24 قاڭتار 2019, 12:44 904 0 سىرتقى ساياسات ارمان قۇدايبەرگەن

لاقاپ اتى – قولتىراۋىن

اپتا باسىندا زيمبابۆە پرەزيدەنتى ەممەرسون منانگاگۆا قازاقستانعا العاش رەت كەلدى. ول 2017 جىلدىڭ قاراشا ايىندا پرەزيدەنت لاۋازىمىن اتقارۋشى رەتىندە جاھان نازارىن اۋدارتتى. وعان دەيىن ۆيتسە-پرەزيدەنت بولعان «Lacoste»، 2018 جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋىندا 50,8 پايىز حالىق داۋىسىن جيناپ، 6 جىلعا باسشىلىق قىزمەتكە تاعايىندالعان-دى. زيمبابۆە پرەزيدەنتى وتكەن اپتادا رەسەيدە، بەلورۋسسيادا بولدى. ونىڭ ءىزىن سۋىتپاي قازاقستانعا كەلۋىنىڭ ءمانىسى نەدە؟

ءبىر كەزدەرى بريتانيانىڭ كولونياسى بولعان زۆيشاۆاندا 1946 جىلى تۋعان منانگاگۆا عۇمىر جولىندا تالايدى باسىنان وتكەرگەن. قۇرىلىس مەكتەبىن ءتامامداپ، تەحنيكالىق كوللەدجگە وقۋعا تاپسىرادى. ساياسي تاۋەلسىزدىك جولىنداعى پارتيالارعا قاتىسى بولعاننان كەيىن كوللەدجدەن شىعارىلعان. وسىدان كەيىن پارتيزان سوعىسىنىڭ بەلدى مۇشەسى بولعان. قىتايدا اسكەري جانە يدەولوگيالىق دايىندىقتان وتكەن ول تانزانياعا كەلىپ اسكەري-ديۆەرسيالىق «قولتىراۋىندار توبىنا» قوسىلادى. وسى جەردە ءجۇرىپ «قولتىراۋىن» لاقاپ اتىن ەنشىلەگەن منانگاگۆا تەك پارتيزان سوعىسىندا ەمەس، ساياسات ساحناسىندا دا ءالى دە وسىلاي اتالىپ كەلەدى. سول كەزەڭدەگى وڭتۇستىك رودەزيا، قازىرگى زيمبابۆەدەگى پارتيزان وتريادتارىنا قارۋ-جاراق تاسىمالداۋدا ول الدىنا جان سالماعان. رودەزياداعى اق فەرمەرلەر مەن باي-ماناپتارعا قارسى شابۋىلدارعا جوسپار ءتۇزىپ، پارتيزاندارعا باسشىلىق ەتكەن. 1965 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا رودەزيالىق پوليتسەيلەردىڭ قولىنا تۇسكەن منانگاگۆا فورت ۆيكتوريا قالاسىنداعى تەمىرجول تەراكتىسىنە قاتىسى بارىن مويىندايدى. ءومىر بويى بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىنان قۇتىلىپ، 10 جىل تۇرمەدە وتىرادى.

ودان شىققاننان كەيىن لوندون ۋنيۆەرسيتەتىنەن زاڭگەر باكالاۆرى دارەجەسىن الادى. وقۋىن زامبيا ۋنيۆەرسيتەتىندە اياقتايدى. ءتىپتى، لۋساكادا ادۆوكات بولىپ تا قىزمەت ىستەگەن. زامبيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى روبەرت مۋگابەنىڭ سەنىمدى ادامى عانا ەمەس، بيلىكتەگى وڭ قولى بولدى. ەممەرسون منانگاگۆا وسىلايشا اككى ساياساتكەر رەتىندە الەمگە تانىلىپ كەلەدى. بۇعان دەيىن ونىڭ ەسىمى دۇنيەجۇزىلىك الماس ساتۋشىلار اراسىندا اسا بەلگىلى بولاتىن. سول ارقىلى زيمبابۆە ەكونوميكاسى مەن مۋگابە پارتياسىن اياققا تۇرعىزۋعا تالپىنعان. منانگاگۆا ەل ەكونوميكاسىنان اقتاردى ىعىستىرۋدى كوزدەگەن مۋگابە ساياساتىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى دەگەن دە قاۋەسەت بار. كەي ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، زيمبابۆەنىڭ شەتەلدىك ينۆەستيتسيالارعا جول اشۋى ەل جاعدايىن جاقسارتۋى مۇمكىن. ونان وزگە منانگاگۆا قىتايدا ەكى رەت ءبىلىم العان، سول سەبەپتى اسپان استى ەلىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتادى دەگەن بولجام بار.

قازاقستان مەن زيمبابۆە اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس 1992 جىلى ورناعان. سول كەزەڭنەن بەرى الىس-بەرىس ۇدەگەن ەمەس. وتكەن جىلعى تاۋار اينالىمى 637 مىڭ دوللار بولىپ، 2017 جىلداعىدان 24,7 پايىزعا ارتقان. وسى ساپار ناتيجەسىندە تاراپتار ساياسي ديالوگتى قولداۋ جانە ساۋدا ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ جونىندەگى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار