22 تامىز, 16:24 386 0 ونەر ءTúrkىstan International Political Weekly

سۇلۋ ونەردىڭ سىرى

2019 جىلى 2019 جىلدىڭ 28 تامىزىندا، ساعات 16.00-دە ءابىلحان قاستەەۆ اتىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيىندە سۋرەتشى كۇليپا جۇبانيازوۆانىڭ «سۇلۋ ونەردىڭ سىرى» اتتى مەرەيتويلىق جەكە كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى وتەدى. كورمەدە ءا. قاستەەۆ ات. قر ءموم قو-رىنداعى گوبەلەن تۋىندىلارى قويىلادى. بۇل تۋرالى كورمە جەتەكشىسى گۇلنار جۇبانيازوۆا حابارلادى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ مادەنيەت قايراتكەرى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى جۇبانيازوۆا كۇليپا ەسىمقىزى 1949 جىلى 25 اقپاندا شىمكەنت وبلىسى، تولەبي اۋدانى، ۇزىن-ارىق اۋلىندا دۇنيەگە كەلدى. 1973 جىلى ن.ۆ. گوگول اتىنداعى الماتى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىنىڭ سۋرەتشى جانە كوركەمدەۋشى ماماندىعىن، 2008 جىلى اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كوركەم گرافيكا فاكۋلتەتىن ءبىتىردى.

1970 جىلدارى قازاق قىزدار اراسىنان شىققان العاشقى گوبەلەن سۋرەتشىلەرىنىڭ ءبىرى كۇليپا ەسىمقىزى جۇبانيازوۆا شىعارماشىلىعىندا قازاقتىڭ دالاسىن، ونداعى تىلسىم دۇنيەنىڭ بولمىسىن سۋ-رەتتەپ، ۇلتتىق مادەنيەتتى، ءداستۇرلى ونەردى بارىنشا دارىپتەۋدى ماقسات ەتكەن سۋرەتشى. 1973 جىلدان باس-تاپ بۇكىلوداقتىق، رەسپۋبليكالىق، وبلىستىق كورمەلەرگە گوبەلەن، سۋرەتتى تەكەمەت، ءداستۇرلى ۇلتتىق ناقىشتاعى توقىما، كەستە بۇيىمدارىمەن قاتىستى. ءاربىر تۋىندىسى قازاق تاريحى مەن مادەنيەتىنە، كەڭەس داۋىرىندەگى بەلگىلى بەيىتشىلىك، دوستىق، ەڭبەك، ايەل باقىتى، تۋعان جەر سياقتى تاقىرىپتارعا بايلانىستىرا جاساپ، كاسىبي شەبەرلىگىن تانىتتى. ونىڭ العاشقى «باقىت» گوبەلەنى 1975 جىلى ءا. قاستەەۆ اتىنداعى قر مەملەكەتتىك ونەر مۋزەي قورىنا الىندى.

1973-1994 جىلدار ارالىعىندا قازكسرو سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ قولداۋىمەن اشىلعان ساندىك قولدانبالى ونەر جانە بىرىككەن جاستار قولدانبالى ونەر سەكتسياسىندا مەملەكەتتىك تاپسىرىستاردى جوعارى دەڭگەيدە ورىنداپ، ءوز كاسىبيلىگىن ەرەكشەلەدى. كۇليپا ەسىمقىزى شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرىن گوبەلەن توقۋ جانە حالىقتىق تەكەمەت تەحنيكاسىندا بەينەلى كومپوزيتسيالار جاساۋدا جاڭا تاقىرىپ-تار مەن كوركەمدىك تاسىلدەردى يگەرۋگە بايلانىستىرعان العاشقى قازاق سۋرەتشىلەرىنىڭ ءبىرى. سۋرەتشى ءوز كومپوزيتسيالارىندا بەينەلەنگەن وبرازدىق-ماعىنالىق فورمالارعا جانە كۇردەلەندىرىلگەن توقىما كەڭىستىگىنە باتىل ەكسپەريمەنت (گوبەلەندەر: «انا ماحابباتى» (1972), «جەر انا» 1974, «مامىر» 1977; «تسيلينا» 1979, «دوستىق» 1980, «مەنىڭ قازاقستانىم» 1981, «شەبەرلەر» (1973), «نان» (1984), تەكەمەتتەر: «كۇيشى» (1977), «جىلقىشى» (1978), «قىزىلقۇم» (1978), «دالا اۋەنى» (1979), «ساياتشى» (1980), «وتباسى»( 1980) جاساي وتىرىپ، شىنايى ومىرلىك وبرازدارعا دا، قازاق مادەنيەتىندەگى سيمۆولداردىڭ ەرەكشە «تىلىنە» دە مويىن بۇردى.

سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىق جۇمىستارى ەلەۋسىز قالعان جوق: ايتالىق، «مامىر» (1977) گوبە-لەنى اقش-تىڭ ەلشىلىگىندە بولسا، «قىزىلقۇم» (1978) تەكەمەتى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىنىڭ قورىندا ساقتاۋلى. 1980 جىلى «دوستىق» گوبەلەنى قازكسرو مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ قو-رىنا الىندى، سونىمەن قاتار «مەنىڭ قازاقستانىم» الماتى قالاسىنىڭ «قازاقستان» قوناق ءۇيى حولىنا ءىلىندى.

سونداي-اق، سۋرەتشى 1980-90 جىلدارى وس قالاسىنداعى نورۆەگيادا، چەحوسلوۆاكيادا، رۋمى-نيادا، بولگاريادا، پولشادا، فرانتسيادا، يتاليادا، گەرمانيادا، اقش، شۆەتسيا، اۆستراليا، گۆي-نەيا، رەسەيدە (ماسكەۋ) وتكەن شىعارماشىلىق كورمەلەردە اۋقىمدى تۋىندىلارىمەن قاتىستى.

ك. جۇبانيازوۆانىڭ كەيىنگى كەزدەگى شىعارماشىلىق تۋىندىلارى زاماناۋي جانە كونە ميفتىك ۇلتتىق مادەنيەتىنىڭ بىرەگەي سيمۆولىنا اينالعان تاقىرىپتاردا دا ورىن الادى. ايتالىق «قاسقاسۋ» (2006), «سارقىراما» (2008), «جار تاس» (2010), «اق گۇل» (2011), «قۇراق» (2012), «قىناتاس» (2013), «داستارحان» (2014), «باقشا» (2018), «مەنىڭ قازاقستانىم» (2019), «ۇلتتىق رۋح» (2019), «تابيعات تىلسىمى» (2019) گوبەلەن تۋىندىلارىنان وتكەننىڭ سارىنى، بۇگىنگىنىڭ اقيقاتى، ەرتەڭگىنىڭ رۋحى اۋەندەيدى.

سۋرەتشى كۇليپا جۇبانيازوۆا ەسىمقىزى سىرلى دا اۋەزدى شىعارماشىلىق تۋىندىلارىمەن تۇلعالىق ەرەكشەلىگىن تانىتىپ، قازاق كاسىبي قولدانبالى ونەرىنىڭ ۇلتتىق دەڭگەيدە وركەندەۋىنە ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار