27 قاراشا 2019, 21:32 762 0 ساياسات انار لەپەسوۆا

قازاق-قىرعىز كەلىسسوزدەرى : بىشكەكتە 10 قۇجاتقا قول قويىلدى

شاعىن قۇرامداعى كەزدەسۋدەن كەيىن قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سوورونباي جەەنبەكوۆ قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەسىنىڭ بەسىنشى وتىرىسىن وتكىزدى، دەپ حابارلايدى اقوردا. 

مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە وسىنداي فورماتتاعى وتىرىستىڭ 2014 جىلى قازاقستان استاناسىندا وتكەنىنە توقتالدى.

– كەڭەس جۇمىسىنىڭ ءبىراز ۋاقىت كىدىرىپ قالعانىنا قاراماستان، اتالعان جيىن ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا ماڭىزدى ساياسي شەشىمدەر قابىلداۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى ورگانى بولىپ قالا بەرەدى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، قىرعىزستان قازاقستان ءۇشىن تاتۋ كورشى، وداقتاس جانە باۋىرلاس مەملەكەت.

– ءبىزدى مىڭداعان جىلداردان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان دوستىقتىڭ بەرىك ارقاۋى بىرىكتىرەدى. اتا-بابالارىمىز عاسىرلار بويى بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدە ءومىر ءسۇردى، قيلى كەزەڭدەردە ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتتى. وسىنداي دوستىق بايلانىستاردىڭ نەگىزىندە ءبىز قازىرگى كەزەڭدە دە ءوزارا قارىم-قاتىناستارىمىزدى تابىستى جولعا قويا بىلدىك، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

قازاقستان پرەزيدەنتى ماڭىزدى جەتىستىك رەتىندە وسىعان دەيىن جاسالعان 180-گە جۋىق شارت مەن كەلىسىمدەردىڭ شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسىنا نازار اۋداردى.

– قازاقستاننىڭ ەكىجاقتى قاتىناستارىنىڭ مۇنداي جان-جاقتى ينستيتۋتسيونالدىعى وزگە ەشبىر مەملەكەتپەن جاسالماعان، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

مەملەكەت باسشىسى كولىك-ترانزيتتىك ينفراقۇرىلىمى قالىپتاسقان ورتاق شەكارانىڭ بولۋى، ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىنداعى سەرىكتەستىگى – ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق بايلانىستارىنىڭ باسىمدىعى دەپ اتاپ ءوتتى.  وسىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان قىرعىزستاننىڭ جەتەكشى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ، كورشى ەلدىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمىندا ءۇشىنشى ورىنعا بەرىك ورنىقتى.

– ءبىزدىڭ ساۋدا اينالىمدارىمىزدىڭ كورسەتكىشى ءۇشىنشى جىل قاتارىنان وسكەنى بايقالادى. 2015-2018 جىلدار ارالىعىندا ءوزارا ساۋدا-ساتتىق كولەمى 30 پايىزعا ارتىپ، 900 ميلليون دوللارعا جەتتى. قازاقستان قىرعىز ەكونوميكاسىنا 1 ميلليارد دوللاردان استام قارجى قۇيعان ءىرى ينۆەستورلاردىڭ ءبىرى بولدى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

سوورونباي جەەنبەكوۆ الداعى ۋاقىتتا قازاق-قىرعىز ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگى مەن وداقتاستىعى ەكى ەل حالىقتارىنىڭ يگىلىگى جولىندا ودان ءارى نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى بايلانىستاردى قالىپتاستىرۋ جانە دامىتۋ ىسىندەگى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەڭبەگىن اتاپ ءوتتى.

كەلىسسوزدەر بارىسىندا قىرعىز تاراپى 2020 جىلى بىشكەكتە اباي قۇنانبايۇلىنا ەسكەرتكىش ورناتىلاتىنى تۋرالى شەشىم قابىلدانعانىن ايتتى.

كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا كەلەسى قۇجاتتارعا قول قويىلدى:

1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ بىرلەسكەن دەكلاراتسياسى;

2. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى باعدارلاماسى»;

3. جوعارى مەملەكەتارالىق كەڭەستىڭ شەشىمدەر جيىنتىعى;

4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى كوشى-قون سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم;

5. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «قاراسۋ – اۆتوجول» جانە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ «اق تىلەك – اۆتوجول» وتكىزۋ پۋنكتتەرى اراسىندا جاڭا كوپىر سالۋ جانە قازىرگى كوپىردى قايتا جوندەۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل تۋرالى كەلىسىم;

6. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارجى مينيسترلىگى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسى ەكونوميكالىق قىلمىستارعا قارسى كۇرەس جونىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتى (قارجى پوليتسياسى) اراسىنداعى ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قىلمىستارعا قارسى كۇرەس سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم;

7. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلىگى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ باس شتابى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري اەرودرومدارىندا اسكەري اۋە كەمەلەرىن قابىلداۋ، اەرودرومدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ جانە كۇزەتۋ تۋرالى كەلىسىم;

8. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اراسىنداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم;

9. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جانىنداعى ەكولوگيالىق جانە تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسياسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;

10. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىلگەرىلەتۋ جانە ىسكە اسىرۋ جونىندەگى بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى كەلىسىم.

مەملەكەت باسشىسى ەكى ەلدىڭ كوپجاقتى قۇرىلىمدار اياسىنداعى تابىستى ىقپالداستىعىن جانە حالىقارالىق كۇن تارتىبىندەگى كوپتەگەن وزەكتى ماسەلەلەر جونىندە كوزقاراستاردىڭ  ورتاق ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار