9 تامىز, 14:53 265 0 جاھان اسەل انۋاربەك

اقش-تاعى اتىستان 30-دان استام ادام قازا تاپتى

اقش پەن بۇكىل الەم بويىنشا قۇراما شتاتتار تۋى تومەن ءتۇسىرىلدى. بۇل – اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپتىڭ بۇيرىعى. ترامپتىڭ مۇنداي بۇيرىق بەرۋىنە شتاتتارداعى اتىس وقيعالارى سەبەپ بولدى. اقش پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، تۋدى تومەن ءتۇسىرۋ – اتىس قۇرباندارىنىڭ رۋحىنا دەگەن قۇرمەت.  

بۇكىل الەم نازارىن اۋدارعان اقش-تاعى اتىستاردان 30-دان استام ادام قازا تاپتى. العاشقى وقيعا تەحاس شتاتىنداعى ەل-پاسو قالاسىنداعى Walmart ساۋدا ورتالىعىندا تىركەلدى. قارۋلانعان ەر ادام ساۋدا ورتالىعىندا بەيبىت تۇرعىندارعا وق جاۋدىرىپ، سالدارىنان 22 ادام وققا ۇشتى. ودان بولەك 26 ادام جاراقات الدى. قولىنا قارۋ الىپ، كوپشىلىككە وق جاۋدىرعان كۇدىكتى وقيعا ورنىندا ءتارتىپ ساقشىلارىنا ءوزى بەرىلگەن. رەسمي دەرەكتەرگە يەك ارتساق، 20 ادامنىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولعان 21 جاستاعى داللاس تۇرعىنى پاتريك كرۋزيوس ەكەن. ال ەكىنشى قاندى وقيعا وگايو شتاتىندا ورىن الدى. وگايو شتاتىنداعى دەيتون قالاسىندا Ned Peppers بارىنىڭ جانىندا ەر ادام ادامدارعا وق جاۋدىرعان. كەيىنىرەك كۇدىكتى مەكەمەگە كىرە الماعاندىقتان قولىنا قارۋ العانى بەلگىلى بولدى. اتىس سالدارىنان 9 ادام قازا تاۋىپ، 16 ادام جارالاندى. ۇشىنشى جانتۇرشىگەرلىك وقيعا چيكاگوداعى بالالار ويىن الاڭىندا بولعان. وقيعا سالدارىنان 7 ادام جاراقات العان.

نازار اۋدارار ءبىر جايت، اتىس بولعان تەحاستاعى ساۋدا ورتالىعى امەريكا مەن مەكسيكا شەكاراسىنا جاقىن  جەردە ورنالاسقان. وعان كەلەتىن ادامداردىڭ ايتارلىقتاي بولىگى مەكسيكالىقتار، ولار ەل-پاسوعا تاۋار ساتىپ الۋ ءۇشىن بارادى ەكەن. اتىس بولعان ساۋدا ورتالىعى امەريكا مەن مەكسيكا شەكاراسىنا جاقىن جەردە ورنالاسقان. وعان كەلەتىن ادامداردىڭ ايتارلىقتاي بولىگى مەكسيكالىقتار،  ولار ەل-پاسوعا تاۋار ساتىپ الۋ ءۇشىن بارادى. ال اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ تەحاستاعى وقيعانى «قورقاقتىق اكتىسى» دەپ اتاپ، ونى  ايىپتادى. «كىناسىز جانداردى ولتىرگەن ادامداردى اقتايتىن ەشقانداي سەبەپ  نەمەسە اقتاۋ جوق» دەپ جازدى ول Twitter جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا. اقش-تاعى قانداستارىنىڭ ءومىرى ءۇشىن مەكسيكا بيلىگى دە الاڭداۋلى. ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مالىمدەگەندەي، قاجەت بولسا قاسكويدى مەكسيكانىڭ ءوزى جازالاۋعا دايىن. «رەسپۋبليكانىڭ باس پروكۋرورى كۇدىكتىنى ەكستراديتسيالاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن ماسەلەنىڭ ءمان-جايىنا قانىعاتىن بولادى. ەگەر ولاي ىستەۋ ءۇشىن قانداي دا ءبىر دايەك تابىلسا، بۇل ماسەلە دەر كەزىندە شەشىمىن تابادى. ازىرگە بەلگىلىسى مىناۋ – مەكسيكا ءۇشىن بۇل ادام ناعىز تەرروريست»، – دەپ مالىمدەدى مەكسيكانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مارسەلو ەبرارد.

پاتريك كرۋزيوس اتىستى ۇيىمداستىرماس بۇرىن ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا مانيفەست جاريالاپ، جاڭا زەلانديا مەشىتىندە بولعان لاڭكەستىك ارەكەتتى قولدايتىنىن ايتقان. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا جاڭا زەلانديادا مەشىتكە شابۋىل جاسالىپ، ناتيجەسىندە 40 ادام قازا تاپقان بولاتىن. وق اتقان برەنتون تاررانت مەشىتتەگى ادامدارعا شابۋىلداماس بۇرىن الەۋمەتتىك جەلىسى ارقىلى تىكەلەي ەفير جۇرگىزگەن. ەفير بارىسىندا ازامات ءوز وقىرماندارىن ناسىلشىلدىك ءۇشىن ايىپتالعان تانىمال شۆەد بلوگەرىنە قولداۋ كورسەتۋگە شاقىرىپتى. تەحاستاعى اتىستان كەيىن اقش-تاعى ناسىلشىلدىك ماسەلەسى تاعى دا كوتەرىلدى. سەبەبى اتىستى ۇيىمداستىرعان كۇدىكتى اقش-تى مەكسيكالىقتاردىڭ جاۋلاپ العانىن عالامتوردا جاريالاعان. ال دەموكراتتار مۇنداي جاعدايدىڭ ورىن الۋىنا دونالد ترامپتى ايىپتاۋدا. بۇعان دەيىن اقش پرەزيدەنتىنىڭ يمميگراتسياعا قارسى ساياساتتى قولعا العانىن، وعان حالىقتىڭ نارازى ەكەنىن جازعان بولاتىنبىز. «ەل-پاسوداعى جاعدايعا دونالد ترامپتىڭ ءوزى جاۋاپتى. ويتكەنى ول راسيزم، وشپەندىلىك پەن ءفاناتيزمنىڭ وتىن تۇتاتىپ وتىر. بالىق باستان ءشىريدى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنىڭ قايدان تۋىنداپ وتىرعانىن ءبارىمىز دە جاقسى ءتۇسىنىپ وتىرمىز.ونىڭ يمميگراتسياعا قارسى ساياساتىنا ۇلت بولىپ قارسى توتەپ بەرۋىمىز كەرەك»، – دەپ مالىمدەمە جاسادى دەموكراتيالىق پارتيا اتىنان پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر بەتو و'رۋرك. ءبىر جاعىنان، ءدال وسى قاندى قىرعىن بوسقىنداردى ۇناتپايتىن دونالد ترامپتىڭ الدىنان وتكەن قارا مىسىقتاي بولدى. دەسەك تە، اق ءۇي باسشىسىنىڭ بەيبىت حالىقتىڭ وققا ۇشقانىن قالامايتىنى حاق. سوندىقتان، قۇراما شتاتتاردا بەيبىت كۇندە وقتىڭ ءجيى اتىلۋىنا ناسىلشىلدىك سەبەپ بولدى دەۋ ارتىق.

امەريكادا قاندى وقيعالاردىڭ ءجيى تىركەلۋىنە قارۋ-جاراقتىڭ ەركىن اينالىمى سەبەپ بولىپ وتىر. رەسمي دەرەكتەرگە جۇگىنسەك، اقش-تا 33 195 رەت وق اتىلىپتى. ونىڭ ىشىندە قارۋ-جاراق 255 رەت ادەيى ۇيىمداستىرىلعان شابۋىلدا قولدانىلىپ، 8782 ادام قازا تاپقان. ەلدەگى قارۋ-جاراققا قاتىستى زاڭ بويىنشا، ءار ادام جەكە باسىن قورعاۋ ءۇشىن قارۋ ۇستاۋعا قۇقىلى. امەريكادا قىسقا قارۋمەن قاتار جارتىلاي اۆتومات قارۋدى قولدانۋعا دا رۇقسات بەرىلگەن. اقش-تىڭ فەدەرالدىق زاڭىنا سايكەس، قارۋ-جاراقتى پسيحولوگيالىق اۋىتقۋلارى بار ادامدارعا، بۇرىن سوتتالعان، ناشاقورلار مەن ازاماتتىعى جوق ادامدارعا ساتۋعا تىيىم سالىنعان. تاپانشالاردى ادەتتە 21 جاستان اسقان ادامدار، ال اڭشىلىق مىلتىقتى 18 جاستان اسقان ادامدار ساتىپ الا الادى. كەيبىر دەرەك كوزدەرىنە سۇيەنسەك، اقش-تاعى بەيبىت تۇرعىنداردىڭ قولىندا 270 ميلليونعا جۋىق اتىس قۇرالدارى ءجۇر ەكەن. ياعني، 100  تۇرعىننىڭ 89-ى قارۋلانعان. مۇنىڭ وتە قاۋىپتى ەكەنى تالاي جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. بىراق ناتيجەسى شامالى.

سوڭعى جاڭالىقتار