Жақыпбек Алтаев: Қазақстанның атын шығаратын бір жоба − Әл-Фарабиді ұлықтау

Биыл Әбу Насыр әл-Фарабидің дүниеге кел­геніне 1150 жыл. ЮНЕСКО көлемінде ме­рекеленіп жатқан Фара­бидің бұл ме­рей­тойы тұсында ұлы жерлесіміз туралы аз ай­тылып жатқан жоқ. Де­сек те, біздің әлі ол туралы білге­німізден білмейтініміз көп се­кіл­ді. Сондықтан еліміздегі белгілі фара­би­танушы ғалым, фило­со­фия ғылымдарының докторы, профессор Жақыпбек Алтаевпен әң­гімелесіп, көкейде жүрген көп сауалдың біразына жауап іздеген едік.

− Есімі күллі әлемге белгілі, бү­гінгі қазақ жерінде дүниеге келген әл-Фарабиді өзіміз әлі толық та­нып-біле қоймаған сияқтымыз. Сондықтан алғашқы сұрақты «Ұлы ғалымның шығармашылық ғұ­мы­ры қалай қалыптасты, есімі бір­не­ше ғасырдан соң туған жерімен ал­ғаш қалай қауышты және Қа­зақ­стандағы фарабитанудың тарихы қалай басталды?» деп қойғымыз келіп отыр…

– Ұлы далаға кіндік қаны тамған талай мық­ты ғалымдар болды. Бірақ солардың ара­сында туған елінің атын әлемге та­ныт­қан – дүниежүзінде «әлемнің екінші ұста­зы» деп мойындалған Әбу-Насыр әл-Фараби екені даусыз. Толық аты-жөнімен атасақ, осыдан он бір ғасыр әріде бірнеше ғылым сала­лары бойынша үлкен еңбектер қал­дыр­ған Әбу Насыр Мұхаммад ибн Мұхаммад Тархан ибн Узлағ әл-Фараби ат-Турки 870 жылы бүгінгі Қазақстанның Түркістан облысы, Отырар қаласында (ертеде Фараб аталған) әскербасының отбасында дүниеге келген. Тарихи деректерге жүгінсек, атақты араб ғалымы, географы ибн-Хаукалдың «Китаб Масалик уә мамалик» және ибн-Хал­ликанның «Уфиат әл-аиан фи әл-Заман» атты еңбегінде Әбу Насыр Әл-Фараби тура­лы деректер келтірілген. Онда ғалым­ның түркі нәсілді екені және аталарының ат­тары Тархан, Ұзлақ, яғни  түркіше екені көр­сетілген.

Тақыр жерден ештеңенің шықпайтыны бел­гілі ғой, Әбу Насыр туған Фараб қаласы заманында үлкен өркениет болған, аны­ғырақ айтсақ, ғалым дүниеге келместен бір жарым ғасырға жуық уақыт бұрын Фараб шаһары бұрын түркілердің үлкен мәдени ор­талығы ретінде танылған. Ол «Ұлы Жібек жо­лы» бойында орналасқан қалада за­ма­нында кітап қоры жағынан Александрия кітапханасын ғана алдына салатын үлкен кі­тапхана болған (кейін бұл қала 1219 жы­лы Шыңғысхан әскері тарапынан тал­қан­далғанда кітапхана өртелді делінеді, бірақ ол кітаптарды қала басшысы Қайырхан қала­дан басқа жерге апарып құпия түрде тық­қан деген де дерек бар). Міне, әскер­басы­ның баласы ретінде осы кітапханадан еркін кіріп, білім нәрімен сусындаған Әбу Насыр шамамен 40 жасқа толған кезінде білімін одан әрі тереңдету үшін керуенге ілесіп, сол кезде ғылым-білімнің орталығы саналатын Бағдат қаласына барады. Міне, осылайша оның әлемдік ғылымда үлкен із қалдырған шығармашылық ғұмыры бас­талады.

Жалпы әл-Фарабидің білім игеру, ғалым болу жолы туралы айтсақ, ол Отырар, Шаш, Самарқан, Бұхара, Харран, Мысыр, Алеппо, Бағ­дат деген тізбекті көрсетеді. Дегенмен оның ғылымды терең игеріп, үлкен ізде­ністер жасауы, әлемге әйгілі еңбектер жазуы Бағдат қаласымен тығыз байланысты.

Әл-Фарабидің Бағдат шәріне баруы кез­дей­соқ емес, біріншіден, ол кезде ғылым тілі – араб тілі, екіншіден  ғылым мен өнер­ді қолдап, дарынды адамдардың өсіп-же­тілуі­не бар жағдайды жасаған Бағдатта «Баит әл-хакма» деп ғалымдар үйі болған, сол сияқты әлемдегі ең бай кітапха­налар­дың бірі де осы қалада еді.

Басында өзін ақын, музыка маманы ре­тін­де танытқан Әбу Насыр әл-Фараби кейін ежелгі грек ғалымдарының қолжаз­ба­лары­мен танысып, соның әсерімен ғылыми зерт­теулер жазуға көшті. Оның ізденістері күр­делі әрі терең болды және ежелгі грек ғы­лымы мен араб ғылымының жетістігін жоғары дәрежеде игеріп, сол арқылы ғы­лымға өзінің жолын салды. Көшпелілер мен отырықшылар өркениетін сабақтастырып, Шығыс пен Грек-Рим мәдениетінің же­тіс­тіктерін бір арнаға тоғыстырып, өз дәуі­рі­нің әлеуметтік-саяси көзқарастарын, тіл мә­дениетін игерді.  Философия, логика, этика, эстетика, саясат, социология, лин­гвис­тика, поэзия, шешендік, музыка және астрономия, астрология, физика, химия, геог­рафия, космология, математика, ме­дицина ғылымдарындағы ғылыми жетіс­тік­терді терең игерді және ғылым салала­рын­да өте құнды ғылыми жаңалықтар ашты.

Заманында өз қатарластарының бәрі­нен озық болған және солай мойындалған Әбу Насыр әл-Фараби 950 жылы 80 жасында Си­рияның Дамаск қаласында қайтыс бо­лып, сүйегі сол қаладағы патшалар жер­ле­не­тін Баб ас-Сағир зиратына қойылған. (1968 жылы Дамаскіге барып, ұлы ғалым­ның қабірін тауып, оған құлпытас орнатуға мұрындық болған Ақжан Машани).

Әл-Фарабиді Қазақстанда ғылыми ор­та­ға ең алғаш таныстырған Эрнест (Арношт) Яромирович  Кольман (1892-1979) деген ма­­­тематик, философ ғалым. Қазіргі Че­хия­ның астанасы Праға қаласында еврей отба­сында дүниеге келген ол атақты физик-ға­лым Альберт Эйнштейннің лекцияларын тыңдап, оның шәкірті болған. Бірінші дүние­жүзілік соғыста орыстардың қолына тұт­қынға түсіп, кейін Қазан төңкерісі ке­зін­де больщевиктердің көмегімен түрмеден боса­тылған. КСРО-да партия қызметтерінде болған ол 1941 жылы соғыс кезінде Мәс­кеу­ден алдымен Башқұртстанға кейін Ал­ма­тыға эвакуацияланған. Осы Кольман 1943 жылы КСРО Ғылым академиясының Қазақ филиалында өткен бір конференцияда Орталық Азия ғұламаларының Еуропа ғылымына жасаған ықпал-әсері, үлгісі жайында баяндама жасайды. Міне, сол баяндамасында ол Әбу Насыр әл-Фараби туралы деректер келтіреді. Шынын айту керек, ол кезде Фараби туралы Қазақстанда мүлдем айтылмайтын, себебі ол туралы ешкімнің хабары жоқ еді. Міне, осыдан кейін тарихта Отырардың ежелгі аты Фа­раб екенін білетін қазақтар әл-Фараби де­ген атқа елеңдей бастайды. Бәрінен бұрын Кольманның баяндамасына аты аталған ғалым туралы деректер іздеп, зерттей бастаған геолог ғалым, тау-кен инженері, кейін геология-минералогия ғылымдары­ның докторы, профессор, Ұлттық ғылым академиясының корреспондент мүшесі болған Ақжан Машани әл-Фарабиді зерт­теуге өмірінің қырық жылын арнады, ұлы ғалымның шығармаларын тауып аудартып, жариялады. Соның арқасында әл-Фараби туған топырағымен қауышты. Сол сияқты, математик, педагогика ғылымдарының док­торы Ауданбек Көбесов, әл-Фараби мұра­сының насихатшысы болды.

Кейін 1968 жылы ҚазКСР ҒА Философия және құқық институтында «Әл-Фараби мұ­раларын зерттейтін шығармашылық топ» құрылып, оның жұмысын ҰҒА коррес­пон­дент-мүшесі, философия ғылымдарының докторы, профессор Ағын Қасымжанов үйлестірді.

1991 жылы Қазақ Ұлттық университе­ті­не әл-Фарабидің аты берілді. Сол тұста ҚазҰУ-де декан болып істейтін Ағын Қа­сым­жанов 1993 жылы Фарабитану орта­лығын құрып, оны 2000 жылға дейін бас­қарды. Ал 2000-2008 жылдары Фарабитану орталығына А.Қасымжановтың қызы, фи­ло­софия ғылымдарының  докторы, про­фес­сор Анель Қасымжанова жетекшілік етті. Одан кейінгі он екі жылда орталықты өзім басқардым, биыл оны шәкіртім, философия ғылымдарының кандидаты, доцент Бекжан Мейірбаевқа тапсырдым.

– Жасыратын несі бар, әл-Фа­ра­бидің туған жері мен ұлтына қа­тысты түрлі пікірлер айтылды. Бір ғалымдар оны Ауғанстанның Түр­кіменстанмен шектесетін сол­түстік батысындағы Фарьяб өлкесінде дү­ниеге келуі мүмкін десе, тағы біреулер тарапынан парсы тілді ха­лықтың өкілі деген де болжам­дар айтылады. Ал біз Отырар пер­зен­тін өз отандасымыз деп санай­мыз. Осы пікірлердің қайсысы дә­лел­ді?

– Сұрағыңның қойылуы дұрыс. Кезінде бұл жөнінде талас-тартыстар болған. Атағы әлемге жайылған бүкіл шығыс ғалымдары Аристотельден кейінгі екінші ұстазымыз деп таныған әл-Фараби қазақ жеріндегі Отырар (Фараб) қаласында дүниеге келген. Ол нақты дәлелденген, мойындалған шын­дық. Әбу Насырдың түркі тайпасының дәу­летті отбасынан шыққаны мәлім. Оған ға­лымның аты-жөніндегі Тархан деген сөз де дәлел бола алады.

Ұлы ғалым өмір сүрген кезеңде қазақ хал­қы ұлт ретінде қалыптаспаған еді, бірақ сол Отырарда өмір сүрген тайпалардың кейін қазақ халқының құрамына қосылып кет­кені анық.

Әрине, Фарабиге таласу жоқ емес, пар­сылар парсы дегісі келеді, ауғандар да өзіне тар­тады, бізбен түбі бір өзбектер мен түр­кімендер де өз ұлтына жатқызғысы ке­леді. Мысалы, мына Өзбекстанда Музаффар Хайруллаев деген академик бар. Фарабиді зерт­теп, орыс тілінде 1975 жылы «Фараби. Эпоха и учение», 1982 жылы «Абу Наср ал-Фа­раби» деген кітаптарын шығарған. Таш­кенттегі өзбек елінің орталық кітап­ха­на­сын­да әл-Фараби еңбектерінің қолжаз­ба­лары бар. Сондықтан олар Фарабиді түркі дегенн­ен гөрі ұлты өзбек деуге бейім тұра­ды. Ал парсылар әлі күнге «парсының тұл­ға­сы» деуін қоймай келеді. Бұның бәрі тү­сінікті жағдай ғой, ондай әлемдік дәре­же­дегі тұлғаға таласатындар аз болмайды.

Белгілі нәрсе − әл-Фараби өзінің өмір­баянын жазып қалдырмаған. Дегенмен Орта ғасырларда «Шығыстың Плутархы» атанған Ибн Халликан (1211− 1282) атты арабтың тарихшы қаламгері Фарабидің өмірбаяны жөнінде жазған. Тарихшы оны «мұсылман әлемінен шыққан ұлы ғалым, ешкім оның білім дәрежесіне жетпеді» деп көкке көтере мақтап отырып, оның түр­кілер мекен еткен Отырар маңында дүниеге келгенін айтады. Сол сияқты, 1946-1956 жылдары Тәжікстанды басқарған, КСРО Ғылым академиясының академигі, 1956 жылдан өмірінің соңына дейін КСРО Ғылым академиясы Шығыстану инсти­тутының директоры болып істеген Бобод­жан Гафуров та әл-Фарабидің туған жері Қа­зақстан деп санайтынын айтқан-ды. Сонымен бірге көптеген түркі, шығыстық ғалымдар осындай ойды айтып, әл-Фара­бидің біздің жерлесіміз екеніне шәк кел­тірмейді. Сондықтан біздің әл-Фараби мәселесінде солқылдақтыққа салынуы­мыз­ға негіз жоқ!

Осы арада айта кететін бір жайт, белгілі арабтанушы ғалым, академик Әбсаттар Дер­бісәлінің зерттеуінше, Әбу Насыр әл-Фара­биден басқа Отырардан әл-Фараби, әл-Отырари текті 33 ғалым шыққан екен. Мұның бәрі ертеде қазақ жеріндегі Отырар (Фараб) шаһарында ғылым-біліммен айна­лысуға мол мүмкіндіктің болғанын, өрке­ниеттің дамығанын танытады.

– Әл-Фараби шығармаларын қа­зақ тіліне аудара бастаға­ны­мызға жарты ғасырдан енді асып жатыр. Ал оның іргелі еңбектері әлемге қа­лай таралып, қалай танылды?

– Әл-Фарабидің қандай ірі ғұлама ға­лым болғанын оның тұстастары да және одан кейін шыққан шығыстық ғалымдар да мойындап, жоғары баға берген ғой. Оның фи­лософия, логика, музыка теориясы, астрология, медицина, математика сияқты көптеген ғылым салаларында қалдырған мұралары ғылым тарихында өте құнды дү­ниелер саналады.

Ғұламаның есімі еуропа елдеріне ерте кез­ден-ақ кең танылған. Философиялық трак­таттары ХII-ХIIІ ғасырларда-ақ ежелгі еврей және латын тілдеріне аударылып тара­ған. Бірақ әл-Фараби мұрасын жүйелі түрде зерттеу, яғни ғалымның трактат­та­рын аударып басып шығару ісі толыққанды күйде ХVIII-XIX ғасырлардың орта шенінде жүзеге асты. Орта ғасырдағы Еуропаға ежел­­гі гректердің классикалық философия­сын таныстырған, негізінен, әл-Фарабидің еңбектері болды. Оның шығармаларының сол тұстағы ғылыми ортада үлкен сұраныс­қа ие болғаны сондай, қайта-қайта басылып шықты. Мәселен, XII ғасырда оның «Ғы­лым­дар клас­си­фикациясы» атты еңбегі ла­тын тіліне екі рет аударылып шыққан. Сол секілді «Аль­фарабиуса» − «Сананың м­әні туралы», «Сұ­рақ­тар негізі» және Арис­то­тельдің «Фи­зи­ка», «Поэтика» еңбектеріне түсініктемелері, «Бақыт жолы туралы» және логикаға байла­нысты трактаттары мен т.б. туын­дылары XII−XVII ғасырлар аралы­ғында латын ті­лі­не бірнеше рет аударылған. Ең өкініштісі, әл-Фарабидің осы заманға латын тіліндегі аудармасы арқылы ғана жеткен көптеген трак­таттарының түпнұс­қа, қолжазбалары сақталмаған.

Фараби еңбектерін кәрі құрлыққа та­нылуына еуропалық ғалымдардың да еңбегі зор. ХІХ ғасырдың екінші жартысында орта ғасырдағы Шығыс рухани мәдениеті жайлы еңбектер жазған неміс ғалымы М.Штейн­ш­ней­дер, 1890 жылы әл-Фарабидің сегіз фи­лософиялық трактатын Лондон, Лейден жә­не Берлин қалаларында сақталған жаз­балардан алып жарыққа шығарған Фрид­рих Детриций, неміс және ағылшын тіл­дерінде жарық көрген «Ислам фило­софия­сының тарихы» зерттеуін жазған голлан­дық ғалым Де Бур секілді азаматтардың, сон­дай-ақ ортағасырларға тиесілі араб фи­лософиясын зерттеген француз ғалым-фарабитанушылары −  И.Форгет, С.Дугат, Л.Лутхер, С.Мунк, Э.Ренан, И.Финнеген т.б. оқымыстылар еңбектері атап айтуға тұрар­лық. Осылардың арасында Э.Ренанның «Аверроэс и авероизм» (Париж, 1952) еңбегі ерекше. Танымал француз шығыстанушысы Р.Эрланже 1930-1935 жылдары әл-Фара­бидің музыкаға қатысты «Китаб әл-мусика әл-кабир» («Музыканың үлкен кітабы») кітабын Парижде түпнұсқадан аударып, жарыққа шығарды.

Бізге белгілісі, ХХ ғасырдың басында шы­ғыстың рухани мәдениетін зерттеуде әл-Фараби мұраларының маңызы артып, көп­теген кітаптар жазылды. Сондай-ақ Әбу На­сыр әл-Фараби  шығармашылығына ерек­ше назар аударған А.Мец, Л.Массиньон, Р.Блашэр, А.Массэ, Ф.Габриели, Ф.Коплстон т.б. еңбектері кітап болып басылды. Со­нымен бірге бұл тізімге орыс зерттеушілер И.Крач­ковский, Е.Бертельс, В.Бартольд сынды шығыстанушы-философтарды да қосуға болады, өйткені олардың да фара­битануға қосқан үлесі бар.

Фарабидің еңбектеріндегі терең  ойлар мен тұжырымдарды орта азиялық Әбу Әлиибн Сина және андалузиялық философ ибн Рушд секілді кейінгі философтар жал­ғастырса, түбі еврей, нидерландттың фи­ло­соф-рационалист Бенедикт Спинозаға да өз әсерін тигізді.

Әл-Фарабидің еуропа ғылымына әсері тура­лы айтар болсақ, орта ғасырдағы Батыс Еуропа ірі ойшылдары Р.Бэкон, Д.Скот өзде­рі­нің теориялық шығармаларында әл-Фараби, ибн Сина, ибн Рушд еңбектерін пай­даланған. Ұлы ғалымның «білім – ин­туи­цияға негізделген» деген ойы Николаус­тың, Шеллингтің, Бергсонның және Штей­нердің еңбектерінде жаңғырды. Ал зердеге негізделген этикалық жүйесі И.Кант фи­лософиясында өз көрінісін тапты.

Атақты неміс шығыстанушы ғалымы Ф.Детрицийдің айтуынша, «Шығыста Арис­тотель әл-Фараби еңбектерінің арқа­сын­да ғана Аристотель атанған». Яғни, Аристотель шығармаларының мәні мен маңызы Әбу Насыр әл-Фараби талдауларының арқасын­да ғана білімпаз жұртқа ұғынықты болған. Тұжырып айтқанда, әл-Фараби − Шығыс пен Еуропа мәдениеттерін байланыс­тыру­шы «рухани көпірге» айналған, ғылым әле­мінің қайталанбас феномені болды.

– Әбу Насыр әл-Фарабидің ғы­лымдағы фе­номендік тұлғасы, әри­не оның отан­дас­тары – қазақ­стан­дықтар үшін зор мақта­ныш. Бірақ біз ұлы ғалымның атын Қазақ­стан­ның брендіне айналдыру жо­лында, яғни күллі әлемнің есіне Қазақстан дегенде әл-Фараби, әл-Фараби де­генде Қазақстан түсетіндей жағ­дайға жету жолында не тын­дыр­дық, болашақта не істеуіміз керек?

– Әрине, мұндай ұлы тұлға­лары­м­ыз болғанымен, жеткілікті наси­хаты жасал­маса, ол ұлттық тұлға ре­тінде халқымыздың рухани әле­міне сіңіп, есімізде үнемі тұрар мақ­танышқа айналмайды.

Әрине, әл-Фараби − әлемдік тұлға. Ол біз­сіз де танылған. Демек, рухани құндылық ретінде ол бізге тәуелді емес, біз оны мақ­таныш етуіміз керек. Өйткені күллі әлем мойындаған ғұламаны өзімізге рухани жақ­тан меншіктеп алу − қазақ руханияты үшін үлкен жеңіс. Қазір біз сол жеңіске жар­тылай ие болдық. Ол − әл-Фарабидің біз­дің елде дүниеге келгенін дүниежүзінің тануы. Яғни, әлемде әл-Фараби арқылы Қа­зақстанды тану үдерісі жүріп жатыр.

Қазір қазақ халқы Құрманғазы, Махам­бет, Шоқан Уәлиханов, Ыбырай Алтын­сарин, Абай, Қажымұқан, Мұхтар Әуезов се­кілді тұлғаларды тұтас таниды, оларды ұлт­тың мақтанышы деп біледі. Неге? Өйт­кені олар туралы насихат солай жасалды. Көп жұмыстар істелді. Осының арқасында әр салада қазақ халқы мақтаныш етер тұл­ғалары пайда болды.

Ендеше, әл-Фарабиді жаңағы айтқан тұл­ғалар қатарында, тіпті олардан да жо­ғары­рақ көру − біздің ұлт ретіндегі әлеуе­тімізді көрсететіні анық. Ол жолда жарты ғасырдан бері талай жұмыстар атқарылып жатыр, болашақта да атқарыла бермек. Біз әл-Фарабидің атын ең мықты ұлттық уни­верситетімізге бердік, алдына ұлы ғалым­ның керемет ескерткішін қойдық. Тәуел­сіздіктің бесігі – Алматы қаласындағы ең үлкен, ең әдемі даңғыл әл-Фараби атында. ҚазҰУ-да 20 жылға жуық әл-Фараби атын­дағы орталық жұмыс істеп келеді. Осы ор­та­лық арқылы ұлы ғалым мәңгілік ты­ныш­тық тапқан мекен Сириядағы Дамаск қаласымен тығыз байланыс құрдық. Мемлекетіміз «Мәдени мұра» бағдарламасы ая­сында әл-Фарабидің кесенесіне қайта қалпына келтіру жұмыстарын жүргізді. Да­маскіде әл-Фараби орталығын ашты. Биыл Қазақстан ұсынысымен ұлы ғалымның 1150 жылдығы ЮНЕСКО көлемінде той­лануда. Осыған орай кинолар түсіріліп, Фараби мұрасын түгендеу істері жүріп жатыр. Біз болашақта ұлы бабамыздың әлемнің әр жерінде сақталып келген бар­лық мұрасының толық көшірмесін алып, оның шығармаларын толық түрде қазақ тіліне аударуымыз керек.

Елімізде философия, тарих, музыка, фи­лология ғылымдарында әл-Фараби еңбек­тері ғылыми айналымға енгізілген. Яғни, осы аталған салаларда ғылыми дис­сертациялар қорғалған. Сол сияқты ұлттық әдебиетімізде әл-Фараби туралы Ақжан Ма­шанидің, Әнуар Әлімжановтың роман­дары, Мұхтар Шахановтың поэмасы т.б. көркем шығармалар жазылды. Әрине, бұлар жалғасын таба беретін істер.

Қазір әлемнің оннан астам мемле­кетінде Фарабитану орталықтары жұмыс іс­тейді. Олар үшін, әрине әл-Фарабидің Ота­нында істелген істер маңызды. Сон­дықтан біз, орта мектептен бастап барлық ЖОО-ларда Фарабитануға қатысты са­бақтар өткенін қалар едік.

Осыдан біраз уақыт бұрын Қазақ­стан­ның ұлттық валютасы – теңгенің 1, 200, 500, 1000, 5000 теңгелік номиналдарында әл-Фарабидің суреті бар еді. Бұл ұлы ға­лым­ның атын мемлекеттік брендке айналдыру жолындағы өте сәтті шешімнің бірі еді, бі­рақ кейін соны белгісіз бір себептермен алып тастады. Меніңше, төл теңгемізге әл-Фа­раби бейнесін қайта әкелсек, ұтымды іс болар еді.

Ұзын сөздің қысқасы, біз Әбу Насыр әл-Фарабиді насихаттау арқылы әлемге оны емес, өзімізді танытамыз. Жаңа ғасырдағы Қазақстанның атын шығаратын бір жоба – ол әл-Фарабиді ұлықтау дер едім. Себебі әл-Фараби − Ұлы дала ақыл-ойының туы. Біз сол туды биікте желбірете ұстауымыз керек!

– Мазмұнды сұхбатыңыз үшін алғыс ай­тамыз. Әл-Фараби секілді ұлы бабамыз­дың рухын асқақтату жолындағы істеріңіз­ге тек қана сәттілік пен табыс тілейміз!

– Рақмет!

Сұхбаттасқан Ахмет ӨМІРЗАҚ

 

Редакция таңдауы

Канада Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істейтін қазақ қызы: Ұлымның Қазақстан намысын қорғағанын қалаймын

Жуырда қазақстандық спорт порталдарының біріне сұхбат берген 17 жастағы Марк Уэбб есімді канадалық хоккейші Алматыда дүниеге келгенін, алдағы уақытта хоккейден Қазақстан ұлттық құрамасында өнер...

Қоғам нені қастер тұтса, құндылық сол

Әр дәуір келген сайын онымен ере келетін түрлі қиындықтар адамдардың білім-білігін, қабілеті мен рухани төзімділігін сынға салып, болып жатқан жағдайларға қоғамдық көзқарас қалыптас­ты­рары анық....

Азат ПЕРУАШЕВ: Жастарды қазірден бастап шыңдамасақ, тәжірибелі мамандар қайдан шығады?

– Жаңа Парламент едәуір жаңар­­­­ды, жасарды. Жас­тар мен әйелдерге берілген 30 пайыз­дық квотаға қатысты түрлі сын естіп жатырмыз. Бір жағынан, жас­тарды қазірден бастап тәр­бие­лемесек,...

Ерлан САЙЫРОВ: Халықтың әлеуметтік сұраныстарына басымдық береміз

– Президенттің Парламентке бер­ген тапсырмаларының барлығы «Nur Otan» партиясының сай­лауалды бағдарламасын жүзеге асыруға бағытталған. Жақын арада осы мақсатта жол картасы әзірлен­бек. Жол картасында партия...
138544110 316078549814474 635473930697906097 n 1

Канада Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істейтін қазақ қызы: Ұлымның Қазақстан намысын қорғағанын қалаймын

Жуырда қазақстандық спорт порталдарының біріне сұхбат берген 17 жастағы Марк Уэбб есімді...
ndyly

Қоғам нені қастер тұтса, құндылық сол

Әр дәуір келген сайын онымен ере келетін түрлі қиындықтар адамдардың білім-білігін, қабілеті...
04 1 6c1f1f71 400077e2

Азат ПЕРУАШЕВ: Жастарды қазірден бастап шыңдамасақ, тәжірибелі мамандар қайдан шығады?

– Жаңа Парламент едәуір жаңар­­­­ды, жасарды. Жас­тар мен әйелдерге берілген 30 пайыз­дық...

Жаңалықтар

Андрей Аршавин: Жуырда қазақстандық клуб құрамында ойнау туралы ұсыныс келіп түсті

Санкт-петербургтік «Зенит», лондондық «Арсенал» және алматылық «Қайрат» клубтарының құрамында өнер көрсеткен ресейлік футболшы Андрей Аршавин жуырда қазақстандық бір клуб басшылығы хабарласып, команда сапында ойнау...

Қандастар биыл ҰБТ-ны онлайн тапсыра ала ма?

«Отандастар қоры» жобалар координаторы Дидар Болат және жоғарғы оқу орындарындағы дайындық бөлімдері жетекшілерінің қатысуымен онлайн жиын өтті. Жиында шетелдегі этникалық қазақ жастарының қазіргі пандемия жағдайына...

Nur Otan фракциясының депутаты тұрмыстық зорлыққа қарсы заң жобасын пысықтауды ұсынды

Парламент Мәжілісіндегі Nur Otan фракциясының мүшесі, палатаның Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің төрайымы Жәмилә Нұрманбетова «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңына жоспарланып отырған өзгерістер жайында хабарлады....

Ғабидолла Әбдірахымов ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі болып тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Ғабидолла Әбдірахымов ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі болып тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Ғабидолла Рахметоллаұлы еңбек жолын 1996 жылы...

Халықтың алдында жауапкершілікті мойындаған іс болды

Бүгін Моңғолияның премьер-министрі Ухнаагийн Хурэлсух өзінің отставкаға кететіні туралы ресми түрде мәлімдеді.  Бұл оқиғаға Моңғолияда тұратын белгілі ақын қандасымыз Байыт Қабанұлы былай деп баға берді: «Монғолияның...

Ыстанбұлдағы алаң Абай есімімен аталатын болды

Түркияның Ыстанбұл қаласындағы алаңға Абайдың есімі берілді, деп хабарлайды Қазақстанның Түркиядағы Елшілігі. «Ұлы қазақ ақыны Абайдың 175 жылдық мерейтойына орай Ыстанбұл мәслихатының шешімімен қаладағы қазақ...

Моңғолия Үкіметі отставкаға кететінін мәлімдеді

Бүгін Моңғолияның премьер-министрі Ухнаагийн Хурэлсух өзінің отставкаға кететіні туралы ресми түрде мәлімдеді, деп хабарлайды МОНЦАМЭ агенттігі. Оған себеп: екі күн бұрын жаңа босанған әйелді орталық...

Ауыстырып үлгеріңіз!: 1 ақпаннан бастап қандай банкноттар қабылданбайтыны белгілі болды

Ұлттық банк 1 ақпаннан бастап 2006 жылғы үлгідегі номиналы 2000, 5000 және 10000 теңгелік банкноттарды қабылдау және ауыстыру мерзімі аяқталатынын хабарлады.  «2021 жылдың 1 ақпанынан...

Президент шулы заңға қатысты пікір білдірді

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қоғамда қызу талқыланып жатқан «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасына қатысты пікір білдірді. «Отбасылық-тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл туралы» заң жобасы...

Ұлыбританияда жоғалған әмиян Түркиядан табылды

Ұлыбританияның Эссекс округінің тұрғынына оның заттарын қоқыстан тауып алған түркиялық жігіт жазған. Қыз үшін жоғалтқан заттарының өз үйінен мыңдаған шақырым жерге қалай тап болғаны...

Канада Сыртқы істер министрлігінде жұмыс істейтін қазақ қызы: Ұлымның Қазақстан намысын қорғағанын қалаймын

Жуырда қазақстандық спорт порталдарының біріне сұхбат берген 17 жастағы Марк Уэбб есімді канадалық хоккейші Алматыда дүниеге келгенін, алдағы уақытта хоккейден Қазақстан ұлттық құрамасында өнер...

