12 جەلتوقسان, 14:56 461 0 ايماق Túrkistan Gazeti

قالباتاۋ باۋىرىنداعى ەل

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ۇلان دەپ اتالاتىن اۋدانى بار. اۋدان ورتالىعى وسكەمەن قالاسىنىڭ ءدال ىرگەسىندە. شامامەن 10 شاقىرىم عانا جەردە ورنالاسقان. اۋدان حالقى قالبا تاۋلارىنىڭ سىلەمىنە سۇعىنا قونىس تەۋىپ، كۇن كەشىپ جاتىر. التاي مەن ارقانىڭ اراسىنداعى تاۋ بوكتەرىندەگى ەل اتا كاسىپكە كوبىرەك  يەك ارتادى. تۇرمىسى اۋقاتتى، حالىقتىڭ الەۋەتى باراقاتتى.

– اۋداندا 39 اسىلتۇقىمدى مال شارۋا­شىلىعى تىركەلگەن ەكەن. ونىڭ ىشىندە ەت با­عى­تىندا – 9, ءسۇت باعىتىندا – 4, قوي ءوسىرۋ ­بويىنشا  – 6, جىلقى ءوسىرۋ بويىنشا  8 شارۋاشىلىق جۇمىس ىستەيدى. ءىرى قارا مال باسىن اسىلتۇقىمداندىرۋمەن 56 شارۋا­شى­لىق اينالىسادى. اۋداندا 6 مال سويۋ پۋنك­تى جانە 13 مال سويۋ الاڭى، 1 قۇس سويۋ زاۋى­تى جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى 3 جىلدا اۋدان اۋماعىندا 5 ءسۇت تاۋارلى فەرماسى سا­لىنىپ، قولدانىسقا بەرىلىپتى. ءسۇت باعى­تىنداعى سيىر باسىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە، 2019 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كورسەتكىش 26,4 مىڭ باسقا جەتەدى، دەپ وتىر اۋدان باسشىسى نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ.

ۇلاندىقتار مەملەكەت تاراپىنان بەرى­لىپ كەلە جاتقان ءارتۇرلى جەڭىلدەتىلگەن نە­سيەلەردى دە تۇراقتى پايداعا اسىرعان. ءما­سەلەن، «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قول­داۋ قورى» اق ۇسىنعان، جىلدىق ۇستەمەاقى­سى 6 پايىز بولاتىن نەسيەنى  59 ادام  ال­عان. انىعىندا، اۋدان ورتالىعى مەن اۋىل­دىق ەلدى مەكەندەگى تۇرعىندار شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دە يگىلىگىن كورىپ وتىر. كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن سۋبەكتى سانى 2 253 داناعا جەتىپ، ولار جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 1,2 ملرد تەڭگە سالىق ءتۇسىمىن سا­لىپتى. مۇنداي دەرەكتەر جەرگىلىكتى اكىمشىلىك ءۇشىن دە، قاراپايىم تۇرعىندار ءۇشىن دە يگىلىكتى ءىس ەكەنى ءسوزسىز.

–  ۇلان اۋدانىنىڭ كوپتەگەن جەرىنە ءدان­دى داقىلدار مەن كوكونىس، مايلى داقىل­دار جانە مال ازىعى  وسىرىلەدى. قازىرگى تاڭدا اۋدان كولەمىندە 124,5 مىڭ گەكتار ەگىستىك ال­قابى بار.  قىسى ۇزاق بولاتىن ولكەدە مال ازىعىن مولىنان ازىرلەۋ جاقسى جولعا قويىلعان.

– ەلىمىزدىڭ شىعىس ءوڭىرى التاي تاۋلا­رى­نىڭ سىلەمىندە ورنالاسقاندىقتان، تا­بيعي تۇمسا وڭىرلەرگە كەندە ەمەس. ال تا­بي­عاتى تاماشا وڭىردە ءتۋريزمدى دامىتۋعا ءمۇم­كىندىك مول. قازىر ۋ-شۋدان جالىققان قا­لالىقتار تابيعات اياسىندا كوبىرەك دە­مالۋعا ىنتىزار. تۋريستەرگە قىزمەت كور­سەتۋدى ۇلاندىقتار دا قولعا الىپ وتىر. ماسەلەن، 2018 جىلى بۇل وڭىرگە 32 مىڭنان استام تۋريست قىدىرىپ كەلىپ كەتكەن. ولارعا بارلىعى 192,5 ميلليون تەڭگەنىڭ كولەمىندەگى قىزمەت ءتۇرى كورسەتىلگەن. ال بۇل كورسەتكىش 2019 جىلى 25-30 پايىزعا ارتتى،– دەيدى اۋدان اكىمى نۇرىمبەت امانۇلى. قازىرگى تاڭدا اۋدان كولەمىندە 18 تۋريستىك نىسان جۇمىس ىستەپ تۇرعان كورىنەدى.

