16 مامىر, 15:55 377 0 ادەبيەت "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

جۇمابەك مۇقانوۆ: سەكسەۋىلدىڭ شوعى

بەلگىلى  اقىن،  جۋرناليست، قازاقستان جازۋشىلار جانە جۋرناليستەر وداعىنىڭ  مۇشەسى، مادەنيەت قايراتكەرى، «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى  جۇمابەك مۇقانوۆتىڭ ومىردەن وتكەنىنە ەكى جىلدان استام ۋاقىت بولدى. وسى اپتادا تۇركىستان وبلىسىنىڭ شاردارا اۋدانىندا  «سەكسەۋىلدىڭ شوعى» اتتى  جۇمابەك مۇقانوۆ وقۋلارى وتكەلى جاتىر. وسى ورايدا ءوز ۇلتىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتكەن اقىننىڭ بىرنەشە ولەڭىن گازەت بەتىنە جاريالاۋدى ءجون سانادىق.   

 

كوكتەمدى اڭساۋ

 

اندىزداپ تۇر اق تۇتەك بارشا عالام،

ورالماي ءجۇر كوگىنە سان شاعالام.

ەڭ باقىتسىز جان شىعار الەمدەگى

كوكتەمدەرىن سارعايىپ اڭساماعان.

 

قىسى كەتپەي دالامدا گۇل گۇلدەمەس،

جىر تۇنەمەس كەۋدەمدە، كۇلكىڭ ەلەس.

مەن تۇستىكتىڭ نۇرىنان جارالعانمىن،

كوكتەم كەلمەي كەتۋى مۇمكىن ەمەس.

 

...توزادى، ەسكىرەدى

ۇلى سوزدەر جازىلعان پاراقتار دا،

وتكەنىمدى سەن مەنىڭ ساراپقا الما.

ءبىر عۇمىرعا ءبىر كوكتەم سىيلاماسا،

مەن ريزا ەمەسپىن جاراتقانعا.

 

كوكىرەگىمدە ءبۇر جارىپ بارشا قايىڭ،

جاڭعىرىعىپ جابىرقاۋ جان سارايىم.

كىرپىگىڭمەن قاراشى كۇن ۇزىلمەي،

گۇلگە ورانىپ مەن سەنى قارسى الايىن.

 

قاراشى ءانى، قالقام-اۋ، قاراشى ءانى،

كوكتەم قالاي كوشەگە جاراسادى.

ءبىر كوكتەمگە ءدال قازىر بايلانىپ تۇر

ءبىر اقىننىڭ باقىتى، بولاشاعى.

 

ەسەلەمە، اق بوران، ەسەلەمە،

قىراۋ ۇيا سالماسىن پەشەنەمە.

كوپتەن كۇتكەن كول-كوسىر كوكتەم كەلسىن

سەن تۇراتىن، مەن تۇرعان كوشەگە دە.

 

كوكتەمىم، كەشىكتىڭ بە؟

مەن كەلەتىن جاقتاعى ەسىكتى ىلمە.

مەنىڭ تيتتەي جۇرەگىم تۋلاپ جاتىر،

تۋلاپ جاتىر...

ەسىتتىڭ بە؟..

 

 

تاتيانا بۋرميستروۆا

شىرقاعان ءان

 

«تارتا بەرسەڭ دومبىرا،

بولدىرا ما، ەركەم-اي...»

حالىق ءانى

 

كەنەتتەن كەتتى اشىلىپ ومىراۋىم،

كەۋدەمدە كەرنەگەندە قوڭىراۋ ءۇن.

 

تۇندىگىن ءتۇرىپ تاستاپ تۇنگى اسپان دا،

قۇس كوڭىل زىمىراپ كەپ شىڭعا اسقاندا.

مۇنداي بوپ شابىتىم دا شايقالماعان،

ءدال بىلاي ءجۇز ءتۇرلى سىر جىمداسقان با؟!

 

سەزىمدى تەجەمەلەپ، ىرىكپەپپىن،

جۇرەمنەن قارسى الدىڭا ءجۇرىپ كەپپىن.

سەن بولساڭ تەلەديدار – تەڭىزىنىڭ

تەرەڭىنە عايىپ بوپ ءسىڭىپ كەتتىڭ.

 

تۇنىمەن كوز ىلمەدىم،

تۇرتكىلەپ ءان اسەرى – سەزىمدەرىم.

ءۇنىڭدى تاعى دا ەستىپ ەلجىرەيتىن،

ورالار ما باقىتتى كەزىم مەنىڭ؟!

 

جانىمدا قاپتاپ كەتىپ ءتۇز گۇلدەرى،

قايتا ما قىستان قالعان سىزدىڭ لەبى؟!

كىرىپ اپ شاناعىنا دومبىراڭنىڭ،

شامالى كوزدى جۇمىپ مىزعىر ما ەدى؟!

 

كۇدىكپەنەن ورانىپ ءتۇن قۇشاعىن،

كەشىگىپ قالدىم با دەپ مۇڭ قۇشامىن.

ارمان نە، ءوزىڭ جايلى جىر تولعاعان

مەن بولسام قازاقتاعى تۇڭعىش اقىن.

 

نە دەيىن، باقىتىڭدى بازارلاعىن،

كەشىر مەنى، اپپاق قىز، ءاز ارداعىم.

سەن مەنى ءوز تىلىمدە تەربەپ ەدىڭ،

سەنىڭ انا تىلىڭدە جازا المادىم...

 

اكەگە تاعزىم

(كەسەنەدەگى جازۋ)

جانىمدى جابىرقاتسا تۇمسا قايعى،

شابىتىم شامىرقانىپ جىر قاشايدى.

ادامدار قاس-قاعىمدا عايىپ بولسا،

ۇلاعاتتى ۇرپاقتار مىڭ جاسايدى.

 

جايقالعان بايتەرەكتەي جاپىراعى،

ماڭعىستاۋ  – مايلى قيان اتىرابى.

سەگىز قانات وردا بوپ بوي كوتەردى،

ءپىر بەكەت جاتقان جەردىڭ توپىراعى.

 

شاعىل قۇم شاردارانىڭ شالعايىندا،

تەرەڭنەن تەبىرەنىپ تولعايىن دا.

اتقان تاڭ، شىققان كۇنمەن امانداسىپ،

اق كۇمبەز بوپ تۇرارسىز جول بويىندا.

 

قالايشا تابىنباسسىڭ،ساعىنباسسىڭ،

ءتاڭىردان تاۋبە تىلەپ جالىنباسسىڭ.

قاۋمالاعان قالىڭ ەل امان ءجۇرسىن،

قاسقا جول، اق كۇمبەزىم باعىڭدى اشسىن!

 

جاۋشىقۇم، جارقىرايدى – كولدە ەتەگى،

دۇنيە جالعان بولىپ شولدەتەدى.

تال بەسىك-جەر بەسىككە اماناتتاپ،

اق كۇمبەز – اق كەسەنە تەربەتەدى.

 

شىڭدايتىن شاربولاتتاي ار-ساناسىن،

ءبىز كوردىك قانشا ناۋبەت، قانشاما سىن.

ۇلانىڭ ۇياسىنان ۇزاپ كەتسە،

اق كۇمبەز، اۋدەم جەردەن قارسى الاسىڭ.

 

ۇرپاعىڭ ۇلىقتاسا ۇلىس كۇنىن،

ۋاقىت دالەلدەيدى دۇرىستىعىن.

اق كۇمبەز، ماڭگىلىككە كۇزەتە بەر،

ەلىم مەن حالقىمىزدىڭ تىنىشتىعىن.

 

قۇنىم نە – وسىندايدا اشىلماسام؟!

جىرىممەن اسقارالى عاسىر باسام.

سەگىز قانات اق وردا – اق كۇمبەزگە،

سەگىز شۋماق ولەڭمەن شاشۋ شاشام!

 

 

قالقام، سەن مۇڭايماشى...

 

سەتىنەتشى شەرىمنىڭ سەن – سەڭدەرىن.

ەلدەن ەرەك كورىنسىن ەڭسەم مەنىڭ.

باقتارىمنىڭ باعبانى، باياندى بول،

باعاناسى باقىتتىڭ تەڭسەلمەگىن.

 

جىلدار قالدى، مىنەكي، جىمداسپاعان،

شىڭىراۋ وي شىنجىرلاپ شىڭ دا اسپاعام.

كوكتەم كوگى كوز جاسىن توگىپ ءوتتى،

بۇكىل الەم ءدال قازىر مۇڭداس ماعان.

 

قالقام، سەن مۇڭايماشى...

دومبىراڭدى ۇستاشى، پەرنەلەرى

تەبىرەنسىن، تەرمەلەر، تەربە مەنى.

اسۋ – اسۋ بەلدەردەن اعىپ ءوتسىن،

اساۋ تايدى اعىتشى كورمەدەگى.

 

ساعان عانا ءدۇبىرى ايگىلى ۇنمەن

الدىن بەرمەي جۇرەيىن بايگەنىڭ مەن.

جان سارايىم جاڭعىرىپ قالسىنشى ءبىر،

جابىرقاعان كوڭىلگە جايلى مۇلدەم.

 

تۇڭعيىقتان ءتۇرلى سىر تۇندىرار شاق –

ءجۇز بۇرالعان كەزىڭدى ءجۇرمىن اڭساپ.

بالبىراعان جۇزىڭمەن بارشا مۇڭدى

بايلاپ – ماتاپ تاستاشى قىلبۇراۋ ساپ

 

ءدال قازىر-اق دەرتىڭدى عايىپ قىلام،

شابىتىمدى سامعاتىپ سايىپقىران.

جەرۇيىق جۇرەگىمە الىپ بارىپ،

جىرىممەن دۋالايمىن، ايىقتىرام.

 

مۇڭايماشى، كەڭەيىپ ارقا-باسىم

سارشا مۇڭنان ارىلىپ شاڭ  تاراسىن.

اق باتاسىن اڭساعان ارۋاناداي.

باقىتىما مەنىڭ دە بار تالاسىم.

سوڭعى جاڭالىقتار