Әлия Назарбаева қазақстандық мұғалімдерге көмектеспек

Әлия Назарбаева биыл "Қазақстан мұғалімі" жобасын кеңейту арқылы отандық педагогтарды қолдау ниеті туралы хабарлады.  "Біз жобаны кеңейтіп, оны білім беру жүйесіндегі адами капиталын дамытуға бағыттағымыз...

Ақын Маралтай Райымбекұлы Президент пен министрге жыр оқу эстафетасын жолдады

Белгілі ақын Маралтай Райымбекұлы Мұқағали Мақатаевтың 90 жылдық мерейтойына байланысты ақиық ақынның «Күн бүгін күңіреніп…» өлеңін оқып,  ары қарай жалғастыру үшін жыр оқу эстафетасын...

Блогер Азамат Сәрсенбаев Қаракөлге қонған аққу мен үйректер тобын түсірді (видео)

Қоқиқаздарды видеоға түсірген  ақтаулық блогер Азамат Сәрсенбаев жаңа ролик жариялады. Бұл жолы видеограф Қаракөл көліне қонған аққу мен үйректер тобын түсірді, – деп хабарлайды...

Халыққа қызмет көрсету орталықтарының жұмыс режимі өзгерді

Қазақстанның кейбір өңірлерінде коронавирустың таралуына жол бермеу мақсатында халыққа қызмет көрсету орталықтары азаматтарды қатаң түрде тек алдын ала жасалған бронь негізінде қабылдайды, деп хабарлады...

Дәулет Кәрібек жаңа қызметке тағайындалды

Бүгін Саяси кеңес Бюросының ұсынуымен Дәулет Кәрібек Нұр-Сұлтан қаласындағы партия филиалы төрағасының бірінші орынбасары лауазымына тағайындалды. Бұл туралы елорда әкімдігінің сайты хабарлады.  2009-2010 жылдары елорданың...

Президент ұшағымен соңғы рейс: Мелания Трамптың сапарға киген көйлегінің бағасы анықталды

АҚШ-тың бұрынғы басшысы Дональд Трамп пен оның әйелі Мелания президенттік жұп ретінде Air Force One лайнерінде соңғы рейс жасады. Елдің бұрынғы бірінші ханымының рейс...

Мамин Түркістанда өтетін Түркітілдес мемлекеттердің ынтымақтастық кеңесінің саммитіне дайындықты пысықтады

Үкімет басшысы Асқар Мамин жұмыс сапары аясында Түркістан қаласының инфрақұрылымдық нысандарының құрылыс барысын тексерді, деп хабарлайды ҚР Премьер-Министрінің Баспасөз қызметі. Үкімет басшысы инвестициялық жобалардың...

«Nur Otan»-ның аймақтық филиалдарында бірқатар кадрлық тағайындаулар болды

«Nur Otan»-ның аймақтық филиалдары басшылығында бірқатар кадрлық жаңартулар жүргізілді. Орталық аппараттың баспасөз қызметі хабарлағандай, жаңа тағайындаулар «Nur Otan»-ның сайлауалды уәделерін тиімді жүзеге асыруға қатысты...

23 жолаушысы бар автобус кинотеатр ғимаратына соғылды

Мәскеу маңындағы Электросталь қаласында рейстік автобус "Современник" кинотеатрының ғимаратына соғылды. Төтенше жағдай салдарынан кем дегенде 10 адам жарақат алды. Бұл туралы Ресей ІІМ Мәскеу...

Таразда 10 адамнан тұратын қылмыстық топ 11 жыл бойы миллиардтап қаржы жымқырған (видео)

Тараз қаласында ұсталған қылмыстық топ мемлекетке 10 миллиард теңге залал келтірген. Бұл туралы қаржы мониторингі комитеті хабарлады.  Ресми мәліметке сәйкес, Жамбыл облысы бойынша экономикалық тергеу...

Дағдарыс елесі: 2021 жылға экономикалық болжам

Өткен жыл адамзатқа оңайға соқ­­пады. Коронавирус пен ал­қым­­нан алған дағдарыс әлем­нің ал­дыңғы қатарлы дамыған мемле­кет­терінің де шаруасын шатқаяқтатты. Пан­демия ке­сірінен елдер шекарасын қым­тап, көрші...

Ақтөбедегі 4 кеншінің өлімі: Комиссия тексеру қорытындысын шығарды

Ақтөбе облысында «Весенняя Аралчинская» шахтасындағы жарылыс салдарынан 4 кенші қаза тапқан болатын. Бүгін тексеру қорытындысы шығарылды. 2020 жылдың 30 желтоқсаны күні сағат 21:21-де Хромтау ауданы...

Қостанай облысында 46 жастағы әйел мал ұрлаумен айналысқан қылмыстық топты басқарған

Қостанай облысында 46 жастағы әйел мал ұрлығымен айналысқан тонаушылар тобын басқарған.  Tengrinews.kz дерегінше, Қостанай облысының Әулиекөл ауданында Новонежин ауылының 46 жастағы тұрғыны бастаған топ мал ұрлығы...

Алматыда ағаш қоймасы өртенді

Алматыда ағаш қоймасынан шыққан өрт сөндірілді. Төтенше жағдайлар департаментінің «101» пультіне Жетісу ауданы Қазыбаев көшесінеде өрт болып жатқаны туралы хабар бүгін сағат 08:18 минутта түскен....

«Мәдениет министрлігінің араласуынсыз». «Болашақ» 10 жылдан бері фильмдерді қазақ тіліне дубляждауды жалғастыруда

Елордада «Nur Otan» партиясының қолдауымен Disney/Pixar студиясының «Жан» анимациялық фильмінің алдын ала көрсетілімі өтті. Бұл - «Болашақ» қоры мен «Меломан» компаниясының бастамасымен «Өзіңнен баста»...

Спорт академиясы президентінің кабинетіндегі қар барысының терілерін полиция тексеруде

Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің өкілдері Спорт және туризм академиясының президенті Қайрат Закирьяновтың кабинетінде түсірілген қар барысының терілерін зерттеді. Енді бұл суретті Алматы полициясы...

Қоғам нені қастер тұтса, құндылық сол

Әр дәуір келген сайын онымен ере келетін түрлі қиындықтар адамдардың білім-білігін, қабілеті мен рухани төзімділігін сынға салып, болып жатқан жағдайларға қоғамдық көзқарас қалыптас­ты­рары анық....

Азат ПЕРУАШЕВ: Жастарды қазірден бастап шыңдамасақ, тәжірибелі мамандар қайдан шығады?

– Жаңа Парламент едәуір жаңар­­­­ды, жасарды. Жас­тар мен әйелдерге берілген 30 пайыз­дық квотаға қатысты түрлі сын естіп жатырмыз. Бір жағынан, жас­тарды қазірден бастап тәр­бие­лемесек,...

«Ұйғыр әйелдері бала туатын машина емес»: Twitter Қытай елшілігінің парақшасын бұғаттады

Twitter Қытайдың АҚШ-тағы елшілігінің ұйғырлар туралы жазбасынан кейін ресми парақшасын бұғаттады, – деп жазды Bloomberg агенттігі. Жазбада елшілік Бейжіңнің Шыңжаңдағы саясатын қорғап, бұл аймақта ұйғыр...

Ерлан САЙЫРОВ: Халықтың әлеуметтік сұраныстарына басымдық береміз

– Президенттің Парламентке бер­ген тапсырмаларының барлығы «Nur Otan» партиясының сай­лауалды бағдарламасын жүзеге асыруға бағытталған. Жақын арада осы мақсатта жол картасы әзірлен­бек. Жол картасында партия...

Мәжіліс мінез таныта ала ма?

Өз миссиясын аяқтаған алтыншы шақырылымдағы Парламент 5 жылда 410 заң қабылдапты. Сол уақыт ара­лы­ғында халық қалаулылары өздерінің заңға баста­машылық ету құқығын толық пайдаланып, 60-қа...

Джо Байден Дональд Трамптың көптеген шешімінің күшін жойды

Джо Байден Президент лауазымына кіріскен алғашқы күні-ақ өзіне дейін Мемлекет басшысы болған Дональд Трамптың бірқатар шешімін жоятын Жарлықтар топтамасына қол қойды. ҚазАқпараттың «Голос Америки» жаңалықтар...

Мәди Манатбек «Астана» радиосының директоры болып тағайындалды

Бүгін «Қазақ радиолары» ЖШС бас директоры Ернұр Бурахан «Астана» радиосы ұжымы алдында жаңа директор Мәди Манатбекті таныстырды, – деп хабарлады qazradio.fm. Мәди Манатбек –...

«Коронавирусқа қарсы вакцина салдырған қазақстандық қайтыс болды»: министрлік түсіндірді

Денсаулық сақтау министрлігі коронавирусқа қарсы вакцина салдырған қазақстандық қайтыс болды деген хабарламаға пікір білдірді. Желіде тарап жатқан хабарламада Маңғыстау облысы Мұнайлы ауданы Батыр ауылының тұрғыны вакцина...

Оралда бес қабатты тұрғын үйдегі өрттен 38 адам эвакуацияланды

БҚО ТЖ департаментінің мәліметінше, оқиға 21 қаңтар күні сағат 00.29-да Мұхит көшесі 134-мекенжайында болған. Осындағы №59 пәтерде жеке заттар мен жиһаз отқа оранды. Құтқарушылар...

2020 жылы 13 мың адам тарихи отанына оралып, қандас мәртебесін алды

2020 жылдың қорытындысы бойынша 13 мың адам тарихи отанына оралып, қандас мәртебесін алды. 1991 жылдан бастап республикаға барлығы 1 млн 70,3 мың этникалық қазақ келді,...

Ақтөбеде коронавирусқа қарсы дәрі-дәрмектер қоймада жоқ болып шықты

«Ақтөбе-адалдық алаңы» жобалық кеңсесі,  Ақтөбе облыстық Денсаулық сақтау басқармасы мен қоғамдық ұйым өкілдері дәрі-дәрмек қорына арнайы мониторинг жүргізді. Қоймада тиісті тізімдегі 8 дәрі-дәрмек жоқ...

Атырауда медициналық маска 15 теңгеден сатылады

ҚР Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі Атырау облысы бойынша департаментінің басшысы Диас Жәнібековтің мәліметінше, монополияға қарсы келісім жасалған. «Монополияға қарсы келісім ашық сауда өткізу...

Көлігімен әйелді қағып, мерт қылған полицей қамаққа алынды

Шу қаласында 25 жастағы полиция қызметкері көлігімен әйелді қағып, мерт қылды. Жамбыл облыстық полиция департаментінің мәліметінше, Шу аудандық полиция бөлімі криминалдық полиция бөлімшесінің жедел уәкілі,...

Садыр Жапаров Қырғызстан Президенті болып ресми сайланды

Қырғызстанның Сайлау және референдумдар өткізу жөніндегі орталық комиссиясы «ҚР Президентін мерзімінен бұрын сайлаудың нәтижесі туралы» хаттаманы бекітті. Құжатқа сәйкес, Қырғызстанда мерзімінен тыс Президент сайлауы өтті...

Джо Байден қызметіне кірісті: АҚШ президентін ұлықтау рәсімі әдеттегіден қарапайым өтті

АҚШ президенті лауазымына ресми кіріскен Джо Байден мен вице-президент қызметін атқаратын Камала Харрис 20 қаңтар күні инаугурация рәсімінде ант берді. ҚазАқпараттың «Голос Америки» жаңалықтар қызметіне сілтеме жасап...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде қар жауады – Қазгидромет

21 қаңтар күні республиканың басым бөлігінде қар жауады. Елдің оңтүстігінде, орталығында жауын-шашын күтіледі, жекелеген өңірлерде қар аралас жаңбыр болжанады. Кей жерде тұман, жаяу бұрқасын,...

Трамп Ақ үйден кетті

АҚШ президенті Дональд Трамп пен әйелі Ақ үйдегі кеңсені босатты, деп хабарлайды BBC. Ақ үйдің ауласының ішіндегі көгалға қонған АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тікұшағыны көмекшілер қалған...

Кеген ауданында айсберг пайда болды (видео)

Алматы облысы Кеген ауданына қарасты Кеген және Шырғанақ ауылдарының арасында әдемі «айсберг» пайда болды. Таңғажайып көріністі тамашалауға жергілікті тұрғындармен қатар басқа өңірлерден туристер келе...

Қазақстанда 2021 жылғы ҰБТ басталды

Бүгін еліміздің барлық өңірінде Ұлттық бірыңғай тестілеу басталып, ақпанның 5-іне дейін жалғасады. Еліміз бойынша барлығы 143 тестілеу өткізу пунктінде 1 230 аудитория жұмыс істейді,...

Елімізде ет бағасы қымбаттады

Қазақстанда бір жыл ішінде сиыр, жылқы және  қой етінің бағасысы едәуір қымбаттаған. Кейбір ет түрлерінің бағасы 16 пайызға көтерілген. 2020 жылғы 3 тоқсанда әрбір қазақстандық...

«Uly Dala Jastary» байқауының жеңімпаздары өнер академиясына емтихансыз қабылданды

ҚР Тәуелсіздігінің 30 жылдығы қарсаңында 11-15 қаңтар аралығында онлайн форматта «Uly Dala Jastary» атты III республикалық жас хореографтар байқауы өтті. Жыл сайын дәстүрлі түрде өткізілетін конкурс Т.Жүргенов атындағы Қазақ...

Елімізде 45 мың теңге жалақы алатындар саны – 50 мың адам

Қазақстанда 50 мыңға жуық адам айына 45 мың теңгеге жетпейтін жалақы алады. Бұл туралы atameken.kz хабарлайды. Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша, мұндай жалақыны Қарағанды және...

Коронавирустан жазылғандарды оңалтуға бөлінетін қаржы 9 есе өсті

Коронавирус пандемиясы оңалтудың қаншалықты маңызды екенін және бұл бастама уақтылы жүзеге асырылғанын көрсетті. Бұл туралы «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының» басқарма төрағасы Болат Төкежанов айтты. «Әлеуметтік...

Коронавирустың симптомсыз түрін жұқтырғандар әлдеқайда қауіпті – маман пікірі

Медицина ғылымдарының докторы, эпидемиолог Сәкен Әміреев COVID-19-дың симптомсыз түріне шалдыққандар коронавируспен ауырғандардан әлдеқайда қауіпті екенін айтады. ҚазАқпараттың жазуынша, дәрігер: «Қазақстанда және көрші елдерде ахуалдың тұрақталғаны...

Ақмола облысында полицейді көлік капотында сүйреген азамат сотталды

Ақмола облысында жол патрульдік полициясының қызметкерін көлік капотында сүйреген 24 жастағы ер адам 5 жылға бас бостандығынан айырылды. Облыстық ПД мәліметінше, 2020 жылдың 14 ақпанында...

Қазақстан тарихы энциклопедиясының үш томы жарыққы шықты

Жақындағы ғана бүкіл Қазақ тарихшы ғалымдарының арманы орындалды. Қазақстан тарихы энциклопедиясының 3 томы жарық көрді. Бұл маңызды басылымдар - Қазақстан тарихының көне дәуірден қазіргі заманға...

Кәмелетке толмағандарға қатысты жыныстық қылмыстар үшін жаза қатаңдатылды

Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында кәмелетке толмағандарға қатысты жыныстық қылмыстар үшін жазаны қатаңдатуды тапсырды, – деп хабарлайды Polisia.kz. Осы орайда ІІМ тарапынан кейбір заңнамалық...

Қостанайда «бомба қойылды» деген үйдің тұрғындары эвакуацияланды

Облыстық полиция департаменті Қостанай қаласында «тұрғын үйге бомба қойылды» деген оқиғаға қатысты ресми мәлімдеме жасады. «Бүгін шамамен сағат 15:05-те «Оңтүстік» полиция бөлімшесіне Лермонтов көшесіндегі тұрғын...

Қазақстандықтардың зейнетақы жинағы 2,1 трлн теңгеге жетті

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры қазақстандықтар 2020 жылы қанша ақша жинағанын айтты. 2021 жылдың 1 қаңтарында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы салымшыларының шотында 12,9 триллион теңге зейнетақы...

Журналистер тегін құқықтық кеңес алады

М.Нәрікбаев атындағы КАЗГЮУ Университеті және «BAQ KASIPODAQ» арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Салтанатты рәсімге КАЗГЮУ Университетінің Басқарма төрағасы Талғат Нәрікбаев және «Бұқаралық...

2020 жылы елімізде ең көп сатылған көліктердің үздік бестігі белгілі болды

2020 жылы Қазақстанда ресми дилерлер 89 мыңнан астам жаңа көлік сатқан. Бұл туралы «ҚазАвтоӨнеркәсіп» автокөлік саласындағы кәсіпорындар одағы хабарлады. «Былтыр ресми дилерлер 89 097...

Назар салыңыз: зейнетақы жинағын тексерудің бірнеше әдісі бар

Жыл басталғалы бері азаматтарда зейнетақы жинағын тексеруге, есептеуге және шешіп алуға қатысты сұрақ көп. Осыған орай Бірыңғай зейнетақы жинақтау қоры (БЖЗҚ) зейнетақы жинағы туралы...

Жауапты хатшы институты жойылды: 8 министрліктің хатшысы қызметінен босады

Қазақстанда министрліктердегі жауапты хатшылар институты ресми түрде жойылды, – деп хабарлады ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігі. 2021 жылғы 18 қаңтарда Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев...

«Nur Otan» партиясы Алматы қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары тағайындалды

«Nur Otan» партиясы Алматы қалалық филиалының төрағасы, қала әкімі Бақытжан Сағынтаев бюро мүшелеріне партияның қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары 33 жастағы Мейіржан Отыншиевті таныстырды. Мейіржан...

Қуат Хамитовтің соты кейінге қалды

Аралас жекпе-жек шебері Қуат Хамитовтің соты кейінге қалды. Адвокат Хамитовтің интернеті нашар болуына байланысты процесті кейінге қалдыруды сұрады. Ол Қуат Хамитовтың интернетке қосыла алмайтынын...

Трамп жаңа партия құрмақ

Бүгін АҚШ президенті қызметін аяқтаған Дональд Трамп өзінің жақтастарымен жаңа партия құру мәселесін талқылап жатыр деп хабарлайды америалық БАҚ өкілдері сенімді дереккөздеріне сілтеме жасап. «Дереккөздерінің...

Оңтүстік Кореяда Қазақстанның 26 азаматы қылмыстық жауапқа тартылды

ҚР Бас прокурорының орынбасары Марат Ахметжанов Корея Республикасында Қазақстанның 26 азаматы қылмыстық жауапқа тартылып жатқанын мәлімдеді. «Кореяда сотталған 25 адамды қайтаруға толық мүмкіндік бар. Өкінішке...

Зейнетақы қорынан алуға болатын қаражат көлемі өсті

Желтоқсанда инвестициялық табысты қоса алғанда, БЖЗҚ активтері 193 миллиард теңгеге өсті. Сондықтан да мерзімінен бұрын алуға болатын қаражат көлемі де ұлғайды, деп хабарлайды Inbusiness.kz.  "Бірыңғай...

Forbes ең жомарт миллиардерлердің рейтингін жариялады

Америкалық Forbes басылымы АҚШ-тың ең жомарт миллиардерлерінің рейтингін жасады. Басылым олардың өмір бойы қайырымдылыққа қанша қаражат жұмсағанын есептеді. Басылымның мәліметінше, 42,8 миллиард долларды қайырымдылыққа...

Қай өңір тұрғындары етті көп жейтіні белгілі болды

Өткен жылдың үшінші тоқсанында Қазақстанның әр тұрғыны орташа есеппен 21,3 кг ет және ет өнімдерін тұтынған.  Еnergyprom.kz дерегінше, бұл 2020 жылдың екінші тоқсанымен салыстырғанда 1...

Петропавлда үйі өртенген отбасы 5 баласымен далада қалды (видео)

Петропавлда жалдамалы үйі өртеніп кеткен отбасы бес баламен бірге далада қалды. Дүйсембиндер әулеті осы күнде жазғы шай ішетін кішігірім үйді күнелтіп отыр деп хабарлайды...

COVID-19: ДДСҰ өлімнің рекордтық көрсеткішін тіркеді

Өткен аптада әлемде коронавирустан көз жұмғандардың рекордтық көрсеткіші тіркелді. Жеті күн ішінде індеттен 93 мыңнан астам адам қайтыс болды, деп хабарлайды Дүниежүзілік денсаулық сақтау...

Алматыда ҰБТ басталды

Алматыда 11-сынып оқушылары үшін Ұлттық бірыңғай тестілеу өткізу басталды. ҰБТ 20-30 қаңтар аралығында Алматы қаласының бес ЖОО базасында өтеді. Бұл ретте ҰБТ өткізу пункттерінде күшейтілген...

Алдағы он жылда жаһанды сынға алатын басты қауіп-қатерлер аталды

Дүниежүзілік экономикалық форумның сарапшылары алдағы он жылдағы басты жаһандық сын-қатерлерді атады, деп жазады Fast Company. Экологиялық түйткілдер (мысалы, экстремалды ауа-райы жағдайлары) алдағы уақытта бизнес пен...

COVID-19: Өткен тәулікте коронавирус жұқтырғандар саны күрт өсті

Қазақстанда өткен тәулікте 1134 адамда коронавирус індеті ПТР арқылы расталып ауырғаны белгілі болды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 198 Алматы қаласы - 112 Шымкент қаласы - 10 Ақмола облысы...

Смартфондағы қосымшалар арқылы адамның жеке деректері қалай ұрланатыны белгілі болды

"Роскачество" сандық сараптама орталығының жетекшісі Антон Куканов "Российская" газетаға берген сұхбатында смартфон арқылы адамды қалай бақылауға болатынын айтты. Оның айтуынша, телефон арқылы бақылау үшін адамдарға...

Дәрігерлер коронавирустан көз жұмғалы жатқан науқастың соңғы тілегін орындады

Ұлыбританияда аурухана дәрігерлері коронавирустан көз жұмғалы жатқан науқастың соңғы тілегін орындап, оған сыра әкеліп берді. Бұл туралы Daily Star хабарлады. Қарқынды терапия қоғамының құрметті хатшысы...

Банктер мен ақша айырбастау нүктелерінің жұмыс режимі өзгерді

Қазақстан Ұлттық Банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің бірлескен бұйрығымен COVID-19-ға байланысты Қазақстандағы банктердің, ломбардтар мен айырбастау пункттерінің жұмысына шектеулер енгізілді. Қаржы нарығын...

COVID-19: БҚО-ның бес ауданында карантин күшейтілді

Батыс Қазақстан облысының бес ауданында карантин күшейтілді. Бұл туралы облыс әкімі Ғали Есқалиевтің төрағалық етуімен өткен жедел штаб отырысында айтылды. БҚО санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің басшысы...

Елімізде тағы бірқатар сала қызметкерлерінің жалақысы артпақ

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметі. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Үкімет 2020 жылы бюджет саласының 883 мың қызметкерінің, оның ішінде...