«سىبە كولدەرى توپتاماسىنىڭ 4-كولى– قورجىنكولدە «جىبەك جولى» مەيرامحانا-كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسۋدا. جوبانىڭ جالپى قۇنى 2,0 ملرد تەڭگە، ونىڭ 200,0 ملن تەڭگەسى يگەرىلدى. بۇگىنگى كۇنى 50 ورىن­دىق قوناقۇي، 90 ورىندىق اسحانا، جازدىق جانە قىستىق ۇلگىدەگى كۇركەلەر، سۋداعى دەمالىس كۇركەلەرى، ەكى تاۋدىڭ ورتاسىنا ارقان­جول ورناتىلدى. 120 ورىندىق كافە قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە»، – دەيدى ۇلان اۋدانىنىڭ اكىمى  نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ.

2019 جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن ەلدى مەكەندەردى اباتتاندىرۋ ءۇشىن 190,0 ملن تەڭگە بولىنگەن. اۋداننىڭ 9 وكرۋگىندە 8 با­لالار ويىن الاڭدارى، 4 work out سپورت­تىق الاڭدارى، 2 شاعىن فۋتبول الاڭى، 2 دەمالىس زونالارى سالىنسا، 1 ساياباق اباتتاندىرىلىپ، 16 كوپقا­بات­تى ۇيلەردىڭ اۋلالارى، 2 ءۇيدىڭ اۋلاسىنا كىرە­تىن جولدار مەن جول جيەكتەرى ءجون­دەلگەن. جۇمسالعان قاراجاتتىڭ جالپى سو­ماسى – 90,0 ملن تەڭگە. سونىمەن قاتار اۋدان ورتالىعىندا 100,0 ملن تەڭگەگە جاساندى توسەمەمەن شاعىن فۋتبول الاڭى، حوككەي قورابى، باسكەتبول جانە بالالار ويىن الاڭدارى، 2 work out الاڭى، دالا ساحناسى، جاياۋ جۇرۋشىلەر جولدارى مەن تروتۋارلار سالىنىپ،  «تاۋەلسىزدىك» ساياباعى مەن اۋلالارداعى جولدار جوندەلدى، كوشە جا­رىقتاندىرۋ جۇيەسى زاماناۋي شامدارعا اۋىستىرىلىپ، 4 كۇركەلەر ورناتىلعان.

شەكارا شەتىندەگى اۋداننىڭ تىنىسى قۋانتارلىق دەڭگەيدە. مىسالى، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا اۋدان ورتا­لى­عىندا ەكى 40 پاتەرلى جالدامالى ءۇي  سا­لىن­عان. 80 پاتەرلى نەسيەلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى بويىنشا بايقاۋ اياقتالىپ، قۇرىلىس جۇمىستارىنا دايىندىق باستال­عان. اۋداندىق «قامقور ۇلان» قورى ارقىلى 6 وتباسى، وبلىستىق «پارىز» قورى ەسەبىنەن 23 وتباسى، وبلىستىق «حاليفا التاي» مە­شىتىنىڭ «زەكەت» قورى ارقىلى  2 وتباسى باسپانالى بولىپ، زور قۋا­نىش­قا كەنەلگەن. اۋىل تۇرمىسى جاقسارسا، مەملەكەتتىڭ دە ەكونوميكالىق الەۋەتى ار­تادى. اسىرەسە، شەكارالىق ايماقتارداعى الىس اۋىل، ەلدى مەكەندەردىڭ جاعدايى جاق­سارىپ، تۇرمىسىنىڭ وڭالعانى كوڭىلگە مە­دەۋ بولادى.

 

ب.بالىقباي

سوڭعى جاڭالىقتار