11 مامىر 2019, 15:19 701 0 قاۋىپسىزدىك ارمان قۇدايبەرگەن

تاۋ تۇلعالى تاۋلانوۆ

باۋىرجان مومىشۇلىنىڭ «جاۋىنگەرلىك تاربيە اسكەري كيىمدە ەمەس، جورگەكتە جاتىر» دەگەن قاناتتى ءسوزى كەيىپكەرىمىز زاپاستاعى گەنەرال-مايور ءسابيت تاۋلانوۆقا قاراتا ايتىلعان ىسپەتتى. جەتى جاسىنان باستاپ اكە-شەشە، تۋعان اۋىلدان جىراق كەتىپ، ءبىلىم قۋعان. اۋعان جەرىندەگى سوعىستا ەرلىك كورسەتىپ، تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاق ارمياسىنا ايتۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن تۇلعامەن مەرەكە قارساڭىندا از-كەم تىلدەسكەن ەدىك.

ءسابيت تاۋلانوۆ:  قورعانىس مينيسترلىگى وسىلاي قۇرىلعان

– ءسابيت مىرزا، جاقىندا عانا پەدوگوگيكا عىلىمدارىنىڭ پروفەسسورى اتاندىڭىز. شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! مەنىڭ بىلۋىمشە ءسىز اسكەريلەر اراسىنداعى تۇڭعىش پەدوگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسورسىز. بۇل باق پا، الدە تالاي جىلعى ەڭبەكتىڭ جەمىسى مە؟

– كوپ راحمەت! ارينە باق دەسەك تە جاراسار، بىراق ونىڭ سىرتىنداعى ەڭبەكتى جوققا شىعارا المايمىز. ويتكەنى قازاقتا «اقىل قونباعان جىگىتكە، باقىت تا قونبايدى» دەگەن ءتامسىل بار. جەڭىس پەن جەڭىلىستىڭ ءمانىن ءبىلۋ ءۇشىن ءبىرتاراپتى بولماۋ كەرەك. بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن ۋاقىت كەمەسىن ارتقا بۇرۋعا تۋرا كەلەدى. اكە-شەشەم اۋىلدا قىزمەت ەتتى. مەن دە سوندا تۋدىم. بىراق ۇيدە كوپ بولعان جوقپىن. 7-10 جاس ارالىعىندا اۋداننان پاتەر جالداپ، مەكتەپتە وقىدىم. ال ۇيدەگىلەر بەسىنشى سىنىپتا كوشىپ كەلدى. ونىڭ وزىندە 3 جىل وتباسىممەن بىرگە بولىپ، 7-سىنىپ بىتىرگەننەن كەيىن ورالداعى تەحنيكۋمعا وقۋعا ءتۇستىم. ويتكەنى وتباسىندا 9 بالامىز. ونى اسىراۋ قيىنعا سوعاتىنىن بىلسەم كەرەك. تەحنيكۋمدا 4 جىلداي مال دارىگەرى ماماندىعىن وقىپ، اسكەرگە اتتاندىم. ول 1966 جىل. 1968 جىلى تاشكەنت جوعارى جالپى اسكەري كوماندالىق ۋچيليششەسىن، 1977 جىلى جوعارى وفيتسەرلەر كۋرسىن، 1978 جىلى تەرمەز پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن، 1985 جىلى ماسكەۋدەگى اسكەري-ساياسي اكادەميانى ءبىتىردىم. الىگە دەيىن ءبىلىم-عىلىمنان قول ۇزگەن ەمەسپىن. دوكتورلىق ديسسەرتاتسيامدى 5 جىل جازىپ، 2004 جىلى دوكتور اتاندىم. ودان بەرى 15 جىلداي ۋاقىت ءوتتى. پروفەسسور اتانۋ دا وڭاي ەمەس. كوپتەگەن ماقالالار جازىپ، ول شەت مەملەكەتتەردە جاريالانۋ كەرەك. سوڭعى 5 جىل تىنباي ەڭبەك ەتتىم. ويلاپ قاراسام 65 جىلدىق ىزدەنىس پەن بىلىمگە بولعان قۇشتارلىق – پروفەسسور اتاعىن تارتۋ ەتتى.

– العاشقى ماماندىعىڭىز – مال دارىگەرى. بۇل سالادان اسكەري ادامعا اينالۋىڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟ 

– اسكەر قاتارىندا ءجۇرىپ كومسومولدا بەلسەندى بولسام كەرەك، باسشىلىق مەنى باتالوننىڭ كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ەتىپ تاعايىندادى. اسكەري بورىشىمدى وتەپ بولعاسىن، ارمەن قاراي قىزمەت ەتۋگە ۇسىنىس ءتۇستى. وسىلاي 1968 جىلى وفيتسەرلىك كۋرس ءبىتىرىپ الدىم. ەستەرىڭىزدە بولسا، سول جىلى كومسومولدىڭ 50 جىلدىعى تويلاندى. مەنى ماسكەۋدەگى جيىنعا جىبەردى. سوندا كىشى لەيتەنانت دارەجەسىن الدىم. اكەم ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ارداگەرى ەدى: «نە ىستەيمىن، ارمەن قاراي وقي الامىن با، قيىن بولار. سوندىقتان اسكەردە قالايىن» دەپ اقىل سۇرادىم. ول كىسى «ازامات بولدىڭ ءوزىڭ شەشىم شىعار» دەدى، انام كەرىسىنشە بۇل ويىمدى قۇپ كورمەدى. نەگە دەسەڭىز اۋىلدا وستىك، ولار مەنى اۋىلعا كەلىپ كولحوز باسشىسى بولادى دەپ ويلاسا كەرەك. وزىمدە دە ءبىر كەزدەرى سونداي وي بولعان. اكەم پەدوگوگيكالىق ۋچيليششەنى بىتىرگەن. سوعىستان كەيىن بالالار ءۇيىنىڭ ديرەكتورى بولدى، بالالار تاربيەلەدى. سول بالالار ۇيىندە تاربيەلەنگەندەر 2000 جىلدارى ماعان كەلىپ: «ساكە، اكەڭىز ءبىزدى تاربيەلەدى، ءوسىردى. وسىنداي مەكتەپ اشساق، ونى ءوزىڭىز باسقارساڭىز قالاي بولادى؟» دەگەن ۇسىنىس تا ايتقان. ونى الىپ جۇرە المايمىن دەگەن ويدىڭ بولعانى راس، سول ءۇشىن مەكتەپ اشىلمادى. بىراق 2008 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ قورى ۇسىنىس جاساپ، مەنى شاقىرتتى. «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيىن اشتىق. قازىر ويلاپ قاراسام مەن اكە جولىن قۋىپ، اتا كاسىپتى دە وقىپپىن. ويتكەنى ۇيدە بولعان كەزدەرى اتامنىڭ قاسىندا كوپ جۇرەتىنمىن. ول كىسى 35 جىل شوپان بولعان. دەمالىسىم جاز بويى اتامنىڭ قاسىندا قوي باعۋمەن وتەتىن. مال دارىگەرلىك وقۋىنا تۇسۋىمە دە وسى جايتتار اسەر ەتسە كەرەك.

– اۋعان سوعىسىندا كورسەتكەن ەرلىگىڭىزگە ساي 3-دارەجەلى «كسرو قارۋلى كۇشتەرىندە وتانعا قىزمەت ەتكەنى ءۇشىن» وردەنىمەن ماراپاتتالدىڭىز. سول كۇندەردى ەسكە تۇسىرسەك... 

– ول 1979 جىلدىڭ مامىر ايى بولاتىن. تەرمەزدە اسكەر قاتارىندا بولدىم. سول جەردە وقۋ-جاتتىعۋلار ءوتتى. شىنى كەرەك، اۋعانستاندا بىردەڭە بولاتىنىن سەزدىك. گەرمانياعا كەتەتىن بولىپ، ەڭبەك دەمالىسىن الىپ قويعانمىن. بىراق 9-مامىر جەڭىس كۇنىنىڭ ەرتەسىندە مەنى ماسكەۋگە شاقىرتتى. اۋعان جەرىندە رەۆوليۋتسيا بولىپ جاتقان. سوعان وراي تاربيە بولىمدەرى اشىلاتىن بولىپ، قازاقستان، قىرعىزستان، تاجىكستان مەن وزبەكستاننان مۇسىلمان 14 جىگىت جينالدىق. ءبىزدى اۋعانستانعا پولكتىڭ تاربيە جونىندەگى ورىنباسارى جانە ونان جوعارى لاۋازىمداردى اتقارۋعا جىبەردى. سوندا مەن باس شتاب جانىنداعى اۋعان سوعىسى بويىنشا وفيتسەرلىك قۇرامداردى دايارلاۋ جونىندەگى جەدەلدەتىلگەن ورتالىق كۋرستار ساياسي ءبولىمى باستىعىنىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتىن اتقاردىم. 2 جىل سوندا بولدىم. ماقساتىمىز كەڭەس اسكەرى كىرگەندە ەشقانداي ۋايىم بولماۋى، تىنىشتىق ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ەدى. جەلتوقسان ايىندا ءبىزدىڭ اسكەر كىردى، سول كەزدە بىردە-ءبىر ءتارتىپ بۇزۋشىلىق، ەشقانداي قارسىلىق بولعان جوق. بىزگە جۇكتەلگەن مىندەت وسى بولعان.

ودان كەيىن لەنينگراد ايماعىنداعى موتواتقىشتار ديۆيزياسى باستىعىنىڭ تاربيە ورىنباسارى قىزمەتىن اتقاردىم. بۇل ۇلكەن لاۋازىم ەدى. سودان كەيىن الماتىعا كەلگەن جايىم بار. ول جاقتا بولعان تالاي جايت ءالى كۇنگە ەسىمدە، ونىڭ ءوزى ءبىر تاقىرىپ.

– قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى مەن قورعانىس مينيسترلىگى قۇرىلعان شاقتا باسى-قاسىندا بولعان جانداردىڭ ءبىرىسىز. جانە ءسىز اتقارعان ەڭبەكتى قاتارلاستارىڭىز بەن وسى سالانىڭ قازانىندا قايناعاندار جوعارى باعالايدى. سول كۇندەر جايلى ويلاساڭىز نە ەسكە تۇسەدى؟

– مەن اسكەردە يدەولوگيانىڭ باستىعى بولدىم. كەڭەس وداعى قۇلاعاننان كەيىن پارتيا، كومسومول تارادى. مەن دە اسكەر قاتارىنان كەتۋگە شەشىم قابىلدادىم. ماسكەۋدەن قازاقستانداعى كەز كەلگەن وبلىسقا بارىپ ۆوەنكوم بولىڭىز دەگەن ۇسىنىستار ايتىلدى. ول ۋاقىتتا جاسپىن «وبلىستىق ۆوەنكوماتتا نە بىتىرەم» دەپ شەشىمىمدى وزگەرتپەدىم. 1991 جىلى ساعادات قوجاحمەتۇلى شاقىرىپ الىپ نە ىستەپ جۇرگەنىمدى سۇرادى. «ءوزىڭىز بىلەسىز كەڭەس اسكەرى تاراپ جاتىر، مەن دە اسكەر قاتارىنان كەتسەم دەگەن شەشىم شىعاردىم» دەدىم. ول كىسى قايتا اسكەر قۇرىلسا قالار ما ەدىڭ دەگەنگە كەلتىردى. مەن قانداي قىزمەتتە قالاتىنىمدى ايتىپ، اڭگىمە وربىتتىك. ساعادات قوجاحمەتۇلى: «تاربيە جونىندە سەنەن تاجىريبەلى ادام جوق، مۇمكىن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ تاربيە ءبولىمىن باسقارارسىڭ»، – دەدى. مەن بولسام «ايتالمايمىن اعاسى، قالاي بولادى»، – دەدىم. ول كىسى جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى ەدى. اسكەري ەمەس، ازاماتتىق تۇلعا رەتىندە سويلەستىك. (كۇلىپ) سويتسەك، س.قوجاحمەتۇلى الدىن الا ءبىلىپ ءجۇرىپتى. ءۇش كۇننەن كەيىن پرەزيدەنتتىڭ ۇلتتىق كوميتەت قۇرامىز دەگەن بۇيرىعى شىقتى. تۇستەن كەيىن ءوزى (رەد. ساعادات نۇرماعامبەتوۆ) حابارلاسىپ، ەرتەڭ وبل.ۆوەنكومدا بول دەدى. ەرتەڭىنە كەلسەم ءبارى جينالىپ قالىپتى، تاۋلانوۆ قايدا دەپ جاتىر ەكەن. مەن كىردىم، ساعادات قوجاحمەتۇلى توردە وتىر. وڭ جاقتا سول كەزدەگى پولكوۆنيك التىنبەكوۆ (رەد. سەيىلبەك التىنبەكۇلى), ونىڭ قاسىندا گەنەرال حليۋپين وتىر. ماعان «قايدا ءجۇرسىڭ، مىنا جاققا وتىر» دەپ سول جاقتاعى ءبىرىنشى ۇستەلدى نۇسقادى. ءسويتتى دە: «cەن بۇگىننەن باستاپ كادردىڭ باستىعىسىڭ» دەدى. مەن ساسىپ قالدىم دا: «اعاسى مەن كادردىڭ نە ەكەنىن بىلمەيمىن، ءوزىڭىز ايتتىڭىز عوي تاربيەگە جاۋاپتى...» ءسوزىمدى ءبولىپ جىبەرىپ «جوق سەن كادرعا جاۋاپ بەرەسىڭ، قازىر ۇلتتىق قورعانىس كوميتەتىن قۇرامىز» دەدى. سويلەپ ۇلگەرگەن جوقپىن، ادامدار كىرىپ جاتىر، مەن جازا باستادىم. ءبىر-ەكى ساعات وتىرعاننان كەيىن ۇزىلىسكە شىقتىق. سەيىلبەككە قاراپ: «سەيىلبەك سەن ايتپايسىڭ با الدىن-الا» دەيمىن. ول بولسا: «قايتا سەن قىزمەت الدىڭ، مەن كىم ەكەنىمدى بىلمەيمىن» دەمەسى بار ما. بىرەر ساعاتتان كەيىن ساعادات نۇرماعامبەتوۆ شاقىرىپ الىپ: «اسكەر قۇرامىز، سەيىلبەك سەن شتاب باستىعىسىڭ، ءسابيت كادرعا جاۋاپ بەرەدى» دەدى. وسىلايشا ۇلتتىق كوميتەتتى قۇردىق. ءبىر جىل سولاي اتالدى دا، وعان اسكەري ايماقتىڭ اۋرۋحاناسىن، اسكەري كوميسسارياتتى، ءبارىن قوستى. بىراق 40-ارميانى بىزگە بەرگەن جوق. ماسكەۋگە بارىپ كەلىسسوزدەر جۇرگىزدىك، وندا كوپ شەشىمدەر شىقتى. پرەزيدەنتتىڭ، ءمينيستردىڭ، جالپى ءبارىمىزدىڭ ويىمىز اسكەردى ساقتاپ قالۋ بولدى. ارينە ول وڭايعا سوققان جوق. ۋكراينا، بەلورۋسيا، رەسەي ءوز اسكەرىن قۇردى. بارلىق كادر سول جاقتارعا كەتىپ جاتتى. ماسكەۋدەگى كەزەكتى كەلىسسوزدەردەن قايتىپ كەلە جاتقاندا س.قوجاحمەتۇلى: «قاپ، بولمايتىن بولدى-اۋ» دەپ باسىن شايقادى. ءبىز ۇندەمەدىك. 1992 جىلدىڭ بەسىنشى مامىر كۇنى پرەزيدەنتتەن «جەتىنشى مامىردا كەلىڭىز» دەگەن حابار جەتتى. ساعادات نۇرماعامبەتۇلى، 40-ارميانىڭ قولباسشىسى ريابتسەۆ، كورپۋس كومانديرى مۇحتار التىنباەۆ قاپاشۇلى اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس اسكەرلەرى قولباسشىسىنىڭ ورىنباسارى ۆولكوۆ، مەن جانە كەڭەسشى كيم سەرىكبايۇلى 7 مامىر كۇنى پرەزيدەنتكە كەلىپ كۇتىپ وتىردىق. ساعات ونعا شاقىرعان، ءبىر ساعاتتاي ۋاقىت ءوتتى. ءبىر كەزدە نۇرسۇلتان ءابىشۇلى كەلدى دە: «مەن جارلىققا قول قويدىم، بۇگىننەن باستاپ قورعانىس مينيسترلىگى قۇرىلادى. ساكە، قۇتتىقتايمىن، ءسىز قورعانىس ءمينيسترى بولدىڭىز، قالعاندارىڭىز ورىندارىڭىزدا جۇمىس ىستەي بەرىڭىز»، – دەدى ساعادات قوجاحمەتۇلىنا قاراپ. سول كۇنى تۇڭعىش پرەزيدەنت بارلىعىمىزعا قولى قويىلعان سۋرەت تارتۋ ەتتى. جارلىقتان كەيىنگى پرەزيدەنتپەن ءبىرىنشى فوتو كەيىننەن بارلىق جەرگە تاراپ كەتتى. وسىلاي قورعانىس مينيسترلىگى قۇرىلعان.

– ءسىز كادر ءبولىمىن باسقاردىڭىز. بىلايشا ايتساق جوقتان بار جاسادىڭىز عوي، قانداي قيىندىقتار بولدى؟ 

– مينيسترلىك قۇرىلعاننان كەيىن بارلىق جوو مەن كادر سالاسىن ماعان تاپسىردى. كادر جانە اسكەري ءبىلىم دەپارتامەنتىن 10 جىلعا جۋىق باسقاردىم. قيىندىعى جونىندە ءبىر عانا مىسال، 1992-1994 جىلدار ارالىعىندا 7 مىڭنان استام وفيتسەر جان-جاققا كەتىپ قالدى. سوسىن تاڭداپ، تالداپ، تالعاپ، قازاقستاندا تۋىپ-وسكەن جىگىتتەردى شاقىرىپ الدىق. ۇلتتىق كوميتەت بولىپ تۇرعان شاقتا ءبىر جىل بويى، ايىنا ەكى رەت ماسكەۋگە بارىپ بۇيرىققا قول قويعىزىپ ءجۇردىم. كەيىن 1992 جىلدان باستاپ، ءبارىن وزىمىزگە الىپ، ءوزىمىز بۇيرىققا قول قويدىق. رەسەيدەگى وفيتسەرلەرىمىزدى شاقىردىق، ولاردىكىن شىعارىپ سالدىق، ءسويتىپ اسكەر قۇرىلدى. ونان وزگە كوپ شارا قولداندىق. ماسەلەن كىشى لەيتەنانت كۋرسىن اشتىق، ۋچيليششەنى كوپسالالى جاسادىق. جاڭادان وقۋ ورىندارىن اشىپ، ولاردىڭ سانىن كوبەيتتىك. رەسەيمەن جاساسقان ەڭ العاشقى كەلىسىمىمىز ءبىزدىڭ وفيتسەرلەردى وقىتۋ بولدى. 40 جىگىتتى اكادەمياعا، 450 ادامدى ۋچيليششەگە جىبەردىك. قاتارىنان ءۇش جىل بويى اقىسىز تۇردە كۋرسانتتاردى جىبەرىپ وتىردىق. سودان كەيىن اقشا تولەدىك. وسى كۇنگە دەيىن رەسەيدەگى وقۋ ورىندارىمەن قازاقستان اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناتىلعان. بىراق وقيتىن بالالار سانى 300-400 ەمەس، قاجەتتىلىگىمىزگە ساي. ويتكەنى اسكەري ءبىلىم بەرۋ جاعىنان ءبىزدىڭ ەلدىڭ دە الەۋەتى ارتتى.

– رەسەيدە اسكەريلەردى وقىتۋ قانشالىقتى ءتيىمدى بولدى؟ وقىعاندار اراسىنان «وق بويى وزىق شىقتى» دەپ كىمدەردى اتاي الاسىز؟

– ەڭ العاش 40 ادامدى اكادەمياعا جىبەردىم. ءبىر ايتا كەتەرلىگى سول 40 وفيتسەردىڭ بىرەۋى عانا ورىس ۇلتىنان، قالعان 39-ى قازاق. سولاردىڭ 70 پايىزى قازىردە – گەنەرال. ماسەلەن ءامىر حالىقوۆ، قۇربان قاراجانوۆ، ادىلبەك الدابەرگەنوۆ، اسحات رىسپاەۆ ت.ب كوپ قازاق جىگىتتەرى گەنەرال شەنىن الدى، ءتۇرلى جوعارى لاۋازىمداردا قىزمەت ىستەدى. گەنەرال بولماعانداردىڭ ءوزى باتالون، ديۆيزيانىڭ باستىعى بولدى. ءتىپتى سولاردىڭ الدى زەينەتكەرلىككە شىقتى. وسى 25 جىل ىشىندە 3 بۋىن اۋىسىپ ۇلگەردى عوي. گەنەرالدار كوبەيدى. قازىر مەن تانىمايتىن قانشا گەنەرال بار؟! مۇنىڭ ءبارى تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى تاباندىلىق پەن ەڭبەكتىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىن.

– قانشا جىلدىق تاجىريبەڭىز بەن العان ءبىلىمىڭىزدى «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيىن جانداندىرۋعا جۇمساپ جاتىرسىز. 14-15 جاستاعى بالالاردى تاربيەلەپ شىعارۋ قيىنعا سوقپاي ما؟ 

– اعاشتى شىبىق كەزىنەن باپتاپ، قاداعالاپ وسىرسەڭ تىك وسەتىنى سەكىلدى، بالانى دا اسكەري ومىرگە جاستايىنان باۋلۋ كەرەك. تال بولىپ كەتكەندە تۇزەيمىن دەپ سىندىرىپ الۋىڭ مۇمكىن. بۇل ۋاقىت سىنىنان وتكەن قاعيدا. «ارىستان» مامانداندىرىلعان ليتسەيى 2011 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ جۇمىس ىستەيدى. 8 جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە مىڭعا جۋىق بالانى ازامات ەتىپ تاربيەلەدىك. بۇل جەردە مەنىڭ عانا ءبىلىمىم مەن تاجىريبەم دەپ ايتۋعا كەلمەس. ۇجىمدىق جۇمىس جاتىر. بۇگىندە ليتسەيدە ءبىر عىلىم دوكتورى، ەكى PhD دوكتورى، ەكى عىلىم كانديداتى، 10 جوعارى ساناتتاعى، ءبىرىنشى ساناتتاعى 11 وقىتۋشى، سونىمەن قاتار جوعارى ءبىلىمدى 5 اسكەري مامان ساباق بەرەدى. «ارىستاندا» وقىعىسى كەلەتىندەردەن جىل سايىن مىڭعا جۋىق ءوتىنىم كەلىپ تۇسەدى. نەبارى 80 بالانى تاڭداپ الامىز. ەڭ اۋەلى – ءبىلىم. جاراتىلىستانۋ پاندەرىن جەتىك مەڭگەرگەندەر ليتسەي باعدارلاماسىن جىلدام الىپ كەتەدى. ءبىز تەك اسكەري بىلىممەن شەكتەلىپ قالمايمىز. مەكتەپ باعدارلاماسىن قوسا ۇيرەتەمىز. ەكىنشى – پسيحولوگيالىق كۇش-قۋاتى. ءسىز ايتىپ وتىرعان 14-15 جاستاعى بالالار باسىندا اتا-اناسىن ساعىنىپ، قاتاڭ تارتىپكە كوندىگە الماي قينالىپ جاتادى. ەڭ ۇزدىكتەرىن تاڭداپ العاننىڭ وزىندە مۇنداي جايتتار اراكىدىك كەزدەسىپ جاتادى. اسكەري ليتسەي بولعاسىن دەنە كۇشىنىڭ مىعىم بولۋى، سپورتقا قابىلەتتىلىك تە نازاردان تىس قالمايدى. دەنساۋلىعىندا تىپتەن دە كىنارات بولماۋ كەرەك. وسى قاسيەتتەر تال بويىندا توعىسقاندار عانا، بىزدە وقۋعا مۇمكىندىك الادى.

قايىرىمدىلىق ليتسەي بولعاسىن 100 پايىز تەگىن وقىتامىز. ليتسەيستەردى «قر تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قورى» جىل سايىن كەرەك-جاراقپەن، كيىممەن، جاتىن ورىن جانە 5 مەزگىل تاماقپەن قامتاماسىز ەتەدى. ۇزدىكتەرگە شاكىرتاقى بەرۋ دە قاراستىرىلعان. «ارىستاندىقتاردى» «سەندەر بولاشاق قر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ەليتاسىسىڭدار» دەپ تاربيەلەيمىز. ءبىزدى بىتىرگەن تۇلەكتەردىڭ العاشقى بۋىنى ءىس جۇزىندە وسىنى تانىتا باستادى. ءومىر بويى كادر سالاسىمەن اينالىسقاننان كەيىن، بولاشاق گەنەرەلداردى تاربيەلەۋ مەنىڭ پارىزىم دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ تۇلەكتەر اراسىنان قر قورعانىس ءمينيسترى شىعار- شىقپاس بىلمەيمىن، بىراق گەنەرالدار شىعاتىنىنا 100 پايىز سەنىمدىمىن.

– قازاق ارمياسىنىڭ قازىرگى ءال-اۋقاتىنا بەرەر باعاڭىز قانداي؟ باتىسپەن نەمەسە رف قارۋلى كۇشتەرىمەن سالىستىرا الامىز با؟

– شىن مانىندە تەحنولوگيا دامىعان زاماندا اسكەردىڭ كۇشىن ولشەۋ قيىن. ماسەلەن ءبىزدىڭ ساربازداردىڭ تاربيەسى جاقسى، رۋحى مىعىم. ال باتىستا شە؟! ساۋاتتىلىق جاعىنان بىزدەن اناعۇرلىم الدا تۇرادى. قانشا دەگەنمەن ولاردا اسكەري مەكتەپتەر مەن جوو بۇرىننان قالىپتاسقان. بىزدە شيرەك عاسىر عانا ۋاقىت بولدى. ونجىلدىقتا جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزگەندەر بار. بىراق ول ۇلكەن قاراجاتتى تالاپ ەتەدى. سەنىمدى تۇردە ايتاتىن ءبىر ءسوزىم ءبىزدىڭ اسكەريلەر توقشىلىققا دا، جوقشىلىققا دا ءتوزىمدى. ءومىر سۇرە الادى. باتىس اسكەرى جايلى جاعدايعا ۇيرەنىپ قالعان. ال مايداندا ءبارى باسقاشا.

– سۇحباتىڭىزعا راحمەت!

 سۇحباتتاسقان ارمان قۇدايبەرگەن

سوڭعى جاڭالىقتار