10 قازان, 11:59 442 0 سۇحبات دينارا مىڭجاسارقىزى

ەرلان مامبەتوۆ: ءبىر اۋداندى قامتاماسىز ەتەتىن دەڭگەيگە جەتكىمىز كەلەدى

ءار كەزەڭنىڭ ءوز قوزعاۋشى كۇشى بار دەسەك، بۇگىنگى جاڭا زا­ماننىڭ كىلتىن قولىنا ۇستاعان جاستار ءبىلىمدى، بىلىكتى ءارى قا­بىلەتتى. «جاس كەلسە ىسكە» دەمەكشى، كاسىپتىڭ كوزىن تاۋىپ، ءىسىن ورگە سۇيرەگەن جاستاردىڭ سانى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا كوزقاراس جاقسى. وسى تۇرعىدا جاستار جىلى قارساڭىندا ۇيىمداس­تى­رىلعان «ەڭبەكقور جاستار» جوباسى بويىنشا باتىس قازاقستان وبلىسى، جانىبەك اۋدانىندا تۇراتىن ەرلان مام­بەت­وۆپەن سۇحباتتاسىپ، اشقان كاسىبىنىڭ ءمان-جايىنا قانىق بولدىق.

– «اقبوكەن» جىلىجاي كەشەنى قاي كەزەڭنەن باستاپ جۇمىس ىستەپ كەلەدى؟ شاعىن كاسىبىڭىزدىڭ بۇگىنگى قارقىنى قانداي؟

– بيىل جاستار جىلى قارساڭىندا «Zhas project» جوباسىنا جىلىجاي اشۋ تۋرالى يدەيا ۇسىنىپ، جەڭىمپاز اتاندىق. قازىر جوبادا ءوزىمنىڭ جولداسىم، دوسىم جانە ونىڭ ايەلى جۇمىس ىستەيدى. جالپى 4 ادام جىلىجاي جۇمىستارىن جۇرگىزىپ وتىرمىز. جوبادان ۇتقان 1 ملن تەڭگەگە جانىبەك اۋدانىنداعى بايتۇرسىنوۆ كو­شە­سىندەگى 1-ءشى ۇيدە جىلىجاي اشتىق. نەگىزىنەن ءسابىز، قىزاناق، قيار، كوك پياز، ۋك­روپ سياقتى كوكونىستەر وسەدى. ءار ادام­نىڭ ماشىقتانعان، ءسۇيىپ ىستەيتىن ءىسى بو­لا­دى دەسەك، مەنىڭ قولىمنان كەلەتىنى وسى كوكونىس ءوسىرۋ، ونى كۇتىپ، باپتاۋ. جى­لى­جاي اشۋ يدەياسى دا كوپتەن بەرى ويىمدا جۇرگەن ەدى. ءبىزدىڭ اۋدان ورال قالاسىنان 5 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. اۋدان تۇر­عىن­دارى قاجەتتى كوكونىستەرىن قالادان با­رىپ الۋعا ءماجبۇر. حالىقتىڭ ارى-بەرى ءجۇرىسى دە قالتاسىنا تۇسەر سال­ماق ەكەنى جاسىرىن ەمەس. وسىنى ەسكەرىپ، ونىمدە­رى­مىزدى قالاداعى باعادان ارزانعا ءتۇسىرىپ، ساۋداعا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.

ودان بولەك اۋىلداعى الەۋمەتتىك جاع­دايى تومەن، كوپ بالالى 8 وتباسىنا جى­لى­جاي ونىمدەرىن، جەمىس-جيدەكتەردى تەگىن ۇلەستىرەمىز. بۇل يگى باستاما اي سايىن ءداس­تۇرگە اينالدى. اتالعان وتباسىلاردىڭ ۇيىنە بارىپ، بالا-شاعاسىن قۋانتىپ وتىرامىز. ايىنا ءبىر مارتە اۋدانداعى ەكى وتباسىن ونىمىمىزبەن قامتاماسىز ەتەمىز.

