8 تامىز, 15:20 369 0 ايماق دينارا مىڭجاسارقىزى

تىرشىلىگى قايناعان تۇركىستان

«ىرىستان» نەسيە الىپ، ىرىسىن ارتتىرعان

وڭتۇستىك ءوڭىر حالقى ءناسىبىن جەردەن تەرىپ، مول ءونىم الىپ كەلەدى. تۇركىستان وبلىسى، بايدىبەك اۋدانىندا بۇگىنگە دەيىن 343012,16 گەكتار بيدايدىڭ 3000 گەكتارى ورىلىپ، 60 مىڭ توننا استىق قامباعا قۇيىلدى. گەكتار ءتۇسىمى ورتاشا 20 تسەنتنەردى قۇرادى. جازدىق ارپا ەگىستىگىنىڭ 900 گەكتارى ورىلىپ، قامباعا 13,5 مىڭ توننا ارپا ءتۇستى. ءتۇسىم – 15 تسەنتنەردەن اينالدى.

وسى ورايدا شارۋالارعا مەملەكەت تاراپىنان جاسالىنىپ جاتقان كومەكتىڭ دە پايداسى وراسان. «ىرىس» ميكروقارجى ۇيىمى 10 جىلعا جۋىق ۋاقىتتان بەرى كاسىپپەن اينالىسامىن دەگەن ازاماتتارعا كومەك قولىن سوزىپ كەلەدى.

«ىرىس» مقۇ كاسىپتىڭ كەز كەلگەن ءتۇرىن قارجىلاندىرادى. بۇل ۇيىمنىڭ ارقا­سىندا اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سى­نىڭ ەرەكشە قارقىن العانىن اتاپ وتۋگە بولادى. ماقتاارال اۋدانى بويىنشا 162 شارۋا قوجالىعى اتالمىش ۇيىمنىڭ ەسەبىنەن نەسيە العان. قارجىنىڭ جالپى سوماسى 298 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. شارۋاسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعانداردىڭ ءبىرى – ماقتا­ارال اۋدانىنداعى «ۋكاجان» شارۋا قو­جالىعى باسشىسى قۇلتاي امان­قۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، 2010 جىلدان بەرى «ىرىستان» نەسيە الىپ كەلەدى. ناپاقاسىن جەردەن ايىرىپ وتىرعان شارۋا ماقتا ەگۋمەن اينالىسادى. شارۋا قوجالىعىنا تيەسىلى 40 گەكتارعا جۋىق جەرگە ماقتا ەگۋ ءۇشىن جىلىنا 5 120 000 تەڭگە نەسيە الادى ەكەن.

ال جەتىساي اۋدانىنىڭ تۇرعىنى ماقتا ەگۋمەن 40 جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلەتىن ارالباي ابدىرازاقوۆ «ءاشىرحان اتا» شارۋا قوجالىعىن قۇرىپ، «ىرىستىڭ» نەسيەسىن الىپ كەلەدى. جىل سايىن 13 ملن تەڭگە نەسيە الاتىن ارالباي ءابدىرا­زا­قوۆ­تىڭ شارۋا قوجالىعىنا 100 گەكتار جەر تيەسىلى.

جالپى، جەتىساي اۋدانى بويىنشا ميكروقارجى ۇيىمىنىڭ كومەگىنە 209 شارۋا قوجالىعى جۇگىنەدى. ولار جىل سايىن 389 ملن تەڭگە نەسيە الىپ، ۋا­قىتى­لى قايتارىپ وتىر.

شاردارا اۋدانىندا 210 شارۋا قو­جا­لىعى «ىرىس» مقۇ-نىڭ ارقاسىندا ناپاقا تاۋىپ ءجۇر. ولار جىل سايىن اتالمىش ۇيىمنان 489 ملن تەڭگە الادى. تيىسىنشە، ءونىم جينالىپ بىتكەن سوڭ سول سومانى 6 پايىزبەن قايتارادى.

– «ىرىستان» نەسيە الۋدىڭ تيىمدىلىگى – قارجىعا ەرتە قول جەتكىزەمىز. سول ارقىلى شيت پەن جانار-جاعارمايدى ارزان كەزىندە الا الامىز. بۇل ءارى قارجى ۇنەمدەۋگە، ءارى ءونىمدى ەرتەرەك الۋعا سەپ بولادى. سونىمەن قاتار «ىرىس» مقۇ تۇراقتى نەسيە الۋشى شارۋالارعا قارجى­نى وڭاي الۋ جولدارىن قاراستىرعان، – دەي­دى شارۋا قوجالىق يەلەرى.

قازىرگى تاڭدا «ىرىس» ميكروقارجى ۇيىمى 1,2 ميلليارد تەڭگەنى تۇركىستان وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرىنە ءبولىپ وتىر. «ىرىستىقتار» جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەرگە جىل باسىنان بەرى 1145 جوباعا 3,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ نەسيەسىن تاراتىپ ءۇل­گەر­گەن.

اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك – كاسىپ اشۋعا جول

تۇركىستان وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە كاسىپ­تەرىن اشۋدا. تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەربول سادىر سارىاعاش اۋدانىنا بارىپ، بەلگىلەنگەن مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەككە قول جەتكىزگەن تۇرعىندارمەن كەزدەستى. تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ ۇيلەرىنە بارىپ، جاعداي­لا­رىمەن تانىستى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك العانداردىڭ ءبىرى سارىاعاش قالاسى تۇرعىنى باحتيار لەسبەكوۆ. بەس بالانىڭ اكەسى مەملەكەتتەن تاعايىندالعان 861 مىڭ تەڭگەسىن الىپ، جەكە كاسىبىن اشتى. قازىرگى تاڭدا وتاعاسى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلسا، ال جۇبايى ءتۇشپارا جاسايتىن شاعىن كاسىبىن دوڭگەلەتە باستاعان. تاعى قوسىمشا ەكى ازاماتشانى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. جەكە كاسىبىن بۇدان ءارى دامىتۋ ءۇشىن وتباسى مەملەكەتتەن بەرىلەتىن قايتارىمسىز «گرانت» 500 مىڭ تەڭگە الۋعا نيەت بىلدىرۋدە. بۇگىندە كوپبالالى جان­ۇيانىڭ تابىسى ۇلعايدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ يگىلىگىن كورگەندەردىڭ قاتارىندا تۇلكىباس اۋدانىنىڭ تۇرعىنى رايحان جاسۇزاقوۆا دا بار. التى بالانىڭ اناسى تاعايىندالعان 621 مىڭ تەڭگەنىڭ 380 مىڭىن قولىنا العان. قوماقتى قارجىعا كوپتەن بەرى ارمانداپ جۇرگەن كاسىبىن ىسكە اسىرىپ، اۋدان ورتالىعىندا ورنالاسقان اسەمدىك سالونىنان ءبىر ورىندى جالعا العان. قاجەتتى قۇرال سايماندارىن تولىقتىرعان كەلىنشەك سۇيىكتى كا­سى­بىمەن شۇعىلدانىپ، تابىس تابۋدا. الداعى ۋاقىتتا ول مەملەكەت تاراپىنان كور­سەتىلگەن ۇلكەن قولداۋدى پايدالانا وتىرىپ، سۇلۋلىق سالونىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىر.

كاسىپكەرلەردى قولداعان «اتامەكەن»

پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ كەرى بايلانىستى جانداندىرۋ تاپسىرماسىنا وراي مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى حالىققا اشىق فورماتتا ءتۇسىندىرۋ، جاپپاي كا­سىپ­كەر­لىكپەن اينالىسۋعا ۇيرەتۋ، حالىققا قولجەتىمدى اقپارات ۇسىنۋ ماقساتىندا شىمكەنت قالاسىندا «اتامەكەن» قولداۋ ورتالىعى اشىلدى. ورتالىق­تىڭ تۇساۋ­كەسەر راسىمىنە قاتىسقان قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى گۇلجان قۇرمان­بەكوۆا اتالمىش مەكەمەنىڭ بولاشاقتا تۇرعىندارمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەيتىندىگىن ايتتى.

– ورتالىقتار بلوك-ءمودۋلدى پاۆيلونداردا، حالىق جاپپاي جينالاتىن جەرلەردە – بازارلار مەن ۆوكزالدار ماڭى، حالىق تىعىز ورنالاسقان اۋداندار، شەتكى اۋداندار مەن كوشەلەردە اشىلادى. شا­ھار­داعى 4 اۋدان اكىمدىگىندە جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا دا ءموبيلدى ورتالىق جۇمىس ىستەيتىن بولادى. قالا اكىمدىگى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرىگىپ، ءىس-جوسپار بەكىتتى. تۇرعىنداردىڭ اقپاراتتى اشىق تۇردە الۋىنا بارلىق مۇمكىندىكتەر قاراس­تىرىلادى، – دەدى گ.قۇرمانبەكوۆا.

بۇگىندە «اتامەكەن» قولداۋ ورتا­لىق­تارى» پيلوتتىق رەجيمدە نۇر-سۇلتان، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا ىسكە قوسىلعان. مۇنداي قىزمەتتەر وزگە ەلدەردە جاقسى جولعا قويىلعان. ماسەلەن، ءبىر عانا پسيحولوگ-كەڭەس بەرۋشىلەردىڭ ءوزى كەلۋشىلەردىڭ قىزىعۋشىلىقتارىن سۇراي وتىرىپ، ولاردىڭ قانداي ىسكە بەيىمى بارىن انىقتاپ بەرەدى ەكەن. بىزدە دە ەندى موبيلدىك ورتالىقتار ادامداردىڭ تۇل­عا­­­لىق قاسيەتتەرىن دامىتۋعا كومەك­تە­سەتىن بولادى.

– قازىرگى كەزدە تۇرعىندار قالاي، قاي­دان اقپارات الۋدى بىلە بەرمەيدى. كوپ جاعدايدا قول جەتكىزگەنى جالعان اقپارات بولىپ شىعادى. سوندىقتان ءبىز ءبىر كوزدەن جان-جاقتى اقپارات بەرۋ، جۇمىسسىز جۇرگەن ازاماتتاردىڭ دارەجەسىن انىقتاۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەيمىز. بۇگىنگى تاڭدا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىمەن بىرگە بازالار ينتەگراتسيا­سىن جاساپ جاتىرمىز. قاي اۋداندا قان­شا ادام جۇمىسقا مۇقتاج، قاي كاسىپ­ورىنعا جۇمىسشى تاپشى دەگەن سياقتى ساۋال­دارعا جاۋاپ بەرەتىن شىمكەنت قالا­سى­نىڭ الەۋمەتتىك كارتاسىن جاساپ، ناقتىلايمىز. كاسىپكەرلىككە بەيىمى بار ازاماتتارعا مۇمكىندىك كوپ. قالا بويىنشا 2000-عا جۋىق تۇرعىن قىسقا مەرزىمدىك وقىتۋدان ءوتتى. ميكروقارجى ۇيىمىنان 450 مىڭ تەڭگە، رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 4500 گرانت ءبولىنىپ وتىر. الداعى كەز­دە دە الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن ازامات­تار­دىڭ ءبارىن وقىتىپ، جۇمىسپەن قامتى­ماق­پىز، – دەدى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالا­تاسىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان قابىش­تاەۆ.

ورتالىقتا مەنەدجەر-كونسۋلتانتتار ءوتىنىم بەرۋشىنىڭ العان ءبىلىمى مەن كاسىبي دەڭگەيىنە قاراي جۇمىس تابۋ; جاڭا ماماندىق الۋ (ماسەلەن، كليەنتتەر 2 ايدان 6 ايعا دەيىنگى قىسقا مەرزىمدى وقۋ كۋرس­تارىنا جازىلا الادى، تىڭداۋ­شى­لار­عا شاكىرتاقى جانە ارى قاراي جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان); «جاس كاسىپكەر» جوباسىنا قاتىسۋ (18-29 جاس ارالىعىندا جۇمىسسىز جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان جاستار كاسىپكەرلىك نەگىزدەرى كۋرسىنا جازىلا الادى); «باستاۋ» جوباسىنا قاتىسۋ (جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراماستان ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان جانە جۇمىسسىزدار ءبىر اي ىشىندە بيزنەس جۇرگىزۋدىڭ نەگىزگى داعدىلارىن ۇيرەنەدى، ميكرونەسيە الۋعا، كاسىپ اشىپ، نەمەسە قولداعى بيزنەستى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك الادى) سياقتى كەڭەستەر بەرەدى. قازىرگى كەزدە 14 مىڭعا جۋىق تۇرعىن وسى باع­دارلاماعا قاتىسىپ، 6 مىڭى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا جولداما العان.

جىلىجايدىڭ كوپتىگى ارتىقتىق ەتپەيدى

اۋا رايى قولايلى، جەرى شۇرايلى قازى­عۇرت اۋدانىندا جىلىجاي شارۋا­شى­لىعىن وركەندەتۋگە مۇمكىندىك مول. وڭىردە جىلىجاي كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي بولىگى – وسى اۋداننىڭ ەنشىسىندە. سول قيىن­دىق­تار سوڭعى ەكى جىلدا جىلىجاي ءونىمىنىڭ ازايىپ كەتۋىنە اكەلۋدە. قازىرگى تاڭدا شارۋالاردىڭ كوبى بۇل كاسىپتەرىنەن باس تارتۋدا. وعان مەملەكەت تاراپىنان دي­قان­دارعا قولداۋدىڭ ازايىپ كەتۋى ءماجبۇر بولۋدا.

«قىزىلقيا» جىلىجاي كووپەراتيۆىنىڭ توراعاسى ءتىللاباي سۇلتانوۆ: «مەملەكەت تاراپىنان بۇرىندارى جانار-جاعار­ماي­دىڭ 40 پايىزىن وتەۋگە سۋبسيديا بەرۋشى ەدى. سونى توقتاتىپ قويعانىنا ەكى جىل بولدى، – دەدى توراعا. – ەكىنشى، كومىر ءما­سەلەسى. ونىڭ باعاسى شارىقتاپ كەتتى. قازىر كومىرگە قارىز ەمەس ديقان قالمادى. بۇگىندە ونىڭ تونناسى 20 مىڭ تەڭگە، اكەلىپ بەرۋىمەن 21 مىڭ تەڭگەگە تۇسۋدە. ونىڭ ۇستىنە توپانى كوپ. بۇلار ءونىم باعاسىنىڭ وسۋىنە ايتارلىقتاي اسەرىن تيگىزۋدە. ءبىر كەلى قىزاناقتىڭ وزىندىك قۇنى – 200 تەڭگە. ال، بۇعان جۇمىس­شى­لاردىڭ ايلىعىن قوسىڭىز، ونىڭ ۇستىنە ءوزىمىز دە تابىس تابۋىمىز كەرەك. اۋدان بويىنشا 120 گەكتار جەردە جىلىجاي ورىن تەپكەن. توقتاپ قالعان جىلىجايلار از ەمەس. جىلىجاي نەعۇرلىم كوپ بولسا، قىستا جۇرتتى كوكونىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك زور» دەگەندى ايتادى.

جىلىنا ەكى رەت ءونىم الاتىن ەگىنشىلەر مەملەكەتتەن سۋبسيديانى دا جىلىنا ەكى رەت، كوكتەمدە جانە كۇزدە الاتىن. ونى گەكتارىنا العاشقى جىلدارى 1 ميلليون 300 مىڭنان، كەيىن 1 ميلليون 500 مىڭعا كوتەردى. ودان 1 ميلليون 800 مىڭعا جەتكىزگەن. ونىڭ ەداۋىر كومەگى بار ەدى. ەلباسى اۋىل شارۋاشىلىعىن وتاندىق ەكونوميكانىڭ درايۆەرىنە اينالدىرۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنى بەلگىلى. سوعان قاراماي شارۋالارعا قولداۋدىڭ ازايىپ جاتقانى تۇسىنىكسىز دەيدى سالا ماماندارى.

جولدار كۇردەلى جوندەۋدەن وتۋدە

تۇركىستان وبلىسىندا رەسپۋبلي­كا­لىق ماڭىزى بار جولدار كۇردەلى جوندەۋدەن وتۋدە. قازىر كەلەس اۋدانى ارقىلى وتەتىن «جىزاق-جەتىساي-قىزىل­اسكەر-اباي-سارىاعاش-جىبەك جولى» اۆتوموبيل جولىنىڭ 31 شاقىرىمىنا ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

«قازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانياسى» اق تۇركىستان وبلىستىق فيليالىنىڭ تاپسىرىسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ، اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىنان مەردىگەر مەكەمە اسفالت توسەۋدە.  قازان ايىنىڭ سوڭىندا پايدالانۋعا بەرىلۋى ءتيىس جولدى اتالعان اۋدان اكىمى اقمەنتاي ەسباەۆ ارنايى بارىپ كوردى. ول جاۋاپتى تۇلعالارمەن بىرگە جۇمىس بارىسىن باقىلاۋدا. قازىر جۇرگىزۋشىلەر وبلىس­تىق ماڭىزى بار كح-72 «اباي –شاردارا» اينالما جولىمەن وتۋدە. اۋداندا سونداي-اق، اباي اۋىلىنداعى ىشكى كوشەلەردىڭ باسىم بولىگىن ورتا جوندەۋدەن وتكىزۋ جوسپارلانعان. ازىرگە 23 كوشەنىڭ سمە­تا­لىق قۇجاتتارى ازىرلەنىپ، وبلىستىق قارجى باسقارماسى تاراپىنان ءتيىستى قارجى قارالىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا، ا.مامىتبەكۇلى مەن د. قوناەۆ كوشەلەرىنە اسفالت توسەلىپ، جارىق شامدار مەن سۋاعار ورناتۋ جوسپارلاندى. ال ت. رىس­قۇلوۆ كو­شەسىنە ورتا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ، اۋىلدىڭ باسىم كوپشىلىك كوشەلەرىنە تاس توسەلمەك.   بۇگىنگى تاڭدا اۋىل اۋماعىنداعى جامبىل، اسان قايعى، ب.قىرعىزاليەۆ، ت.رىسقۇلوۆ، د.قوناەۆ، ءا.ساتباەۆ كوشەلەرى بويلارىنا جول ءبولۋ سىزىقتارى سىزىلىپ، بىرقاتار كوشە­لەر­دىڭ ءبىلىم بەرۋ مەن الەۋمەتتىك مەكەمەلەرى ورنالاسقان تۇستا­رىنا ءتيىستى جول بەلگىلەرى ورناتىلدى.

بىرنەشە عيمارات سىيلاماق

بۇگىندە وبلىس اكىمدىكتەرى مەن ەلىمىزدىڭ ءىرى كومپانيالارى ءتۇر­كىس­تان قالاسىن تۇلەتۋ جولىندا كۇندىز-ءتۇنى ەڭبەك ەتۋدە. سولاردىڭ ءبىرى – «سا­مۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق. اتالعان كومپانيا كيەلى شاھاردا 5 عي­ماراتتىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدە. وسى­عان وراي، «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق باسقارما توراعاسى احمەتجان ەسىموۆ تۇركىستانعا ارنايى كەلىپ، قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ قايتتى.

ماسەلەن، 2020 جىلى پايدالانۋعا بە­رىلەدى دەپ جوسپارلانعان وقۋشىلار سا­رايىنىڭ تالاپقا ساي بولۋى بۇگىندە باس­تى نازاردا تۇر. بۇل نىساننىڭ قۇ­رى­لىسىنا 100 ادام جۇمىسقا تارتىلادى. سونىمەن بىرگە ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى 7 مىڭ ورىنعا لايىقتالعان ورتالىق ستاديون دا سالۋدا. ونىڭ اۋماعى – 8,3 گەكتارعا تەڭ.

ۋەفا تالاپتارىنا ساي كەلەتىن نىسان 2020 جىلى ەل يگىلىگىنە بەرىلمەك. وبلىس ورتالىعىندا بوي كوتەرىپ جاتقان عي­ما­راتتاردى ارالاعان ا.ەسىموۆ كونگرەسس-حولل مەن امفيتەاتر جانە ق.ا.ياساۋي مۋزەيى­نىڭ قۇرىلىسىن كوردى. اۋماعى 3200 شارشى مەتردى قۇرايتىن مۋزەيدى «سا­مۇ­رىق-قازىنانىڭ» تاپسىرىسىمەن «بازيس-ا» كومپانياسى جۇرگىزۋدە. مۇراجاي كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانۋدا.

جالپى بيىل ناۋرىز ايىندا ىرگەتاسى قالانا باستاعان نىساندار 2020 جىلى سالىنىپ بىتپەك. ا.ەسىموۆ قۇرىلىسقا جاۋاپتى تۇلعالارعا عيماراتتاردى ساپالى ءارى ۋاقتىلى ەلگە تاپسىرۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. نىساندار تولىق سالىنعانشا قاداعالاۋدا بولادى.

ارىس قالاسى قالپىنا كەلدى

قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار مامين كەزەكتى رەت ىسساپارمەن ارىس قالاسىنا كەلدى. ساپار بارىسىندا ۇكىمەت باسشىسى بىرنەشە نىساندى ارالاپ، ولاردىڭ قۇرىلىسىمەن، جوندەۋ جۇمىستارىمەن تانىستى.

سولاردىڭ ىشىندە اسكەري قالاشىق، «كوكتەم-2» شاعىناۋدانىنداعى يۆان جۋر­با اتىنداعى مەكتەپ، م.جۇماباەۆ كو­شە­­سىندەگى قالالىق اۋرۋحانا، ت.تاجىباەۆ كو­شەسى بويىنداعى ەكى قاباتتى تۇرعىن ءۇي­لەر، پريۆوكزالنىي كوشەسىندەگى «ارىس-1» تەمىرجول ۆوكزالى، ن.يسمايلوۆ كوشەسىندە ورنالاسقان ورتالىق ستاديون جانە ەرگوبەك كوشەسىندەگى №126 تۇرعىن ءۇي بار.

وسى عيماراتتاردىڭ ىشىندە يۆان جۋر­با اتىنداعى مەكتەپ جارىلىستان كوبىرەك زارداپ شەككەن بولاتىن. بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپتىڭ ەسىك-تەرەزەسى، شاتىرى تولىق جاڭارتىلىپ ءبىتتى. ەندى ىشكى ارلەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا. سونداي-اق، سپورت الاڭى دا زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس قايتا قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتىر. ءوز كەزەگىندە قر پرەمەر-ءمينيسترى ا.مامين اتالمىش وقۋ عيماراتىن 1 قىركۇيەككە دەيىن تولىق اياقتاپ ءبىتىرۋدى تاپسىردى.

مۇنان سوڭ ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءتورا­عا­لىعىمەن قالالىق اكىمدىكتە ارنايى جيىن ءوتتى. وندا سالالىق مينيسترلەر اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە ەسەپ بەردى. قر يندۋستريا جانە ينفرا­قۇ­رى­لىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ق.وسكەن­باەۆتىڭ ايتۋىنشا، قالانىڭ 90 پايىزى قالپىنا كەلتىرىلدى. ءبىر اي ىشىندە ۇلكەن جۇمىستار اتقارىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 6,5 مىڭ تۇرعىن ءۇي جوندەلدى. بۇل – وسىنشاما وتباسى ۇيلەرىنە كىردى دەگەن ءسوز. 60-تان استام الەۋمەتتىك نىسان – مەكتەپ، اۋرۋحانا، بالاباقشا، سپورت كەشەندەرى 20 تامىزعا دەيىن جوندەلىپ بىتەدى. ءتۇرلى سە­بەپ­تەرگە بايلانىستى 144 ۇيدە ءالى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالعان جوق. سونىڭ ىشىندە 80 ءۇيدىڭ يەلەرى كەلىسپەگەندىكتەن قۇرىلىسى توقتاپ تۇر. جالپى، ارىسقا ەكى جۇزدەن استام قۇرىلىس كومپانياسى، سەگىز مىڭداي جۇمىسشى جانە ءۇش جۇزگە جۋىق تەحنيكا جۇمىل­دى­رىلدى. ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ءمالىم­دەۋىن­شە، اتىراۋ وبلىسىنا تيەسىلى 466 ءۇيدىڭ 409-ى تولىق قالپىنا كەلتىرىلدى. 56 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى جاڭادان باستالدى. مۇندا 475 قۇرىلىسشى جۇمىس ىستەپ ءجۇر. سونداي-اق، پاۆلودار وبلىسىنا بەكىتىلگەن سەكتورداعى 334 ءۇيدىڭ 312-ءسى اياقتالسا، 20 ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر.

مۇنان سوڭ ءسوز العان قر ءبىلىم جانە عى­لىم ءمينيسترى ا.ايماعامبەتوۆ بايانداماسىندا 3800 بالا لاگەرلەردە دەمال­عا­نى، ءالى كەزەكتە 4800 بالا تۇرعانى جونىندە مالىمدەدى. «5 تامىزدا 150 وقۋشى تۇركىستانعا دەمالۋعا اتتانباق. بۇگىنگى تاڭدا جاڭا وقۋ جىلىنا قىزۋ دايىندىق ءجۇرىپ جاتىر. وقۋشىلار جاڭا وقۋلىق­تار­مەن ءجۇز پايىز قامتىلاتىن بولادى. مينيستر 1 قىركۇيەككە دەيىن مەكتەپتەر وقۋشىلاردى قابىلداۋعا تولىق دايىن بولادى» دەگەن ۋادەسىن بەردى.

قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ارىستاعى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق تۋرالى ايتىپ بەردى. «ءبىز ارىسقا بىرنەشە رەت باردىق. قازىرگى ۋا­قىت­تا وندا ءبىلىم جانە عىلىم مينيس­تر­لىگىنىڭ وكىلى ءجۇر. ول مەكتەپتەردەگى جوندەۋ جۇمىستارىن قاداعالايدى. جاڭا وقۋ جىلىنا قالا مەن ونداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى تولىق دايىن بولادى دەپ ايتا الامىز»، – دەدى مينيستر. سونىمەن بىرگە، مينيستر مەكتەپتەردىڭ جاي-كۇيى تۋرالى ايتىپ بەردى. «تەرەزەسىنە عانا زاقىم كەلگەن مەكتەپتەر بار. تەك ءىشىنارا جوندەۋ جۇمىستارى قاجەت مەكەمەلەر بولدى. بىراق، ءىس جۇزىندە شامامەن بارلىق مەكتەپكە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. ماسەلەن، جارىلىستان زارداپ شەكپەگەن سپورتتىق زالداردىڭ دا ەدەندەرى اۋىستىرىلدى. اپتا سايىن ارىسقا بارامىز جانە ۇلكەن وزگ­ەرىستەردىڭ كۋاسى بولىپ جاتىرمىز. بار­لىق مەكتەپ وقۋ جىلىنا ءازىر بولادى، وعان الاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق»، – دەدى ول. بۇعان دەيىن ارىس قالاسىندا 6 704 ءۇيدىڭ جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالعانى حابار­لان­عان ەدى. قالانى قالپىنا كەلتىرۋ جۇ­مىس­تارىنا 184 كومپانيا، 7 382 قۇرى­لىسشى جانە 298 ارنايى تەحنيكا قاتى­سۋدا.

قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ە.ءبىرتانوۆ اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ جوندەۋ جۇمىستارى 15 تامىزعا قاراي بىتەتىنىن باياندادى. توسەك-ورىن جەرگىلىكتى جەردەن ساتىپ الىنسا، مەديتسينالىق قۇرال-جاب­دىقتار ۋاقىتشا وزگە وڭىرلەردەن اكە­لىنبەك. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 800 ملن تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. وسى جانە دەمەۋ­شىلەر ەسەبىنەن تۇسكەن 144 ملن تەڭگەگە كەرەكتى اپپاراتتار ساتىپ الىنادى. وزگە ەمدەۋ مەكەمەلەرى دە كۇزگە قاراي تولىق اياقتالادى.

جيىندى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى جۇمىستى ۇيلەستىرە بىلگەنى ءۇشىن تۇركىستان وبلىستىق اكىمدىگى مەن اۋدان­دىق اكىمشىلىكتەرگە، سونىمەن بىرگە، قۇرى­لىس الاڭىندا جۇرگەن بارشا ازاماتتارعا العىسىن ءبىلدىردى. «حالىقتىڭ بىرلىگى مەن ءتيىمدى جوسپاردىڭ ارقاسىندا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قالانى قالپىنا كەلتىرە الدىق. جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ 90 پايىزى ءبىتتى. ەندى كۇردەلى قۇرىلىستاردى تامىزدىڭ 20-نا دەيىن اياقتاۋىمىز كەرەك. قازىر شاھاردىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جۇرگىزىلۋدە. تاياۋ كۇندەرى ول جۇمىستاردى دا اياقتاپ ۇلگەرۋىمىز قاجەت»، – دەدى ا.مامين.

 

دينارا مىڭجاسارقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار