24 ماۋسىم 2019, 15:34 831 0 قوعام دينارا مىڭجاسارقىزى

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاريح جاساعان تۇلعa» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

 20 ماۋسىمدا انكارادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىنىڭ جانە حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن تۇرىك تىلىندە جارىق كورگەن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ "تاريح جاساعان تۇلعa" اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

30 جىل بويى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆپەن بىرگە قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان قاسىم-جومارت توقاەۆ، ەلباسىنىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرى، قاراپايىمدىلىعى سىندى ەرەكشەلىكتەرىمەن قاتار، قىزمەتتىك بەلەستەرى، ونىڭ قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردەگى يگىلىكتى ىستەرى جايلى ەستەلىكتەرىن جيناقتاعان. كىتاپتا ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتى، كورەگەن كوشباسشىلىعىمەن جۇزەگە اسقان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باستامالارى دا ورىن العان.

كىتاپتى بەلگىلى قالامگەر، ديپلومات، حالىقارالىق «جامبىل» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى مالىك وتارباەۆ تۇرىك تىلىنە اۋدارعان.

اتالعان جيىنعا قازاقستاننىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەكۇلى، تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ باس كەڭەسشىسى يالچىن توپچۋ، تۇركى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى باعدات امىرەەۆ، تۇركى كەڭەسى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى پروفەسسور، عىلىم دوكتورى ءادىل احمەتوۆ، تۇركى كەڭەسىنىڭ قۇرۋشى باس حاتشىسى، ەلشى حاليل اكىنجى، تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مالىك وتارباەۆ، سونداي-اق كوپتەگەن مەملەكەت قايتاركەرلەرى، عالىمدار، زيالى قاۋىم جانە ديپلوماتيالىق ميسسيا وكىلدەرى قاتىستى.

سونىمەن قاتار، تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ورىنباسارى فۋات وكتاي، تۇركيا ۇلى ۇلتتىق ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى مۇستافا شەنتوپ اتىنان قۇتتىقتاۋ جەدەل حاتتارى كەلىپ ءتۇستى.

كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر سالتاناتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇركياداعى ەلشىسى ابزال ساپاربەكۇلىنىڭ العى سوزىمەن اشىلدى. ەلشى ءوز سوزىندە «تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز - ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسى ءارى قولداۋىمەن ەل تىزگىنىن ۇستاعان مايتالمان مەملەكەتتىك قايراتكەر، قازاق ديپلوماتياسىنىڭ مارقاسقاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستاندى جاڭا بەلەستەرگە باستايتىنى انىق» دەدى. قازاقستان ەلشىسى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 9 ماۋسىمىندا جاڭا سايلانعان مەملەكەت باسشىسى ەلباسىنىڭ قول جەتكىزگەن تابىستارىن ەسەلەپ ارتتىراتىندىعىنا سەنىمىن ءبىلدىردى. سونداي-اق، قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا ءوزىنىڭ تەڭدەستىرىلگەن، كونسترۋكتيۆتى جانە پروگرەسسيۆتى تۇلعالىعىن تىلگە تيەك ەتتى. ەلباسىنىڭ ءومىرى مەن قىزمەتتىك بەلەستەرىمەن قاتار، مەملەكەتتىڭ قۇرىلۋ كەزەڭى مەن زاماناۋي قازاقستان تۋرالى جازىلعان بۇل كىتاپتىڭ، ادەبي ءستيلى جانە وقيعالارعا كۋا بولۋ وزگەشەلىگىن ەسكەرسەك، قۇندى ادەبيەتتەر قاتارىنان ورىن الاتىندىعى ءسوزسىز ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

تۇركى كەڭەسى اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قالامىنان شىققان بۇل كىتاپ تۋرالى «توقاەۆ سىندى سالماقتى دا ساليقالى، كاسىبي، تانىم كوكجيەگي كەڭ ديپلوماتتىڭ قولىنان شىققان بۇل كىتاپتا، كەڭەس وداعىنىڭ كۇيزەلىسىنەن تۇلەپ ۇشقان ەگەمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاعان جانە قالاپ قانا قويماي، ەلىمىزدىڭ تەرەزەسىن وزگە مەملەكەتتەرمەن تەز ارادا تەڭەستىرىپ، كۇللى الەم ەسەپتەسەتىن ورتالىق ازياداعى ەڭ ىرگەلى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسقان ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ تاريحي ءرولى جان-جاقتى اشىلعان» دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. سونداي-اق، ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جانە قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دا ۇلى تۇركى وركەنيەتىنىڭ وكىلدەرى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

تۇركى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى باعدات امىرەەۆ، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ تاريحى نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەندىگىن ايتىپ ءوتتى. جاڭا سايلانعان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ديپلومات جانە مەملەكەت قايراتكەرى ەكەندىگىنە توقتالدى. «نۇرسۇلتان نازارباەۆ سوڭعى شيرەك عاسىرداعى تۇركى ينتەگراتسياسىنىڭ كوشباسشىسىنا اينالعان تۇلعا. سودان دا بولسا كەرەك، تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ ۇسىنىسىمەن باۋىرلاس مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنىڭ ءومىر بويعى قۇرمەتتى توراعاسى مارتەبەسىن بەردى» دەپ باياندادى.

تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ باس كەڭەسشىسى يالچىن توپچۋ، تۇرىك حالىقتارىنىڭ جەتىستىكتەرىن بولاشاق ۇرپاققا جەتكىزۋ كەرەك ەكەندىگىن، سول تۇرعىدان «تاريح جاساعان تۇلعa» كىتابىنىڭ قۇندى ەڭبەك ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

جيىننىڭ ەكىنشى ءبولىمى قازاق ەلىنىڭ تۇركى الەمىمەن بايلانىستارى جونىندە، قازاقستان-تۇركيا مادەني، ەكونوميكالىق، ساياسي، ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستارى تىلگە تيەك ەتىلىپ، عالىمداردىڭ تۇجىرىمدارى تىڭدالدى. وتىرىس باسشىلىعى انكاسام ساراپتاما زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باس كەڭەسشىسى پروفەسسور سەندجەر يمەرگە جۇكتەلەدى. تۇركىستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مالىك وتارباەۆ «قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى جانە تۇركىستاننىڭ دامۋ كەزەڭى» اتتى بايانداماسىندا، تۇركىستان قالاسىنىڭ تۇركى الەمى ءۇشىن رۋحاني ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق، 19 ماۋسىم 2018 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇركىستان وبلىسى بولىپ، ورتالىق قالاسىنىڭ تۇركىستان بولاتىندىعى تۋرالى قاۋلىنىڭ قابىلدانعان كۇنى ەكەندىگىن ايتتى. بۇگىنگى تاڭدا تۇركىستان قالاسىندا 170-كە جۋىق ينۆەستيتسيالىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا، ولاردىڭ ەڭ ءىرىسى تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ينۆەستورلارىنىڭ ينۆەستيتسيالارىمەن سالىنىپ جاتقان اۋەجاي ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. الداعى كەزەڭدەردە تۇركى الەمىنىڭ استاناسى، رۋحاني مەكەنى، كىشى مەككەسى سانالاتىن تۇركىستاندا تۋريزم سالاسىنىڭ جاڭا قارقىنمەن داميتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.

تۇركى كەڭەسىنىڭ قۇرۋشى باس حاتشىسى، ەلشى حاليل اكىنجى «تۇركى الەمى جانە نازارباەۆ» اتتى بايانداماسىندا ەلباسىنىڭ تۇركى كەڭەسى قۇرىلۋ كەزەڭىندەگى ەڭبەكتەرىنە توقتالىپ، ەلباسىنىڭ تەك قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس تۇركى الەمى ءۇشىن اتاقارعان قىزمەتتەرىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

انكارا ساياساتتانۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى حاسان كانبولات «دەموكراتيا كەزەڭى – 9 ماۋسىم - پرەزيدەنت سايلاۋى» اتتى بايانداماسىندا، قازاقستاندا وتكەن سايلاۋدىڭ دەموكراتيالىق تالاپتارعا ساي جوعارى دارەجەدە وتكەندىگىن مالىمدەدى. ەلدە ورىن العان حالىق تولقۋىنىڭ ءوزىن «دەموكراتيانىڭ كورىنىسى» رەتىندە باعالادى.

سەتا سىرتقى ساياسات زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جانە «Insight Turkey» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى پروفەسسور دوكتور مۋحۋددين اتامان «جاڭا كەزەڭدە: قازاقستان-تۇركيا قارىم-قاتىناستارى» اتتى بايانداماسىندا قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى باۋىرلاستىققا نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستىڭ الداعى ۋاقىتتا دا كۇشەيە تۇسەتىندىگىنە سەنىم ءبىلدىردى.

جيىن سوڭىندا قاتىسۋشىلار كىتاپ تۇساۋكەسەر سالتاناتىنا قاتىستى جانە بايانداماشىلارعا ەستەلىك سىيلىقتار تابىستالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار