13 قىركۇيەك, 12:02 518 0 جاڭالىقتار انار لەپەسوۆا

اپورتسىز الماتى: قالانىڭ ءسانى بولعان سيۆەرس نەگە جويىلدى؟

الماتى «المانىڭ وتانى» دەگەن مارتەبەسىن جوعالتقانداي.  ىلە الاتاۋ ەتەگىنەن 70 پايىز سيۆەرس جەلەگى جويىلعان. بۇل تۋرالى «الماتى الما ورتالىعى: ەكونوميكالىق، ەكولوگيالىق جانە مادەني بولاشاعى» حالىقارالىق فورۋمىندا ءسوز بولدى.

«الماتى الما ورتالىعى» حالىقارالىق فورۋمىنا قاتىسۋشىلار قاتارى قالىڭ. ولاردىڭ اراسىندا بيولوگ، شارۋالار، ەكولوگ جانە كاسىپكەرلەر تانىمال الما اپورتىن جاڭعىرتۋ جايىن تالقىلادى. «المانىڭ وتانى - الماتى» دەگەن قاعيدانى ساقتاپ قالۋ عانا ەمەس، بۇل جەمىس ءتۇرىن بولاشاقتا دا دامىتۋ ماسەلەسى ايتىلدى.

التىناي كەنجەبەك الماتى اپورتىنىڭ شىعۋ تاريحىن ءبىراز جىلدان بەرى زەرتتەپ ءجۇر. فورۋمعا بيولوگتاردىڭ ەڭبەكتەرىمەن تانىسۋ ءۇشىن ارنايى كەلگەن. قازىرگى تاڭدا سيۆەرس الماسىنىڭ شىعۋ تاريحىنا قاتىستى عىلىمي جۇمىس دايىنداپ جاتىر.

«مەنىڭ جوبامنىڭ تاقىرىبى – ءبىزدىڭ ولكەمىزدىڭ بەتكەۇستارى اپورت الماسى. مەن سوڭعى جىلدارى الما تاقىرىبىنا قاتتى قىزىعىپ ءجۇرمىن. جانە ءبىلىمىمدى تەرەڭدەتە تۇسكىم كەلەدى. جانە باسقالار دا اپورتقا قىزىقسا ەكەن دەيمىن»، – دەيدى التىناي كەنجەبەك.

بيولوگتاردىڭ سوزىنشە، تانىمال الماتى اپورتى 40 جىل بۇرىن بولعان. سول كەزدەرى قالانىڭ جانە الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا 3 ميلليوننان استام اپورت اعاشى وسكەن. قازىرگى تاڭدا اتالعان كورسەتكىش كەمىپ كەتكەن. الماتى المانىڭ وتانى دەگەن مارتەبەسىن جوعالتۋدا. ىلە الاتاۋ ەتەگىنەن 70 پايىز سيۆەرس جەلەگى جويىلعان. عالىمدار ءدال سول جابايى اعاش باسقا دا الما سورتى مەن اپورتتىڭ باستاۋى دەيدى.

«بۇل – جاھاندىق ماڭىزى بار ەرەكشە گەنوفوند. ول تەك قازاقستان اۋماعىندا كەزدەسەدى. شاعىن عانا بولىگى قىتايدا شوعىرلانعان. قازىرگى ۋاقىتتا ورمانداردى ساقتاۋ، ءوسىمىن مولايتۋ، ۇتىمدى پايدالانۋ قاجەت جانە وسى ورمانداردى ساقتاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شارالار قاجەت»، – دەيدى بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى گۇلنار سيتپاەۆا.

وتاندىق كاسىپكەرلەر الىپ شاھارعا بۇرىنعى اتاعىن قايتارۋ مۇمكىن ەكەندىگىن العا تارتادى. الايدا ول ءۇشىن تەك قانا اپورت سۇرپىن وسىرۋمەن شەكتەلمەۋ كەرەك دەيدى. سەبەبى تەك بۇل جەمىس ءتۇرىن عانا جەتىلدىرۋ ءتيىمسىز دەپ وتىر. بۇل الما سۇرپىنا سۇرانىس ىشكى نارىقتا تومەندەۋ ەكەنىن العا تارتۋدا.

«وتكەن جىلى ورتاشا نارىقتىق باعا 1 كەلىسى 240 تەڭگەنى قۇرادى. ال ءبىز رەسەيگە ءار كەلى ءۇشىن 320 تەڭگەگە جىبەردىك. ياعني، رەسەيلىكتەر بىزدەن ساپالى الما تالاپ ەتەدى. ءبىزدىڭ ادامدار ارتىق تولەۋگە دايىن ەمەس. ولار ارزان الما ىزدەيدى. ءبىزدىڭ الما قىمباتتاۋ. ونى پولياك، قىتاي جانە وزگەلەر شىعارادى. سوندىقتان بۇل ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتتىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى. بايلىق وسە باستاعاندا حالىق ساپا سۇراي باستايدى»، – دەيدى كاسىپكەر مارعۇلان سەيسەمباەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار