17 قازان, 10:35 308 0 نۇر وتان Túrkistan Gazeti

حالىقپەن ديالوگ ورناتۋدىڭ ماڭىزى ەرەكشە

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بۇل العاشقى جولداۋى. تاقىرىبى دا وتكىر, ونىڭ استارىندا نەگىزگى باسىم باعىتتار ايقىن كورسەتىلگەن. «سىندارلى قوعامدىق ديالوگقازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن گۇلدەنۋىنىڭ نەگىزى» اتتى جولداۋ ەلدەگى ساياسي جۇيەنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭعىرۋعا شاقىرۋدا. بۇگىندە قوعامدىق-ساياسي ءومىردى جاڭعىرتۋدى مىقتاپ قولعا الۋ قاجەت. سوندا عانا ەكونوميكالىق رەفورماعا قول جەتكىزۋگە بولادى جانە بۇل رەتتە ايتارلىقتاي قيىندىقتار تۋىنداي قويماسى انىق. دەسە دە, كەز-كەلگەن قيىندىققا توتەپ بەرۋگە دايىن بولۋىمىز قاجەت جانە بۇرىندارى دا نەبىر قيىندىقتاردى ءبىزدىڭ مەملەكەت جەڭە ءبىلدى. بۇگىنگى تاڭدا كوپ پارتيالىقتى ودان ءارى دامىتۋ ماڭىزدىلىعىن جوعالتپاي كەلەدى. تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىت قوعامدىق كەلىسىمدى ساقتاۋ, حالىقپەن ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋدىڭ دا وزەكتىلىگىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك, ميتينگىلەر تۋرالى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ تاعى بار.

پرەزيدەنت ەلىمىزدەگى قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋدىڭ «نەگىزگى كىلتى» بولىپ تابىلاتىن ءتىل ماسەلەسىنە دە ەرەكشە توقتالعاندىعى كوڭىلدەن شىقتى. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى: «ەلىمىزدەگى ەتنيكالىق توپتاردىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتىن دامىتۋعا جاعداي جاساي بەرەمىز. قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندەگى ءرولى كۇشەيىپ، ۇلتارالىق قاتىناس تىلىنە اينالاتىن كەزەڭى كەلەدى دەپ ەسەپتەيمىن. بىراق مۇنداي دارەجەگە جەتۋ ءۇشىن ءبارىمىز داڭعازا جاساماي، جۇمىلا جۇمىس جۇرگىزۋىمىز كەرەك» دەپ اتاپ كورسەتكەندىگى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىققاندىعىنا كۇمان جوق.

سونداي-اق، سوت پەن قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن ودان ءارى جەتىلدىرۋ، كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ مەن شاعىن جانە ورتا بيزنەستى تەكسەرۋدەن بوساتۋ، قارجى رەسۋرستارىن دۇرىس ءبولۋ، حالىققا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋدى جالعاستىرۋ، وڭىرلەر اراسىندا تەڭسىزدىكتى جويۋ جانە باسقا دا حالىقتى تولعاندىرىپ جۇرگەن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرقاتارىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. الداعى ساياسي رەفورمالار سياقتى بۇل جۇمىس قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتى مەملەكەت تاراپىنان قامقورلىقتى سەزىنۋىنە جانە ءوزىنىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا سەنىمدى بولۋىنا باعىتتالۋى ءتيىس ەكەندىگىن دە تىلگە تيەك ەتتى.

جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – ادامداردىڭ بارلىق سۇرانىستارىنا تەز جاۋاپ بەرەتىن – «ەستيتىن» مەملەكەت تۇجىرىمىن جۇزەگە اسىرۋ، تەك ديالوگ ارقىلى ۇيلەسىمدى مەملەكەت قۇرۋعا بولاتىندىعىن ايتىپ ءوتتى. سوندىقتان ازاماتتىق قوعامدى قولداۋ جانە نىعايتۋ، ونى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا تارتۋ قاجەتتىگى ماڭىزدى. وسى ماقساتتا قوعامدىق سەنىم ۇلتتىق كەڭەسى قۇرىلىپ، بىرقاتار ماڭىزدى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋى كوزدەلىپ وتىر.

بۇل رەتتە پارتيا قۇرۋ پروتسەسىن جالعاستىرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. «Nur Otan» پارتياسى ەلدىڭ جەتەكشى ساياسي كۇشى، ول كۇردەلى دە جاۋاپتى مىندەتتەردى جۇيەلى تۇردە ورىنداپ كەلە جاتقاندىعى ءسوزسىز. الدا باسقا دا ساياسي پارتيالارمەن جانە قوزعالىستارمەن ىنتىماقتاسۋ مىندەتى تۇر. قوعامدى تولعاندىراتىن نەگىزگى پروبلەمالار سىنعا الىنىپ، ولاردىڭ شەشىمى كوشەدە ەمەس، پارلامەنتتە، ازاماتتىق ديالوگ اياسىندا تالقىلانىپ، تابىلماق. دەپۋتاتتار ءوز قۇقىقتارىن پايدالانىپ، ونىڭ ىشىندە ۇكىمەتكە وتىنىشتەرىن جولداۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس. سونىمەن بىرگە زاڭ شىعارۋشى جانە اتقارۋشى بيلىك اراسىنداعى قاتىناستار ءوزارا قۇرمەتكە نەگىزدەلمەك.

جولداۋدا ايتىلعان تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى  – ەلباسى «Nur Otan» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار ۇدەرىسىن رەتكە كەلتىرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىلگەندىگى جايلى بولدى. قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى وڭتايلاندىرۋمەن اينالىسىپ جاتىر، بىراق زاڭنامالىق سيپاتتاعى شارالار قاجەت.

مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ الەۋەتى زور (كەيبىر ەسەپتەۋلەر بويىنشا، جىلىنا 400 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن جەتەدى). بۇل قارجىنى وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە جۇمساۋعا بولادى. وتكەن جىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كولەمى 4,4 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى، سونىڭ 3,3 تريلليون تەڭگەسى نەمەسە 75 پايىزى باسەكەدەن تىس تاسىلمەن ءبىر كوزدەن الۋ ارقىلى جۇمسالعان.  بۇل رەتتە شەنەۋنىكتەر مەن ءتۇرلى دەلدالداردى پايداعا كەنەلتىپ وتىرعان بۇل تابىس كوزىن جاباتىن كەز كەلگەندىگىن قاداپ ايتتى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى.

پرەزيدەنت ءوز جولداۋىندا قوعام مەن بيلىكتىڭ ءوزارا ىقپالداسقان ءىس-قيمىلىنىڭ وسى ءتۇرىن سىندارلى ەكەندىگىن ايتىپ، ازاماتتاردى اشىق ديالوگقا شاقىرىپ وتىر. قاسىم-جومارت توقاەۆ وزەكتى، شەشىمىن كۇتىپ تۇرعان ماسەلەلەردىڭ بار ەكەنىن اشىق ايتىپ وتىر، سونىمەن بىرگە ولاردى شەشۋدىڭ ۇتىمدى جولدارىن ۇسىنىپ، تاۋەكەلدەر مەن مۇمكىندىكتەردى پراگماتيكالىق تۇرعىدان باعالايتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ  قازاقستان حالقى جولداۋىنداعى ايتىلعان  حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باستامالارى ايماقتا جالعاسىن تاۋىپ، ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. تۇرعىندار الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدە پارتياعا ۇلكەن سەنىم ارتىپ وتىر. وسىعان وراي، پرەزيدەنت جۇكتەگەن جاڭا مىندەتتەردى ورىنداۋعا كۇش سالىپ، تۇرعىنداردىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالاتىن جۇمىستارعا  بىرىگىپ كۇش جۇمسايىق.

 

ەلۋباي ءابىلوۆ،

«Nur Otan» پارتياسى ماڭعىستاۋ

وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى

سوڭعى جاڭالىقتار