18 ءساۋىر 2019, 18:06 997 0 ەكونوميكا Túrkistan Gazeti

جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتى بولماق كەرەك

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ 2017 جىلى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» دەگەن تاقىرىپ قويعان ەدى. جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك كەز كەلگەن مەملەكەت ءۇشىن وزەكتى. جىل سايىنعى اتاۋلى يندەكس ءۇشىن مەملەكەتتەر بارىن سالادى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «وزگەرىس داۋىلى تۇرعاندا وعان قارسى قورعان ەمەس، جەلكەن تۇرعىزۋ كەرەك» دەپ ايتقانى كوپتىڭ ەسىندە. قازاقستاننىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىندەگى ورنى جىل سايىن جاقسارىپ كەلەدى. 2018 جىلى 140 مەملەكەتتىڭ ىشىنەن ەلىمىز 59 ورىنعا جايعاستى. تيىسىنشە 12 فاكتور بويىنشا ءوسىم بايقالعان. بۇل رەتتە ماماندار كەلەر جىلعا ناقتى جوسپارلار قويىپ، ءىس اتقارۋدا.

باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ دامىعان مىنا زاماندا وڭايعا سوقپاي تۇر. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان جىلدان بەرى باعىتىن ايقىنداپ، جۇيەلى جوسپار قويعانىمەن دە الەمدە ءوز ورنىن يەلەندى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى قيىندىقتاردى بولجاپ قانا قويماي، ىقتيمال وزگەرىستەردەن مۇمكىندىكتەردى قاراستىردى. مۇنداي مۇمكىندىك ەلباسىنىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋ جونىندەگى مىندەت اياسىندا كورىنىس تاۋىپ وتىر. «الەم قارقىندى تۇردە وزگەرىپ كەلەدى. بۇل – جاڭا جاھاندىق بولمىس، ونى ءبىز قابىلداۋعا ءتيىسپىز. الەمدە كەزەكتى، ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا باستالدى. ەكونوميكانى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ تۇتاس سالانىڭ جويىلۋىنا جانە مۇلدە جاڭا سالانىڭ پايدا بولۋىنا الىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا بولىپ جاتقان ۇلى وزگەرىستەر – ءارى تاريحي سىن-قاتەر، ءارى ۇلتقا بەرىلگەن مۇمكىندىك. ەلدىڭ جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتەتىن ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىن قۇرۋ قاجەت. قازىرگى كەزدە كوپتەگەن ەلدەر وسىنداي مىندەتتى ورىنداۋعا ۇمتىلۋدا. ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىنە كوشۋ ءتاسىلى ءار جەردە ءار ءتۇرلى ەكەنىنە سەنىمدىمىن»، – دەپ ەلباسى ن.نازارباەۆ اتاپ وتكەن-ءدى.

ەلباسى جولداۋىندا: «بۇل جاڭعىرۋ – قازىرگى جاھاندىق سىن-قاتەرلەرمەن كۇرەس جوسپارى ەمەس، بولاشاققا، «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ماقساتتارىنا باستايتىن سەنىمدى كوپىر بولماق. ول ۇلت جوسپارى – «100 ناقتى قادام» بازاسىندا وتكىزىلەدى» دەپ ناقتى باعىت-باعدار كورسەتكەن. بۇندا ەكونوميكانىڭ الەمدىك ءوسىمىنىڭ ورتا دەڭگەيدەن جوعارى قارقىنىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە 30 وزىق ەلدىڭ قاتارىنا قاراي تۇراقتى تۇردە ىلگەرىلەۋگە لايىقتالعان نەگىزگى بەس باسىمدىق قاراستىرىلادى. ءبىرىنشى باسىمدىق – ەكونوميكانى جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ. «بۇگىنگى جاھاندىق دامۋدا باسەكەگە قابىلەتتىلىك – ەڭ باستى قارۋ. تسيفرلىق تەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى قۇرىلاتىن جاڭا يندۋستريالاردى وركەندەتۋگە باسىمدىقتار بەرىلۋدە. «ەلدە 3D-پرينتينگ، ونلاين-ساۋدا، ءموبيلدى بانكينگ، تسيفرلىق قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ ىسىندە قولدانىلاتىن جانە باسقا دا پەرسپەكتيۆالى سالالاردى دامىتۋ كەرەك. بۇل يندۋستريالار قازىردىڭ وزىندە دامىعان ەلدەردىڭ ەكونوميكالارىنىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتىپ، ءداستۇرلى سالالارعا جاڭا ساپا دارىتتى. وسىعان وراي، ۇكىمەتكە «تسيفرلىق قازاقستان» جەكە باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى جانە قابىلداۋدى تاپسىرامىن»، – دەگەن ن.نازارباەۆتىڭ ءسوزى جەر-جەردە ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسۋدا.

ەلباسى ۇكىمەت پەن «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا بيزنەستىڭ بارلىق شىعىنىن جاپپاي ازايتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىرعان. كاسىپكەرلىككە كەدەرگى كەلتىرەتىن قۇجاتتاردىڭ مەرزىمى مەن تىزبەسى قىسقارتىلىپ، قايتالاناتىن راسىمدەر ازايدى. ۇكىمەتكە جۇكتەلگەن تاپسىرمالار قاتارىندا ءۇش ءتىلدى وقۋعا كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشۋ ماسەلەسى بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋ بەلگىلەندى. «قازاق ءتىلىنىڭ باسىمدىعى ساقتالادى. ونىڭ ءارى قاراي دامۋىنا زور كوڭىل بولىنەدى. سونىمەن قاتار، بۇگىندە اعىلشىن ءتىلى – جاڭا تەحنولوگيا، جاڭا يندۋستريا، جاڭا ەكونوميكا ءتىلى. قازىرگى كەزدە 90 پايىز اقپارات اعىلشىن تىلىندە جاريالانادى. ءاربىر ەكى جىل سايىن ولاردىڭ كولەمى 2 ەسە ۇلعايىپ وتىرادى. اعىلشىن ءتىلىن مەڭگەرمەي، قازاقستان جالپى ۇلتتىق پروگرەسكە جەتە المايدى. بۇل ماسەلەنى تياناقتى ويلانىپ، اقىلمەن شەشۋ قاجەت»، – دەدى ن.نازارباەۆ. اتالعان تۇيتكىلدەردىڭ ءتۇيىنى شەشىلسە، دە جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسى جاقسارادى دەيدى ماماندار.

سوڭعى جاڭالىقتار