– جىلىجايداعى ونىمدەردى ساۋ­داعا شىعارۋ ءۇشىن كاسىپ اياسىن كەڭەي­تۋ جوسپاردا بار ما؟

– جوبا اياقتالعاننان كەيىن دە باس­تا­ما­مىزدى ارى قاراي جالعاستىرساق دەگەن نيەتىمىز بار. قازىردىڭ وزىندە كوك­ونىس ءوسىرۋ­دىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ، تاڭ ازانىمەن بارىپ، كەش باتقاندا قايتىپ، كۇ­تىپ-باپتاۋ جۇمىستارىنا مەيلىنشە نازار اۋدارۋدامىز. جالپى ايتقاندا، جۇ­مىسى شاش ەتەكتەن. سۋىن ۋاقىتىلى ءمول­شەرىمەن قۇيۋدان باستاپ، اۋا جىبەرىپ تۇرۋ­عا دەيىن بابى كوپ. قازىر كۇزدىڭ قارا سۋى­عى سەزىلە باستاعالى بەرى جىلىجايدى جىلىتۋ ماسەلەسىنە ءمان بەرىپ كەلەمىز.

العاش رەت جىلىجاي دەگەننىڭ نە ەكە­نىن وڭتۇستىكتەگى سارىاعاش اۋدا­نىن­دا كور­گەن ەدىم. سول كەزدە قاجەتتى اقپا­رات­تارعا قانىق بولىپ، ءوزىمدى قىزىق­تارعان ءما­سەلەلەر جايىندا سۇراس­تىردىم. مىنە، ەندى سونىڭ پايداسى ىسكە جاراپ جاتىر.

– سوندا ءدال قازىرگى ۋاقىتتا سىزدەر الاتىن ءونىم ساتۋعا جىبەرىلمەيدى. تەك الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىلاردى قامتاماسىز ەتۋگە عانا جەتىپ وتىر ما؟

– «Zhas project» جوباسى ارقىلى ءبىرىن­شى 500 مىڭ تەڭگە قاراجات بەرىلدى. بۇل سومانىڭ ىشىندە 6 اي بويى جۇمىس ىستەپ وتىرعان 4 ادامعا شاكىرتاقى قاراس­تى­رىل­عان. مىسالى، جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن جاع­دايدا 60 مىڭ تەڭگە، ورتا ءبىلىمى بار بولاتىن بولسا 40 مىڭ تەڭگە كولەمىندە بەرىلەدى. ءبىزدىڭ توپتاعىلاردىڭ اقشاسىن قوسقاندا جالپى 160 مىڭ تەڭگە كولەمىندە الىپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا بۇل باس­تامامىزدى كەڭەيتىپ، ءونىمدى ساتۋعا شىعارۋ ءۇشىن جەكە كاسىپ اشساق دەگەن ماقسات بار. بۇل ءۇشىن مولشەرى 3-4 ملن تەڭگە كولەمىندە اقشا قاجەت. سول ءۇشىن نار تاۋەكەل جاساپ، نەسيە الساق دەگەن ويىمىز بار. تەك ناسيە الۋ ءۇشىن كەپىلدىك ماسەلەسى ءبىز ءۇشىن قيىن­داۋ بولىپ تۇر. بۇگىنگى جاع­دايدا تولىقتاي ءبىر اۋداندى قامتاماسىز ەتە المايمىز. سول ءۇشىن سۇرانىسقا سايكەس ارنايى جوسپار قۇرىپ وتىرعان جايىمىز بار. بارىمىزگە ايان، قىس مەزگىلىندە قيار مەن قىزاناقتىڭ باعاسى تىپتەن اسپانداپ كەتەدى. ونى قالا­دان الىپ كەلۋ ءۇشىن جول-پۇل اقشاڭىز تاعى بار. سوندىقتان حا­لىق­قا دا ءتيىمدى، ءوزىمىز ءۇشىن دە پايدالى بول­ماق. ءدال قازىر ءونىمدى ساتىلىمعا شىعارىپ وتىرعان جوقپىز. جوعارىدا اتاپ وتكەن­دەي، تەك كومەككە مۇقتاج وتباسىلارعا بەرەمىز.

– جاستار جىلى ءسىز ءۇشىن نەسىمەن ەرەكشە بولماق؟

– قولىنان ءىس كەلەتىن، بىراق مۇمكىندىگى جوق جاستار وتە كوپ. جاستار جىلى وسىن­داي ازاماتتاردىڭ يدەيالارىنا نەگىز بولىپ، ءوز كاسىبىن باستاۋىنا مۇرىندىق بولسا ەكەن دەيمىز.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

سۇحباتتاسقان دينارا مىڭجاسارقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار