16 قازان, 11:35 317 0 رۋحانيات انار لەپەسوۆا

ورتالىق مۋزەيدە "دالا ءۇنى" مەموريالدىق كورمەسى اشىلادى

ەرتەڭ، 17 قازاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىندە الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن "رۋحاني جاڭعىرۋ" باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستاننىڭ اتاقتى سۋرەتشىسى، ءمۇسىنشى باقىتجان ابىشەۆتىڭ «دالا ءۇنى» اتتى مەموريالدىق كورمەسى اشىلادى.

باقىتجان ابىشەۆ اقتوبە قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ول ن.ۆگوگول اتىنداعى الماتى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىنسۋريكوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك كوركەمسۋرەت ينستيتۋتىن بىتىرگەن. ەڭبەك جولىن العاشىندا بىتىرگەن ۋچيليششەسىندە، كەيىن ت. جۇرگەنوۆ اتىنداعى الماتى كوركەمسۋرەت ينستيتۋتىندا وقىتۋشى بولىپ باستادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، بەلگىلى ءمۇسىنشى باقىتجان ابىشەۆتىڭ شىعارماشىلىعى مادەني قوعام مەن كورەرمەندەردىڭ كوپشىلىگىنە جاقسى تانىس. قازاق حالقى تاريحىن، ونىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرىنىڭ تاقىرىبى مۇسىنشىگە اسا جاقىن بولدى. ول تاريحي تۇلعالار مەن ۇلتتىق باتىرلاردىڭ بەينەلەرىن قالپىنا كەلتىرۋگە ۇلكەن ۇلەس قوستى.

ب. ابىشەۆتىڭ ورنىقتى مۇسىندىك تاقىرىپتارى مەن سيۋجەتتەرى قازاق تاريحى مەن حالىق ءومىرى جانە سالت-داستۇرلەرىمەن تىعىز بايلانىستى. اۆتور ءوز شىعارمالارىن جاساۋداعى ءارتۇرلى كومپوزيتسيالىق جانە كوركەم پلاستيكالىق مانەرلى قۇرالدار مەن ادىستەردى پايدالانعان («اناسىنىڭ پورترەتى» جىلۋلىققا جانە شىنايى ماحابباتقا تولى، «كۇيشى» كەڭدىگى مەن پلاستيكالىق قۋاتى، «ۇران» حالقىنىڭ ەرلىگىنە قۇمارلىقپەن شاقىرۋ، «قۇلاگەر» مەيىرىمدىلىگىنىڭ جانە زۇلىمدىقتىڭ وشپەس قارسى تۇرۋ يدەياسى، «ۇماي»، «توميريس»، «بەتاشار»، «بۇركىتشى»، «باتىر» قازاق باتىرلارىنىڭ كۇشى مەن ەپتىلىگى).

ب.ابىشەۆ 1970 جىلدان باستاپ ستۋدەنتتىك، رەسپۋبليكالىق، بۇكىلوداقتىق جانە حالىقارالىق كورمەلەردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى، سونداي-اق كوپتەگەن بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى، كورنەكتى مونۋمەنتالدىق جۇمىستاردىڭ اۆتورى. باقىتجان ابىشەۆ – قازاق حالقىنىڭ باتىرلارىنا ارناپ قويىلعان كوپتەگەن عاجايىپ ەسكەرتكىشتەردىڭ اۆتورى. الماتى قالاسىندا جامبىل جانە توقاش بوكينگە، جاڭا-قورعاندا ۇلى وتان سوعىسى قۇرباندارىنا، اقتوبە قالاسىندا ءاليا مولداعۇلوۆاعا، بۇحار جىراۋ، م. كوپەەۆ، باياناۋىلدا س.تورايعىروۆقا، قاراعاندى قالاسىندا جازۋشى س. سەيفۋللينگە قويىلعان ەسكەرتكىشتەر، سونىمەن قاتار الماتى قالاسىنداعى ءال-فارابي، ماحامبەت، كۇلاش بايسەيتوۆا، جازۋشى ا. شاريپوۆ، نۇر-سۇلتان قالاسىندا اتا تۇرىك، جاياۋ مۇسا تۇرپاتتىرىنىڭ اۆتورى. ستانوك جانرىنىڭ شەبەرىنىڭ كوپتەگەن جۇمىستارى قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك مۋزەيلەردە «وليمپياداشى» اتتى وزگەشە ەڭبەگى شۆەيتساريانىڭ لوزاننا قالاسىنداعى وليمپيادالىق كوميتەتتىڭ شتاب – پاتەرىندە تۇرعان، گەرمانيانىڭ جەكە كوللەكتسياسىنداعى «كۇيشى»، ماسكەۋ قالاسىنداعى «توميريس». اسىرەسە 1836-1837 جىلدارداعى كوتەرىلىس باسشىلارى ماحامبەت وتەمىسۇلى مەن يساتاي تايمانوۆتىڭ مونۋمەنتالدىق كومپلەكسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ولشەۋسىز.

باقىتجان ابىشەۆتىڭ سوڭعى جىلدارى جاساعان ءىرى تۋىندىسى – 2003 جىلى اتىراۋ قالاسىندا يۋنەسكو شەڭبەرىندە اتالىپ وتكەن ماحامبەتتىڭ 200 جىلدىعىنا ارنالعان «يساتاي مەن ماحامبەت» مونۋمەنتالدى كەشەنى.

ب. ابىشەۆ – قر سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى، قر لەنين كومسومولى سىيلىعىنىڭ جانە حالىقارالىق سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى. وعان قازاقستاننىڭ مادەنيەتى مەن بەينەلەۋ ونەرىن دامىتۋ ىسىنە قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن "قر مەملەكەتتىك سىيلىعى", "قر پرەزيدەنتىنىڭ بەيبىتشىلىك جانە رۋحاني كەلىسىم سىيلىعى" بەرىلگەن.

ءمۇسىنشىنىڭ شىعارمالارى تاس پەن قولا ءداۋىرىنىڭ وي-سەزىمىن شىعارماشىلىق جاسامپازدىقتىڭ ۇلى ەكپىنىندە بىرىكتىرە وتىرىپ، ماڭگىلىككە شاقىرادى. تاماشا شەبەردىڭ قولىمەن جاسالعان مونۋمەنتالدى جۇمىستار ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى ەسكەرتكىشتەر جانە ۇلتتىق تاريحي-كوركەم مۇرانىڭ ءبىر بولىگى بولىپ تابىلادى.

سوڭعى جاڭالىقتار