4 ءساۋىر 2019, 13:08 980 0 بيزنەس ارمان قۇدايبەرگەن

گۇلبانۋ مايعارينا: جاس كاسىپكەر، سەنىم – سەنىڭ التىن كەنىڭ

قازاقستاندا سوڭعى جىلدارى كاسىپكەرلىك – قارقىندى دامىپ كەلەدى. سايكەسىنشە ەر ازاماتتارمەن بىرگە ىسكەر ايەلدەردىڭ دە قاتارى كوبەيدى. كەيىپكەرىمىز گۇلبانۋ مايعارينا ءبىر جىل ىشىندە قازاقستاندىق برەند قالىپتاستىرىپ، الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەرگە فرانشيزا ساتىپ ۇلگەرگەن. از ۋاقىت ىشىندە ۇلكەن بەلەستەردى باعىندىرعان گۇلبانۋ مايعارينا «ءTúrkىstan»-business» ايدارىنا ارنايى سۇحبات بەرىپ، تابىس سىرىمەن ءبولىستى.

–  گۇلبانۋ حانىم، ءسىزدىڭ ەسىمىڭىز دە، كاسىبىڭىز دە، جالپى حالىققا ازىرگە بەيتانىس. بىراق «Landzhou» مەيرامحاناڭىز از ۋاقىتتا كوپتىڭ ىقىلاسىنا بولەنىپ، جەر-جەردە اشىلىپ جاتىر. مۇنىڭ سىرى نەدە؟

– مەنىڭ تۋعان جەرىم اقتوبە وبلىسى. جۇمىس بابىمەن 17 جىل نۇر-سۇلتان قالاسىندا تۇردىم. ول جاقتا دا كىشىگىرىم مەيرامحانا بيزنەسىمەن اينالىستىم. بىراق قازىرگىدەي تانىمال، تابىستى بولا قايعان جوق. ءبىر جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن ءدال وسى «Landzhou» جەدەل تاماقتانۋ مەيرامحاناسىن اشۋ ماقساتىندا وڭتۇستىك استانامىزعا قونىس اۋداردىم. ول 2018 جىلدىڭ باسى بولاتىن. العاشقى مەيرامحانامىز قاڭتار ايىنىڭ 5 جۇلدىزىندا اشىلسا، اراعا 5 اي سالىپ تاعى 2 جەردەن اشۋعا تۋرا كەلدى. ويتكەنى سۇرانىس ارتىپ، تۇتىنۋشى كوبەيدى. ءتىپتى، ماۋسىم ايىندا العاشقى فرانشيزانى ساتىپ جىبەردىك. 2018 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ماسكەۋدە وتەتىن جىل سايىنعى «By Brand» كورمەسىنە قاتىستىق. كورمەگە كەلۋشىلەر ءبىزدىڭ ءونىمدى جىلى قابىلدادى. ونىڭ جاسالۋ جولى مەن جۇمىسشىلار شەبەرلىگىنىڭ سىرىن سۇراپ قاتتى قىزىققاندار بولدى. قازىر 8 جەردە «Landzhou» جەدەل تاماقتانۋ ورىندارى بار. ونىڭ ەكەۋى «food court» (ساۋدا ورىندارى مەن ءتۇرلى مەكەمەلەردە تاماقتانۋعا ارنالعان شاعىن ءدامحانا – رەد.) قالعانى مەيرامحانا. استانا مەن اتىراۋ قالاسىندا 16 ناۋرىزدان باستاپ قىزمەت كورسەتە باستادىق، جوسپار بويىنشا مامىر ايىنا دەيىن وسكەمەن، اقتوبە، شىمكەنت قالالارىندا «Landzhou» مەيرامحانالار جەلىسى اشىلادى. ال ەندى مۇنىڭ سىرى دەسەڭىز، ناقتى ءبىر جاۋاپ بەرۋ قيىن. ەڭ باستىسى تۇتىنۋشى ىقىلاسىنا بولەنىپ ءجۇرمىز. ايتپەسە باسا كوكتەپ، جەر-جەردەن جارنامامىزدى جالاۋلاتقان جوقپىز. ءبىر كەلگەن ادام ەكىنشىنى ەرتىپ كەلىپ، سۋرەتكە ءتۇسىپ، الەۋمەتتىك جەلىگە جۇكتەپ ءبىزدىڭ تانىلۋىمىزعا سەپتىگىن تيگىزدى. سوسىن ەشكىمگە ۇقسامايتىن تاعامدارىمىزداعى ءدام ەرەكشەلىگى شىعار...

– قازاقستاندا قىتاي اسحانالارى، شىعىس تاعامدارىنىڭ ءتۇر-ءتۇرىن دايىندايتىن ءدامحانالار از ەمەس. جانە ولاردىڭ كوبى ءوز تۇتىنۋشىسىن تاپقان، قالىپتاسقان برەندتەر، سىزگە باسەكەلەس. سول فورماتتاعى مەيرامحانا اشۋ ويى قايدان كەلدى. قانداي قيىندىقتاردى، كەدەرگىلەردى باستان وتكەردىڭىز؟ بولاشاقتا قازاق اسحاناسىن اشۋ ويىڭىزدا بار ما؟

– ماعان بۇعان دەيىن قانشاما ادام شىعىس اسحاناسىن اشايىق دەگەن ۇسىنىستار ايتقان. ءوزىم نان ونىمدەرىن قولدانبايتىن اداممىن. سوندىقتان كوپ ۇسىنىستان باس تارتقان ەدىم. بىرنەشە جىل بۇرىن قىتاي ەلىنە بارىپ، جەرگىلىكتى «لاپشادان» ءدام تاتقاندا قاتتى ۇناتىپ قالعانىم بار. سوندا ءبىر دوسىم ونىڭ نەشە ءتۇرى بولاتىنىن، ءدام ەرەكشەلىكتەرى دە الۋان ءتۇرلى ەكەنىن ايتقاندا شىنى كەرەك تاڭداندىم. سودان كەيىن عانا، قازاقستاندا وسىنداي مەيرامحانا اشامىن دەگەن ويعا كەلدىم. بىراق، ويدى ىسكە اسىرۋ وڭايعا سوقپادى. ەكى جىل بويى قىتايلىق اسپازدارمەن سويلەسىپ، قازاقستانعا كەلۋگە كوندىرە المادىق. ولار «ءتىلىن بىلمەيتىن جات ەلگە بارمايمىز» دەپ باس تارتتى. سودان نە كەرەك، مەن قازاق اسپازدارىن سول جاققا الىپ بارىپ 3 اي بويى وقىتتىم، ءوزىم دە وقىدىم. نەگىزى قىتايلار اسحاناسىنا جان بالاسىن جولاتپايدى، ەشنارسەنى كورسەتپەيدى. بۇل قاعيدا! ارەڭ دەگەندە ءتىلىن تاۋىپ، تامىرىن باسىپ ۇيرەنۋگە بارعاننىڭ وزىندە ءبىر-ەكى رەت كورسەتتى، ءارى قاراي ءوزىمىز الىپ كەتتىك. ويتكەنى ارنايى وقۋ ورنىنا بارىپ تەوريا وقىمادىق، تاجىريبەنىڭ اراسىندا بولدىق. كۇن سايىن 2 جارىم مىڭنان 4 مىڭعا دەيىن لاپشا ساتىلاتىن جەردە بولدىق. ونىڭ ءبارىن ءبىر اسحانا ىشىندە دايىنداۋ وڭاي ەمەس، ۋاقىتتى ءتيىمدى پايدالانۋدى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان مەن ءوز اسپازدارىمدى الىپ بارىپ، قايناعان تاجىريبە الاڭىنا ءتۇسىردىم. ءبىزدىڭ ءونىمنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى قوسپالار قۇرامىندا. ونى ەشكىم بىلمەيدى. ءتىپتى اسپازدارىمىز دا. ءوزىمىزدىڭ ارنايى فابريكامىزدا دايىندايمىز، دايىن كۇيىندە الدىرىپ قازانعا تۇسەدى. سىرتقى باسەكەلەستەرىمىزدەن گورى، ىشكى جاۋلارىمىز قيانات جاساعان كەزدەر بولدى. مەيرامحانانىڭ جاقسى جۇمىس ىستەپ جاتقانىن كورگەن كەي اسپازدار بىزدەن كەتىپ قالىپ، ءدال وسى فورماتتا تاماقتانۋ ورىندارىن اشۋدا. بىراق ولاردىڭ سورپاسىنىڭ ءدامى بولەك، قامىرى باسقاشا، سوندىقتان تۇتىنۋشىلار بىزگە اينالىپ قايتا كەلەدى. كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاپ قالاتىنى بولماسا، ەشنارسەدەن قورىقپايمىز. باستىسى جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. ەڭ العاش اشىلعان كەزدە داياشىلار بولمادى. ءوز-وزىنە قىزمەت كورسەتەتىن ءدامحانا فورماتىن ۇسىنعانىمىزدا تۇتىنۋشىلار نەنى تاڭداۋ كەرەكتىگىن بىلمەي جاتتى. سوسىن داياشىلاردى قوستىق. العاشىندا ءوزىمىز داياشى، ەسەپشى، كاسسير، باسقارۋشى دا بولدىق. قازىر بارلىعى جولعا قويىلدى. قازاق اسحاناسىن اشۋعا كەلسەك، بۇل ۇلكەن ەڭبەكتى تالاپ ەتەدى. ويتكەنى قازاق تاعامدارىنىڭ دەڭگەيى بيىك. ونىمەن كاسىپ جاساۋ قولايسىز. قاراپايىم جىلقى ەتىن الىپ قاراساق ول كوپ مەملەكەتتەردە تاپتىرمايدى. دەگەنمەن بارلىعى بولاشاقتىڭ ەنشىسىندە.

– «Landzhou» مەيرامحانالار جەلىسءىنىڭ ەرەكشەلىگى نەدە؟ جالپى ۇجىمدا قانشا ادام ەڭبەك ەتۋدە؟ جاقىن بولاشاقتاعى جوسپار، ماقساتتارىڭىز قانداي؟

– ەرەكشەلىك دەپ ايتۋعا كەلەر مە ەكەن، كەلمەس پە ەكەن بىلمەدىم بىراق، بىزدە ساتىلعان ءار لاپشانىڭ 5 تەڭگەسى ارۋجان ساين باسقاراتىن «ميلوسەرديە» قايىرىمدىلىق قورىنا اۋدارىلادى. ول قاراجات قازاقستاندا اۋتيزم دەرتىنە شالتىققان بالالاردىڭ ەم-دوم شارالارىنا جۇمسالادى. بۇل مەنىڭ اۋەل باستاعى ويىم، ارمانىم ەدى. سوسىن جۇمىسشىلاردىڭ شامامەن 98 پايىزى قازاقتار. قازىر رەسەي استاناسى ماسكەۋ قالاسىندا قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاپ كەتتىك. جاقىن ارادا «Landzhou» مەيرامحاناسىن ماسكەۋدە اشامىز، كەيىنگى كەزەكتە نوۆوسيبيرسك قالاسى فرانشيزانى ساتىپ الىپ، دايىن وتىر. ءبىر ماقساتىمىز سول جاقتا جۇرگەن قازاق باۋىرلارىمىزدى وسى مەيرامحانادا جۇمىس ىستەۋگە جۇمىلدىرساق دەيمىز. بىزگە كوبى «داياشىلارىڭىزدىڭ دەنى ەر ازاماتتار ەكەن» دەپ جاتادى. ونىڭ ءوز سەبەبى بار، كۇنۇزاق اياقتا تۇرىپ، ءارلى-بەرلى جۇرەتىن بولعاندىقتان مەيلىنشە 25 جاسقا دەيىنگى ازاماتتاردى جۇمىسقا الامىز. ونىڭ ماماندىعى ماڭىزدى ەمەس، باستىسى، ىسىنە ادالدىق تانىتىپ، ءوزىن كورسەتسە 4-5 ايدىڭ ىشىندە ءبىر مەيرامحانانىڭ باسشىسى ەتىپ تە تاعايىندايمىز. ول جۇمىسشىلارعا موتيۆاتسيا بەرەدى. ناقتى سانىن ايتا المايمىن جالپى سەگىز ورتالىقتا 5 جۇزگە تارتا ادام جۇمىس اتقارادى. ونىڭ سىرتىندا 3-4 ساعات جۇمىس ىستەيتىن ستۋدەنتتەر مەن كۇن سايىن كەلىپ جاتاتىن ستاجەرلار بار.

