«Кселл» АҚ Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары мен құқық қорғау және бейінді мемлекеттік органдардың өкілдеріне компанияның телефон арқылы жасалатын алаяқтыққа қарсы іс-қимыл және абоненттерді қорғау жөніндегі жүйелі жұмысының нәтижелерін ұсынды.
Кездесу барысында алаяқтық белсенділікті ерте анықтау технологиясынан бастап азаматтардың қаржылық қауіпсіздігіне қатер төндіретін күдікті қоңыраулар мен схемаларды жедел бұғаттаудың нақты регламенттеріне дейінгі антифрод-қорғаудың негізгі құралдары көрсетілді. Кселл 20 жылдан астам уақыт бойы антифрод-инфрақұрылым салуда. Компанияның мамандандырылған бөлімшесі 2004 жылдан бастап тәулік бойы жұмыс істейді, ал алаяқтық схемаларды анықтау жөніндегі өнеркәсіптік жүйе (Fraud Management System) 2008 жылы енгізіліп, 2024 жылы толық жаңартылды.
Қосымша оператордың желісі кіріс трафигін нақты уақыт режимінде – ол абонентке жеткенге дейін сүзетін дауыстық және SMS файерволдармен қорғалған. 2022 жылдан бері бөгде қосымшалар арқылы қазақстандық нөмірлерді ауыстыруды болдырмайтын құрал, сондай-ақ заңсыз («сұр») трафик бағыттарын анықтауға және бұғаттауға мүмкіндік беретін тестілік қоңыраулар сервисі пайдаланылады. 2024-2025 жылдарға арналған осы саладағы жұмыс нәтижелері: 2025 жылы антифрод-жүйе 66 000-нан астам қалыптан тыс белсенділік сигналдарын өңдеді; олардың 87%-ы алаяқтық ретінде расталды; 2024 жылы шамамен 2,8 миллион күдікті қоңырау бұғатталды; 2025 жылы 2 миллионнан астам күдікті қоңырау бұғатталды.
Абоненттерді қосымша қорғау үшін Кселл желісінде қосымша арқылы қосу қажет болатын алаяқтық нөмірлерді автоматты түрде анықтағыш жұмыс істейді. Дерекқор жеке талдау мен серіктес деректері негізінде күн сайын жаңартылып отырады, бұл кіріс қоңырау келіп түскен кезде пайдаланушыларды арнайы белгімен ескертуге мүмкіндік береді: «Қалаусыз қоңырау. Шағымдар бар».
«Телефон алаяқтығымен күрес – бұл ортақ жауапкершілік аймағы. Байланыс операторларының, банктер мен мемлекеттік органдардың тығыз өзара әрекеттестігі есебінен ғана азаматтарды қорғаудың тиімді жүйесін құруға болады. Біздің міндетіміз қауіп-қатерге реакция уақытын қысқарту және абоненттердің өздерін цифрлық ортада қауіпсіз сезінуі үшін қолдан келгеннің бәрін жасау», – деп атап өтті «Кселл» АҚ басқарма төрағасы Асқар Жамбакин.
Кездесу барысында азаматтардың Қазақстан нөмірлері (SimBox және SimBank) ретінде жаппай қоңырау шалу үшін алаяқтар қолданатын негізгі технологиялардың бірін заңсыз пайдалануға қарсы күреске ерекше назар аударылды. 2024 жылдың қарашасынан бастап «Кселл» АҚ, «Қазақтелеком» АҚ және бірнеше қала прокуратурасы арасында ынтымақтастық туралы меморандум әрекет етуде. Бірлескен жұмыстың нәтижесі 28 күдікті ұсталып, 49 бірлік SimBox/SimBank жабдықтары тәркіленді. Соңғы резонанстық оқиға 2026 жылдың қаңтарында Алматыда құқық қорғау органдары азаматтарды жаппай алдау үшін SIP-нөмірлерді пайдаланған шетелдік алаяқтық call-орталықтың қызметіне тосқауыл қойған кез болған.
2024 жылдың жазында құрылған ҚР Ұлттық банкінің антифрод орталығы байланыс операторларының, қаржы секторы мен мемлекеттік органдардың күш-жігерін үйлестірудің негізгі алаңына айналды. 2025 жылдың соңында Кселл Антифрод орталығының сұраныстарын өңдеуге қосылып, автоматтандырылған деректер алмасуды енгізуге кірісті. Тиісті келісімге қол қойылды, ал мамандандырылған сервис техникалық баптау аяқталғаннан іске қосылады деп күтілуде.
