қатысушыларға ең сенімді болып көрінген.
Зерттеу авторлары бұл жерде маңызды психологиялық парадокс бар екенін айтады. Адам кейде жүздің жасанды екенін сезуі немесе оның толық шынайы емес екенін байқауы мүмкін. Бірақ бәрібір оған көбірек сенім артады. Бұл шынайылық пен сенімділік адамның санасында әртүрлі механизмдер арқылы бағалануы мүмкін екенін көрсетеді.
Алексис Макгуайрдың айтуынша, жасанды интеллект жасаған суреттердің қолжетімді болуы қоғам үшін жаңа қауіптер туғызады. Мұндай технологиялар саяси жалған ақпарат таратуда, қаржылық және жеке бас деректеріне қатысты алаяқтықта, сондай-ақ интернет арқылы адамдарды алдау жағдайларында қолданылуы мүмкін.
Зерттеушілердің пікірінше, мәселенің күрделілігі жасанды интеллект арқылы жалған жүз жасаудың барған сайын жеңілдеп бара жатқанында. Бұрын мұндай суреттерді дайындау үшін арнайы білім мен құралдар қажет болса, қазір олар көпшілікке қолжетімді сервистер арқылы жасала береді.
Мамандар қоғамды мұндай технологиялардың мүмкіндігі мен қаупі туралы кеңінен ақпараттандыру қажет деп санайды. Адамдар интернетте көрген әрбір профиль суретіне бірден сенбеуі керек. Әсіресе бейтаныс аккаунттармен қарым-қатынас кезінде, ақша аудару, жеке дерек жіберу немесе құпия ақпаратпен бөлісу алдында абай болған жөн.
Зерттеу нәтижесі жасанды интеллект дәуірінде сенім мәселесінің күрделене түскенін көрсетеді. Енді адамға ұқсас бейне оның шынайы екенін білдірмейді. Ал сенімді көрінетін жүздің артында нақты адам емес, толықтай жасанды түрде жасалған бейне тұруы мүмкін.
