Еуропаның бірнеше еліндегі тәуелсіз кітап дүкендері соңғы уақытта тосын құбылысқа тап болды. Белгісіз сатып алушылар бір-біріне қатысы жоқ, кейде ескіріп кеткен мыңдаған кітапқа бірден тапсырыс беріп жатыр. Кітап сатушылар бұл басылымдар жасанды интеллект модельдерін үйрету үшін жаппай цифрландырылуы мүмкін деп күдіктенеді, деп хабарлайды turkystan.kz tomshardware.com-ға сілтеме жасап.
Ирландияның Голуэй қаласындағы Kennys Bookshop дүкеніне мамыр айында бірден 5 мың кітапқа тапсырыс түскен. Сатушыларды тапсырыстың көлемінен гөрі таңдалған кітаптар таңғалдырған. Тізімде Ирландия тарихына арналған еңбектермен қатар, бүгінде сұранысы аз ескі қаржылық нұсқаулықтар мен басқа да кездейсоқ басылымдар болған. Осындай жағдай Германиядағы кітап дүкендерінде де байқалған. Мысалы, сатып алушылар арасында 2018 жылғы жүргізуші емтиханына дайындалуға арналған ескірген кітаптарға дейін тапсырыс бергендер бар.
Әдетте университеттер немесе ірі кітапханалар мыңдаған кітап сатып алғанда, дүкендермен алдын ала байланысып, көтерме баға туралы келіседі. Ал жаңа тапсырыстарда мұндай келіссөз болмаған. Белгісіз клиенттер кітаптарды көрсетілген бағамен жаппай сатып ала берген. Осыдан кейін сатушылар тапсырыстардың артында жасанды интеллект саласындағы компаниялар немесе солар үшін дерек жинайтын делдалдар болуы мүмкін деген болжам айта бастады.
Олардың күдігіне бұған дейін ЖИ индустриясында қолданылған әдістер де себеп болып отыр. Мәселен, Anthropic компаниясының Claude моделін әзірлеу кезінде миллиондаған қағаз кітапты сатып алып, цифрландырғаны сот құжаттарынан белгілі болған. Кітаптардың түптелген бөлігі кесіліп, беттері жоғары жылдамдықпен сканерленген, кейін қағаз нұсқалары қайта өңдеуге жіберілген. Мұндай тәсіл үлкен көлемдегі сапалы мәтінді қысқа уақытта цифрлық дерекке айналдыруға мүмкіндік береді. Сондықтан еуропалық кітап сатушылар қазіргі жаппай тапсырыстар да осы мақсатта жасалып жатыр деп қауіптенеді.
Кейбір мамандар автоматтандырылған жүйелер интернеттен ISBN нөмірлері арқылы белгілі бір цифрлық кітапханада жоқ басылымдарды тауып, оларды сатып алуы мүмкін деп болжайды. Яғни алгоритмге кітаптың қаншалықты танымал немесе өзекті екені маңызды болмауы мүмкін. Бастысы, оның мәтіні қолдағы деректер арасында жоқ болуы ықтимал. Дегенмен әзірге Ирландия мен Германиядағы тапсырыстардың нақты кімге тиесілі екені анықталған жоқ. Оларды Anthropic немесе басқа белгілі бір технологиялық компаниямен байланыстыратын дәлел де жарияланған емес. Кітап дүкендері үшін жағдай екіұшты. Бір жағынан, мыңдаған ескі кітаптың бірден сатылуы жақсы табыс әкеледі. Екінші жағынан, сатушылар сирек кездесетін немесе кейін қайта табу қиын басылымдардың цифрланып болған соң жойылып кетуінен қауіптенеді.
Сондықтан Еуропадағы мыңдаған кітапқа жасалған жұмбақ тапсырыстардың мақсаты әзірге белгісіз. Алайда ЖИ компанияларының модельдерді үйрету үшін қағаз кітаптарды жаппай цифрландыру тәжірибесі бұл күдікті күшейтіп отыр.