10 مامىر, 16:39 489 0 ەكونوميكا اياۋلىم سالىقجانوۆا

دەموكراتياسى دامىعان10 مەملەكەت

مەملەكەت يندەكس
1. نورۆەگيا 9.87
2. يسلانديا 9.58
3. شۆەتسيا 9.39
4. جاڭا زەلانديا 9.26
5. دانيا 9.22
6. يرلانديا 9.15
7. كانادا 9.15
8. فينليانديا 9.14
9. اۆستراليا 9.09
10. شۆەيتساريا 9.03

Economist Intelligence Unit 2007 جىلدان باستاپ دەموكراتيا دەڭگەيى بويىنشا الەمنىڭ 167 ەلىنە ساراپتاۋ جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇل رەيتينگتى بريتاندىق اگەنتتىك ءتورت نەگىزگە سۇيەنە وتىرىپ جاسايدى: تولىققاندى دەموكراتيا، جەتىلدىرىلمەگەن دەموكراتيا، وتپەلى كەزەڭدە تۇرعان ەلدەر جانە اۆتوريتارلى رەجيم ۇستاناتىن ەلدەر.

2018 جىلعى ساراپتاما قورىتىندىسى بويىنشا كوش باسىندا سولتۇستىك ەۋروپادا ورنالاسقان، حالقىنىڭ سانى 5,3 ميلليون نورۆەگيا تۇر. بۇعان قوسا، نورۆەگيا – ءجىو-ءسى جوعارى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى جەتىلدىرىلگەن، ادامي كاپيتال ساپاسى مىقتى جانە سىبايلاس جەمقورلىقتى جەڭە بىلگەن الەمدەگى ەڭ دامىعان ەلدەردىڭ ءبىرى. قازاقستان بۇل رەيتينگتە كورشى رەسەيمەن بىرگە 144 ورىندى ەنشىلەگەن. ال كەستەدەگى ەڭ سوڭعى ورىنداردى كونگو دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى، سيريا جانە سولتۇستىك كورەي حالىق دەموكراتيالىق رەسپۋبليكاسى الدى.

بريتاندىق ساراپشىلاردان بولەك، ءار ەلدەگى دەموكراتيا دەڭگەيىن اقش-تىق Freedom House ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمى دا شىعاردى. امەريكالىق رەيتينگ تە بريتاندىق دەموكراتيا كورسەتكىشتەرىنەن الشاق ەمەس.

Freedom House اگەنتتىگىنىڭ زەرتتەۋىنشە، ەستونيا دەموكراتيالى مەملەكەت. وندا دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار دامىعان، ساياسي قۇقىق پەن ادام قۇقىقتارى تيىسىنشە قورعالادى. سونداي-اق، ەستونيا ساياسي پارتيالاردى ەركىن قۇرا الادى، بيلىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن ينتەرنەت قىزمەتىن شەكتەمەيدى جانە وپپوزيتسيا بيلىككە وڭاي كەلە الادى. دەگەنمەن، ەستونيا ورىس تىلدىلەر مەن ەستون تىلدىلەردىڭ ەتنيكالىق شيەلەنىسىن شەشە الماي وتىر. حالقىنىڭ 7 پايىزى – ورىس ءتىلدى جانە ولار ءالى كۇنگە دەيىن ەلدىڭ ازاماتتىعىن الماعان، سوندىقتان ولار ساياساتقا ارالاسا المايدى جانە مەملەكەتتىك قىزمەتكە وڭايلىقپەن قابىلدانبايدى.

سونداي-اق، سالىستىرمالى كەستەدە دەنساۋلىقتى ساقتاۋ سالاسىنا مولدوۆا مەن ارمەنيا دەموكراتيالى مەملەكەتتەر كوشىن باستاپ تۇرعان نورۆەگيادان دا كوپ قاراجات بولەتىنىن بايقاۋعا بولادى. دەسە دە، ارمەنياداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ءورشىپ تۇر ەكەن – 18,0 پايىز. جۇمىسسىزدارى كوپ ەل قاتارىندا گرۋزيا (11,8 پايىز) مەن ۋكراينا دا (9,3 پايىز) بار. ەڭ قىزىعى، جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى بويىنشا نورۆەگيانى (3,8) تاجىكستان (3,4) باسىپ وزىپتى.

اياۋلىم سالىقجانوۆا

سوڭعى جاڭالىقتار