20 ماۋسىم 2019, 12:31 808 0 بيزنەس احمەت ومىرزاق

ساۋىقپاسا ساناسى – تويىمسىزعا تىيىم جوق

 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىقتاۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا ىستەلەر ىستەردىڭ ماڭىزىن ايتا كەلىپ، ەل دامۋىنا زور پايداسى تيەتىن ون باعىت تۋرالى ايتقان بولاتىن. سونىڭ ەكىنشى باعىتى – جەمقورلىقتى جويۋدى كوزدەيدى.

«ءبىرىنشى قىركۇيەككە دەيىن  جەمقورلىقتىڭ دەڭگەيىن مەيلىنشە تومەندەتۋگە باعىتتالعان رەفورمالار توپتاماسى دايىندالادى. جەمقورلىق – مەملەكەتتىڭ دامۋىن تەجەيتىن كەسەل. بۇل قوعامداعى ءوزارا سەنىمگە، جالپى مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن قۇبىلىس. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزەمىز»، – دەگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزى، شىن مانىندە، قازاقستاننىڭ دامۋى ءۇشىن اسا ماڭىزدى ۇندەۋ بولاتىن. سەبەبى بۇگىندە جەمقورلىقتىڭ كەسىرىنەن تالاي يگى باستامالار جانباي جاتىپ، ءسونىپ جاتىر.

قايسى ەلدىڭ بولسا دا دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ، ىلگەرى باسقان اياعىن كەرى كەتىرەتىن ىندەتتىڭ باستىسى – جەمقورلىق. اسىرەسە، قولىندا بيلىك تۇتقاسى بارلار بىرەۋدىڭ زاڭدى قۇقىن اياققا تاپتاپ، وزىنە تيەسىلى نارسەگە قول جەتكىزۋگە پارا دامەتىپ، جولىنا كەدەرگى بولسا – ودان وتكەن سوراقى نارسە جوق. بىراق پارا الۋدى بايۋدىڭ توتە جولى دەپ بىلەتىندەر ادامشىلىققا جات، زاڭعا قايشى وسى ءبىر ارەكەتتەن باس تارتپاي كەلەدى.

پارا الۋ كەشە، بۇگىن پايدا بولعان نارسە ەمەس، ول ادامزات قوعامىمەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان ولەرمەن قىلمىس. دەسەك تە دامىعان قوعامدا بۇل قىلمىس مۇلدە از، ءتىپتى بولماۋى كەرەك. الەمدە كوپتەگەن ەلدەر جەمقورلىقتى اۋىزدىقتاۋ ارقىلى عانا دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن. ال بىزدە شە؟ وكىنىشكە قاراي، قازاقستان تاۋەلسىز مەملەكەتكە اينالعان جيىرما سەگىز جىلدىڭ ىشىندە جەمقورلىق ىندەتىن تۇبەگەيلى جەڭە الماي كەلەدى...

قىلىشىنان قان تامعان كەڭەستىك داۋىردە دە پاراقورلىقتىڭ تامىرىنا قانشا بالتا شابىلسا دا، ول قايتا كوكتەپ، وركەن جايۋىن قويعان جوق. وسىنى ەستەن شىعارماي جانە الداعى كەزدە بولماي قويمايتىن وسى ءبىر ىندەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەرتە قامدانعان قازاقستان 1995 جىلى «سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس تۋرالى» زاڭ قابىلداعان ەدى. ودان بەرىدە دە مەملەكەت تاراپىنان ءتۇرلى باعدارلامالار قابىلداندى. پاراقورلىقپەن پارمەندى كۇرەس جۇرگىزۋ ءۇشىن «Nur Otan» پارتياسى 2008 جىلى «سىبايلاس جەمقورلىققا تەگەۋرىندى 10 سوققى» دەگەن باعدارلاماسىن جاريالاسا، 2014 جىلى جەمقورلىققا قارسى 2015-2025 جىلدارعا ارنالعان جاڭا باعدارلاماسىن جاريالاپ، جەمقورلىقپەن كۇرەستى كۇشەيتە تۇسەتىنىن مالىمدەگەن ەدى.

ارينە، بيلىك پارتياسىنىڭ اتالعان باعدارلامالار نەگىزىندە جۇرگىزگەن جۇمىستارى ناتيجەسىن بەرمەي جاتقان جوق، بىراق پاراقورلىق ءالى تىيىلار ەمەس. قايتا جەمقورلىق بەل الىپ، ونىڭ «دارەجەسى» ءوسىپ جاتقان سياقتى. («دارەجەسى» دەگەندە، وسى ىسپەن قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلىپ جاتقانداردىڭ اراسىندا لاۋازىمدى ادامداردىڭ دا كوزگە ءجيى ءتۇسىپ جاتقانى ايتىلىپ وتىرعانىن تۇسىنەرسىزدەر دەپ ويلايمىن).

ەگەر سوڭعى شيرەك عاسىردا پارا الىپ قولعا تۇسكەندەردىڭ اتتارىن اتاپ، تۇستەرىن تۇستەي بەرسەك، كىسى شوشيتىن مالىمەتتەرگە كەزدەسەتىنىڭىز انىق. ونىڭ تالايى حالىققا بەلگىلى دە. باسقاسى باسقا، ەلدىڭ ىشكى ماسەلەسىن بىلاي قويىپ، سىرتقى ماسەلەسىنە قاتىستى سالالاردا ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ ارەكەت ەتۋى توبە شاشىڭدى تىك تۇرعىزادى. ماسەلەن وتكەن جىلدىڭ باسىندا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىندەگى ءۇش وبلىس پەن الماتى قالاسىندا جۇرگىزىلگەن اۋقىمدى وپەراتسيا كەزىندە وتىز بەس ادام ۇستالىپ، سونىڭ ون التىسى قاماۋعا الىندى. ولاردىڭ اراسىندا كەدەن، شەكارا قىزمەتىنىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى، بروكەرلەر، دەلدالدار، سونداي-اق ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپ مۇشەلەرى بولعان. ۇستالعانداردىڭ ون ءۇشى – قازاق-وزبەك مەملەكەتتىك شەكاراسىنداعى «سارىاعاش»، «قازىعۇرت»، «اتامەكەن»، «قاپلانبەك» شەكارا بەكەتتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەكەن. سولايشا سەگىز ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ زاڭسىز ءىس-ارەكەتتەرىنە توسقاۋىل قويعان ارنايى وپەراتسيا – ەكونوميكالىق كونتراباندا، ۇيىمداسقان توپ، قىلمىستىق ۇيىم مەن ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان توپ قۇرۋ جانە ولارعا باسشىلىق ەتۋ، سول سياقتى ولارعا قاتىسۋ جانە پاراقورلىق فاكتىلەرىنىڭ انىقتالۋىنا اسەر ەتكەن-ءدى.

جالپى جەمقورلىق ماسەلەسىندە ءىرى نە مايدا قىلمىس بولمايدى. اسىرەسە، شەگارالىق بەكەتتەردە قاتالدىق كەرەك.  كۇنى كەشە عانا بقو-داعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ دەپارتامەنتى «سىرىم» شەكارالىق بەكەتى ارقىلى تاۋارلى-كولىكتىك قۇجاتىن تەكسەرۋ كەزىندە كاسىپكەرلەردەن پارا الىپ، ولاردى كەدەرگىسىز وتكىزىپ وتىرعان ءۇش لاۋازىمدى تۇلعانىڭ ۇستىنەن سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارىن باستاعان.

قازىر جۇرتتى قاي سالادا جەمقورلىق كوپ دەۋدەن گورى، قاي سالادا جەمقورلىق جوق دەگەن ساۋال قىزىقتىراتىن سەكىلدى. جوعىن قايدام، بارىن ايتساق، كەيىنگى كەزدە جەمقورلىق ماسەلەسىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم سالالارى ءجيى اۋىزعا تۇسەتىن بولدى.

بۇگىندە حالىقتى، بار-جوعى ءتورت ايداي عانا قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بولىپ ىستەگەن كۇلاش شامشيدينوۆانىڭ وتستاۆكاعا كەتۋى ءارى-ءسارى كۇيدە قالدىرعانداي. سەبەبى ءشامشيدينوۆادان بۇرىن ءۇش جىل ون بەس كۇن وسى مينيسترلىككە باسشىلىق جاساعان ەرلان ساعاديەۆتىڭ رەتتى-رەتسىز رەفورمالارىنان شارشاعان حالىق بۇل ورىنعا كۇلاش نوعاتايقىزى كەلگەندە جۇيەسى شاتقاياقتاپ كەتكەن ءبىلىم سالاسىندا جاڭالىق بولاتىنىنا، ەلىمىزدە ۇرپاق تاربيەسىنىڭ دۇرىس جولعا قويىلاتىنىنا ۇمىتتەنىپ ەدى، سەنىپ ەدى. بىراق امال نە، قوعامعا كەسەل بولىپ جابىسقان جەمقورلىق ءوزى باسقارىپ وتىرعان مينيسترلىكتە قايتا-قايتا شاڭ بەرىپ، لاۋازىمدى قىزمەتتەن كەتۋىنە جەتكىزدى.

اتاپ ايتقاندا، وسى جىلى مامىردىڭ سوڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعى» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك قازىنالىق كاسىپورنىنىڭ بىرنەشە باسشىسى جەمقورلىق قىلمىسى ءۇشىن ۇستالعانى جونىندە حابار تارادى.  بۇل تۋرالى قر مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس اگەنتتىگى قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ارمان بەردالين نۇر-سۇلتانداعى ءباسپاسوز-كونفەرەنتسياسىندا مالىمدەمە جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا، ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى (ورتالىقتى 2016 جىلى باسقارعان) كەيبىر كومپانيالاردىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇمىس ىستەپ، سول ءۇشىن باعاسى 9 ميلليوننان استام تەڭگە تۇراتىن ماركاسى «تويوتا-كامري» جاڭا اۆتوكولىگى تۇرىندەگى پارا الۋدا كۇدىكتى دەپ تانىلعان. سونىمەن بىرگە 2017-2019 جىلداردا ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى بولعان تۇلعا دا اسا ءىرى كولەمدەردە پارا العان. سونداي-اق 2016- 2019 جىلداردا ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىندا مەملەكەتكە 1,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە زالال كەلتىرگەن 620 سىبايلاس جەمقورلىق دەرەگى انىقتالىپ، 364 تۇلعانىڭ زاڭسىز ءىس-ارەكەتى اشكەرەلەنگەن. ولاردىڭ 57-ءسى مەكتەپ ديرەكتورى، 10-ى كوللەدج ديرەكتورى بولسا، 22-ءسى بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى ەكەن. ءبىلىم سالاسىنىڭ بۇلايشا بىلىققا باتۋى، ارينە، ءبىر جىلدىڭ جەمىسى ەمەس ەكەنى انىق. بۇل كۇلاش ءشامشيدينوۆا مينيستر بولماستان بۇرىن-اق تامىر جايىپ، جاپىراعى جايقالعان جەمقورلىق داراعى عوي. بىراق جاڭا باسشى بۇعان قارسى شارا قولدانام دەگەنشە، تاعى ءبىر قىلمىستىڭ شاڭى بۇرق ەتتى. بۇل جولعىسى ەندى ءدال ءمينيستردىڭ كەڭسەسىنىڭ ىشىنەن شىقتى: ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ەلميرا سۋحانبەرديەۆا ەكى ايعا قاماۋعا الىندى.

2017 جىلى وتاندىق باق-تا سۋحانبەرديەۆانىڭ «بولاشاق» ستيپەندياسىنا يەلەنگەنى حابارلانعان ەدى. كەيىن ونىڭ ستيپەنديانى زاڭسىز يەلەنگەنى، تىزىمدە ونىڭ ەسىمى جوق ەكەنى جازىلدى. بىراق «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعىنىڭ» باسشىسى جانبولات مەلدەشوۆ «بايقاۋدىڭ العاشقى ەكى كەزەڭىنەن وتكەندەردىڭ تىزىمىندە ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ەسىمى بولماۋى، ونىڭ تەستىلەۋدەن ءوز قاراجاتىنا وتكەندىگى سەبەپتى» دەپ تۇسىندىرگەن بولاتىن. كەيىن بۇل ماسەلە نازارعا ءىلىنىپ، ۇلتتىق بيۋرو ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارىنا قاتىستى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن حابارلاعان-دى. ىزىنشە ە.سۋحانبەرديەۆانىڭ ەكى ايعا تۇتقىندالعانى حابارلاندى. مىنە، وسىنىڭ ءبارى اينالىپ كەلگەندە كۇلاش ءشامشيدينوۆانىڭ ورنىنان كەتۋىنە جەتكىزدى. ەندى جاڭادان تاعايىندالعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ بۇل سالاداعى جەمقورلىقپەن قالاي كۇرەسەر ەكەن؟

مينيستر ورىنتاعىنا جايعاسقان ا.ايماعامبەتوۆتىڭ اۋەلگى ءسوزى دە جەمقورلىققا قاتىستى بولدى. «جەمقورلىقپەن كۇرەس – الدىمىزدا تۇرعان ەڭ ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى. ءبىز قازىرگى ۋاقىتتا ءتيىستى جوبالىق كەڭسەنى اشۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. سوندا جەمقورلىقتى جويۋ باعىتىنداعى ناقتى شارالاردى قابىلدايمىز. وسى كەڭسەدە مونيتورينگ جاسايتىن توپتاردى قۇرايىق دەگەن جوسپار بار. وسى توپتاردىڭ مۇشەلىگىنە باق وكىلدەرىن، ازاماتتىق قوعام مۇشەلەرىن تارتامىز»، – دەدى ول ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا. ونىڭ قانداي جەمىس بەرەرىن ۋاقىت كورسەتەر، بىراق سالادا جەمقورلىق اسقىنىپ، ونىڭ قۇرىعىنا باسشى شەنەۋنىكتەرگە دەيىن ىلىنگەن تۇستا باسشىلىققا كەلگەن ادامعا ىندەتتىڭ ىنىنە سۋ قۇيۋ وڭاي بولماسا كەرەك.

شىنىن ايتۋ كەرەك، جەمقورلىق تۋرالى جازا باستاساڭ الدىڭنان اندىزداعان ستاتيستيكا مالىمەتتەرى قاپتاپ، جەمقورلىقپەن ۇستالعان قاتارداعى، ءتىپتى، لاۋازىمدى قىزمەتكەرلەر جايىندا دەرەكتەر كوزىڭە سىيماي، قاپەلىمدە قاي سالا تۋرالى جازارىڭدى دا بىلمەي قالاسىڭ. ۇستالعان، تەرگەلگەن، انىقتالعان، قىلمىسى دالەلدەنگەن، ايىپپۇل تولەگەن، سوتتالعان، ت.ب. فاكتىلەردىڭ ۇشى-قيىرىنا جەتۋدىڭ ءوزى ءبىر مۇڭ. بۇل جايىندا ءبىز مالىمەت بەرمەسەك تە، كوزى قاراقتى جۇرت وعان قانىق سەكىلدى. سوندىقتان مۇنىڭ سەبەبى نە، ونىڭ الدىن-الۋ شارالارى قالاي بولىپ جاتىر دەگەنگە توقتالساق دەيمىز.

كەڭەستىك كەزەڭدە پاراقورلىق ماسەلەسىمەن ءىستى بولعانداردىڭ جازاسى قاتال بولاتىن. ءتىپتى، ۇزاق جىلدارعا سوتتالىپ، كەيبىر قىلمىسكەرلەرگە اتۋ جازاسىنا دەيىن شارا قولدانىلاتىن. سونىڭ سەبەبىنەن جەمقورلىق بۇگىنگىگە قاراعاندا، ءبىرشاما ازىراق بولعانى بەلگىلى. ال بۇگىندە جەمقورلىق نەگە ءورشىپ بارادى؟

ونىڭ باستى سەبەبى، بۇگىنگى نارىقتىق ەكونوميكادا اقشا تابۋ باستى ماسەلە بولعاندىقتان كەز كەلگەن ادام ءوز قىزمەتىن نە قۇزىرەتىن پايدالانىپ، وڭاي جەردەن پايدا تابۋعا دايىن تۇرادى. ماسەلەن، دارىگەرلەرگە بىردەڭە بەرسەڭ اۋرۋ ادامعا دۇرىس قارايدى، مۇعالىمگە سىيلىق بەرسەڭ بالانى جاقسىراق وقىتادى دەگەن سياقتى. ونى كۇندەلىكتى كورىپ جۇرگەن حالىق الىسۋدان شارشاپ، كونبىستىككە ەتى ۇيرەنىپ بارادى. بارلىق جەردە پاراقور دەگەن اتتان قاشادى، بىراق رەتى كەلسە ەشقايسىسى باس تارتا قويمايدى. بۇل قوعام ومىرىندەگى قۇبىلىسقا اينالىپ بارا جاتقان نارسە.

ال ماسەلەگە ەكىنشى قىرىنان كەلسەك، جەمقورلىققا قاتىستى بىزدەگى زاڭ ءالى دە جۇمساقتاۋ سياقتى. سوندىقتان قىلمىس ىستەگەندەرگە سالىناتىن ايىپپۇل مولشەرى دە، باس بوستاندىعىنان ايىرۋ مولشەرى دە جەمقورلىققا توقتاۋ سالا الماي جاتقان سەكىلدى.

جەمقورلىقتى توقتاتۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار قولدانىلاتىنى بەلگىلى. ءبىزدىڭ ەلدە بۇل ماسەلەدە، نەگىزىنەن، ەكى باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىلەدى. ءبىرىنشىسى، ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ، ەكىنشىسى جازالاۋ. جازالاۋ تۋرالى جوعارىدا ايتىپ كەتتىك، ال ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى قاي دەڭگەيدە؟

رەسمي مالىمەت بويىنشا، وتكەن جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ باعىتى» بويىنشا 48 مىڭعا جۋىق ۇيىمعا (جيىنى 2 ميلليوننان اسا ادامعا) ءدارىس وقىلعان. ولاردىڭ اراسىندا 580 شەتەلدىك كومپانيا، 7256 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسى جانە 870 مىڭعا جۋىق وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر بار ەكەن. شاراعا، اسىرەسە، مەكتەپ وقۋشىلارى بەلسەنە قاتىسقان كورىنەدى. ماسەلەن، «ادال ۇرپاق» دەپ اتالاتىن كلۋب 23 مىڭنان استام ءىس-شارا ۇيىمداستىرعان كورىنەدى. 2018-2019 وقۋ جىلىندا 1837 تەاتر قويىلىمدارى ۇيىمداستىرىلىپ، كورەرمەندەرىنىڭ سانى 140 مىڭداي ادامعا جەتكەن. سونداي-اق، «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس زاڭناماسىنا جيىرما جىل» تاقىرىبىنداعى ەسسە جازۋ كونكۋرسىنا 1043 ستۋدەنت قاتىسىپتى.

وتكەن جىلدىڭ اۋەلگى التى ايىندا جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلعا ارنالعان 137 ءباسپاسوز جيىنى وتكىزىلگەن. باق-تا 3320 ماتەريال جاريالانىپ، جەمقورلىققا قارسى كۇرەس تاقىرىبى بويىنشا 901 ماقالا باسىلعان. سايتتاردا 15642 ماتەريال بەرىلىپ، تەلەديداردا 1921 تەلەسيۋجەت كورسەتىلىپ، راديو 347 باعدارلاما ارناعان. سونىمەن بىرگە بۇل اكتسياعا ءدىني ۇيىمدار دا اتسالىسىپ، ولار تاراپىنان ءتۇرلى كەلەلى كەڭەستەر ۇيىمداستىرىلعان. ال رەسپۋبليكا كولەمىندە العاش رەت وتكىزىلگەن «ادال جول» مارافونىندا جارتى جىلدا 96 اۋداندا 1103 ءىس-شارا وتكىزىلىپ، وعان 275473 ادام قامتىلعان ەكەن. مىنە، ازعانتاي ۋاقىت ارالىعىندا وسىنشاما شارا ۇيىمداستىرىلىپ، جەمقورلىققا قارسى كەڭ كولەمدە پارمەندى جۇمىس جۇرگىزىلگەنىنە قاراماستان پارا بەرۋ نە الۋ ادەتىنەن تىيىلعاندار كوپ بولماي تۇر. دەگەنمەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى 2018 جىلى جەمقورلىققا قاتىستى قىلمىستار بۇرىنعى جىلدارعا قاراعاندا ەداۋىر ازايدى دەپ وتىر. ناقتىلاپ ايتقاندا، 2018 جىلدىڭ سوڭىنداعى زەرتتەۋلەردە «2017 جىلى 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 17,7 پايىزعا تومەن سىبايلاس جەمقورلىق تىركەلگەن. اعىمداعى جىلدىڭ 11 ايىندا سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار سانى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7 پايىز تومەندەدى. كەيبىر وڭىرلەردە سىبايلاس جەمقورلىق، مىسالى، جامبىل وبلىسىندا 45 پايىزعا، قاراعاندى وبلىسىندا 30 پايىزعا ازايعان» دەپ كورسەتىلگەن. مۇنىڭ ءبارى، قالايدا مەملەكەت تاراپىنان جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى. الايدا بۇگىندە جۇرتتى ستاتيستيكا دەرەكتەرىنە سەندىرۋ وڭاي ەمەس سياقتى. ەل اراسىندا بوپسالاۋعا ۇشىراعانداردىڭ، جەمقورلىق ماسەلەلەرىمەن بەتپە-بەت كەلسە دە، ونى دالەلدەي المايتىن جاعدايعا ۇشىراعانىن ايتاتىندار كوپ. دەمەك، قۇقىق قورعاۋ ورىندارى ەلدىڭ سوزىنە قۇلاق اسىپ، ودان ناقتى دالەل تالاپ ەتىپ، دالەلدەنبەگەن جاعدايدا وزدەرىنىڭ ءىستى بولاتىنىن ەسكەرتە بەرگەننەن گورى، ەلمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەپ، جەمقورلىق دەرەكتەرىن انىقتاۋعا كۇش سالعانى دۇرىس بولار ەدى.

جەمقورلىق بارلىق ەلدە قۋدالانىپ، جازالانىپ جاتسا دا توقتاماۋىنا نە سەبەپ؟ شىنىمەن ونى توقتاتۋ مۇمكىن ەمەس پە؟ ساۋىقپاعان سانا تويىمسىزدىعىن قويا الا ما؟ بىزدىڭشە ونىڭ جولى حالىققا جوعارىدان ونەگە كورسەتىلۋمەن شەشىلەتىن ءتارىزدى. ەگەر قاتارداعى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردەن لاۋازىمدى قىز­مەتكەرلەرگە دەيىن پارا العانى ءۇشىن قاتاڭ جازالانىپ جاتسا، تومەندەگىلەر ويلانار ەدى. ايتپەسە، جەمقورلىقتى جەرلەپ –كۇنىگە قىرىق شارا وتكىزسەڭ دە، اسەرى بولمايتىنى انىق.

احمەت ومىرزاق

«Turkistan»

سوڭعى جاڭالىقتار