20 ماۋسىم 2019, 13:49 667 0 جاھان اسەل انۋاربەك

داۋدىڭ باسى – گاز كەنى

وتكەن اپتا سوڭىندا گرەكيا پرەمەر-ءمينيسترى الەكسيس تسيپراس «ەۋرووداق تۇركياعا قارسى سانكتسيا جاريالاۋى مۇمكىن» دەپ مالىمدەمە جاسادى. شىن مانىندە، ەۋرووداق تۇركياعا سانكتسيا سالا ما؟ ءدال قازىر تۇرىكتەر ءۇشىن ماڭىزدى ساۋالداردىڭ ءبىرى وسى بولىپ تۇر.

تسيپراستىڭ تۇركياعا شۇيلىگۋىنە نە سەبەپ بولدى؟ ماسەلە كيپردىڭ ەكونوميكالىق ايماعىنان تابىلعان گاز كەنىنەن باستالدى. كەن ورنىندا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە كىرىسكەن انكارا ارەكەتى گرەكيا بيلىگىنىڭ شامىنا ءتيدى. ءسويتىپ، الەكسيس تسيپراس تۇركيانى گرەكيا مەن كيپردىڭ تاۋەلسىزدىك قۇقىعىنا قول سۇقتى دەپ ايىپتادى. «ءبىزدى ەڭ ءبىرىنشى الاڭداتاتىن ماسەلە ول گرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى. تۇركيانىڭ ارانداتۋشىلىعى، زاڭ بۇزۋشىلىعى كۇشتىڭ ەمەس، كەرىسىنشە السىزدەردىڭ ارەكەتى. كيپردىڭ  ەكونوميكالىق ايماعىندا انكارانىڭ بۇرعىلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەنى   انىقتالسا، ءبىز تۇركياعا قارسى سانكتسيا سالۋعا دەيىن بارامىز. سەبەبى   ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىنە زالال تيگىزبەك بولعاندار جازاسىز قالمايدى»، – دەپ  سەنىمدى تۇردە مالىمدەمە جاسادى گرەكيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى.

ال تۇركيا تاراپى كەن ورنىنان تابىلعان تابيعي بايلىق وزدەرىنە تيەسىلى دەپ ۇيعارىپ، ۋاقىت جوعالتپاي جۇمىسقا كىرىسكەن. ونىڭ ۇستىنە، ولار وزدەرىنىڭ حالىقارالىق قۇقىققا ساي ارەكەت ەتكەندەرىن العا تارتادى. «بۇرىن ءبىز بۇل ايماقتا تەك سەيسميكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلدىك. سەبەبى بۇرعىلاۋعا قاجەتتى قۇرالدارىمىز بولمادى. قازىر ول تەحنيكامىز بار. سوندىقتان، قازبا جۇمىستارىن باستاپ كەتتىك. گرەكيانىڭ بۇل قادامعا كيلىگەتىندەي شارۋاسى بولماۋ قاجەت. سەبەبى ءبىز حالىقارالىق قۇقىققا ساي ارەكەت ەتىپ  وتىرمىز. ءبىز ۇلتى تۇرىك كيپرلىك تۇرعىنداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋىمىز كەرەك»، – دەدى تۇركيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەۆليۋت چاۆۋشوگلۋ.

تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەدجەپ تايپ ەردوعان دا گرەكتەردىڭ ايىپتاۋى نەگىزسىز دەپ وتىر. ءسويتىپ، ەردوعان گاز كەنىن بۇرعىلاۋ ءىسىنىڭ زاڭدى ەكەنىن مالىمدەدى. سوندىقتان دا، ەل بيلىگى تۇرىك كومپانياسىنا گەولوگيالىق جۇمىستاردى جۇرگىزۋگە ارنايى ليتسەنزيا بەرگەن. الايدا كيپر رەسپۋبليكاسىنىڭ بيلىگى تۇرىكتەرگە قۇلاق اساتىن ەمەس. ولار گەولوگيالىق جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتقان توپتى تۇرمەگە قاماۋدان دا تايىنبايتىندارىن ايتتى.  ال مۇنداي جاع­داي ورىن الاتىن بولسا، تۇركيا تاراپى دا قاراپ قالمايمىز دەپ وتىر. حالىقارالىق ساراپشىلار داۋلى ماسەلەنى الەمدىك ۇيىمدار قولعا الماسا، جاعدايدىڭ ۋشىعىپ كەتۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتۋدا. بۇل رەتتە گرەكيانىڭ ەۋرووداقتان كومەك سۇراپ ۇلگەرگەنىن ايتا كەتكەن ابزال. قازىر وداققا مۇشە ەلدەردىڭ ءبارى دە تسيپراس ۇكىمەتىنە قولداۋ بىلدىرۋگە ءازىر تۇر. ءتىپتى، ولار بۇل سۇراقتى سوڭىنا دەيىن جەتكىزبەي، تىنبايتىندىقتارىن دا انىق بايقاتتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار