قازاقتىڭ تۇڭعىش كينووپەراتورى كىم؟

كينونى رەجيسسەرسىز، ءتىپتى اكتەرسىز ەلەستەتسەك تە، كينووپەراتورسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. الەم تاريحىندا العاشقى وپەراتورلار نەگىزىنەن فوتوگرافتار بولعان. سەبەبى كامەرانىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن ادامدار سولار ەدى.

قازىر كينو – بۇقاراعا كەڭ تاراعان بىردەن-ءبىر ونەر. الەمدەگى تۇڭعىش رەسمي تىركەلگەن فيلم اعايىندى ليۋمەرلەردىڭ «پويىزدىڭ كەلۋى» بولسا، قازاقتىڭ العاشقى ءفيلمى – امانگەلدى. ال قازاقتان شىققان تۇڭعىش كاسىبي كينووپەراتور ەسكەندىر تىنىشباي ۇلى بولعان.

ەسكەندىر تىنىشباي ۇلى بۇكىلكەڭەستىك كينەماتوگرافيا ينستيتۋنىڭ وپەراتورلىق فاكۋلتەتىن بىتىرگەن. قازاق كينوسى وركەندەۋ جولىنا ءتۇسىپ، شىعىس كينو ترەسى قۇرىلعاننان-اق تاباندى ەڭبەك ەتتكەن كاسىبي مامان. 40 جىل بويى قازاقفيلم كينوستۋدياسىنىڭ جەتەكشى وپەراتورى بولدى. كينووپەراتوردىڭ شىعارماشىلىعىندا وتىزدان استام دەرەكتى فيلم، جيىرماعا جۋىق تەلەۆيزيالىق فيلم، ون مىڭنان استام «سوۆەتتىك قازاقستان» كينوجۋرنالىنىڭ سيۋجەتى بار.

قازاقتىڭ تۇڭعىش كينووپەراتورى كىم؟

ەسكەندىر تىنىشباي ۇلى تۇسىرگەن فيلمدەر:

شوقان ءۋاليحان ۇلى تۋرالى تولىق مەتراجدى «ونىڭ ۋاقىتى كەلەدى» كوركەم ءفيلمى. فيلم شوقاننىڭ 1858–1859 جىلدارداعى اتاقتى قاشقارياعا بارعان ساپارى تۋراسىندا. قاۋىپتى ساياحاتقا باس تىگە وتىرىپ، قاشقار حالقىنىڭ تاريحى مەن ەتنوگرافياسىن، مادەنيەتىن قاعاز بەتىنە ءتۇسىردى.

«ءبىز – جەتىسۋدانبىز تولىقمەتراجدى كوركەم ءفيلمى. بۇل سوعىس كەزىندەگى ءۇش سولداتتىڭ نوۆەللاسى. جولدارى ايىرىلىپ، قاندى كۇرەس مۇددەسىندە قايتا توعىسقان ءۇش دوس.

«ءبىر ءتۇنى» تولىق مەتراجدى كوركەم ءفيلمى. تىڭ يگەرۋشىلەردىڭ ەڭبەكشىلىك ءومىرى. ادامدار اراسىنداعى شىن سەزىمدەر. ادالدىق، تازا ماحاببات.

«انا مەن بالا» قىسقا مەتراجدى كوركەم ءفيلمى. اناسىنىڭ رۇقساتىنسىز تىڭ يگەرۋگە كەتكەن گريشا تۋرالى. جاسىنا قاراماستان ەڭبەك ەتكەن جاس بالانىڭ بريگادير بولادى. بالاسىن قايتارىپ اكەتەمىن دەگەن انا تىڭ يگەرۋشىلەرگە اسپاز بولىپ قالىپ قويادى.

جانە «دالاداعى قايىڭدار»،  «باياناۋىل»، «ەرمەك سەركەباەۆ ءان شىرقاۋدا»، «قۇرمانعازى»، «تابىنشى ايەل»، «ونىڭ ماماندىعى – اكتەر»، «بىزدىكىلەردى ءبىلىپ قوي» سياقتى تۋىندىلارى كورەرمەن كوزايىمىنا اينالعان.

يانا راحمانوۆا،

ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى

Back to top button