31 قازان 2019, 10:21 1259 0 ادەبيەت احمەت ومىرزاق

ءسوز ونەرىنىڭ پاتريارحى

ءار داۋىردە جوعارعى ماراپاتتارعا لايىق ازاماتتار بولادى، ولار ەلى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ، سول ارقىلى ۇلتىنىڭ، مەم­لە­كەتىنىڭ دامۋىنا، الەم­گە اتاعى اسپانداپ، مارتەبەسىنىڭ كوتەرى­لۋى­نە زور پايداسىن تيگىزەدى. قازاق دەگەندە ەسكە تۇسەتىن سونداي دەگدار ازاماتتىڭ بىرەگەيى – ۇلتتىق ادەبيەتىمىزدىڭ كلاسسيگى، اسا كورنەكتى جازۋشى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ.

ءابدىجامىل كارىمۇلى قازاق كور­كەمسوزىن جاڭا دەڭگەيگە كو­تەر­گەن اسا دارىندى تۇلعا. حات تانىعان كۇللى قازاققا عانا ەمەس، اتى دا، شى­عار­مالارى دا الىس-جاقىن ەلدەرگە كەڭىنەن تانىلعان. «كۇتكەن كۇن»، «قان مەن تەر»، «سوڭعى پارىز» سەكىلدى رومان­دا­رى الدەنەشە رەت باسىلىپ شىعىپ، ءدا­رەجەسى بيىك ادەبي سىيلىقتارعا يە بول­دى. شىعارمالارى الەمنىڭ ىرگەلى ەل­دەرىنە قازاق ادەبيەتىنىڭ قۋاتىن تانىتتى.

روماندارى جەر ءجۇزىنىڭ 40-قا جۋىق تىلدەرىنە اۋدارىلىپ، كوپ تارا­لىم­مەن وقىرماندار قولىنا تيگەن قازاق جازۋ­شىسىنىڭ وزگەشە تالانت قۇدىرەتىن اتى دۇنيەجۇزىنە بەلگىلى كوپ­تە­گەن قالام­گەر­لەر جوعارى باعالادى.

بيىككە بيىكتىڭ كوزى تۇسەدى. قازاق قالامگەرلەرى اراسىندا شىعارمالارى تۇڭعىش رەت نوبەل سىيلىعىنا ءۇمىت­كەر رەتىندە ۇسىنىلعان دا وسى ءابدى­جا­مىل نۇرپەيىسوۆ.

بيىل قازاقستاننىڭ حالىق جازۋ­شى­سى ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ 95 جاسقا تولىپ، قالامگەر مەرەيتويى ەلىمىزدە كەڭ تۇردە اتالىپ وتۋدە. وسىعان وراي قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت تو­قاەۆ ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆتى قابىل­داپ، ونىڭ وڭىرىنە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى» اتاعىنىڭ «التىن جۇلدىز» بەلگىسىن تاقتى. بۇل – مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ قازاق ادەبيەتىنە دەگەن ۇلكەن قۇر­مەتى ەدى.

«ءسىز حالقىمىزعا كەرەكسىز. سون­دىق­تان سىزگە زور دەنساۋلىق، ۇزاق عۇمىر، شى­عارماشىلىق تابىس، باق-بەرەكە تىلەيمىن»، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ كورنەكتى قازاق قالامگەرىنىڭ ومىراۋىنا «التىن جۇلدىز» بەلگىسىن تاعىپ جاتىپ.

ءوز كەزەگىندە ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ تە قاسىم-جومارت توقاەۆقا ريزالىعىن ءبىل­دىرىپ، العىس ايتتى جانە قازاق­ستان­دى الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەرى قاتارىنا قوسۋ جولىنداعى ىستەپ جات­قان ەڭبەگىنە تابىس تىلەپ، تىلەك­تەستىگىن ءبىلدىردى.

ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ – بەلگىلى عالىم، كورنەكتى قالامگەر مىرزاتاي جول­داسبەكوۆ ايتپاقشى، «بۇگىندەرى ءدۇ­نيەلىك ادەبيەتتىڭ تاڭداۋلى شەبەر­لە­رىنىڭ بىرىنە اينالدى. ۇلتتىق سالت-ءداس­تۇردىڭ ۋىزىنا جارىپ وسكەن، مايەكتى ءتىلى­مەن تەبىرەنە بىلەتىن، وقىرماندى دا تەبىرەنتە جۇرەتىن ءسوز زەرگەرىمەن زا­مانداس بولعانىمىزعا مىڭ مارتە ءتاۋ­بە ايتامىز. اعاعا قاراپ پاڭ­دا­نا­مىز! اعاعا قاراپ بيىكتەيمىز! بالا­داي ەركەلىگىمىز ۇستايدى. ءشۇباسىز شىندىق: ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆ كىتاپ وقيتىن ءاربىر قازاقتىڭ جۇرەگىنىڭ تورىندە، تۋعان حالقىمەن بىرگە جاساي بەرەدى».

 

سوڭعى جاڭالىقتار