4 ءساۋىر 2019, 13:36 852 0 سىرتقى ساياسات Túrkistan Gazeti

ىنتىماقتاستىق ارتىپ كەلەدى

جۋىردا قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو يتاليا پارلامەنتىنىڭ، يتاليا سىرتقى ىستەر جانە ەكونوميكالىق دامۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلىقتارىمەن كەزدەستى. قازاقستاننىڭ الەم ەلدەرىمەن ساۋدا-ىنتىماقتاستىق بايلانىسى جىل ارتقان سايىن نىعايىپ، ول ءوز كەزەگىندە ەكونوميكانىڭ ءوسۋىن ىلگەرىلەتۋدە. ەلىمىز 2018 جىلى جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىنىڭ جىل سايىنعى رەيتينگىندە 140 مەملەكەتتىڭ ىشىنەن 59-ورىنعا تۇراقتاعانى بەلگىلى.

يتاليا ەكونوميكالىق دامۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى اندرەا چيوففيمەن وتكەن كەلىسسوزدەر شەڭبەرىندە تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق سالالارداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. كەزدەسۋ بارىسىندا ر. ۆاسيلەنكو ديپلوماتيالىق قاتىناستار ورناتىلعان 27 جىل ىشىندە قازاقستان مەن يتاليا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدا اسەرلى تابىستارعا قول جەتكىزگەنىن اتادى. يتاليا ەلىمىزدىڭ ەكىنشى ساۋدا سەرىكتەسى، تاۋار اينالىمى 13 ملرد. اقش دوللارى. تاراپتار اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك، ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ساياسي ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ جونىندەگى بىرقاتار شارالار قابىلدانباق. كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستاننىڭ كولىكتىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىنە جانە جىبەك جولىنىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋداعى ەلىمىزدىڭ نەگىزگى رولىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. تاراپتار ىسكە كىرىسكەن بىرىككەن قازاقستان-يتالياندىق كاسىپورىنداردى قولداۋ سونداي-اق تسيفرلىق تەحنولوگيالار، ينفراسترۋكتۋرالىق دامۋ جانە اگروكاسىپتىك كەشەن سالاسىنداعى جاڭا بىرلەسكەن جوبالاردى ازىرلەۋ ارقىلى ىنتىمقاستىقتى نىعايتۋعا ۇمتىلىسىن اتاپ ءوتتى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى قازىرگى ۋاقىتتا قر-دا يتاليانىڭ قاتىسۋىمەن 164 بىرىككەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى.

قر سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ر. ۆاسيلەنكو يتاليا پارلامەنتى دەپۋتاتتار پالاتاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەتتورە روزاتومەن جانە دەپۋتاتتار پالاتاسىنىڭ كۆەستورى (جاۋاپتى حاتشى), قازاقستان-يتاليا دوستىق توبىنىڭ توراعاسى ەدموندو چيرەلليمەن دە كەزدەستى. ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى سيپاتتاعى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى. پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى، سونىڭ ىشىندە ىنتىماقتاستىق توپتارىنىڭ بەلسەندى ءوزارا ءىس-قيمىلى جانە زاڭنامالىق قىزمەتتەگى تاجىريبە الماسۋ ارقىلى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. وسى تۇرعىدا ءمينيستردىڭ ورىنباسارى يتاليان زاڭ شىعارۋشى ورگان باسشىلارىنىڭ 23-24 قىركۇيەكتە نۇر-سۇلتان قالاسىندا وتەتىن «ۇلكەن ەۋرازيا: ديالوگ. سەنىم. ارىپتەستىك» ەۋرازيا ەلدەرى پارلامەنتتەرى سپيكەرلەرىنىڭ 4-كەڭەسىنە قاتىسۋلارىنا ءۇمىتىن ءبىلدىردى. يتاليالىق زاڭ شىعارۋشىلار قازاقستان مەن يتاليا اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ دامۋىنا جوعارى باعا بەرە وتىرىپ، پارلامەنتارالىق قاتىناستاردىڭ ارىپتەستىكتى دامىتۋداعى ماڭىزدى قۇرال ەكەنىن ايتتى. كەزدەسۋدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بەلسەندى پارلامەنتارالىق بايلانىستاردى جالعاستىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.

رومان ۆاسيلەنكو ساپار سوڭىندا حالىقارالىق ۇيىمدارداعى يتالياندىق قوعامىندا (SIOI) «ورتالىق ازيا جانە ايماقتىق تۇراقتىلىق: قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق ءرولى» تاقىرىبىمەن بولاشاق ديپلوماتتار الدىندا لەكتسيا وقىدى. ءمينيستردىڭ ورىنباسارى يتالياندىق ستۋدەنتتەردى نۇر-سۇلتاننىڭ ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋداعى دايەكتى باعىتىمەن تانىستىردى، سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى جاڭا وزگەرىستەر اياسىندا وسى كۋرستىڭ جالعاسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

مامانداردىڭ بولجامى بويىنشا قازاقستان وسى جىلى جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك يندەكسىندە تاعى بىرنەشە ساتىعا جوعارىلاۋى مۇمكىن. وتكەن جىلى رەيتينگ جۇرگىزۋ جۇيەسىندەگى ينديكاتورلاردىڭ 70-كە جۋىق پايىزى جاڭارتىلعاندىقتان، ناتيجەلەردى وزگە جىلمەن تىكەلەي سالىستىرۋ مۇمكىن بولماعان. سونىڭ وزىندە 12 فاكتور بويىنشا ءوسىم بايقالعان ەدى. ونىڭ ىشىندە: ينستيتۋتتار، تاۋارلار مەن ەڭبەك نارىعى، ينفراقۇرىلىم جانە قارجىلاندىرۋ جۇيەسى جاقسارعان. سونداي-اق، 140 مەملەكەتتىڭ ىشىنەن قازاقستان اكتسيونەرلەردىڭ قۇقىعى، قۇقىقتىق بازانىڭ تۇتاستىعى، ەلەكتر جەلىسىمەن قامتاماسىز ەتۋ سالالارى بويىنشا العا شىققان. جەكە ءىس اشۋ قولجەتىمدىلىگى بويىنشا – 7-ءشى جانە مۇددەلەر داۋ-دامايىن رەتتەۋ بويىنشا 11-ساتىعا كوتەرىلگەن-ءدى. بۇل كورسەتكىشتەرمەن قازاقستان تمد ەلدەرى اراسىندا رەسەيدەن كەيىن ەكىنشى ورىندا كورىندى. ال الەم بويىنشا العاشقى تورتتىكتى وتكەن جىلعىداي اقش، سينگاپۋر، گەرمانيا جانە شۆەيتساريا باستاپ تۇر.

«تۇركىستان-اقپارات»

سوڭعى جاڭالىقتار