21 ناۋرىز 2019, 10:42 799 0 ىشكى ساياسات "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

قاسىم-جومارت توقاەۆ: ەلباسىنىڭ تاريحي ەڭبەگىنە لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋىمىز قاجەت

2019 جىل، 19 ناۋرىز، ساعات 19.00.

ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆ وتاندىق تەلەارنالار ارقىلى قازاقستاندىقتارعا  ۇندەۋ جولداپ، ءوز وكىلەتتىگىن توقتاتۋ جونىندە شەشىم قابىلداعانىن جاريا ەتتى. بۇل كوپشىلىك استە كۇتە قويماعان توسىن مالىمدەمە بولعانى راس. ويتكەنى مەملەكەتتى وتىز جىلعا جۋىق ۋاقىت باسقارۋ تىزگىنىن نىق ۇستاپ، تاۋەلسىز ەلىمىزدى اۋمالى-توكپەلى، قيىن-قىستاۋ كۇندەردە شالىس باستىرماي، سۇرىندىرمەي، حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتىپ، بىرلىگى مەن تۇتاستىعىن ساقتاپ، ەگەمەن قازاقستاندى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قۋاتتى دا مىقتى مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسۋ جولىندا سارابدال ساياسات جۇرگىزە بىلگەن الەمدىك ارەناداعى تانىمال تۇلعانىڭ توسىن شەشىم جاساعانىن ەستىگەن جۇرت العاشىندا ءارى-ءسارى كۇي كەشكەنى تۇسىنىكتى.

 مۇنداي شەشىم جاساۋ ەلباسىنىڭ وزىنە دە وڭاي بولماعانى انىق. «مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەتىندەگى وكىلەتتىگىمدى توقتاتۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم. بۇل ­– وڭاي شەشىم ەمەس. بيىل ەلىمىزدىڭ ەڭ جوعارى لاۋازىمىنداعى قىزمەتىمدى اتقارىپ كەلە جاتقانىما 30 جىل تولادى. حالقىم ماعان تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بولۋ مۇمكىندىگىن بەردى»، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

نۇرسۇلتان ءابىشۇلى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعاندا ەلدىڭ جاعدايى قيىن بولاتىن. ونى قازاقستاندىقتار ۇمىتا قويعان جوق. كەڭەس يمپەرياسى قۇردىمعا كەتىپ، ەگەمەن ەلىمىز ەتەك-جەڭىن جيا الماي، جوقشىلىق پەن تاپشىلىقتىڭ تاۋقىمەتىن تارتقان حالىق «ەرتەڭگى كۇنىمىز نە بولار ەكەن؟» دەپ الاڭكوڭىل بولىپ وتىرعان ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ەلىمىزدى تىعىرىقتان الىپ شىعۋ جولىندا دارالىق پەن دانالىق تانىتا بىلگەنىن جالپاق جۇرت جاقسى بىلەدى. سول ءبىر قيىن-قىستاۋ كۇندەردى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ مالىمدەمەسىندە تاعى دا ءبىر رەت كوز الدىمىزعا اكەلدى. «دۇنيە توڭكەرىلىپ كەتكەندەي كورىندى. بۇل سىناق بولاتىن. ءبىز ودان سۇرىنبەي ءوتىپ، دامۋدىڭ قازاقستاندىق جولىن سالۋعا بەلسەنە كىرىسىپ كەتتىك. ءبىزدىڭ ۇشتۇعىرلى مىندەتىمىز – نارىقتىق ەكونوميكا قۇرۋ، توتاليتارلىق يدەولوگيالىق جۇيەنى بۇزۋ جانە قوعامنىڭ بارلىق ينستيتۋتتارىن جاڭعىرتۋ بولدى. ءبىز مۇنى زاماناۋي دەموكراتيالىق مەملەكەت – قازاقستان رەسپۋبليكاسىن قۇرۋ ءۇشىن جاسادىق» دەدى ەگەمەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى.

جىلدار جىلجىپ، ەل ەكونوميكاسى تۇزەلىپ، حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى جاقسارا باستادى. ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتى مەن باياندى باستامالارى، قايتپاس قايرات-جىگەرى ارقاسىندا الەمدى شارپىعان ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە دە قازاقستاننىڭ شاڭىراعى شايقالعان جوق، ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى تۇسپەدى. ويتكەنى ەلىمىزدىڭ ۇستانعان باعىت-باعدارى مەن ستراتەگيالىق ماقسات-مۇددەسى ايقىن بولاتىن. بۇل ءسوز جوق، نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى كورەگەن ساياساتكەر ەكەنىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى.

قازاقستان الەمگە  كەڭ تانىلا باستادى. ەلدىڭ بولاشاعى زور ەكەنىنە كوزدەرى جەتكەن ينۆەستورلار ەلىمىزگە قاراي اعىلدى. ەل ەكونوميكاسىن نىقتاي ءتۇسۋدىڭ ءتۇرلى تەتىكتەرى مەن مەحانيزمدەرى ىسكە قوسىلدى. جاقسى جوسپارلار مەن باياندى باعدارلامالار جۇزەگە استى. قازاقستاندى شيكىزاتتى ەلدەن ءوندىرىسى وركەندەگەن ەلگە اينالدىرۋ ماقساتىندا پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن يندۋستريالاندىرۋ جوسپارى جۇيەلى جۇرگىزىلىپ، وسىنىڭ ناتيجەسىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن ءال-اۋقاتى ارتقانىن ءبارىمىز دە جاقسى بىلەمىز.

قازاقستان الەمدەگى وزىق 50 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلدى. ەندىگى ماقسات – دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ. اماندىق بولسا، وعان دا جەتەتىن كۇن الىس ەمەس. بۇل بيىك ماقسات-مىندەتتىڭ جۇزەگە اسۋىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆ الداعى ۋاقىتتا دا ءوزىنىڭ لايىقتى ۇلەسىن قوساتىن بولادى. ويتكەنى ول ساياسات ساحناسىنان كەتكەن جوق، ەگەمەن ەلىمەن بىرگە بولادى. قازاقستان زاڭدارىنا سايكەس تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى (ۇلت كوشباسشىسى) مارتەبەسىنە يە. باسقا دا وكىلەتتىگى از ەمەس:  قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى، كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى. قازاقستاننىڭ الدىندا تۇرعان اسقارالى مىندەتتەردىڭ ورىندالۋى جولىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ دە ايانىپ قالماسى انىق. ونى ءوزى دە مالىمدەمە جاساعاندا ايتىپ قالدى: «وزدەرىڭىزبەن بىرگە بولامىن. ەلىمىزدىڭ، حالقىمىزدىڭ قامى – مەنىڭ مۇددەم بولىپ قالا بەرەدى»، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن ودان ءارى جاقسارتۋ باعىتىنداعى باتىل باستامالارىنىڭ بارلىعى دا تولىق ورىندالاتىن بولادى. بۇل تۋرالى قازاقستان ۇكىمەتى مالىمدەدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتا زاڭى – كونستيتۋتسيادا پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلعان جاعدايدا ونىڭ وكىلەتتىگى قالعان مەرزىمى اياقتالعانعا دەيىن سەنات توراعاسىنا بەرىلەتىنى ايقىن كورسەتىلگەن. سودان كەيىن جاڭا پرەزيدەنت سايلاۋى بولادى.

«قازىر پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ. ونى سىزدەر جاقسى بىلەسىزدەر. ول ماسكەۋ مەملەكەتتىك حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ تۇلەگى، عىلىم دوكتورى. اعىلشىن جانە قىتاي تىلدەرىن ەركىن مەڭگەرگەن. باسشىلىق لاۋازىمداردا قىزمەت ەتىپ، مول تاجىريبە جينادى. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋ جىلدارىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى جانە پرەمەر-مينيستر، سەنات توراعاسى بولدى. ەلىمىزدى، ونىڭ ەكونوميكاسى مەن ساياساتىن جەتىك بىلەدى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇمىس ىستەدى. بۇل – ونىڭ ديپلومات رەتىندە سىڭىرگەن ەڭبەگىنىڭ جانە قازاقستانعا دەگەن زور سەنىمنىڭ جەمىسى.    ول قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ مەنىمەن بىرگە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مەن ونى جاقسى بىلەمىن. ول – ادال ءارى جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ازامات. ەلىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن جان-جاقتى سەزىنەدى. ول بارلىق باعدارلامالاردى ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا اتسالىستى. قاسىم-جومارت كەمەلۇلى قازاقستاندى باسقارۋعا ناعىز لايىقتى ازامات دەپ سەنەمىن»، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.   

 2019 جىل، 20 ناۋرىز، ساعات 12.00. پارلامەنت ءۇيى.

 قازاقستان رەسپۋبليكاسى قوس پالاتاسىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى باستالدى. الدىمەن ءماجىلىس  توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى وكىلەتتىگىن ۋاقىتشا اتقارۋعا كىرىسۋىنە ارنالعان شارانىڭ اشىق ەكەندىگىن جاريا ەتتى.

قۇرمەتتى قاراۋىل زالعا ەلىمىزدىڭ تۋى مەن كونستيتۋتسياسىن اكەلدى. وسىدان سوڭ تۇڭعىش پرەزيدەنت - ەلباسى – نۇرسۇلتان نازارباەۆ بارشا دەپۋتاتتار مەن جينالعان قاۋىمنىڭ قوشەمەتىمەن زالعا كىرىپ، جوعارى ورىنعا وتىردى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 48-بابىنا سايكەس، ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى بەرىك يماشەۆ پرەزيدەنت كۋالىگىن، ومىراۋعا تاعاتىن بەلگى مەن بايراعىن، «التىن قىران» وردەنىن تاپسىردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىنا قولىن قويىپ، قازاقستان حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىن قاتاڭ ساقتاۋعا، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا كەپىلدىك بەرۋگە، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جۇكتەگەن مارتەبەلى مىندەتتى ادال اتقارۋعا سالتاناتتى تۇردە انت  بەردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسى دەپۋتاتتارىنىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋى مەن  ءوسىپ-وركەندەۋى جانە حالىقارالىق بەدەل-ابىرويىنىڭ ارتۋىنا  ولشەۋسىز، ۇلانعايىر ەڭبەك سىڭىرگەنىن اتاپ ءوتتى.

«ءبىز، قازىرگى جانە كەلەشەك ۇرپاق وكىلدەرى، ەلباسىنىڭ ساياسي مۇراسىن جادىمىزدان شىعارماي، قادىر تۇتىپ، نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆتىڭ تاريحي ەڭبەگىنە لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋىمىز قاجەت.

ەلباسىنىڭ حالقىمىزعا جانە الەم قاۋىمداستىعىنا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگى مەن ۇلى ەسىمىن ماڭگى ەستە ساقتاۋىمىز كەرەك.

بۇل حالقىمىزدى، اسىرەسە، جاستاردى تاريحقا قۇرمەتپەن قاراۋعا تاربيەلەپ، ەلباسىنىڭ داڭقتى قىزمەتىن ءادىل باعالاۋ ءۇشىن ماڭىزدى»، – دەدى مەملەكەت باسشىسى. وسى ورايدا استانا قالاسىن «نۇرسۇلتان» دەپ وزگەرتۋگە ۇسىنىس جاسادى. بۇعان دەپۋتاتتار ورنىنان تۇرىپ، قول شاپالاقتاپ قوشەمەت ءبىلدىردى. ايتا كەتۋ كەرەك، ەلوردانى ەلباسىنىڭ ەسىمىمەن اتاۋ جونىندە بۇعان دەيىن دە دەپۋتاتتار ۇسىنىس جاساعان بولاتىن.

سونداي-اق، قاسىم-جومارت كەمەلۇلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ساياساتتاعى ۇستازى ەكەنىن ايتا كەلە: «تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قۇرمەتىنە استانادا مونۋمەنت تۇرعىزۋدى تاپسىرامىن»،− دەدى.

ءراسىم بارىسىندا قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىعا «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلىپ، «التىن جۇلدىز» ايرىقشا بەلگىسى تابىس ەتىلدى. سونىمەن قاتار، ەلباسىعا «قۇرمەتتى سەناتور» دارەجەسى بەرىلدى. جانە بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وقۋ ورىندارىندا، مەكەمەلەردە تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ پورترەتى ساقتالاتىن بولادى.

«ەلىمىزدەگى قالالاردىڭ ورتالىق كوشەلەرىنە نازارباەۆ اتاۋىن بەرۋدى ۇسىنامىن»،  – دەدى ق.توقاەۆ.

 

عالىم ومارحان،

استانا

سوڭعى جاڭالىقتار