ەڭ العاش بيزنەس جوسپار تۇزگەن كەزدە كۇن سايىن كەمى 5 ءجۇز ادام اس ىشسە، مەيرامحانا شىعىنى اقتالادى دەپ ەسەپتەدىك. ءبىرىنشى اشقان مەيرامحانامىز بۇگىندە كۇنىنە 1500 ادامعا قىزمەت كورسەتەدى. ول ەڭ از دەگەندە. ال مەرەكە قارساڭىندا 2 مىڭ، ءتىپتى، ونان دا كوپ ادامدى قابىلدايمىز. سوندىقتان الداعى 5 جىل تەك وسى كاسىپتى جولعا قويۋمەن اينالىسسام دەيمىن. جىل سوڭىنا دەيىن مەيرامحانالار سانىن جيىرماعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. ونىڭ 10-ى رەسەي جەرىندە بولادى. الەمگە شىعۋ ءۇشىن ءبىز رەسەي قالالارىنا ءوز فرانشيزالارىمىزدى ساتپاقپىز. كەلەر 2020 جىلى بولسا ەۋروپا ەلدەرىنە شىعىپ، «Landzhou» جەدەل تاماقتانۋ مەيرامحانالار جەلىسىنىڭ جالپى سانىن ەلۋگە جەتكىزۋ ويىمىزدا بار.

– فرانشيزا جايىندا ايتا كەتسەڭىز. بىلۋىمشە وڭىرلەردە اشىلىپ جاتقان «Landzhou» مەيرامحانالارى سونىڭ جەمىسى. قانداي جۇيەگە نەگىزدەلگەن؟ قويىلاتىن تالاپتار قانداي؟ شەت مەملەكەتتەرگە شىعۋ ءۇشىن، ونىڭ ىشىندە رەسەيگە سەرىكتەستەرمەن جۇمىس ىستەيسىز بە؟ الدە...

– رەسەيدەگى العاشقى مەيرامحانانى ءوزىمىز اشىپ جاتىرمىز. جانە ول ورتالىق بولادى. جوعارىدا ايتقانىمداي وتكەن جىلى «By Brand» كورمەسىنە قاتىستىق. سول كەزدە فرانشيزا ساتۋدى سۇراپ قانشا ادام قولقا سالدى. ونان وزگە قانشاما كاسىپكەر كۇن سايىن حابارلاسىپ، فرانشيزا جايىندا سۇراپ جاتادى. بىراق وزگە ەل بولعاننان كەيىن، سىناقتان وتكىزبەي ەشقانداي فرانشيزا ساتپايمىز دەپ بەكىنگەنبىز. ويتكەنى شىعىن كولەمى قازاقستاندىق باعامەن ەسەپتەلگەن. رەسەيدە ازىق-تۇلىك ونىمدەرى، مەيرامحانا ورنىن جالعا الۋ قۇنى مۇلدەم بولەك. ءبىز سونىڭ ءبارىن كوزبەن كورىپ، ەسەپتەپ كورمەكپىز. فرانشيزا ساتىپ الۋشىلارعا «مەيرامحانانىڭ ورنالاسقان ورنى حالىق كوپ جۇرەتىن اۋماقتا بولسىن» دەگەن تالاپ قويامىز. بيزنەستە «location, location, location» دەگەن قاعيدا بار. ونان بولەك بىزدە قاتىرىپ قوياتىن مۇزداتقىشتار جوق. ءبىز تەك سالقىنداتقىش ارقىلى دايىن ءونىمدى ءبىر تاۋلىك قانا ساقتايمىز. تاڭەرتەڭ كەلگەن ازىق-تۇلىك كەشكە دەيىن ءوتىپ كەتپەسە، ەرتەڭىندە جاراماي قالادى. سوسىن تاماقتى ەشۋاقىتتا جىلىتىپ ەمەس، تاپسىرىس بەرگەن ساتتەن عانا قازانعا سالامىز. وسى سەكىلدى ءبىزدىڭ مەيرامحانانىڭ ارنايى تالاپتارى بار. باعا مەن ساپانى ارنايى قاداعالاپ وتىرامىز. قازاقستان اۋماعىنداعى فرانشيزا باعاسى ۇلكەن مەيرامحانالارعا 10 ملن بولسا، «food court» 5 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. الدىن-الا كەلىسىم بويىنشا پايدانىڭ 7 پايىزى وزىمىزگە قايتادى. سوسىن ءبىر قاعيدا ءار وڭىردە تەك ءبىر اداممەن عانا جۇمىس ىستەيمىز.

– ءوزىڭىز بىلەسىز بيىل ەلىمىزدە «جاستار جىلى». كاسىپكەرلىك جولدا جۇرگەن، ونىڭ ىشىندە مەيرامحانا بيزنەسىن جولعا قويسام دەپ ماقسات قويعان جاس ماماندارعا قانداي كەڭەستەر ايتاسىز؟

– بىرىنشىدەن، مەيرامحانا بيزنەسىن باستاعاندا سەن باسشى بولا المايسىڭ. كەرەك جەرىندە داياشى دا، اسپاز دا، ەسەپشى دە بولۋىڭ كەرەك. «سەنگەن قويىم سەن ەدىڭ» دەپ جۇرگەندە اسپازىڭىز نەمەسە تاعى باسقاسى كەتىپ قالسا، سەنگەنىڭىز ورعا جىعادى. كاسىبىڭىز كەرى كەتەدى. سوندىقتان مەيرامحانا بيزنەسىمەن اينالىساتىن جان – بەساسپاپ مامان بولۋى ءتيىس. ءوزىڭدى وسى سالاعا ارناۋىڭ كەرەك. ەكىنشىدەن، بيزنەس جوسپار جۇيەلى جاسالماسا بولمايدى. ءار شىعىن مەن پايدانى تيىنىنا دەيىن ەسەپتەۋ كەرەك. ول سونىسىمەن – بيزنەس! ۇشىنشىدەن، سەنىڭ ءونىمىڭ كىمگە كەرەك، كىم تۇتىنادى، باي-باعلان با، قارا حالىق پا سونى نازارعا العان ءجون. مەن مىقتى كوماندانى وسى تىزىمگە قوسقىم كەلەدى. ەگەر مەنىڭ كوماندام بولماسا، مۇنداي جەتىستىكتەرگە جەتپەس تە ەدىم.

– ءوزىڭىزدى قالاي دامىتاسىز، نە وقيسىز، نە كورەسىز؟ گۇلبانۋ مايعارينانىڭ بوس ۋاقىتى بار ما؟ بولسا، نەمەن اينالىسادى؟

– شىنىمدى ايتسام بوس ۋاقىت ءجيى بولا بەرمەيدى. بولعان كۇننىڭ وزىندە وتباسىممەن ۋاقىت وتكىزۋگە تىرىسامىن. بۇرىندارى ءتۇرلى جانرداعى كىتاپتار وقيتىنمىن. قازىر ءبارى مەيرامحانا بيزنەسىنە قاتىستى. ونى قالاي دامىتۋ كەرەك، جۇيەلەۋ كەرەك سول جايىندا. سوڭعى وقىعان كىتابىم گەربەر مايكلدىڭ «پرەدپرينيماتەلسكي ميف» اتتى تۋىندىسى. كىتاپ وقىعاندا وي نەمەسە يدەيا ەمەس، دۇرىس باعدار مەن جۇيەلى كەڭەس الۋعا تىرىسامىن. وسى كۇنگە دەيىن بىردە ءبىر بيزنەس ترەنينگتەرگە بارماپپىن. ەسەسىنە ەرلان الياكپاروۆ ەسىمدى ازاماتتان كەڭەستەر الىپ تۇرامىن. جۋىردا ول كىسىنى ماسكەۋدەن ارنايى الدىرىپ كومانداما ەكى كۇندىك ترەنينگ وتكىزدىك. ول دا جۇمىستىڭ جەڭىلدەۋى مەن ىلگەرىلەۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن. ءبىر تۇسىنگەنىم ادامنىڭ ىشكى سەنىمى بارلىق جەتىستىككە باستاپ بارادى ەكەن. جاس كاسىپكەرلەرگە «سەنىم – سەنىڭ التىن كەنىڭ» دەپ ايتقىم كەلەدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت! كاسىبىڭىز بەرەكەلى بولسىن!

اڭگىمەلەسكەن

ارمان قۇدايبەرگەن

سوڭعى جاڭالىقتار