JañalıqtarJahanQoğamSayasat

Keden kodeksine qol qoyıldı

Keşe Memleket basşısı Nwrswltan Nazarbaev Reseydiñ Sankt-Peterburg qalasında ötken Joğarı Euraziyalıq ekonomikalıq keñes pen Wjımdıq qauipsizdik keñesi sessiyasınıñ otırıstarına qatıstı. Bwl basqosularğa Resey Federaciyasınıñ Prezidenti Vladimir Putin, Armeniya Respub­li­kasınıñ Prezidenti Serj Sargsyan, Qırğız Respublikasınıñ Prezidenti Al­mazbek Atambaev qatıstı. Jiındı keñestiñ biılğı törağası retinde Qazaqstan Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev jürgizip otırdı dep habarladı «Egemen Qazaqstan».

Aldımen Joğarı Euraziyalıq ekonomikalıq keñes otırısı ötti. Bwğan Euraziyalıq ekonomikalıq odaqqa (EAEO) müşe bes eldiñ basşıları qatısuı tiis edi. Biraq jiınğa Belarus' Respublikasınıñ Prezidenti Aleksandr Lukaşenko kelmedi. Söytip, tek tört prezident – Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev, Resey Federaciyasınıñ Prezidenti Vladimir Putin, Armeniya Respub­li­kasınıñ Prezidenti Serj Sargsyan, Qırğız Respublikasınıñ Prezidenti Al­mazbek Atambaev qatıstı.

Memleket basşısı EAEO-nıñ Keden kodeksi äzirlengenin atap ötip, onı dayındau barısında qa­tı­suşı elder azamattarınıñ müd­desin saqtauğa, sonday-aq biznes jür­gi­zudiñ aşıq äri twraqtı erejesin qalıp­tastıruğa basımdıq berilgenin ayttı. «Kürdeli sırtqı ekonomikalıq jağ­daylarğa qaramastan, küş-jigeri­mizdi jwmıldıru arqasında biz jıl basında Qazaqstan wsınğan basım­dığı bar negizgi bağıttardı iske asıru barısında ilgeriley tüstik. In­tegraciyamızdıñ negizgi qwjatta­rı­nıñ biri – Euraziyalıq ekonomikalıq odaqtıñ Keden kodeksi qol qoyuğa dayın boldı», – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı Qazaq­stan­nıñ törağalığı kezinde halıq­aralıq ın­tı­maqtastıq nığay­ğanın atap ötti. «Biz bwl bağıtta aytarlıqtay ilgeri­ledik. Qazan ayında V'etnammen ara­dağı erkin sauda aymağı turalı kelisim küşine endi. Iran, Ündis­tan, Singapur jäne Mısır elderi­men osınday aymaqtar qwru jönin­de kelissözder bastau turalı mäse­le qarastırılıp jatır. Türli mem­lekettermen ıntımaqtastıq jäne özara is-qimıl turalı 25-tey memorandumğa qol qoyıldı. «Jibek jolınıñ ekonomikalıq beldeuin» osı odaqpen wştastıru isi bağdarğa alındı. Europalıq odaqpen jäne Şanhay ıntımaqtastıq wyımımen äriptestik joldarı qarastırıluda», – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti Qıtaymen jäne Izrail'men sauda kelisimderi jönindegi kelissözder belsendi türde jürgizilip jatqanın, Odaqqa Oñtüstik Amerika elderi de müddelilik tanıtıp otırğanın atap ötti.

Memleket basşısı şeteldik äriptestermen ıntımaqtastıqtıñ negizgi qağidaları körinis tabatın sauda sayasatın damıtu turalı mälimdeme EAEO-nıñ halıqaralıq ekonomikalıq baylanıstarın damıtu jönindegi qızmettiñ zañdı jalğası bolıp tabılatının ayttı.

«Sonımen birge, biz sauda kelisimderi jönindegi jwmıstıñ jüyelilikti, meylinşe tiimdilikti, odağımızdıñ barlıq müşeleriniñ müddesin eskerudi talap etetinin wmıtpağanımız jön. Tariftik mindettemeler qwrılımına, bizdiñ mümkindikterimiz ben şekteulerdi eskere otırıp ıqtimal alımdardıñ tizimine mwqiyat taldau jürgizu qajet. Bwl orayda barlıq qaterler men jaña mümkindikterdi de eskergen jön», – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti EAEO ayasın­dağı jwmısqa ıqpal etetin birqatar faktorlardı, sonıñ qatarında älemdik ekonomikalıq jağdaydıñ naşarlay tüskenin jäne birlestiktiñ öz işindegi mäseleler şeşimin tappay otırğanın atap körsetti. «Özekti mäselelerdi şeşudegi erekşe röldi eñ aldımen Euraziyalıq ekonomikalıq komissiya atqaruğa tiis. Bügingi tañda dağdarıstan keyingi jağdaydı payımdau, Euraziyalıq ekonomikalıq odaqtı damıtudıñ odan arğı strategiya­sın tüzuge mümkindik beretin jüyeli jäne wzaq merzimdi şeşimder äzirleu mañızdı bolıp otır. Osığan oray dağdarısqa qarsı keñes qwru qajet. Eger memleketter basşıları mwnı qoldasa, komissiyağa bwl mäseleni bizdiñ ükimettermen birlese otırıp qarastıru jäne tiisti şeşim qabıldau jöninde tapsırma berudi wsınamın», – dedi Memleket basşısı.

Soñında Nwrswltan Nazarbaev Qır­ğızstan basşılığınıñ EAEO törağa­lığın tabıstı atqaruına tilektestik  bildirdi.

Jiında basşılar odaqtıñ eki jıl­ğı jwmısın qorıtındılap, atal­ğan ıqpaldastıq wyımınıñ odan äri damu bağıttarın ayqındadı. Mem­leketter basşıları odaqtıñ 2017 jıl­ğı halıqaralıq qızmetiniñ negizgi ba­ğıttarın bekitip, EAEO-nıñ bastı sauda-ekonomikalıq seriktesterimen ıqpaldastığınıñ türli aspektilerin tal­qıladı. Bwğan deyin tizgini bizde bolğan Joğarı Euraziyalıq ekonomikalıq keñes törağalığı kezek boyınşa Qır­ğızstanğa tapsırıldı.

Keden kodeksine qol qoyıldı

Sammitten kütilgen bastı jañalıq EAEO-nıñ Keden kodeksi turalı şartqa qol qoyıluı bolatın. Alayda, oğan jiınğa qatısqan elderdiñ  basşıları ğana qol qoydı. Bastapqıda Qırğız Respublikası da bwl qwjatqa qol qoyu­dan bas tartıp edi. Biraz talqı­laudan keyin, jiın soñında qol qoyıl­ğanı mälimdeldi.

Üş jıl köleminde äzirlengen jaña kodekste kedendik jwmıstardı aqparattandıruğa jaña täsildemeler, qağaz türindegi qwjat aynalımın jäne sırtqı ekonomikalıq qızmet­ke qatısuşılardıñ lauazımdı twl­ğa­larmen  baylanısın azaytu maqsatında  biznes üşin memlekettik organdarmen özara is-qimıldıñ ıñğaylı algoritmi engizilgen bolatın. Sonday-aq, onda Odaqqa müşe elderdiñ barlığına arnap kedendik operaciyalardı barınşa birdeylendiru qarastırılğan. Jaña qwjat küşine engen soñ EEK barlıq elder üşin birıñğay  baj salığınsız saudanıñ joğarı özindik qwnın jäne salmaqtıq şekti ayqındamaq. Taraptar özderiniñ qalauı boyınşa  halıqaralıq poşta jöneltilimderi, sonday-aq, ekspress-tasımaldauşılar arqılı tasımaldanatın tauarlarğa qatıstı wlt­tıq deñgeyde bajsız tasımaldaudıñ barın­şa tömen normaların bekite aluı kerek bolatın. Sonday-aq, Keden kodek­si küşine ense, 2018 jıldan EAEO elderine şeteldik internet-düken­der­den bajsız tasımaldaudıñ şegin bir­tindep tömendetudi engizu qarastı­rılğan. Kodeksti aldağı jıldıñ şilde ayınan bastap zañdı küşine engizu josparlanğan.

