18 شىلدە 2019, 10:45 717 0 بىلگەنگە مارجان احمەت ومىرزاق

ءتۋريزمدى تابىس كوزى دەپ تانىساق

قازاق ەلى بۇل سالانىڭ الەۋەتىن پايدالانۋدى كۇشەيتكەنى ءجون

«اتىڭ باردا جەر تانى، جەلىپ ءجۇرىپ». ەل ارالاپ، وزگە ايماقتاردى كورىپ-ءبىلۋدى ارتىقشىلىق ساناعان قازاق سولاي دەگەن. بۇل ءسوز بۇگىن دە ماڭىزىن جويعان جوق، كەرىسىنشە، زاماننىڭ ەڭ كوكەيكەستى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر.

كەيىنگى ءجۇز جىلدىقتا تۋريزم يندۋسترياسى اتتى ەكونوميكالىق تەرمين قالىپتاسىپ، ورنىعىپ قانا قويعان جوق، الەمگە ەڭ تانىمال ۇعىمعا اينالدى. ويتكەنى تۋريزم الەمدىك ەكونوميكادا جەتەكشى ورىن الاتىن الىپ يندۋستريانىڭ ءبىرى. ماسەلەن، دۇنيەجۇزىلىك تۋريزم ۇيىمىنىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە قاراساق، تۋريزم – الەم بويىنشا جالپى ۇلتتىق ءونىمنىڭ 10 پايىزىن، حالىقارالىق ينۆەستيتسيانىڭ 11 پايىزدان اسا بولىگىن يەلەندى ەكەن. بۇل – دۇنيەجۇزىلىك ءون­دى­رىستە ءاربىر 9-جۇمىس ورنى تۋريزمگە تيەسىلى دەگەن ءسوز.

جالپى تۋريزم دەگەندە، ەسىمىزگە ۆەلوسيپەدپەن، جاياۋ تاۋ-تاستى ارالاپ جۇرەتىن تۋريستەر تۇسەتىنى راس. بىراق دۇنيەجۇزىلىك تۋريزم ۇيىمى كەز كەلگەن ادامنىڭ ءوزى تۇراتىن جەردەن 88 جارىم شاقىرىم قاشىق مەكەنگە بارىپ، تولىق ءبىر تاۋلىك ايالداعانىن عانا تۋريست دەپ تانيدى.

ءتۋريزمنىڭ جيىرماعا جۋىق ءتۇرى بار. سونىڭ ىشىندە كەڭ تاراعانى – دەمالىس ءتۋريزمى.

جىل سايىن جاز كەلگەندە جۇرت ەڭبەك دەمالىسىنا شىعىپ، ءوزى تۇراتىن ەلدىڭ ىشىندەگى نەمەسە شەتەلدەگى دەمالىس ورىندارىنا بارىپ دەمالعاندى ۇناتادى. ارينە، ول ءۇشىن ەڭ باستىسى قاراجاتىڭ بولۋى كەرەك. بىراق، تاپقان تابىسىن ءوز يگىلىگىنە جۇمساۋدان ايامايتىندار ءۇشىن شەتەلگە شىعىپ دەمالۋ قيىن شارۋا ەمەس. دەگەنمەن جۇرتتىڭ ءبارىنىڭ الەۋمەتتىك، قارجىلىق جاعدايى بىردەي ەمەسىن ەسكەرسەك، قازاقستاندىقتاردىڭ جازعى دەمالىسىن قالاي وتكىزەتىنى قىزىقتىرارى ءسوزسىز.

جاسىراتىن نەسى بار، ەلىمىزدە دەمالۋعا قولايلى، كورىكتى جەرلەر از ەمەس. تەك سونى ناعىز دەمالىس ورنىنا اينالدىرىپ، ءتۋريزمدى دامىتۋ ءالى كۇنگە شەشىلمەي كەلە جاتقان ماسەلە. بۋراباي، باياناۋىل، ۇلىتاۋ بوكتەرى، شارىن شاتقالى، التاي، الاتاۋ ايماعى، بۇكىل تۇركى جۇرتىنىڭ رۋحاني استاناسى سانالاتىن تۇركىستان، كاسپي جاعاسىنداعى كەندىرلى دەمالىس ايماعى، اقسۋ-جاباعىلى قورىعى سياقتى جەرلەردى ايتا بەرسەڭ تاۋسىلمايدى. ءتىپتى مىناۋ تۇرعان قاپشاعاي مەن الاكولدىڭ ءوزىن ناعىز دەمالىس ورنىنا اينالدىرا الماي وتىرمىز.

تۋريزم ماسەلەسىمەن ەلىمىز تاۋەلسىز مەملەكەتكە اينالعان سوڭ ۇزاماي اينالىسا باستالدى. 1993 جىلى قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك تۋريزم ۇيىمىنا مۇشە بولىپ، ءتۋريزمدى دامىتۋعا ارنالعان ۇلتتىق باعدارلاما قابىلداعان بولاتىن. سودان بەرى بۇل سالادا جاسالعان جوبالار مەن قابىلدانعان باعدارلامالار از ەمەس، ءتۋريزمدى دامىتۋعا قارجى دا ءبولىنىپ جاتىر. بىراق ىلگەرىلەپ كەتكەنىمىز شامالى. جىل سايىن دەمالىس ماۋسىمى باستالعاندا ەلىمىزدىڭ باق-تارىندا ەلدىڭ تۋريزمگە قاتىستى ماسەلەلەرى ءسوز بولىپ، ءجيى سىنالىپ جاتادى. بىراق ناتيجە بار ما؟

راس ەلىمىزگە الىس-جاقىن شەتەلدەن تۋريستەر كەلەدى. بىراق ەلگە كەلگەن تۋريستەردىڭ سانىنان، ەلدەن سىرتقا شىققان تۋريستەردىڭ سانى ىلعي دا كوپ. ماسەلەن، وتكەن جىلعى تۋروپەراتورلاردىڭ مالىمەتتەرىنە زەر سالساق، ەلىمىزدىڭ دەمالۋشىلارىنىڭ 60 پايىزى تۇركيانى، 30 پايىزى مىسىردى، 10 پايىزى قىتاي، ت.ب. مەملەكەتتەرگە بارعان ەكەن. ونىڭ سەبەبى قىزمەت كورسەتۋدىڭ ساپالىلىعى مەن باعانىڭ ارزاندىعىندا بولسا كەرەك. ماسەلەن، وتكەن جىلى تۇركياعا جولداما الۋ قۇنى ورتاشا ەسەپپەن 1000-1100, مىسىرعا 700-800,  قىتايعا بارۋ قۇنى 600-700 اقش دوللارى كولەمىندە بولعان. سونداي-اق سوڭعى جىلدارى قازاقستاندىقتاردىڭ بالا-شاعاسىمەن بىرگە دەمالۋعا رەسەي، گرۋزيا ەلدەرىنە بارۋى  3-4 پايىزعا وسكەن ەكەن.

سونىمەن بىرگە قازاقستاندىقتاردىڭ ءجيى باراتىن جەرى قىرعىزستانداعى ىستىقكول دەمالىس ايماعى. نەگىزىنەن، ءبىزدىڭ ەلدىڭ دەمالۋشىلارىنا تولاتىن بۇل مەكەندە دەمالىس قۇنى قىزمەتىنە قاراي ءارتۇرلى دەسەك تە، ونشالىق قىمبات كورىنبەيدى. ىستىقكول ماڭىندا قازاقستانعا قاراستى ءتورت پانسيونات بار. ولار – كورۋمدۋ سەلوسىنداعى «وليمپ» سپورتتىق ساۋىقتىرۋ ورتالىعى (بۇرىنعى «قازاقستان ءاۆتوموبيليسى»), شولپان-اتاداعى «قازاقستان»، بوزتەرىدەگى «سامال» جانە قازۇۋ-دىڭ ساۋىقتىرۋ لاگەرى. قازىر بۇلاردىڭ ءبارى ءوز دەڭگەيلەرىندە جۇمىس ىستەپ تۇر. بىراق وسىلارعا جەتىپ دەمالۋ ءۇشىن، جەرلەستەرىمىزدىڭ باسىم كوپشىلىگى اۆتوبۋستارمەن كەلەدى.

مىسالى وعان الماتىدان بارۋ ءۇشىن تۋرا جارتى تاۋلىك ۋاقىت كەتەدى. جامبىل وبلىسىنداعى «قورداي» شەكارا باقىلاۋ بولىمىنەن ءوتۋ دە وڭاي ەمەس. جازدىڭ ىستىعىندا شەكارادا ءبىر ساعاتتاي ۋاقىت ىركىلۋ دەگەن قيامەت-قايىمنىڭ ءوزى. بىراق ەكى ەلدىڭ دە شەكاراشىلارى تاراپىنان دورەكىلىك بايقالىپ جاتقان جوق، كەرىسىنشە، دەمالۋعا بارا جاتقانداردى تەزىرەك وتكىزىپ جىبەرۋگە تىرىسادى.

ىستىقكولگە بارىپ دەمالعىسى كەلەتىندەردى ول جەردەگى باعا دا قىزىقتىرارى ءسوزسىز. ماسەلەن، «قازۇۋ» پانسيوناتىندا دەمالۋ ءۇشىن ءبىر كۇنگە ماۋسىمىنا قاراي نەبارى 4200- 6200 ارالىعىندا تەڭگە تولەيدى ەكەن. ارينە، جاتىن ورىندارى مەن تاماقتانۋ قالىپتى دەڭگەيدە. ال كومفورت ىزدەگەندەر باعاسى بۇدان جوعارى دەمالىس ورىندارىن تاڭداۋىنا بولادى. شىنىنا كەلگەندە، ىستىقكولگە بارۋشىلاردىڭ كوپتىگى ونداعى قىزمەت كورسەتۋدىڭ ارزاندىعىنا بايلانىستى ەكەنى ءسوزسىز. ەلىمىزدە دە، شەتەلدە دە دەمالىپ كورگەن قازاقستاندىقتاردىڭ ايتۋىنشا، ءبىزدىڭ ەلدە دەمالىس ورىندارىنىڭ باعاسى قىمبات جانە قىزمەت كورسەتۋ ناشارلاۋ كورىنەدى. ال بۇل ءتۋريزمدى دامىتۋعا باستى كەدەرگىلەر دەپ ەسەپتەلەدى.

كەيىنگى كەزدە ەلدەگى ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ءتۇرلى جولدارى قاراستىرىلىپ، جاتىر. ءتۇرلى ۇسىنىستار بار، ولاردىڭ اراسىندا تۇركىستان وبلىسىندا «كونە تۇركىستان»، «كونە وتىرار» تۋريستىك ورتالىقتارىن، الماتى وبلىسىندا «الاكول» دەمالىس ايماعىن، اقتوبە وبلىسىندا «ىرعىز كەرۋەن سارايى» دەمالىس بازاسىن، قىزىلوردا دا «بايقوڭىر»، قامباش كولىن تۋريستىك ورتالىعىن، «عارىش ايلاعى» ساۋدا ويىن-ساۋىق كەشەنىن، «قورقىت اتا» تۋريستىك ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى جوبالاردى جانداندىرۋ ماسەلەسى ءجيى كوتەرىلىپ ءجۇر. بۇلاردىڭ كەيبىرى قۇرىلعانىمەن، ءالى بارلىق جاعداي جاسالىپ، تۋريستەردى تارتا الاتىنداي دەڭگەيگە جەتە قويعان جوق. بىراق الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ قازاقستان ءتۋريزمىن دامىتۋعا ۇلكەن ۇلەس قوساتىنى انىق.

ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ ەلارالىق جوبالارى دا بولادى. مىسالى وسىدان ەكى جىل بۇرىن قازاقستان مەن وزبەكستان تۋريزم سالاسىندا بىرلەسكەن باعدارلاماعا قول قويدى. بۇل بويىنشا وزبەكستاننىڭ بۇقارا، سامارقاند، تاشكەنت قالالارى قازاقستاننىڭ شىمكەنت جانە تۇركىستان قالاسى ءبىرتۇتاس تۋريستىك مارشرۋت رەتىندە بەلگىلەنگەن.

كەيىنگى جىلدارى وزبەكستانعا بارىپ-كەلەتىن قازاقستاندىقتار مەن قازاقستانعا كەلەتىن وزبەكستاندىقتاردىڭ سانى ءوسىپ، كورشى ەل  تۋريستەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى بۋرابايعا، بالقاش پەن الاكول كولدەرىنە، «شىمبۇلاق» شاڭعى كۋرورت بازاسىن دەمالىپ، نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىن تاماشالاسا، قازاقستاندىق تۋريستەر تاشكەنت، سامارقاند، بۇحارا مەن حيۋا قالالارىنا ساياحاتتاپ، كونە قالالاردى ءوز كوزىمەن كورىپ، تاريحىن، مادەنيەتىن ءبىلىپ قايتادى.

ارينە، مادەنيەتى، تاريحى ۇقساس كورشىلەس ەلدەردىڭ تۋريستىك سالادا ارىپتەس بولعانى، سالانى بىرىگىپ دامىتۋعا كۇش سالۋى قۇپتارلىق ءىس. بىراق تۋريستىك مارشرۋتتاردى جالعاستىرۋ كەزىندە تۋريزم ورتالىقتارىنىڭ ءبىر-بىرىنەن قاشىقتا ورنالاساۋى جول قاراجاتىنىڭ وسۋىنە اسەرىن تيگىزىپ، قيىندىقتار تۋعىزۋى مۇمكىن. ماسەلەن، وزبەكستانعا شەتەلدەن كەلگەن تۋريست بۇقارادان باستاپ ارالاپ، ءبىزدىڭ تۇركىستانعا كەلىپ توقتاپ قالمايدى عوي. ول ەلىمىزگە كەلگەن سوڭ الماتى مەن نۇر-سۇلتاندى كورگىسى كەلسە نەمەسە الاكولگە بارىپ دەمالعىسى كەلسە، وعان جەتۋ ماسەلەسى قالاي بولادى؟ تۇركىستاننان الماتى نەمەسە نۇر- سۇلتانعا ۇشاقپەن جەتۋ قۇنىنىڭ قىمبات ەكەنى بەلگىلى. بۇل ەكونوميكالىق جاعدايى ورتاشا ورتالىق ازيادان تۋريستەردىڭ قازاقستانعا كەلۋىن تەجەيتىن جاعداي. سوندىقتان كورشىلەس ەلدەردىڭ تۋريستەرىن ەلىمىزگە تارتۋ ءۇشىن كولىك ماسەلەسىن وڭتايلاندىرۋدى ويلاۋىمىز كەرەك.

تۋريزم – ەلدىڭ ەكونوميكالىق دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە عانا ەمەس، ەلىمىزدىڭ مادەنيەتىن، تاريحىن كۇللى الەمگە تانىتۋعا ۇلكەن اسەرى بار يندۋستريا. سوندىقتان الەمنىڭ بارلىق ەلى ءتۋريزمدى دامىتۋعا مۇددەلى.  مىسالى تۇركيادا قوناقۇي-تۋريستىك كەشەنىن دامىتۋعا كەتەتىن شىعىنىنىڭ 40 پايىزىن مەملەكەت جاۋىپ بەرەدى ەكەن. يزرايلدە قوناقۇي سالاسىندا قۇيىلاتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ 30 پايىزى مەملەكەتتىڭ موينىندا. يسپانيادا ءتۋريزمنىڭ باعاسىن ارزانداتۋ، تۋريستەردى تارتۋ ءۇشىن كۋرورتتىق ايماقتاردا قوناقۇيلەردى جاڭارتۋعا، تۋريستەر تۇراتىن جەرلەردەگى تۇتىنۋ باعاسىن تومەندەتۋگە مەملەكەت كومەكتەسەدى. مەكسيكادا اكاپۋلكو، كانكۋن سياقتى كۋرورتتى ايماقتارى مەملەكەتكە سالىق تولەۋدەن ازات ەتىلگەن. مۇندا كورىپ وتىرعانىمىزداي، ءتۋريزمنىڭ دامۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ بولۋى ءتيىس. ويتكەنى تۋريزم بەلگىلى ءبىر ايماقتارداعى ينفراقۇرىلىمداردى دامىتىپ، وندا كوپتەپ جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن بىرگە جاقسى جولعا قويىلعان تۋريزم – ەشقاشان رەسۋرسى سارقىلمايتىن جانە مەملەكەتكە كەلەر تۇراقتى قارجى كوزىنە اينالدى.

ءتۋريزمدى دامىتۋ دەگەندە ءبىزدىڭ ەلدە سىرتتان كەلگەندەرگە ارناپ ءتۇرلى مادەني شارالار وتكىزۋدى ويلايتىنى بار. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ وتكەن جىلى كۇزدە Twitter الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىندا: «ءتۋريزمدى ەكونوميكانىڭ تابىسى مول سالاسىنا اينالدىرۋ ءۇشىن كەشەندى جانە مازمۇندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. شەتەل تاجىريبەسىنەن ۇلگى الۋعا بولادى. كورمە-پرەزەنتاتسيا، فورۋمدار مەن بۋكلەتتەر ماسەلەنى شەشپەيدى»، – دەپ پىكىر قالدىرعان ەدى. بۇل ەلىمىزدە تۋريزمگە بايلانىستى زاڭ قابىلدانىپ، بولاشاقتا وسى سالانى دامىتۋعا جاسالاتىن ۇلكەن باعدارلامالاردى جاسار الدىندا وڭ اسەرىن تيگىزەرى ءسوزسىز. سەبەبى پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ ءوزى باس بولىپ، اتالعان سالاعا ءجىتى نازار اۋدارسا، قازاقستاننىڭ تۋريستىك رەسۋرسى ءوز دەڭگەيىندە دامۋى حاق.

بۇگىندە ەلىمىزگە جىلىنا 6,5 ملن ادام iشكi تۋريزم قىزمەتiن پايدالانسا، شەتەلگە شىعاتىندار 9 ميليوننان ارتىق. ونىڭ سەبەبى بىزدە ءتۋريزمنىڭ جالپى ىشكى ونىمدەگى ۇلەسi 1,6 پايىز بولسا، iشكi ءتۋريزمنىڭ ۇلەسi 1 پايىزعا دا جەتپەيدى ەكەن. بۇل بىزدەگى iشكi ءتۋريزمنىڭ قىمباتتىعىنا بايلانىستى بولسا كەرەك. ويتكەنى ەلىمىز ازاماتتارىنا، كەي جاعدايدا، ىشتەن گورى سىرتتا دەمالۋ الدەقايدا ارزانعا تۇسەتىن كورىنەدى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانعا كەلەتىن تۋريستەر سانى ازەربايجان، گرۋزيا، وزبەكستان ەلدەرىنە كەلەتىندەرگە قاراعاندا از ەكەن. ونىڭ ۇستىنە بىزدە كورسەتىلەتىن قىزمەت حالىقارالىق ستاندارتتار جۇيەسىنە ساي ەمەس كورىنەدى. جالپى ەلىمىزدە ءتۋريزمدى دامىتۋعا قارجى بولىنبەي جۇرگەن جوق. تەك سالانىڭ دامۋىنا قىزىعۋشىلىق از، جاۋاپتى ادامدار ەسەپ بەرۋدەن اسپايدى. وسىنداي سەبەپتەردەن تۋريزمگە بولىنگەن قارجىعا مونيتورينگ جاساۋعا مۇمكىندىك جوق. «مۇنايمەن ماڭگى ءومىر ءسۇرۋ قيىن، سول ءۇشىن ارنايى تۋريزم مينيسترلىگىن اشۋ كەرەك» دەپ زار قاعادى ماماندار. بىراق ول ارمان ازىرشە ورىندالار ەمەس.

تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىستى ەسەپتەي بىلەتىندەر وسى سالانى ءوز دەڭگەيىندە دامىتا الماعانىمىزدىڭ كەسىرىنەن مەملەكەت جىلىنا ىشكى ءتۋريزمنىڭ وزىنەن 20 ميلليارد دوللار قارجى جوعالتىپ وتىر دەيدى.

ۇكىمەت ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا، ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جانە «قر-نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۋريستىك قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋمەن بەلسەندى اينالىسىپ، ۇسىنىستار جيناپ، شەتەلدىك ساراپشىلاردىڭ قورىتىندىلارىن دا العان.

قازاقستان تۋريستىك قاۋىمداستىقتار بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى روزا اسانباەۆا باعدارلامانىڭ قارجىلىق قۇنى – 8 ملرد اقش دوللارىنا تەڭ، ونىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى – سىرتقى تۋريستىك اعىندى 6,6 ملن ادامنان 9 ملن-عا دەيىن، ىشكى تۋريستەردىڭ سانىن 4,6 ملن-نان 8 ملن ادامعا دەيىن ءوسىرۋ ەكەنىن ايتادى. «جوسپار بويىنشا تۋريزم سالاسىندا قىزمەت ىستەيتىندەر سانى قازىرگى 400 مىڭنان 650 مىڭ ادامعا دەيىن جەتۋى كەرەك»، – دەيدى ول.

بۇل ماسەلەنىڭ كورشىلەرىمىزدەگى احۋالىنا كوز جىبەرسەك، وزبەكستانداعى تۋريستىك قاۋىمداستىقتىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى گۇلچەحرا يسرايلوۆانىڭ ايتۋىنشا، «وزبەكستاندا تۋريزم سالاسىن دامىتۋمەن اينالىساتىندارعا جىلىنا 2 پايىزدىق ۇستەماقىمەن نەسيە بەرىلىپ، 2022 جىلعا دەيىن سالىقتان بوساتىلادى» ەكەن.

قازاق جەرىن الەمگە تانىتۋ ءۇشىن قولدا باردىڭ قادىرىنە جەتسەك، نەبىر نازار اۋدارلارلىق نارسەلەر ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە از ەمەس-اۋ. ماسەلەن، وسىدان از عانا ۋاقىت بۇرىن تۇركىستان وبلىسىنىڭ قازىعۇرت وڭىرىنەن تابىلعان دينوزاۆردىڭ سۇيەكتەرى. مەملەكەت قاداعالاۋعا الماعاسىن ولاردى بىرەۋلەر ءۇيدىڭ ىرگەتاسىنا قالاسا، بىرەۋلەر بولماشى تيىن-تەبەنگە ساتقان... وسى سياقتى نارسەلەر جينالىپ جۇيەلەنسە، ول تابىلعان جەرلەر قورىققا بولىپ، دەمالىس ايماعىنا اينالسا، تۋريستەردەن باسقا كىم كەلەر ەدى؟..

تۇركيانى ءتۋريزمنىڭ ارقاسىندا الەم تانىدى. ولار ءتۋريزمنىڭ بارلىق رەسۋرسىن پايدالانا بىلەدى. مىسالى، «سۇلتان سۇلەيمەن» اتتى 150 سەريالى تاريحي سەريالدان تۇراتىن كينوەپوپەيانى كورگەندەر الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن تۇرىك ەلىنە اعىلسا، تۇركيالىق باق-تاردا شىققان «سۇلتان سۇلەيمەننىڭ ۋازىرلەرىنىڭ زيراتى تابىلدى» دەگەن اقپاراتتان كەيىن ەلگە اعىلۋشىلاردىڭ سانى بۇرىنعىدان دا كوبەيگەن. بۇل تاريحقا قىزىعۋشىلاردىڭ كوپ ەكەنىن بىلدىرەدى. ءبىز دە وسىعان نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. ويتكەنى الماتى مەن نۇر-سۇلتان قانشا اسەم قالا دەگەنىمىزبەن، تاريحقا قىزىعۋشى تۋريستەر (بۇل ولاردىڭ 50 پايىزىن قۇرايدى) ءۇشىن تۇركىستان مەن سارايشىق، قورقىت اتا قىزىقتىراق.

ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى – تۋريزم دەگەنىمىز مەملەكەتتىڭ قازىناسىنا مول قارجى قۇياتىن بەرەكەلى سالا. تۇتاس مەملەكەتتەر وسى سالانىڭ ارقاسىندا جان باعىپ وتىر. ءبىزدىڭ باسقا بايلىعىمىز جەتكىلىكتى دەسەك تە، ءتۋريزمدى دامىتۋ قازاقستان ءۇشىن قازىر دە، بولاشاقتا دا پايدالى ەكەنى داۋ تۋدىرمايدى. سول ءۇشىن وزگەلەرگە قاراي وتىرىپ، ءوزىمىزدىڭ ءتۋريزمنىڭ دەڭگەيىن كوتەرمەسەك، بىرىنشىدەن، ەلگە كەلەتىن قارجىدان ايرىلامىز، ەكىنشىدەن، وتانداستارىمىز سىرتتا دەمالۋدى توقتاتپاي، مەملەكەتتىڭ قارجىسى وزگە ەلدەردىڭ قورجىنىنا تۇسە بەرەتىن بولادى. مۇنداي ەكىجاقتى ۇتىلىستى بولدىرماۋ – بۇگىنگى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى.

احمەت ومىرزاق

«تúrkistan»

سوڭعى جاڭالىقتار