8 قازان, 15:18 424 0 رۋحانيات انار لەپەسوۆا

ەلوردالىق جاستار اقمولا وبلىسىنداعى تاريحي ورىندارعا ساياحات جاسادى

جاستار جىلى جانە «رۋحاني جاڭعىرۋ» جوباسى اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى، ەتنومادەني بىرلەستىك مۇشەلەرى، جوو تاريحشىلارى مەن ەلوردالىق قحا جاستارى اقمولا وبلىسىنىڭ تاريحي-ولكەتانۋ ورىندارىنا العاش رەت ساپار جاسادى. ساپار ەجەلگى بوزوق قالاشىعى مەن كيەلى جەر قۇماي-قاراعايلى باعىتى بويىنشا جاسالدى، دەپ حابارلايدى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى جانىنداعى «قوعامدىق كەلىسىم» كمم ءباسپاسوز قىزمەتى. 

ەلوردالىق دوستىق ءۇيى الاڭىنان جيناقتالىپ، جولعا شىققان توپ نۇر-سۇلتان قالاسى اۋماعىنان بوزوقتى وزەنىنىڭ شىعىس جاعالاۋىنا، ەسىل وزەنىنەن وتەتىن ءداستۇرلى وتكەل – قاراوتكەلدەن وڭتۇستىك-شىعىسقا قاراي 5 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان بوزوق قالاشىعىنا اتتاندى. قازىرگى كەزدە بۇل ارحەولو­گيالىق نىسان­نىڭ اۋماعى نۇر-سۇلتان قالا­سى­نىڭ شەڭبەرىندە جاتىر. ەكسكۋرسيانى ك.اقىشەۆ اتىنداعى ارحەولوگيالىق عزي ديرەكتورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور مارال حابدۋلينا باستاپ وتىردى. ول قاتىسۋشىلارعا بوزوق قالاشىعىن زەرتتەۋ تۋرالى حرونولوگيالىق كەستەنى ءتۇسىندىرىپ، اكادەميك ك.اقىشەۆتىڭ العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ بوزوق قالاشىعىن مۋزەيگە اينالدىرۋعا ۇسىنىس جاساعانىن اتاپ ءوتتى.

DSC_0131.JPG

«بوزوق جونىندە ارحەولوگتار بىرنەشە ماۋسىم دالالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىرشاما كىتاپ، زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى دە جازىلدى. مۋزەي اشۋ تۋرالى وسىعان دەيىن ءبىراز قۇزىرلى ورىندارعا جۇگىندىك. مىنە، ەندى، ءساتى ءتۇسىپ، جۇمىستار باستالىپ جاتىر. ارحەولوگتاردىڭ تالپىنىسى جۇزەگە اسىپ، ءۇمىتى اقتالۋدا. بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن تاريحىمىزدى تەرەڭدەي تانىپ-ءبىلۋ وتە ماڭىزدى. سىزدەر كورىپ تۇرعان بۇل جەرلەر، بىرنەشە ايدان سوڭ اشىق اسپان استىنداعى ەرەكشە مۋزەيگە اينالماق»، - دەدى مارال قالىمجانقىزى ءوز سوزىندە.

DSC_0139.JPG

تاريحي-مادەني مۇرا، ورتا عاسىرلىق قالا ورىندارىنا ساياحات جاساعان ەكسكۋرسيا قاتىسۋشىلارى تاريحى تەرەڭدە جاتقان بوزوقپەن كەڭىرەك تانىستى. جۇمىس بارىسىندا نۇر-سۇلتان قالاسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى، ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مۇشەلەرى جانە ەلوردالىق قحا جاستارى تازالىق اكتسياسىنا ءوز ۇلەستەرىن قوستى. بارلىعى بىرىگە ەجەلگى قالاشىق ورىنىن قوقىستان تازارتتى. ادال ەڭبەكتەن سوڭ، قاتىسۋشىلار ۇيىمداستىرۋشىلار ۇسىنعان تازا اۋاداعى تۇسكى استان ءدام تاتتى.

كەلەسى كەزەكتە نۇر-سۇلتان قالاسىنان 120 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان قۇماي ارحەولوگيالىق-ەتنوگرافيالىق قورىم ەسكەرتكىشىنە جول باستالدى. اقمولا وبلىسىنىڭ ەرەيمەنتاۋ اۋدانى جىلاندى تاۋ جوتاسىنىڭ ەتەگىندە جاتقان بۇل قورىم 2009 جىلى تابىلعان. قۇماي وزەنىنىڭ سول جاعالاۋىنداعى القاپتا راديۋسى 3-7 شاقىرىم اۋماقتا جاتقاندىقتارىنا بايلانىستى بۇل قورىمداردى عىلىمي اينالىمعا دا وسى اتاۋمەن ەنگىزگەن ەكەن. ەلوردالىق قحا جاستارى پروفەسسور مارال حابدۋلينانىڭ ەسكەرتكىشتەر تۋرالى تولىققاندى عىلىمي-تا­نىم­دىق ماعلۇماتتارىنا سۋسىنداپ، كوكەيدەگى سۇراقتارىنا جاۋاپ الدى. تاريحي نىسانداردى ارالاپ كورىپ، اسىل مۇرامىزدى ودان ءارى قادىرلەي تۇسۋىنە سەبەپشى بولعان ۇيىمداستىرۋشىلارعا قاتىسۋشىلار اتىنان زور العىس ءبىلدىرىلدى.

جۇمىس كۇنى «اقمولا وبلىسىنىڭ كيەلى نىساندارى» اتتى ك.اقىشەۆ اتىنداعى ارحەولوگيالىق عزي اعا عىلىمي قىزمەتكەرى دانيار تىلەۋعابىلوۆتىڭ دارىسىمەن قوياندى اۋىلىندا اياقتالدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار