22 تامىز, 13:35 395 0 نۇر وتان Turkystan Support

پارتيانىڭ جاڭا باعىتى: ناقتى شەشىم، سەنىمدى ديالوگ

نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن «Nur Otan» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ كەڭەي­تىلگەن وتىرىسى ءوتتى.

باسقوسۋعا ساياسي كەڭەس بيۋ­رو­سى­نىڭ مۇشەلەرى، ۇكىمەت ءمۇ­شە­لە­رى، ءماجىلىس پەن ءماسلي­حات­تار­داعى فراك­­تسيا وكىلدەرى، پارتيانىڭ وڭىرلىك فيليالدارىنىڭ باسشىلارى جانە ولار­دىڭ ورىنباسارلارى، باستاۋىش پار­تيا ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىس­تى.

كەڭەيتىلگەن وتىرىستا كۇن ءتار­تى­بىنە سايكەس پارتيانىڭ ساي­لاۋ­الدى باع­دارلاماسى مەن سەزدەردە قابىل­دانعان شەشىمدەردىڭ ورىندالۋ با­رىسى، پارتيا جۇمىسىن جاڭعىرتۋ جانە ساياسي كەڭەس بيۋروسىنىڭ قۇرا­مىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ەلباسى ەل دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن پار­تيا­نىڭ قوعامدى جۇمىلدىرۋ ۇدە­رى­سىن­دە ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ سايلاۋ زاڭ­نا­ماسىن رەفورمالاۋ ناتيجەلەرىنە توقتالىپ، قابىلدانعان پرو­پور­تسيو­نالدى جۇيە وزىق الەمدىك تاجىريبەگە ساي كەلەتىنىن جانە دەموكراتيانى دامىتۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن ايتتى.

– پارتيا پروبلەمالاردى ناقتى شە­شۋ جولدارىن ۇسىنىپ، ءتيىمدى جۇ­مىس ىستەۋى كەرەك، سوندا بەدەلىمىز دە ارتا­دى، حالىق تا قولدايدى. ەكو­نو­ميكا مەن ساياسي دامۋ باعىتىندا كوش­باسشى اتانعان ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن ساباق العانىمىز ءجون، – دەدى قازاق­ستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى.

«Nur Otan» پارتياسىنىڭ توراعاسى الداعى سايلاۋدىڭ كونستيتۋتسيالىق مەرزىمدە وتەتىندىگىن تاعى ءبىر مارتە اتاپ ءوتتى.

– قازىر ۇكىمەت پەن بۇكىل اتقارۋشى بيلىك بىلەك سىبانىپ، «Nur Otan» پار­تيا­سى مەن جاڭادان سايلانعان پرەزي­دەنت قاسىم-جومارت كەمەلۇلى تو­قاەۆ­تىڭ سايلاۋالدى ۋادەلەرىن ورىن­داۋعا، ادامداردىڭ ناقتى پروب­لە­مالارىن شەشۋگە ءتيىس. ەڭ الدىمەن، وڭىرلەردە جۇرتشىلىقپەن تىعىز جۇمىس ىستەۋ قاجەت، – دەدى ەلباسى.

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى «سەنىم. ديالوگ. بولاشاققا نىق قادام – «Nur Otan» پارتياسىنىڭ 7 سەرپىنى» اتتى پارتيا جۇمىسىن جۇيەلى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ۇسىندى.

اتاپ ايتقاندا، ەلباسى باع­دار­لا­ماعا سايكەس پارتيانىڭ بەلسەندى ءمۇ­شە­ل­ەرىن توپتاستىرۋ، جەمقورلىقپەن كۇرەستى كۇشەيتۋ جانە پارتيادان لايىقتى ەمەس مۇشەلەردى شىعارۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى، بارلىق دەڭگەيدە پارتيا ورگاندارىنىڭ الەۋەتىن مەيلىنشە جۇزەگە اسىرۋدى، بيلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيىندە پارتيالىق جاۋاپ­كەر­شىلىكتى ارتتىرۋدى تاپسىردى.

– پارتيانىڭ ماجىلىستەگى فراك­تسيا­سىنىڭ جۇمىسىن بارىنشا كۇشەي­تۋ كەرەك. بۇل پارتيا مىندەتتەرىن ورىن­­داۋدىڭ جانە اتقارۋشى ور­گان­دارعا ىقپال ەتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى. فراك­تسيانىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ءۇشىن ونىڭ جەتەكشىسى لاۋازىمىنا ءماجىلىس ءتور­اعاسى نىعماتۋللين نۇرلان زاي­رول­لاۇلىن سايلاۋدى ۇسىنامىن. ول ءما­جىلىستىڭ سپيكەرى رەتىندە العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ جانە فراكتسيا جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋ ءۇشىن بارلىق رەسۋرستاردى جۇمىلدىرا الادى، – دەدى ەلباسى.

سونىمەن قاتار، نۇرسۇلتان نازار­باەۆ حالىقپەن ناقتى جۇمىس ىستەۋ قاعي­داتىن ەنگىزۋدى، قارقىندى اقپا­رات­تىق-يدەولوگيالىق جۇمىستى ۇيىم­داستىرۋدى جانە پارتيا توڭىرەگىنە جاس­تاردى بىرىكتىرۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى.

– قازىرگى تاڭدا «جاڭا» مەديا سا­لا­سىندا شىندىققا جاناسپايتىن اقپا­رات تاراتۋشى ارنالار كوبەيىپ كەلەدى. جەرگىلىكتى، قاراپايىم ماسەلەلەر رەس­پۋب­ليكالىق دەڭگەيگە دەيىن كوتەرىلۋدە. قوعامدىق سانادا جالعان تۇسىنىك قالىپتاسۋدا. «Nur Otan» ءوزىنىڭ اق­پا­رات­تىق ستراتەگياسىن تۇبەگەيلى قايتا قاراۋى قاجەت. پارتيانىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وبەكتيۆتى جانە جەدەل اقپارات كوزدەرىنە اينالىپ، حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولۋعا ءتيىس، – دەدى پارتيا توراعاسى.

سونداي-اق، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەل الدىندا تۇرعان ەكونو­مي­كالىق پروبلەمالارعا توقتالىپ، تۇراقتى ءوسىمدى قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا شارالار ۇسىندى.

اتاپ ايتقاندا، ەلباسى بيزنەس ءۇشىن سالىق اۋىرت­پالىعىن تومەندەتۋ ارقىلى ەكونو­مي­كاعا سالىقتىق ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋدى ۇسىندى.

– سونداي-اق، بيۋدجەت ساياساتىن قايتا قاراۋ قاجەت. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار اشىق ەمەس جانە سىبايلاس جەمقورلىق جاپپاي بەلەڭ العان سالاعا اينالدى. قۇنى 1,8 تريلليون تەڭگەنى قۇرايتىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردىڭ 65 پايىزى ءبىر كوزدەن جۇزەگە اسقان. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار تۋرالى زاڭدى وزگەرتۋ كەرەك، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

سونىمەن بىرگە، قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەن­تى بەلسەندى ساۋدا ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋ جانە قارجى سەكتورىن تۇراقتاندىرۋ شارالارىن قابىلداۋدىڭ  ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

– قازىرگى تاڭدا جاساندى ينتەللەكت الدىڭعى قاتارعا شىقتى. ونى تىرشىلىكتىڭ بارلىق سالاسىنا ەنگىزۋ اۋقىمى جاعىنان ۋراننىڭ ءبولىنۋى تۋرالى جاڭالىقتى اشۋمەن تەڭ. جاساندى ينتەللەكت دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋدان باستاپ، ءوندىرىس پەن قارجى سەك­تورىنا دەيىنگى بارلىق سالانى تۇگەل ترانس­فور­ماتسيالايدى. جاساندى ينتەللەكت جاڭا الەمدىك ءتارتىپ ورناتىپ، جاڭا جاھاندىق كوشباسشىلار مەن اۋتسايدەرلەردى ايقىندايدى. سوندىقتان ءبىز ونى قولداۋ ءۇشىن قازىر­دەن باستاپ اۋقىمدى جانە جۇيەلى شارالار قا­بىل­داۋىمىز قاجەت، – دەدى پارتيا توراعاسى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاساندى ينتەللەكتىنى جان-جاقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاڭنامالىق بازا ازىرلەۋدى، سونداي-اق، وسى سالانى كاسىپكەرلىك جانە عىلىمي تۇرعىدان قولداۋ ءۇشىن ەكوجۇيە قالىپ­تاس­تىرۋدى ۇسىندى.

– پارتيانىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىن ايتار­لىقتاي جانداندىرۋ كەرەك. ءبىز ۇلكەن دەرەكتەر مەن جاساندى ينتەللەكت مۇمكىندىكتەرىن پاي­دالانا وتىرىپ، حالىقتىڭ سۇرانىسىنا الدىن الا جاۋاپ بەرۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك، – دەدى ەلباسى.

سونىمەن قاتار، وتىرىس بارىسىندا پارتيا ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ جاڭا مۇشەلەرى رەتىندە «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتىنىڭ باسقارما ءتور­اعاسى د.قىدىرالى جانە «جاس وتان» جاستار قانا­تىنىڭ كوشباسشىسى د.كارىبەك سايلاندى.

 

مۇرات باقتيارۇلى، سەنات دەپۋتاتى:

حالىقپەن ەتەنە جاقىن بولۋ ماڭىزدى

– مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسىندە ساياسي پارتيالاردىڭ ورنى ەرەكشە. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن قازاقستاندا كوپتەگەن ساياسي ۇيىمدار مەن پارتيالار ومىرگە كەلدى. بىزدە 6 پارتيا رەسمي تۇردە تىركەلگەن. ولاردان ماجىلىسكە دەپۋتات رەتىندە سايلاندى دا. سونىڭ ىشىندە ءماجىلىستىڭ باسىم بولىگى «Nur Otan» پارتياسىنان سايلانعاندار. قازىر «Nur Otan» پارتياسىنىڭ فيليالدارى، وكىلدەرى بارلىق وبلىستا جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى كەزدە پارتيانىڭ حالىق اراسىندا بەدەلىن ارتتىرۋ ءۇشىن تىڭ وزگەرىستەر ەنگىزۋ قولعا الىندى. ەلباسى پارتيانىڭ ساياسي كەڭەسىندە پارتيا جۇيەسىنە ۇلكەن ساياسي رەفورمالار جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ازاماتتاردىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. پارتيا – كەرەك ۇيىم. مەنىڭشە، كابينەتتىك ستيلدە ەمەس، حالىق اراسىنا شىعىپ، مۇڭ-مۇقتاجىن تىڭداۋ كەرەك. پارتيانىڭ جاڭارۋى، جۇمىس ىستەۋ ءستيلىن وزگەرتۋى دۇرىس. سول سياقتى پارتيا ادام سانىمەن ەمەس، ونىڭ ساپاسىمەن ماقتانۋ كەرەك. پارتيا قۇرامىنا وتانشىل، مەملەكەتشىل، ۇلتشىل، رۋحشىل، كەز كەلگەن ماسەلەگە نەمقۇرايلى قارامايتىن جۇرەگى تازا ازاماتتار توپتاسقانى ابزال. سوندا عانا ليدەرلىك پارتيا دەگەن سيپاتقا لايىقتى بولىپ، الەۋەتى جوعارىلايدى.  

 

 

ەرلان سايروۆ، ساياساتتانۋشى:

تۇيتكىلدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ

– «Nur Otan» پارتياسى جيىنىندا بلوگەرلىك تۋرالى ايتىلدى. ەلباسى بۇل تۋرالى نەگە ايتتى؟ بۇل ەلىمىزدەگى ساياسي لاندشافتتىڭ وزگەرىپ كەلە جاتقانىن، بيلىك پارتياسىنىڭ الەۋمەتتىك پروتسەستەرگە ساي بولۋعا تىرىساتىنىن كورسەتسە كەرەك. ساياسي كەڭەستە حالىققا جاقىن بولۋ، ەلدەگى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى ۇتىمدى شەشۋ جونىندە ايتىلدى. بۇگىنگى قوعامنىڭ نەگىزگى سۇرانىسى – ساياسي مودەرنيزاتسيا مەن قوعامدىق پروتسەستەردى ليبەراليزاتسيالاۋ. پارتيا وسىنداي ترەندتەرگە سايكەس بولۋى كەرەك. مۇنى پارتيانىڭ جوعارعى مەنەدجمەنتى دە جاقسى تۇسىنەدى. بۇل ماقساتقا جەتۋدىڭ قۇرالدارى كوپ. ماسەلەن، ەلىمىزدەگى ەڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ. ودان بولەك، بيلىكتىڭ حالىققا جاقىن بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى بار. مەنىڭشە، شىنايى ساياسي وزگەرىستەرگە جەتەلەيتىن وسىنداي نەگىزگى ترەندتەرگە سايكەس بولۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تالابى.

 

ايدوس سارىم، ساياساتتانۋشى:

 باسەكە بار جەردە ءوسىم پايدا بولادى

– قازىر قوعامدا «پارتيا شىن مانىندە – پارتياعا اينالۋى كەرەك» دەگەن ءسوز ءجيى ايتىلادى. شىنىن ايتۋ كەرەك بۇگىنگى كۇنگە دەيىن «Nur Otan» پارتياسى بيلىكتىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە قاراستىرىلىپ كەلدى. بۇكىل الەمدىك تاجىريبەگە قاراساق، ۇكىمەتتىك ورگاندار پارتيالىق جۇيە ارقىلى قالىپتاسادى. مەملەكەتتىك ورگاندار بولەك، بىراق ساياسي باسشىلىق پارتيالاردىڭ قۇرامىنان شىعادى. ياعني سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيا – بيلىكتى قالىپتاستىرادى، ونىڭ بۇكىل باعدارلاماسىن جاساۋعا قاتىسادى. شىن مانىندە دەموكراتياعا جول باستايمىز دەيتىن بولساق، وندا ساياسي پارتيالارعا باسىمدىق بەرىلۋ كەرەك. ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرى، ساياسي ومىرگە ىقپالى ەسەلەپ ارتقانى ءجون. بولاشاقتا ساياسي پارتيالار تۋرالى زاڭدار قايتا قارالىپ، جاڭا پارتيالاردىڭ پايدا بولۋى سەكىلدى شارالار ىسكە اساتىن بولسا جاقسى. شىن مانىندەگى ساياسي كوشباسشىلىق مونوپوليا دارەجەسىندە جۇزەگە اسپايدى. تەك باسەكە بار جەردە ءوسىم پايدا بولادى، ءوزارا تارتىس، يدەيالاردىڭ، پلاتفورما، ستراتەگيالاردىڭ جارىسى پايدا بولادى. ەكىنشىدەن، «Nur Otan»  باسقا پارتيالاردىڭ تىركەلۋىنە، ءوزىنىڭ جۇمىسىن ىسكە اسىرۋىنا ىقپال ەتىپ، ءتيىستى كومەگىن بەرۋ كەرەك. ءبىر، ءبىر جارىم جىلدان كەيىن بولاتىن سايلاۋ جاڭا ساياسي كۇشتەردىڭ پارلامەنتكە كەلۋىنە، ولاردىڭ ماسليحاتتارعا كەلۋىنە ت.ب ىقپال ەتەتىن بولسا، وندا بىزدەگى پارتيالىق جۇيە دە دۇرىس جۇزەگە اسا باستايدى. ءبىر قىزىعى قازاقستاننىڭ ەشبىر جەرىندە بەلگىلى ءبىر پارتيا اكىمدىكتىڭ بيۋدجەتىنە نەمەسە ونىڭ باعدارلاماسىنا بالاما بىرنارسە ۇسىندى دەگەندى ەستىپ كورمەپپىن. بىزدەگى ساياسي ءومىر تەك نۇر-سۇلتان مەن الماتىنىڭ اياسىندا عانا ىسپەتتى. پارتيالار سايلاۋ كەزىندە ءتىرىلىپ، قايتا جوق بوپ كەتەدى. ول مەنىڭ ويىمشا اسا جاقسى ەمەس. پارتيا دەگەن «بولىك» دەگەن ءسوزدى بىلدىرسە دە، دۇرىس پارتيالار دۇرىس ساياسي ۇيىمدار كەرىسىنشە ۇلتتىڭ بىرىگۋىنە، ەلدىڭ تۇتاسۋىنا، تۇراقتانۋىنا قىزمەت ەتەدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار