3 تامىز 2019, 11:32 839 0 قاۋىپسىزدىك اسەل انۋاربەك

ءسىبىر ورتەنىپ جاتىر

رەسەيدىڭ ياكۋتيا، كراسنويار ولكەسى جانە يركۋتسكى وبلىسىنداعى ءۇش ميلليون گەكتار جەردى ءورت شالدى. اپتا باسىندا رەسەي اۋماعىندا 13 مىڭ گەكتاردان استام ورمان ءورتى ءسوندىرىلدى.

ال جالىن جالماعان ايماقتىڭ جالپى اۋماعى 3 ميلليون گەكتاردان اسادى. ءتىلسىز جاۋ رەسەيدىڭ الىس شىعىس جانە ءسىبىر فەدەرالدى وكرۋگتەرىندەگى ورمانداردا ورىن العان. جالپى قازىرگى ۋاقىتتا جالىن جەتۋگە قيىن جەرلەردە قاۋلاپ جاتىر. ال ونى اۋىزدىقتاۋعا كەتەتىن شىعىن ودان كەلەتىن زياننان ءبىرشاما ارتىق. سون­دىقتان ءورت ەلدى مەكەندەرگە نەمەسە ينفرا­قۇ­رىلىمعا قاۋىپ توندىرگەن جاعدايدا عانا ءسون­دى­رىلۋدە. ونىڭ ۇستىنە، رەسەي بيلىگى الىس   ورمان­دار­داعى قىزىل جالىندى ءسوندىرۋ ەكونوميكالىق تۇرعىدا ءتيىمسىز جانە تەحنيكالىق جاعىنان كۇردەلى بولعاندىقتان ءورتتى سوندىرمەۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان بولاتىن. رەسەي بي­لىگىنىڭ مۇنداي شەشىمى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋعىزدى. تالاي بايلىقتىڭ كۇلگە اي­نال­عانىن العا تارتقان تۇرعىندار بيلىكتىڭ شەشىمىن اقىلعا قونىمسىز دەپ باعالاپ، تايگاداعى جالىندى تەز ارادا ءسوندىرۋدى تالاپ ەتتى. ءتىپتى، 600 مىڭنان استام ادام ءورتتىڭ جايىلۋىن توق­تا­تۋدى تالاپ ەتكەن پەتيتسياعا قول قويعان.  پەتيتسيا اۆتورلارى توتەنشە جاعداي رەجيمى ەنگىزىلسە ءورتتى سوندىرۋگە قارجى مەن قوسىمشا قۇرال-جابدىقتار جانە قۇتقارۋشىلار جىبەرۋگە ءمۇم­كىندىك بولادى، بۇعان قوسا توتەنشە جاعداي ەنگىزۋ ءورتتى سوندىرۋگە جاۋاپتى ادامدارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇك­تەيدى دەپ سانايدى. الايدا بيلىكتەگىلەر ورتتەن ەش­قانداي قاۋىپ جوعىن العا تارتىپ الەك.

اۋقىمدى ورمان ءورتى سالدارىنان ءسىبىردىڭ بارلىق اۋماعىن ءبىر اپتادان بەرى ءتۇتىن باسىپ، جۇرتتى ۇرەيلەندىرىپ وتىر. ءتىپتى، ورتتەن شىققان ءتۇتىن ەدىل جاعالاۋى مەن قازاقستانعا دا جەتكەن. قازگيدرومەتتىڭ حابارلاۋىنشا، ءورت ءتۇتىنى سولتۇستىك قازاقستان، شىعىس قازاقستان، پاۆلودار، اقمولا وبلىستارىن، قوستاناي وبلىسىن، نۇر-سۇلتان قالاسىن قامتىدى. سونىمەن قاتار قاراعاندى وبلىسىنا جانە الماتى وبلىسىنىڭ سولتۇستىك اۋداندارىنا تارالدى.

اۋە ورمان كۇزەتىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس، 28 شىلدە كۇنى ساعات 0: 00-دە رەسەيدە 89 مىڭ گەكتاردان استام اۋماقتى شارپىعان 126 ورمان ءورتى بولدى. كۇنى بويى 834 گەكتار اۋماقتا 46 ءورت جويىلدى. سىبىردەگى ورمان ورتتەرىنە +30 گرادۋسقا دەيىنگى ىستىق تەمپەراتۋرا سەبەپ بولعان. جاڭبىر جاۋماي، جەر قۇرعاپ، ونىمەن قوسا جەل سوققانى اسەر ەتكەن.

جالپى، كورشىلەس رەسەيدە ورمان ءورتى ءجيى تىركەلەدى. ماسەلەن، بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا رەسەيدىڭ 18 ايماعىندا ورمان ورتەندى. سول كەزدىڭ وزىندە توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى قىزمەت ەلدىڭ 77 وڭىرىندە ورمان ءورتى قاۋپى بار ەكەنىن مالىمدەگەن ەدى. ەستەرىڭىزدە بولسا، وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا ءبىر كۇن ىشىندە رەسەي اۋماعىنداعى 19 ورمان وتقا ورانعان بولاتىن.

تەگتەر ءسىبىر

سوڭعى جاڭالىقتار