20 ماۋسىم 2019, 15:10 745 0 بىلگەنگە مارجان "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

سەمەي – قازاق رۋحانياتىنىڭ ءبىر وشاعى

ءيا، سەمەي – قازاق رۋحانياتىنىڭ ءبىر وشاعى، ۇلىلار مەكەنىنىڭ، ۇلى باستامالاردىڭ كۇرە تا­مىرى. قازىرگى تاڭدا شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ەكىنشى ورىندى الىپ جاتقان ەرتىستىڭ ەكى جاعاسىندا ورنالاسقان ءىرى قالا ءتاۋ­ەل­سىز قازاقستاننىڭ تۋريستىك ساياحات نۇكتەسىنە اينالار رۋحاني ورتالىعى بولۋعا ابدەن لايىق.

ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ باعىتى بويىنشا: «قازىرگى مەديامادەنيەتتى سۋىرىلا سويلەيتىن «شەشەندەر» ەمەس، ءومىردىڭ وزىنەن الىنعان شىنايى وقيعالار قالىپتاستىرادى» – دەگەنىنە سۇيەنسەك، ناعىز رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ قاينار كوزى دە، نۇكتەسى دە سەمەي ەمەس پە؟! ۇلىلاردىڭ ءۇنى، باتىرلاردىڭ تۇياعىنىڭ ءىزى قالعان قاسيەتتى سەمەي قامقورلىققا بولەنىپ، رۋحاني- مەموريالدىق قورىق مۇراجايى ىسپەتتەس دەربەس تۋريستىك قالاعا اينالسا، ءار تاسى مەن ءتۇيىر توپىراعى سوناۋ تاريحتان سىر شەرتىپ سويلەپ قويا بەرەر ەدى. وعان دالەل – سەمەي قالاسىندا تۇڭعىش ىرگە كوتەرگەن مادەني-رۋحاني وشاقتار.

نەگىزى 1718 جىلى ءبىرىنشى پەتردىڭ شىعىس جەرىنە جانە ەرتىس وڭىرىندەگى بەكىنىستەرىنە قورعان سالۋ تۋرالى جارلىعى بويىنشا سەميپالات بەكىنىسى بەكىتىلدى. «سەمەي» ءسوزى – كونە تۇركى تىلىندە «كيەلى مەكەن» دەگەن ماعىنانى بىلدىرسە، «الاش» ءسوزى – تۇركى تىلىندە باۋىرلاس، قانداس، تۋىس دەگەن ماعىنانى بەرەدى. ياعني، سەمەي، الاش اتاۋى – تۇتاس تۇركى داۋىرىندە قالىپتاسقان ەڭ ەجەلگى اتاۋلاردىڭ ءبىرى. سەمەي – مول ونىمدىك بازاسى بار ءىرى مال شارۋاشىلىق ايماعىنىڭ ورتالىعى بولدى. سوعىس الدىنداعى جىلدارى قالادا ءىرى ءوندىرىس ورىندارى سالىنىپ، بەس جىلدىقتىڭ ءىرى قۇرىلىسى ەت كونسەرۆى كومبيناتى اشىلدى، ول ەلىمىزدەگى تاماق ونەركاسىبى جونىندەگى قۋاتتى ونەركاسىپتەردىڭ ءبىرى بولدى. سانالى عۇمىرىم سەمەيدە قالىپتاسقان سوڭ با، وزىمە سونداي ىستىق قالانىڭ قازىرگى قاۋقارسىز قاريا كەيپىن كورگەن سايىن شارام قالماي، جانىم جاي تاپپايدى. «قاسيەت قاراپايىم بولادى» دەگەندى ءجيى ايتاتىن قاريالار ءسوزىن جانىما مەدەت تۇتامىن دا، «قاسيەتتى باعالاۋىمىز كەرەك قوي» دەپ ويلايمىن.

ءسوز تۇيىنىندە ايتايىن دەگەنىم، قاي زاماندا دا باتىسقا قاراپ ءىلىپ الا جونەلگىش بولدىق. ماسكەۋدە اربات بار دەپ قازاقستاننىڭ ۇلكەن قالالارىنىڭ بارلىعىنىڭ دەمالىس ورىندارىن اربات اتايتىن بولدىق. ال نەگە قازاقستاننىڭ سەمەيىن سانكت-پەتەربۋرگپەن تەڭەس­تىرە الماي ءجۇرمىز؟! قالاي دەگەنمەن دە رۋحانياتقا تولىپ، تۇنىپ تۇرعان سەمەي قازاق مادەنيەتىنىڭ وشاعى بولۋعا بەك لايىق قوي.

نۇراي تولەگەنوۆا،

شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك

ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى

سوڭعى جاڭالىقتار