3 مامىر 2019, 17:47 915 0 ىشكى ساياسات "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

قوعام دامۋىنىڭ جولى باياعىدا-اق تاڭدالعان – ول جول سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس جولى

ءبىز مۇلدە جاڭا قوعامدا ءومiر ءسۇرiپ جاتىرمىز. جاڭا قوعامنىڭ سيپاتى iسكەرلiك بولسا، بۇل جولدا جەتiستiكتەرiمiز دە از ەمەس. ال شەشiمi كۇردەلi ماسەلەلەر دە بار. ول – الەۋمەتتiلiك ماسەلە. بۇل سالادا قوعام ومiرiندە تۇبەگەيلi شەشiمi تابىلماي تۇرعان ماسەلە، ول – جەمقورلىق. ەلiمiزدە وسى ماسەلەگە ارنايى قابىلدانعان زاڭدار دا، اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار دا بارشىلىق، بiراق بۇل ماسەلە ءالi تولىق شەشiمiن تاپقان جوق.

سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ قازاقستاننىڭ بۇگىنگى كۇنگى كۇردەلى ماسەلەسى بولىپ وتىر. ۇلكەن الەۋمەتتىك قاسىرەت بولىپ تابىلاتىن ول ساياسي دامۋ تۇرعىسىنان ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن الەمدەگى بارلىق ەلدەردىڭ قاي-قايسىسىن دا قاتتى الاڭداتاتىنى انىق.

«سىبايلاس جەمقورلىق» دەگەن تۇسىنىك ماعىناسىنا ەتيمولوگيالىق قاراۋ مۇنى «پاراعا ساتىپ الۋ»، «پارا» رەتىندە، «corruptio» دەگەن لاتىن ءسوزىن الىپ، انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ورىس ءتىلىنىڭ تۇسىندىرمە سوزدىگى سىبايلاس جەمقورلىقتى پارا بەرىپ ساتىپ الۋ، لاۋازىمدى ادامداردىڭ، ساياسي قايراتكەرلەردىڭ ساتقىندىعى رەتىندە سيپاتتايدى.

مەملەكەتتىڭ دامۋىنا بارماق باستى، بۇرىنعى وتكەن اتا-بابالارىمىز دا ءدوپ باسىپ «تۋرا بيدە تۋعان جوق، تۋعاندى بيدە يمان جوق» دەگەن. ولاردىڭ ادىلدىك پەن تۋراشىلدىقتى تۋ ەتكەندىگىن عاسىر قايراتكەرلەرى تولە بي، قازىبەك بي، ايتەكە بي جانە تاعى دا باسقا ءبىرتۋار بيلەر مەن شەشەندەردىڭ ءومىرى دالەل بولاتىندىعىن ءبىز تاريحتان جاقسى بىلەمىز.

سىبايلاس جەمقورلىق الەۋمەتتىك – ەكونوميكالىق دامۋ، نارىقتىق ەكونوميكانى قۇرۋ ينۆەستيتسيالار تارتۋ پروتسەسىن باياۋلاتاتىن جانە دەموكراتيالىق مەملەكەتتىڭ ساياسي جانە قوعامدىق ينستيتۋتتارىنا كەرى اسەر ەتەتىن، ەلدىڭ دامۋ بولاشاعىنا ايتارلىقتاي قاۋىپ توندىرەتىن قۇبىلىس.

سونىمەن قاتار، سىبايلاس جەمقورلىقپەن پارمەندى كۇرەسۋ ءۇشىن حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتسىزدىعىن جوياتىن، قۇقىقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسىنىڭ دەڭگەيى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ كەرەكتىگىنىڭ ماڭىزى زور. حالىق وزدەرىنىڭ قۇقىقتارىن، وزدەرىنە قارسى قانداي دا ءبىر قۇقىققا قايشى ءىس-ارەكەت جاسالعان جاعدايدا قانداي ءىس-قيمىل قولدانۋ كەرەكتىگىنىڭ ناقتى جولدارىن تولىق بىلۋلەرى قاجەت. كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپتى قورعاۋ، سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس اياسىندا ءتيىمدى، بىرىڭعاي جالپى مەملەكەتتىك ساياسات جۇرگىزۋ، مەملەكەت پەن ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋىنىڭ بارلىق سالالارىندا سىبايلاس جەمقورلىق پەن ونىڭ كورىنىستەرى دەڭگەيىن تومەندەتۋ، قوعامنىڭ مەملەكەتكە جانە ونىڭ ينستيتۋتتارىنا سەنىمىن نىعايتۋ بۇگىنگى كۇندەگى باستى ماقسات بولىپ تابىلادى.

كەز-كەلگەن وركەنيەتتى قوعام ءۇشىن سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. سىبايلاس جەمقورلىق مەملەكەتتى ىشىنەن جويۋدىڭ باستاماسى مەن جەتىستىكتەردى جوققا شىعاراتىن، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە قاۋىپ-قاتەر اكەلەتىندىگى كۇمانسىز. سوندىقتان دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ نەگىزگى باسىمدىلىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ وسى زۇلىمدىقپەن كۇرەسۋ بولىپ تابىلادى.

ءبىزدىڭ قوعامدا سىبايلاس جەمقورلىققا ورىن جوق. قوعامنىڭ بارلىق كۇش-جىگەرىن بىرىكتىرىپ، وسى دەرتتىڭ ودان ءارى ۋشىقپاۋى ءۇشىن ونى توقتاتۋدىڭ بارلىق امالدارىن قولدانۋ ارقىلى عانا بۇل قۇبىلىسقا ءتيىمدى تۇردە قارسى تۇرۋعا بولادى.

ەل بولىپ ەڭسەمىزدى كوتەرگەنىمىزگە، تاۋەلسىزدىگىمىزدى الىپ، شارشى الەمگە تانىلعانىمىزعا بىرنەشە جىل ۋاقىت ءوتتى. وتكەنىمىزگە كوز سالساق، ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆتىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتىمىزدىڭ تامىرى تەرەڭگە تارتىپ، نىعايا تۇسۋىنە باعىتتالعان قۇقىقتىق زاڭنامالار مەن ءىس-شارالار قابىلدانىپ، ەل ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك جاعدايى تۇزەلىپ، الەم مەملەكەتتەرىنىڭ ورتاسىنان ءوز ورىنىن ايقىندادى. بۇكىل الەمگە ءوزىنىڭ بىرتۇتاستىعىمەن، اجىراماس بىرلىگىمەن تانىلدى. قوعام دامۋىنىڭ جاڭا جولىن تاڭداپ، ۋاقىتتان تۋىنداعان ءارتۇرلى كەسەلدەردەن ايىعۋدى مىندەت ەتىپ، ءبىر جولعا قويدى. ول جول – تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز، ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىشۇلىنىڭ باستاۋىمەن العا قويىلعان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس جولى.

سوندىقتان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ بارلىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنىڭ ازاماتتىق بورىشى دەپ ءبىلۋ كەرەك.

الماتى قالاسى، الاتاۋ اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى

كاراباەۆ نۇرجان ەرۋبايۇلى

سوڭعى جاڭالىقتار