Украинадағы қызмет көрсету саласы толық украин тіліне көшірілмек

16 қаңтардан бастап Украинадағы қызмет көрсету саласы клиенттермен қарым-қатынаста толық украин тіліне көшуі тиіс. 2019 жылғы сәуірде қабылданған мемлекеттік тіл туралы заңның талабы осындай....

Президент Ахметжан Есімовті қабылдады

Кездесу барысында Қасым-Жомарт Тоқаевқа «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» акционерлік қоғамының 2020 жылы атқарған жұмыстарының алдын ала қорытындылары туралы баяндалды. Жаһандық дағдарыс пен пандемияға қарамастан холдинг былтыр өз...

Оралда шоқыну мейрамына келген 78 жастағы қария көз жұмды

Оралда шоқыну мейрамы кезінде ойыққа су алуға барған зейнеткер көз жұмды, деп БҚО ТЖ департаментінің баспасөз қызметі мәлімдеді. Ер адам созылмалы сырқатпен есепте тұрған....

Тоңазытқышта көз жұмған сәби: Айыпталушылар сот үкімімен келіскен жоқ

Атырауда тоңазытқышта көз жұмған сәби ісі бойынша облыстық перзентхананың бас дәрігері мен қылмысқа қатысы бар деп танылған басқа да қызметкерлерге қатысты сот үкімі шықты. Облыстық...

Президент 1 миллион 70 мың қызметкердің еңбекақысын көтеруді тапсырды

Мемлекет басшысы бүгін Асқар Маминді қабылдады. Онда Премьер-Министр Президенттің тапсырмасы бойынша 2020 жылы Үкімет бюджет саласындағы 883 мың қызметкердің еңбекақысын өсіргенін айтты. «Атап айтқанда 609 мың...

«Халық сенімі». Ильхам Әлиев Елбасын Nur Otan партиясының жеңісімен құттықтады

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына ҚР Парламенті Мәжілісі сайлауындағы Nur Otan партиясының жеңісіне орай хаттар мен жеделхаттар келіп түсті Түркия Республикасының Президенті Режеп Ердоған өз жеделхатында күллі...

Елбасы Дмитрий Медведевпен телефон арқылы сөйлесті

«Nur Otan» партиясының Төрағасы Нұрсұлтан Назарбаев «Единая Россия» бүкілресейлік саяси партиясының төрағасы, Ресей Федерциясының Қауіпсіздік кеңесі төрағасының орынбасары Дмитрий Медведевпен телефон арқылы сөйлесті, –...

Мемлекет басшысы Асқар Маминді қабылдады

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады, – деп хабарлады Ақорданың ресми сайты. Қасым-Жомарт Тоқаевқа еліміздегі санитарлық-эпидемиялық ахуал мен әлеуметтік-экономикалық дамудың өзекті мәселелері туралы баяндалды. Асқар...

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың «Russian Practices of Governance in Eurasia. Frontier Power Dynamics, 16th-19th Century» («16 ғасырдан...

Ауа райына байланысты 7 облыста ескерту жарияланды

Қазақстанда жеті облыс аумағында қолайсыз ауа райына байланысты ескерту жарияланды, – деп хабарлады Қазгидромет. 20 қаңтарда Ақмола облысында басым бөлігінде күндіз қар жаууы ықтимал. Кей...

Оралда 21 қаңтардан бастап шектеу шаралары күшейтіледі

Орал қаласындағы Бас мемлекеттік санитар дәрігердің міндетін атқарушы Роза Хасенованың 19 қаңтардағы қаулысына сәйкес, сауда үйлері мен орталықтар, базарлардың қызметі жексенбі күндері тоқтатылады. Қоғамдық тамақтандыру...

Қордайдағы жанжал: Таразда өтіп жатқан сотта айыпталушы өз-өзін жарақаттады

Қордайдағы ұлтаралық жанжалға байланысты Таразда өтіп жатқан сотта айыпталушылардың бірі өзін жарақаттады. Сот процесінде бір айыпталушы «бізді тоқпен азаптады, ұрып-соқты» деп шағымданды, – деп...

Беларусь 2021 жылы хоккейден әлем чемпионатын өткізу құқығынан айырылды

Беларусь Республикасы 2021 жылғы хоккейден әлем чемпионатын өткізу құқығынан айырылды. Халықаралық хоккей федерациясы (IIHF) осындай шешім шығарды. IIHF таратқан ресми мәлімдемеге сүйенсек, бастапқыда Минсктегі Әлем...

Коронавирус: Қырғызстан Pfizer вакцинасынан бас тартатын болды

Қырғызстан Республиканың Денсаулық сақтау министрі Алымқадыр Бейшеналиев Pfizer вакцинасынан бас тартуға оны сақтайтын тоңазытқыштардың болмауы себеп болғанын айтты, – деп жазды РИА Новости. «Бізге америкалық...

«Анашымды сағындым»: «Жасөспірімдер үйінен» қашып кеткен бала бес күннен кейін табылды

Шығыс Қазақстан облыстық Полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, 13 қаңтарда сағат 10.00 шамасында «102» арнасына «Жасөспірімдер үйінің» қызметкерлері хабарласып, сол күні сағат 09.00-де 17...

Алимент төлемеген 119 әкенің мүлкі тәркіленді

Қостанай облысының сот орындаушылары алимент төлемей жүрген 14 мыңнан астам адамды тіркеуге алды. Облыстық әділет департаменті басшысының орынбасары Динара Сәрсебекова алимент төлемеген борышкерлердің берешегі 99...

«Тақиялы періште» атанған Әлімғазы Райымбековтің неден қайтыс болғаны айтылды

Қазақстанның еңбек сіңірген мәдениет қайраткері Әлімғазы Райымбеков коронавирустан қайтыс болды. Бұл туралы актердің қызы Сурия Райымбекова айтты, – деп жазды Tengrinews.kz. Белгілі қазақстандық актер 19 қаңтарда 86-ға...

Коронавирус: елімізде екі аптадан кейін вакцинация басталады

Елімізде 1 ақпаннан бастап коронавирус инфекциясына қарсы вакцина егу жоспарлануда. «Коронавирус инфекциясына қарсы вакцина егу шаруасын жеделдету мақсатында келесі бағытта жұмыс жүргізілуде: 2021 жылғы...

Ресей соты Навальныйды 30 күнге тұтқындады

Ресей соты Федеральды қызметтің сұрауы бойынша оппозициялық саясаткер Алексей Навальныйды 30 күнге тұтқындау туралы шешім қабылдады. Бұл туралы оның адвокаты Вадим Кобзев мәлімдеді, деп...

Елімізде электронды вакцинация паспорты енгізіледі

Қазақстанда электронды вакцинация паспорты енгізіледі. Бұл туралы Lенсаулық сақтау министрі Алексей Цой мәлім етті.  Министрдің айтуынша, коронавирусқа қарсы вакцинацияға дайын болу үшін үкіметтің қаулысының жобасы...

Қостанай облысында тұрғын үй өртеніп, 2 адам көз жұмды

Қостанай облысының Бейімбет Майлин ауданында тұрғын үй секторынан өрт шығып, екі адам көз жұмды, деп хабарлайды ТЖД баспасөз қызметі. «18 қаңтар күні сағат 07:34-те «101»...

Жаңадан тағайындалған екі министр ант берді (видео)

Жаңадан жасақталған Қазақстан Үкіметінің алғашқы отырысында жаңа тағайындалған Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев пен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Серік Шәпкенов ант беру...

«Жарылып кетуі мүмкін»: Маман телефонды қандай жағдайда қуаттауға болмайтынын айтты

Телефонды батареясы ұлғайғанда, күнге қатты қызып кеткенде немесе дымқыл күйінде қуаттау қауіпті. Бұл туралы Прайм агенттігіне "Роскачество" цифрлық өнімдерін сынау жөніндегі аға маманы Сергей...