Кей адам депрессия кезінде ұйқышыл болып, салмақ қосады. Ал енді бірінде керісінше ұйқысыздық пайда болып, салмақ төмендейді. Жаңа зерттеу бұл айырмашылық жай ғана симптомдар жиынтығы емес, депрессияның биологиялық тұрғыдан әртүрлі түрлерін көрсетуі мүмкін екенін ұсынды, деп хабарлайды turkystan.kz.
Зерттеу нәтижелері medRxiv ғылыми препринт серверінде жарияланды. Жұмысқа 460 мыңнан астам адамның генетикалық және медициналық деректері енгізілген. Авторлар үлкен депрессиялық бұзылысы бар адамдардың белгілерін салыстырып, екі негізгі топты бөліп қарастырған.
Бірінші топ AERS+ деп аталған. Бұл топқа депрессия кезінде қатты ұйқышылдық, тәбеттің артуы және салмақ қосу белгілері бар адамдар кірген. Екінші топ AERS− деп белгіленген. Оған ұйқысыздық, тәбеттің төмендеуі және салмақ жоғалту белгілері тән болған.
Зерттеушілер бұл екі топтың генетикалық негізі бірдей емес екенін анықтаған. AERS+ тобы екінші типті диабет, метаболикалық синдром, жоғары қан қысымы, жүректің ишемиялық ауруы және созылмалы қабыну белгілерімен көбірек байланысты болған. Яғни бұл түрінде депрессия ағзадағы зат алмасу және қабыну процестерімен тығыз байланысуы мүмкін.
Ал AERS− тобы басқа биологиялық бейін көрсетті. Бұл топта диабет қаупі төменірек, бел айналымы аздау және жүйкелік анорексияға тұқымқуалайтын бейімділікпен байланыс байқалған. Мұндай айырмашылықтар депрессияның бір ғана ортақ ауру емес, бірнеше биологиялық жолмен дамуы мүмкін күрделі жағдай екенін көрсетеді.
Ғалымдар жалпы 27 генетикалық аймақты анықтаған. Олардың бір бөлігі депрессияның осы әртүрлі белгілерімен байланысты болуы мүмкін. Кейбірі бұрын сипатталмаған жаңа генетикалық байланыстар қатарына жатады.
Зерттеу авторларының пікірінше, бұл нәтижелер депрессияны емдеу неге кейбір адамдарда жақсы нәтиже беріп, ал басқаларында жеткіліксіз болатынын түсіндіруге көмектесуі мүмкін. Егер адамның депрессиясы ұйқышылдық, салмақ қосу және метаболикалық өзгерістермен қатар жүрсе, оның биологиялық негізі ұйқысыздық пен салмақ жоғалту байқалатын жағдайдан өзгеше болуы ықтимал.
Мұндай қорытындылар болашақта депрессияны емдеуді нақтылауға жол ашуы мүмкін. Дәрігерлер тек адамның көңіл күйіне немесе сыртқы белгілеріне ғана емес, оның ұйқысы, тәбеті, салмағы, зат алмасу көрсеткіштері және генетикалық ерекшеліктеріне де назар аударуы ықтимал.
Дегенмен бұл зерттеу әзірге түпкілікті медициналық нұсқаулық емес. Ол препринт ретінде жарияланғандықтан, нәтижелерді тәуелсіз ғалымдар қосымша тексеруі қажет. Сондықтан депрессия белгілері бар адамдар өздігінен қорытынды жасап, ем қабылдауды өзгертпеуі керек.
Мамандардың айтуынша, депрессия әр адамда әртүрлі көрінеді. Біреуде ұйқы мен тәбет төмендесе, енді біреуде керісінше ұйқышылдық пен салмақ қосу байқалады. Жаңа зерттеу осы айырмашылықтардың артында нақты биологиялық себептер болуы мүмкін екенін көрсетіп отыр.