لاتىن الىپبيىنە كوشۋ قازاقستاندى الەمدىك وركەنيەتكە جەتەلەيدى

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قۇلبەك ەرگوبەكتى سوزىنشە، لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسقان قازاقستان رەسپۋبليكاسىن الەمدىك وركەنيەتكە جەتەلەيدى. سىنشى، ادەبيەت زەرتتەۋشىسى سونداي-اق ەلباسىنىڭ بۇل باستاماسىن ءتىل ءبىلىمى ماماندارى دا قىزۋ قولداپ وتىرعانىن ايتادى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات حاا ءتىلشىسى.

«لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ارقىلى ءبىزدىڭ الفاۆيتىمىزدە ۇلتتىق بولمىس، ۇلتتىق سيپات بولادى. لاتىن الفاۆيتىنەن قازاقتىڭ رۋحىن كورىپ تاربيەلەنسە جاستارىمىز، قالا بەردى كەلەشەك ۇرپاق ۇلتجاندى بولار ەدى دەگەن ويدامىن»،-دەيدى قۇلبەك ەگوبەك.   جالپى ءتىل ءبىلىمىنىڭ پروفەسسورى بۇل باستامانىڭ كەزىنشە قازاق قيالىلارى دا كوتەرگەنىن ايتادى. ياعني، لاتىن الىپبيىنە كوشۋ بۇرىننان ايتىلىپ كەلە جاتقان ماسەلە. «1926 جىلى باكۋدە دۇنيەجۇزىلىك تۋركولوگيالىق كونگرەس وتكەن، سوندا كەڭەستەر وداعىنداعى مەملەكەتتەر تاراپىنان لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسى ءسوز بولعان. سول جەردە احمەت بايتۇرسىنوۆ بۇل ۇسىنىسقا قارسى بولدى. ەسەسىنە قازاقتان شىققان تۇڭعىش ەلشى ءنازىر تورەقۇلوۆ لاتىن الىپبيىنە كوشۋدى قولدادى.

ول كەزدە ساۋد ارابياسىندا ەلشى بولىپ جۇرگەن ازامات كوپ ءتىل بىلەتىن، اراب، پارسى، شىعىس تىلدەرىن ايتپاعاندا، نەمىس، فرانتسۋز، اعىلشىن تىلدەرىندە ەركىن سويلەگەن. قالا بەردى تاجىك تىلىندە وقۋلىق جازعان. ول كىسى قوعامنىڭ كەلەشەگى لاتىن تىلىندە ەكەنىن ەسكەرىپ، كونگرەستە ءسوز سويلەدى. بىراق لاتىن ءالىپبيى باس-اياعى 5-6 جىل كولەمىندە-اق بولدى. مىسالى، ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «جۇمباق جالاۋى» لاتىن ارىپتەرىمەن باسىلىپ شىقتى. الايدا كوپ ۇزاماي-اق كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ باسشىلىعى ءبارىن كيريلليتساعا وتكىزىپ جىبەردى»،- دەيدى ادەبيەت زەرتتەۋشىسى. قۇلبەك سارسەن ۇلىنىڭ سوزىنشە، ەندى وزەكتى ماسەلە ەلباسىمىز تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ، دەر كەزىندە قولعا الىنىپ وتىر. ەندىگى ماسەلە ونى جۇرتقا دۇرىس تۇسىندىرە ءبىلۋ كەرەك. «لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى ءتيىستى شەشىم الىندى. 25 ءارىپ ۇسىنىلدى. جالپى، ونىڭ ورىس تىلىنە زياندىعى جوق. كيريليتسا قاتار جۇرە بەرەدى. وسى ماسەلەلەردى ءبىز حالىققا جەتكىزۋىمىز كەرەك. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الەمدىك دەڭگەيدە وركەنيەتكە جەتۋدىڭ ءبىر امالى بولادى»،- دەيدى پروفەسسور قۇلبەك ەرگوبەك.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button