Sonday-aq, üş el EAEO sauda sayasatın damıtu turalı mälimdemege qol qoy­dı, Qırğızstan bwl qwjatqa qol qoy­ğan joq.

Qauipsizdik mäseleleri qaraldı

Al kelesi alqalı jiın Wjımdıq qauip­sizdik turalı şart wyımı otırı­sınıñ şeñberinde Qazaqstan, Armeniya, Belarus', Qırğızstan, Täjikstan jäne Resey basşıları Wyım ayasındağı odaqtıq özara ärekettestiktiñ özekti salaların, onıñ ağımdağı qızmetin qam­tamasız etu mäselelerin köterdi. «Biz älemniñ köptegen öñirindegi qa­rım-qatınastardıñ qalıptasuı qanşalıqtı qiınğa soğıp otırğanın bilemiz. Problemalarğa tolı şielenisti ay­maqtar sanı azayar emes», – dedi is-şaranıñ aşılu räsiminde Resey basşısı.

Otırıs barısında qatısuşılar kün tärtibindegi özekti mäselelerdi, sonıñ işinde terrorizmge qarsı is-qimıl jönindegi şaralardı talqıladı.

Jiın negizinen jabıq esik jağda­yın­da ötti. Otırıs barısında qatısu­şılar kün tärtibindegi özekti mäsele­lerdi, sonıñ işinde terrorizmge qarsı is-qimıl jönindegi şaralardı tal­qı­ladı. Bwğan qosa, esirtki men qaru-ja­raq­tıñ zañsız aynalımımen küres ta­qı­rıptarı qarastırıldı.

Bwl – eki el prezidentteriniñ osı jıl­dıñ işindegi törtinşi resmi kezde­sui. Mwnıñ özi bwl körşimizdiñ anau-mınau emes, barlıq salada da baylanısı bekem, alıs-berisi auqımdı, özara kelisimi kemel senimdi seriktes ekenin däleldeytindey. Soñğısı, qazan ayında ğana bizdiñ elge saparlağan Resey Prezidenti Qazaqstan men Resey ıntımaqtastığınıñ öñiraralıq Hİİİ forumına qatısıp, eki el arasındağı sauda aynalımın arttıruğa uağdalasqan edi. Endi, mine, arağa eki ay salmay, ärip­tes­ter tağı bir äñgimelesip, kelisimderdi keñeytudi keñesip,  elderdiñ ıntımağın nığaytuğa ımıralastı. Ärine, qazirgi älemdik jağdaydıñ beymaza şağında qay eldiñ de sırtqı saudada «şekesi qızıp» otırğan joq.

Soğan qaramastan, Resey Federaciyası bwrınğıday Qazaqstannıñ sauda seriktesteriniñ işinde bastı poziciyanı wstap otır. Derek közderine süyensek, Reseydiñ elimizdiñ tauar aynalımındağı ülesi 19,1 payızdı qwraydı. Onıñ işinde eksport kölemi boyınşa 4-orında, import boyınşa 1-orında. Resey Federaciyasınıñ sırtqı sauda boyınşa 2015 jılğı qorıtındısında Qazaqstan ülesi  3,1 payızdı qwradı. Osılayşa, Reseydiñ negizgi sauda seriktesteriniñ işinde Qazaqstan 10-orın alğan. Bwl körsetkiş 2014 jılı 12-orın, al odan arğı 2013 jılı 9-orın bolğan.

Mamandardıñ aytuınşa, qazir jalpı elder arasındağı tauar aynalımınıñ tömendeui bayqaladı. Biılğı jıldıñ qañtar-qazan aralığında tauar aynalımı 8,7 mlrd AQŞ dolların qwradı. YAğni, ötken jıldıñ osı kezeñimen salıstırğanda 25 payızğa tömendegen. Onıñ işinde eksport 30,3 payızğa, import  22,8 payızğa qısqarğan.

Qazir Qazaqstanda 5,8 mıñnan astam reseylik käsiporın jwmıs isteydi. Al tirkelgenderiniñ sanı 10 mıñnan asadı.

Back to top button