18 شىلدە 2019, 13:13 660 0 الەۋمەت دينارا مىڭجاسارقىزى

29,3 ملن شارشى مەتر ءۇي سالىندى

ەلىمىزدە 2017-2031 جىلدار ارالىعىن قامتيتىن «نۇرلى جەر» بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسى اياسىندا 15 جىلدا 1,5 ملن قازاقستاندىق وتباسى جاڭا پاتەردىڭ كىلتىنە يە بولادى دەپ جوسپارلانعان.

«نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – حالىقتى تۇر­عىن ۇيمەن قامتۋ جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگىن جان-جاقتى ارتتىرعان. سونىڭ ءبىرى – ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردى سۋبسيديا­لاۋ ارقىلى يپوتەكالىق نەسيەلەۋدى قولداۋ. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر بۇعان دەيىن ەڭ كوبى جىلدىق 17% ۇستەمەمەن نەسيەلەندىرسە، الداعى 7 جىلدا مۇنىڭ 7%-ىن مەملەكەت تولەمەك. سوندا يپوتەكا الۋشى 10%-دىق سىياقى مولشەرىن عانا تولەيتىن بولادى.

«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ارقىلى بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەردىڭ شارشى مەترى 140 مىڭ تەڭگەگە ارزانداتىلدى. بۇل وڭىرلەر ءۇشىن. ال استانا مەن الماتى قالالارىندا بۇل باعا 180 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا نارىقتاعى پاتەردىڭ ءبىر شارشى مەترى 260-280 مىڭ تەڭگەگە باعالانىپ وتىر.

«قازىر ءبىز قازاقستاندىقتار قاراجات جيناپ ۇيرەندى دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىز. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى قاتىسۋشىلارىنىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندى حالىق اراسىنداعى ۇلەسى 13,1% قۇرايدى. 2015 جىلى بۇل كورسەتكىش 7,1% ەدى. بىزگە قاراجاتىن جوسپارلاپ، اقشاسىن ساناي الاتىن، ماقساتىنا جەتە بىلەتىن ازاماتتار كەلەدى. قاراجات جيناۋ قابىلەتىنە تابىستىڭ ىقپال ەتپەيتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. مىسالى، ءبىزدىڭ سالىمشىلاردىڭ 40% جالاقىسى 150 مىڭ تەڭگەدەن تومەن. كوپ جاعدايدا ولار ماقساتىنا 5-6 جىلدا جەتەدى»، – دەيدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ وكىلى جانسۇلتان ماتاەۆ. سونداي-اق، ول 2019 جىلى استانادا اتالعان مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا تاعى 1 825 پاتەر ساتۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى. بۇل ەلىمىزدەگى باسپانا الۋعا مۇمكىندىگى بار 4,6 ملن ادام ءۇشىن زور مۇمكىندىك.

باعدارلاما بىرنەشە باعىتتى قامتيدى، جيناق اقشاسى بويىنشا كرەديتتىك باسپانا الۋ، ءۇي ساتىپ الۋعا قاۋقارسىز حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن – ءۇيدى جالعا بەرۋ باعىتى جانە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ باعىتى بويىنشا جەر ۋچاسكەسىن ساتىپ الۋ.

باعدارلامانىڭ «نەسيەلىك باسپانا سالۋ» باعىتى بويىنشا جاڭا ۇيلەردى تۇرعىزۋ ىستەرىن جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر ۇيىمداستىرادى. باعدارلاما اياسىندا سالىنعان پاتەرلەردىڭ كەم دەگەندە 50%-ى جەرگىلىكتى اكىمدىكتە تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتار اراسىندا تاراتىلادى. ال قالعان پاتەرلەر كەزەكتە تۇرماعان تۇرعىن ءۇي قۇرلىس جيناق بانكى سالىمشىلارى اراسىندا ۇلەستىرىلەدى. الايدا، «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ارقىلى باسپاناعا يە بولۋ ءۇشىن اكىمدىكتە كەزەكتە تۇرعان ازاماتتار دا بانكتەن شوت اشىپ، سول شوتقا اقشا جيناۋى كەرەك. سونىمەن قاتار، بايقاۋعا قاتىسۋشى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى نەمەسە ورالمان ستاتۋسىنا يە بولۋى ءتيىس. قاتىسۋشىنىڭ نەمەسە ءاردايىم ونىمەن بىرگە تۇراتىن وتباسى مۇشەسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا جەكە باسپاناسى بولماۋى شارت. تولەم قابىلەتى دە ەسكەرىلەدى.

«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا سالىنىپ جاتقان نىساندار تۋرالى تولىق اقپاراتتى baspana.kz سايتىنان بىلۋگە بولادى. بۇل – تۇرعىن ءۇيدى ۇلەستىرۋ كەزىندەگى ادىلدىكتى ساقتاپ قالۋ جانە پايدالانۋشىلارعا ىڭعايلى قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن جاسالعان پورتال. سايتتا قولجەتىمدى باسپانانىڭ يەسى اتانعىسى كەلەتىن كليەنت ۇيدە وتىرىپ-اق بىرنەشە قادامدى ورىنداي الادى. مىسالى، ءوزى العىسى كەلەتىن پاتەر ورنالاسقان قالانى تاڭداۋ; قانداي نىسانداردىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانىن جانە كليەنتتەردەن تۇسەتىن ءوتىنىش قاشانعا دەيىن قابىلداناتىنىن انىقتاۋ; ۇناعان پاتەردى تاڭداۋ; پاتەر ساتىپ الۋشىلار پۋلىنا قاتىسۋ ءۇشىن ءوتىنىش جازۋ.

حالىقتىڭ ءۇي ساتىپ الۋعا شاماسى جوق الەۋمەتتىك ءالسىز توپتارى ءۇشىن، ءۇيدى تومەن باعادا جالعا الۋ نىسانى قاراستىرىلعان. جالعا الۋ قۇنى شارشى مەترىنە – 100 تەڭگە. بۇل باعىت بويىنشا سالىناتىن باسپانانى الۋ ءۇشىن اكىمدىكتەردە كەزەككە تۇرۋ قاجەت.

جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ باعىتى جەر ساتىپ الۋ ءۇشىن اكىمدىكتەردە جەر ۋچاسكەسىنە كەزەكتە تۇرعان ادامدارعا ارنالعان. ءوز كۇشىمەن جەكە ءۇي سالۋعا نيەتتى ادامدارعا ينجەنەرلىك جەلىلەرى تارتىلعان دايىن جەر ۋچاسكەلەرى بەرىلەدى. ال اكىمدىكتەر تاراپىنان پيلوتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان دايىن جەكە ۇيلەردى الۋعا نيەتتى كەزەكتە تۇرعان ادامدار اكىمدىكتەرگە جۇگىنىپ، وسى ءۇيدى ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن نەمەسە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكتىڭ كرەديتى ارقىلى ساتىپ الۋى مۇمكىن. وسىنداي ۇيلەر وبلىس ورتالىقتارىندا جانە بولاشاعى بار پەرسپەكتيۆتى كىشى جانە مونوقالالاردا سالىنادى. جەر ۋچاسكەلەرى مەن ۇيلەردى جوسپارلاۋ، جايعاستىرۋ، ءبولۋ ماسەلەلەرى اكىمدىكتەردىڭ قۇزىرەتىنە كىرەدى.

2017 جىلى 11,1 ملن شارشى مەتر نەمەسە 100,8 مىڭ تۇرعىن ءۇي، 2018 جىلى – 12,5 ملن شارشى مەتر نەمەسە 113 مىڭ پاتەر، 2019 جىلدىڭ 6 ايىندا – 5,7 ملن شارشى مەتر نەمەسە 48 925 تۇرعىن ءۇي سالىندى. مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ جىلدارى بارلىعى 262,7 مىڭ تۇرعىن ءۇي سالىندى.

«بيىلعى جىلدىڭ 6 اي ىشىندە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 605,7 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى، بۇل 2018 جىلعى دەڭگەيدەن 15,5%-عا جوعارى. اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىعى 118 مىڭ تۇرعىن ءۇي سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، ونىڭ ىشىندە 48 925 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى سالىمشىلارىنىڭ سانى 1,3 ملن.ادامعا جەتتى»، – دەدى قر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە.

ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە، جارتى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 5,7 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى، بۇل 2018 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىنە قاراعاندا 98,1% قۇرايدى.تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ بويىنشا كوشباسشى تۇركىستان، قىزىلوردا، الماتى جانە قوستاناي وبلىستارى بولدى.

تۇرعىن ءۇيدى ۋاقتىلى ىسكە قوسۋ ءۇشىن قۇرىلىس الاڭدارىنا ءتيىستى ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيانى جۇرگىزۋگە 81,7 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى.

«Nur Otan» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرىلگەن ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە ساتىپ الۋ قاراستىرىلعان. 7 جىل ىشىندە 40 مىڭ وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىنان باستاپ 1610 كوپبالالى وتباسىنا تۇرعىن ءۇي بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە ماڭعىستاۋ (9 پاتەر), اقتوبە (22 پاتەر) وبلىستارى مەن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ (24 پاتەر) اكىمدىكتەرىمەن بارلىعى 55 پاتەر بەرىلدى»، – دەدى رومان سكليار.

«نۇر-سۇلتان، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي سالۋعا جانە ساتىپ الۋعا قارجىلاندىرۋ ۇلعايتىلدى. 3 جىل ىشىندە 3 مىڭ جالعا بەرىلەتىن پاتەر بەرىلەدى. نۇر-سۇلتان، الماتى قالالارىندا 1050 پاتەر جانە شىمكەنتتە 900 پاتەر بەرۋ كوزدەلگەن. جىل سايىن 3 جىل ىشىندە كوپ بالالى، تولىق ەمەس وتباسىلار مەن مۇگەدەك بالالارى بار وتباسىلار ءۇشىن جىلىنا 2%-بەن 6 مىڭ جەڭىلدىكتى قارىز بەرىلەتىن بولادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى قر يدم باسشىسى.

مينيستر 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جاڭا رەداكتسيادا قابىلداناتىنىن اتاپ ءوتتى. وعان تۇرعىن ۇيلەردى جىلۋمەن، سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ، كوممۋنالدىق سەكتوردى جاڭعىرتۋ جانە ۇيلەردى جوندەۋ ماسەلەلەرى ەنگىزىلەتىن بولادى.

 

توعجان تولەگەن

 

سوڭعى جاڭالىقتار