23 مامىر, 15:36 245 0 ءبىلىم احمەت ومىرزاق

بولوننىڭ تالابى ورىندى

بولون ۇدەرىسى جايىنداعى «Túrkistan» گازەتىندە  كوتەرىلگەن

ماسەلەگە قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جاۋابى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسى 2010 جىلى رەسمي تۇردە بولون دەكلاراتسياسىنا قوسىلعانى ءمالىم. بولون دەكلاراتسياسى پرينتسيپىنە نەگىزدەلىپ، ەلىمىز ماماندار دايىنداۋدىڭ باكالاۆر – ماگيستر – رھD دوكتور مودەلىنە ءوتتى. مىنە، وسى مودەلدىڭ سوڭعى ساتىسىندا وقىپ، عىلىم دوكتورى اتانۋعا مىندەتتەنگەن تۇلعالارعا عىلىمي جۇمىسى تۋرالى جازعان ماتەريالدارىن «Scopus» دەرەكتىلىك بازاسىنا كىرەتىن شەتەلدىك يمپاكت-فاكتورلى جۋرنالدارعا جاريالاۋ مىندەتتەلگەن. بۇگىندە بۇل ماسەلەدە گۋمانيتارلىق عىلىمدار سالاسىندا رھD دوكتورلىعىن قورعايتىندارعا قيىندىق تۋىپ وتىر. وسى ماسەلە تۋرالى حالىقارالىق «Túrkistan» گازەتىنىڭ 2019 جىلعى №13 (1287), 4 ساۋىردەگى سانىندا «بولوننىڭ بەرەرى نە، قيىندىعى قانداي؟» دەگەن تاقىرىپپەن گازەت ءتىلشىسى احمەت ومىرزاقتىڭ ماقالاسى جارىق كورگەن ەدى. ماقالادا بولون ۇدەرىسىنە قاتىستى گۋمانيتارلىق عىلىمدار سالاسىندا قولبايلاۋ بولىپ وتىرعان جايتتارعا قاتىستى بەلگىلى عالىمداردىڭ پىكىرلەرى دە قوسا بەرىلگەن-ءدى.

قوعامنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزعان ماتەريالعا وراي «Túrkistan» گازەتىنىڭ رەداكتسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى كۇلاش شامشيدينوۆاعا حات جولداپ، مىنا سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋىن سۇراعان-دى:

 

  1. بولون ۇدەرىسىنە وتكەلى بەرى گۋمانتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار سالاسى بويىنشا رھD دوكتورلىعىن قورعاۋ بويىنشا پايىزدىق كورسەتكىشى قانداي، ياعني وسى كەزگە دەيىن دوكتورانتۋرا وقىعانداردىڭ نەشە پايىزى عىلىم دوكتورى اتاندى؟
  2. بولاشاقتا گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىم سالالارى بويىنشا رھD دوكتورلىعىن قورعايتىندارعا يمپاكت-فاكتورلى جۋرنالدارعا ماتەريال جاريالاۋدى مىندەتتەۋ توقتاتىلا ما؟

 

رەداكتسيا كوتەرگەن ماسەلەگە نازار اۋدارعان قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە العىسىمىزدى بىلدىرە وتىرىپ، تومەندە مينيسترلىكتىڭ جاۋابىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز:

  1. رھD دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىنا قابىلداۋ 2005 جىلدان باستالىپ، 2008 جىلى ونى ءبىرىنشى تۇلەكتەر اياقتاعان بولاتىن. سول كەزدەگى زاڭناما بويىنشا فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسى اكادەميالىق دارەجە رەتىندە ەسەپتەلگەن جانە ءتيىستى ديپلومداردى جوعارى وقۋ ورىندارى وزدەرى بەرگەن.

2011 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «عىلىم تۋرالى» زاڭىندا فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسى عىلىمي دارەجە رەتىندە بەكىتىلدى. سوندىقتان فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسىن الۋ ءۇشىن قويىلاتىن تالاپتار عىلىمي دارەجەلەر بەرۋ ەرەجەسىندە (قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2011 جىلعى 31 ناۋرىزداعى  №127 بۇيرىعى) بەكىتىلدى. دوكتورانتۋرا باعدارلاماسىن مەڭگەرەتىن دوكتورانتتار جاريالانىمدارىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ءبىرى رەتىندە – حالىقارالىق رەتسەنزيالاناتىن عىلىمي جۋرنالداردا ماقالا جاريالاۋ وسى كەزدەن بەرى ەنگىزىلگەن.

2011-2018 جىلعى گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار سالاسى بويىنشا دوكتورانتۋرا تۇلەكتەرىنىڭ 57% فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسىنە يە بولدى، بۇل وسى جىلدارى جالپى دوكتورانتۋرا ءبىتىرىپ، ءتيىستى دارەجە العان تۇلەكتەر سانىنان شامامەن 52%-دان جوعارى.

  1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2011 جىلعى 31 ناۋرىزداعى № 127 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن دارەجەلەر بەرۋ قاعيدالارىنا سايكەس دوكتورانتتىڭ 7 جاريالانىمىنىڭ بىرەۋى حالىقارالىق رەتسەنزيالاناتىن جۋرنالدا جاريالانۋى قاجەت. بۇل رەتتە گۋمانيتارلىق باعىتتا جازىلعان ديسسەرتاتسيالار ءۇشىن تاڭداۋ كوبىرەك بولادى – شەتەلدىك جۋرنال سىاrىvاtە اnاlytics اقپاراتتىق كومپانياسىنىڭ دەرەكتەر بازاسىندا (Wەb وf Sسىەnسە سوrە سوllەسtion) نولدىك ەمەس يمپاكت-فاكتورعا يە نەمەسە يندەكساتسيالاناتىن بولۋى كەرەك نەمەسە Sسورus, JSTOR بازالارىنا كىرۋ قاجەت.

جوعارىدا كورسەتكەندەي، گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار سالاسى بويىنشا فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسىنە يە بولعان تۇلەكتەر ۇلەسى جالپى كورسەتكىشتەن جوعارى. سوندىقتان ۋاقىتىندا قورعالمايتىن ديسسەرتاتسيالار پروبلەماسى جوو-دا دوكتورانتتاردى دايارلاۋ ساپاسى مەن باقىلاۋ ماسەلەسىنە جاتادى.

سlاrىvاtە اnاlytics جانە سكوپۋس بازاسىنا كىرەتىن شەتەلدىك باسىلىمداردىڭ نەگىزگى ولشەمشارتتارى – ماقالانىڭ ساپاسى مەن ونىڭ بىرەگەيلىگى، حالىقارالىق نەمەسە جاھاندىق كوزقاراس، قورىتىندىلاردىڭ شىنايىلىعى مەن وبەكتيۆتىلىگى، لوگيكالىق مازمۇندالعان دالەلدەمەسى. سونىمەن قاتار، بازالاردا يندەكساتسيالانۋ ءۇشىن جۋرنالدار جاريالانىمداردىڭ حالىقارالىق سيپاتىن جانە اۆتورلاردىڭ كەڭ گەوگرافياسىن كورسەتۋى ءتيىس.

شەتەلدىك رەيتينگىلىك باسىلىمداردا جاريالانۋ مۇمكىندىگى دوكتورانتتاردى دايارلاۋ باعىتىنا تاۋەلدى ەمەس. بۇنى جوعارىدا كورسەتىلگەن گۋمانيتارلىق جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار سالاسىنداعى فيلوسوفيا دوكتورى رھD دارەجەسىنە يە بولعان دوكتورانتتار ۇلەسىنەن بايقاۋعا بولادى.

بۇل رەتتە دوكتورانتۋرانىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى رەيتينگىلىك شەتەلدىك باسىلىمداردا ديسسەرتاتسيالار ناتيجەلەرىن جاريالاۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى مۇمكىندىكتەر جاسايدى. دوكتورانتۋرا بويىنشا مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم ستاندارتىنا سايكەس دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا بويىنشا عىلىمي كونسۋلتانتتاردىڭ ءبىرى بولىپ شەتەلدىك عالىم تاعايىندالادى، سونداي-اق، دايارلاۋ باعىتىنا قاراماستان بارلىق دوكتورانتتار شەتەلدە عىلىمي تاعىلىمدامادان وتۋگە ءتيىس.

سlاrىvاtە اnاlytics جانە سكوپۋس دەرەكتەر بازاسىندا گۋمانيتارلىق باعىتتار بويىنشا رەيتينگتىك جۋرنالداردىڭ سانى دوكتورانتتاردىڭ اۆتورلاردىڭ زەرتتەۋلەرىنە سايكەس كەلەتىن جۋرنالدى تابۋعا جەتكىلىكتى. سlاrىvاtە اnاlytics دەرەكتەر بازاسىندا يمپاكت-فاكتورى بار جۋرنالداردىڭ 22%-ى الەۋمەتتىك عىلىمدارعا قارايدى. سكوپۋس بازاسىندا الەۋمەتتىك (گۋمانيتارلىق) عىلىمدار جانە ءومىر تۋرالى عىلىمدار بويىنشا باسىلىمدار 24% بەن 15%-دى قۇرايدى.

سونىمەن بىرگە دوكتورانتتاردىڭ عىلىمي قىزمەتتىڭ ناتيجەلەرىن جاريالاۋ ءۇشىن ساپاسى جوعارىلاۋ رەيتينگتىك جۋرنالداردى ىرىكتەۋ ءۇشىن دارەجەلەر بەرۋ قاعيدالارىنا بيبليومەتريالىق كورسەتكىشتى، ياعني  Sسورus بازاسى بويىنشا سiteScore پروتسەنتيلىن پايدالانۋدى كوزدەيتىن وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە.

وسىلايشا، فيلوسوفيا دوكتورى (رھD), بەيىنى بويىنشا دوكتور دارەجەلەرىنە ۇمىتكەرلەر ءۇشىن ۇسىنۋشىلاردىڭ حالىقارالىق رەيتينگتىك باسىلىمداردا جاريالانۋ تالابىنىڭ بولۋىن ورىندى دەپ سانايمىز.

 

«تۇركىستان-اقپارات»

سوڭعى جاڭالىقتار