24 قاڭتار 2019, 10:00 9795 0 ىشكى ساياسات "تۇركىستان" گازەتىنىڭ اۆتورلارى

جاستار جىلى – جاسامپازدىق باستاۋى

ەلباسى  ن.ءا. نازارباەۆ 2018 جىلى 5 قازاندا قازاقستان حالقىنا ارناعان «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا:  «جاستار مەن وتباسى ينستيتۋتىن كەشەندى قولداۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىلىعىنا اينالۋى ءتيىس. جاستاردىڭ بارلىق ساناتىن قولداۋعا ارنالعان شارالاردى تولىق قامتيتىن الەۋمەتتىك ساتىنىڭ اۋقىمدى پلاتفورماسىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. كەلەسى جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋدى ۇسىنامىن»، – دەگەن ەدى.

كەشە قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا. نازارباەۆ استاناداعى EXPO-2017 كورمە ورتالىعىنداعى «نۇر الەم» پاۆيلونىندا وتكەن جاستار جىلىنىڭ سالتاناتتى  اشىلۋىنا قاتىستى.  ءىس-شارا باستالماس بۇرىن مەملەكەت باسشىسى «جاس قازاقستاندىقتاردىڭ جوباسى» كورمەسىن ارالاپ كوردى. 

جاستار جىلىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا جاستاردىڭ بارلىق ساناتىنىڭ وكىلى قاتىستى. ولاردىڭ ىشىندە جاس كاسىپكەرلەر مەن عالىمدار، دارىندى وقۋشىلار مەن بالالار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى، سپورتشىلار مەن اسكەري قىزمەتكەرلەر، «قازاقستانداعى 100 جاڭا ەسىم» بايقاۋىنىڭ قاتىسۋشىلارى مەن «بولاشاق» حالىقارالىق باعدارلاماسىنىڭ تۇلەكتەرى بار. جاستار جىلىنىڭ اشىلۋىنا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ مۇشەلەرى مەن پارلامەنت دەپۋتاتتارى، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ جەتەكشىلەرى، جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى، قر پرەزيدەنتى جانىنداعى جاستار ساياساتى كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى دە قاتىستى.

ءوز سوزىندە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاستارعا «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىن نە ءۇشىن جازعانىن ايتىپ بەردى.

«ءبىز اسپاننان سالبىراپ تۇسكەن جوقپىز. 1991 جىلى تاۋەلسىزدىك الساق تا، ءبىزدىڭ ۇلكەن ءارى تەرەڭ تاريحىمىز بار. سول سەبەپتى سەندەرگە «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالامدى ۇسىندىم. اعىلشىندار ارتۋر كورولى تۋرالى ايتادى. قىتايدىڭ 5 مىڭ جىلدىق تاريحى بار دەيدى. ءبىزدىڭ دە تاريحىمىز بار. سونى جالعاستىرىپ جاتقان ۇرپاقپىز. جاستار ءوز تاريحىن ايتا ءبىلۋى كەرەك. عۇندار بار. ودان كەيىنگى اتا-بابامىز – كونە تۇركىلەر. ءبىز – سولاردىڭ ۇرپاعىمىز. كونە تۇركىلەر التاي مەن قارا تەڭىزدىڭ اراسىن الىپ وتىرعان. ال اتيللا – ءبىزدىڭ قىپشاق. ءبىز – سول باتىر بابانىڭ ۇرپاعىمىز. سونى ءبىلۋىمىز كەرەك»، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

سونداي-اق، پرەزيدەنت جاس ماماندار مەن جۇمىسشىلار قاي سالادا بولسىن قاجەت. ولارعا دەر كەزىندە باعىت-باعدار بەرگەن ءجون. ماماندىق تاڭداۋدا اداسپاۋى ءتيىس. وسىنى مەملەكەت باسشىسى باسا ايتتى. «جاس مامان» باعدارلاماسىن ازىرلەۋى كەرەك. ءۇش جىلدا جوبا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە 200 مىڭعا تارتا جاس ازاماتتارىمىزدى قامتۋى ءتيىس. ونىڭ اياسىندا ەڭ سۇرانىسقا يە يندۋستريالدىق-سەرۆيستىك 100 كاسىپ بويىنشا جەتىلدىرىلگەن 200 وقۋ ورنى بازاسىندا مامانداردى دايارلاعىمىز كەلەدى»، – دەدى.

مەملەكەت باسشىسى جاستاردىڭ ۇسىنىستارىنا بايلانىستى ءوزىنىڭ وي-پىكىرىن سالتاناتتىڭ سوڭىنا قاراي ءبىلدىردى. ەلباسى جاستاردى اۋىل شارۋاشىلىعىن كوتەرۋگە بەلسەنە اتسالىسۋعا شاقىردى. ويتكەنى قازاقستاندا بۇل سالانى دامىتۋعا بارلىق مۇمكىندىك پەن جاعداي بار. باسقاسىن ايتپاعاننىڭ وزىندە، ەگىندىك جانە جايىلىم جەر جەتكىلىكتى. سونىڭ بارلىعىن ءتيىمدى پايدالانىپ، زاماناۋي عىلىمي تەحنولوگيالاردى ەنگىزەتىن بولسا، قازاقستاننىڭ الەم حالىقتارىن اسىراۋعا مۇمكىندىگى بار. «سول سەبەپتى اگرارلىق كەشەن ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى ءارى بىرەگەي. ءبىز وسى سالادا ءوز برەندتەرىمىزدى جاساي الامىز. اشىق ايتايىن، قازىر ءبىر ينۆەستورلار جەر سۇراپ وتىر. سوعان امەريكانىڭ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە ءازىر. ماسەلەن، اقش-تىڭ داكوتا شتاتىندا بىزدەن جەتى ەسە ارتىق ءونىم الىپ وتىر. ونداي تەحنولوگيالاردى ءوز جەرىمىزدە دە ەنگىزە الامىز عوي. قازاقستاندا اگرارلىق كەشەن ستراتەگيالىق سالا بولىپ سانالادى. بولاشاقتا اتالعان سالا وتاندىق ەكونوميكانىڭ باستى درايۆەرىنە اينالۋى ابدەن مۇمكىن»، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

وتكەن جىلى ءبىزدىڭ رەسپۋبليكادا 125 مىڭ جاس ورتا مەكتەپتى بىتىرگەن. كەلەشەكتە ەڭبەك نارىعىنا شىعاتىن جاستاردىڭ سانى ارتا تۇسەتىن بولادى. بالا تۋ مەن حالىق ءوسىمى وڭ ديناميكاعا يە. بۇگىندە ەلىمىزدە شامامەن 300 مىڭ ادام نەمەسە بارلىق جاستاردىڭ 9 پايىزى ءبىلىم بەرۋگە دە، ەڭبەك نارىعىنا دا تارتىلماعان. مۇنى دا ايتقان ەلباسى. «دەمەك، وسىناۋ جاستاردىڭ سانىن جىلىنا 1 پايىزعا قىسقارتۋ ءۇشىن ءتيىمدى شارالار قابىلداۋ قاجەت»، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

جاستار جان-جاقتى ءبىلىمدى، رۋحاني جاعىنان سۋسىنداۋى ءتيىس. بۇل باعىتتا قازاقستاندا قولعا الىنعان ءىس-شارالار كوپ. سونىڭ ءبىرى – «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى». ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحانۇلى «اشىق ۋنيۆەرسيتەت پلاتفورماسى زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن ءبىلىم بەرۋ مىندەتىن بىرىكتىرە وتىرىپ، ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋعا جانە ونى قولجەتىمدى ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اشىق ۋنيۆەرسيتەت يدەياسى الەمدە كەڭىنەن قولدانىلاتىن قاشىقتىقتان ءبىلىم بەرۋ مەن اشىق ونلاين-كۋرستار تاجىريبەسىنە نەگىزدەلەدى. مۇنداي كۋرستاردىڭ ادىستەمەسى مەن تەحنولوگياسى ءبىلىم بەرۋدى دەربەستەندىرەدى. ياعني، ءار ادام وزىنە ىڭعايلى ۋاقىتتا، وزىنە ىڭعايلى ورىندا جانە وزىنە ىڭعايلى جىلدامدىقپەن وقيدى»، – دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، الەم بويىنشا ونلاين كۋرستار تىڭداۋشىلارىنىڭ سانى 100 ملن ادامعا جەتكەن. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى  جانە «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى قازاقستاندىق اشىق ۋنيۆەرسيتەتتى قۇرۋ مەن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرگە الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ  كۋرستارىن قولجەتىمدى ەتەدى. قازىر پورتالعا ەنگىزۋ ءۇشىن قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە 100-دەن استام كۋرس ازىرلەندى. حالىقارالىق ساراپشىلار بۇل جوبانى وڭىرلىك ءبىلىم بەرۋ حابى رەتىندە جوعارى باعالادى. ءسىز ماقۇلداعان جاعدايدا، استانا اشىق ۋنيۆەرسيتەتى ءوز كۋرستارىن الداعى وقۋ جىلىندا ۇسىنۋعا دايىن»، – دەدى ر.كەنجەحانۇلى.

جاستار جىلىنىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى سالتاناتتى جيىندا جاستاردىڭ باستامالارى مەن جوبالارى جايلى جان-جاقتى ايتىلدى. جاستاردى جۇمىسپەن، باسپانامەن قامتۋ، ولارعا قاجەتتى جاعدايلاردى جاساۋ باعىتىندا مەملەكەتتىڭ قولعا العان ءتيىستى باعدارلامالارى مەن جوسپارلارى بار. ونىڭ ءبارى جاستار جىلىندا ويداعىداي جۇزەگە اساتىنى سەنىم زور.

ەڭ باستىسى – جاستار زاماناۋي وزگەرىستەر مەن جاڭارۋدان قالىس قالماي، باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى كەرەك. مۇنى مەملەكەت باسشىسى باسا ايتتى: «ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدا جاڭا جاھاندىق وركەنيەت كەلە جاتىر. تسيفرلىق قوعامنىڭ، ەكونوميكا مەن ءبىلىمنىڭ ءداۋىرى كەلدى. مەنىڭ بۋىنىم مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە، اسىرەسە اۋىلدا تەلەديدار دا جوق ەدى. راديو ەندى عانا شىعا باستاعان ەدى. 100 جىل تاريح ءۇشىن تىم قىسقا ۋاقىت. قازىر ءبارى 10 جىلدىڭ ىشىندە قالاي وزگەرىپ جاتقانىن كورە بەرىڭىز. سول ءۇشىن ءبىزدىڭ مەملەكەت ۋاقىت العا تارتىپ وتىرعان تەگەۋرىندەرگە جاۋاپ بەرە الۋى كەرەك. قازىرگى تاڭدا مەملەكەتتەر اراسىندا عانا ەمەس، ادامدار اراسىندا دا باسەكە قىزا ءتۇستى. كرەاتيۆتى بۋىنى بار مەملەكەت جەڭىمپاز بولىپ شىعادى. مەن بۇل جىگەردى سىزدەردەن كورىپ وتىرمىن»، – دەدى ەلباسى.

قازاقستان جاستارى – ءبىلىمدى، جان-جاقتى ءارى دارىندى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جاستار جىلىنا بايلانىستى ءوز ويلارىن تۆيتتەر الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى پاراقشاسىنا جازعان بولاتىن. وندا بىلاي دەلىنگەن:

قازاقستان جاستارى ءبى­لىم­دى، جان-جاقتى دامىعان ءارى دارىندى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ بولاشاعى سولاردىڭ قولىندا. مەملەكەت باسشىسى اشقان جاستار جىلى جاس ۇرپاقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە كۇشتى سەرپىن بەرەدى، ولاردىڭ ءوزىن ءوزى تانىتۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى

قازاقستاننىڭ وزىق ويلى جاستارى عىلىمدا، ءىت تەحنولوگياسىندا، مادەنيەت، بيزنەس پەن سپورتتا تاماشا ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى. قابىلەتتى، جىگەرلى جاستارعا ءتيىستى جاعداي جاساپ، ىنتا-ىقىلاسىن ارتتىرۋ كەرەك

سەناتورلار جاستار جىلىن قولداۋعا باعىتتالعان جۇمىستارعا قىزۋ كىرىستى. 7 اقپاندا سەناتتا دوڭگەلەك ۇستەل بولادى، وندا دەپۋتاتتار مەن جاستار وكىلدەرى جاس ۇرپاقتىڭ باستامالارىن زاڭ جۇزىندە قولداۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلايدى.

 

داۋلەت كارىبەك، نۇر وتان» پارتياسى جانىنداعى «جاس وتان» جق-نىڭ اتقارۋشى حاتشىسى:

– قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك تاريحىندا ءار جىل جاستارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. وسىعان دەيىنگى «بەس الەۋمەتتىك باستامانىڭ» ءوزى جاستارعا ارنالدى دەپ ايتا الامىز. ماسەلەن 14-17 جاس ارالىعىنداعى تالاپكەرلەرگە ارناپ ۋنيۆەرسيتەتتەردەگى گرانتتار سانى كوبەيدى. ءبىلىمدى كوكسەيتىندەردىڭ ءبىر ارمانى ورىندالدى. ەكىنشى جاتاقحانا ماسەلەسى شەشىمىن تاپتى. جۇمىس ىستەپ جۇرگەن، از جالاقى الاتىن جاستار 10 پايىزدىق كىرىس سالىعىنان بوساتىلدى. وسى سەكىلدى مىسالداردى كوپتەپ ايتۋعا بولادى. ال بيىلعى جاستار جىلى قازاقستاننىڭ بولاشاققا نىق قادام باسۋىنىڭ بەلگىسى. ويتكەنى 18-20 جاستاعى جاستار 20-30 جىلدان كەيىن ەلىمىزدىڭ ناعىز تىرەگىنە اينالادى. ەلباسى وسى جىلى بارلىق جاس وتباسىلاردىڭ ويىندا جۇرگەن تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن رەتتەۋدى تاپسىردى. تۇرعىندار سانى ميلليوننان اسقان مەگوپوليستەردە جاستارعا ارناپ جىل سايىن مىڭنان استام ارەندالىق تۇرعىن ۇيلەر بوي كوتەرەدى. ەكىنشىدەن، الەم بويىنشا بەلەڭ الىپ تۇرعان – جۇمىسسىزدىقپەن كۇرەس. ەلىمىزدە وقىمايتىن نە جۇمىس ىستەمەيتىن جاستار توبى بار. سولاردى وقىتىپ، كاسىپكە باۋلۋ كوزدەلۋدە. ول ءوز كەزەگىندە ەل ەكونوميكاسىنىڭ قارقىندى وسۋىنە سەرپىن بەرىپ، بولاشاقتا ءتونۋى مۇمكىن قاۋىپتەردىڭ الدىن الادى. ۇشىنشىدەن، ءبىلىم سالاسىنداعى تىڭ باستامالار. ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ ءجۇرىپ، قوعامدىق شارالارعا قاتىسقان ستۋدەنتتەردىڭ ستيپەندياسىن كوبەيتۋ جايى دا ايتىلدى. سونىمەن قاتار، «Open University» جوباسىن دامىتۋ. وسى تەكتەس كوپتەگەن باعدارلامالار جىل بويى جۇزەگە اساتىن بولادى. بۇل ەل جاستارىن رۋحاني، ساياسي، ادەبي، مادەني، عىلىمي ساۋاتىن ارتتىرىپ، بولاشاقتا ەلگە قىزمەت ەتۋگە، ايانباي تەر توگۋگە شاقىرادى. قورىتا كەلە، جاستاردىڭ مىندەتى «ەلىم ىستەپ بەرسىن» دەپ وتىرا بەرمەي، «ەلگە پايدام ءتيسىن» دەپ، العا ۇمتىلۋ كەرەكتىگىن ايتپاقپىن. ءبىز باقىتتى ۇرپاقپىز. ءبىزدىڭ ۇرپاعىمىزدىڭ باقىتى دا مىنا بىزگە بايلانىستى.

قالىيما جانتورەەۆا، «نۇر وتان» پارتياسى تۇركىستان وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى:

– ەلىن سۇيگەن ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىشۇلى نازارباەۆ بيىلعى جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋى بولاشاقتى جاساۋشى جاستاردى ءبىر سىلكىندىردى. جاستار جىلىنا ءاربىر جاستىڭ اتسالىسۋى، قوعام بولىپ جۇمىلۋى – جاستار جىلىنىڭ باستاۋ الارداعى باستى ماقساتى. باسەكەگە قابىلەتتى ۇلتتى قالىپتاستىراتىن، زامان تالابىنا جاۋاپ بەرە الاتىن ءار سالاداعى جاستار – ولار ەل ۇزدىكتەرى، وزىق تەحنولوگيالاردى ءوز قولىمەن جاساۋشىلار، قازاقستان ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قۇرامىن كوبەيتۋشىلەر، سەگىز قىرلى ءبىر سىرلى، ەلباسى كورسەتكەن جولمەن ەلدى الەمگە تانىتۋشىلار، تالعامى بيىك، تالابى مەن ارمانى اسقاق ازاماتتار، اقىلىنا كوركى ساي اسىلدار. جاستار جىلىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى ءوتتى. مىنبەردەن ءسوز سويلەگەن ءاربىر جاس ءوز سالاسىنىڭ مايتالمانى. ەلباسى ءوز سوزىندە: «ءسوزدى توقتاتپاي ايتا بەرسىن دەگەن وي كەلەدى»، – دەپ جاستاردىڭ سويلەگەن سوزىنە ىستىق ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ، جاستار پوتەنتسيالىن ءبىلىم سالاسى بولسىن، جەڭىل ونەركاسىپتە بولسىن، عىلىمدا بولسىن، جاستاردىڭ وزدەرى قالاعان سالاسىندا جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جاستاردىڭ جالدامالى تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىن شەشۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ەلباسىنىڭ ءاربىر ءسوزى جاستاردىڭ عانا ەمەس، بالاپانىنان ءۇمىت كۇتكەن ءاربىر اتا-انانىڭ، جالپى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. مىنبەردەن سويلەگەن بۇركىتشى قىزدىڭ جۇرەكجاردى ءسوزى ءاربىر جاستىڭ ارمانىن وياتىپ قانا قويماي، ءار جاستىڭ بالا بۇركىت ارمانى ۇشۋعا ورگە تالپىنىپ، قاناتىن قومداپ-قومداپ جىبەردى. جاستار العا، ءبىز اعا بۋىن سىزدەرگە وتانشىلدىقپەن تالىمگەر بولۋعا دايىنبىز.

ءۋاليحان بولاتبەك، «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ جامبىل وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى:

 

– فورۋمدا ەلباسىنىڭ ايتقان ءۇش باعىتى ۇنادى. ول – شىنىمەن شەشىلۋى جانە مەملەكەتتىڭ قاداعالانۋى كەرەك ماسەلەلەر. ءبىرىنشى جوبا – جاستاردىڭ كاسىپكەرلىگى. بۇل باعدارلاما اياسىندا ءبىز جاس كاسىپكەرلەرگە 3-4 جىل قولداۋ كورسەتىپ كەلدىك. بىراق بىزدە ءبىر كەدەرگى كەزدەسە بەرەتىن. كاسىپكەرلىك دەگەن تۇسىنىكتە ەشقاشان جاستار دەگەن ءسوز بولماعان. جاسسىڭ با، كارىسىڭ بە، كاسىپكەرلىكتە ءبارى تەڭ دەگەن سانا قالىپتاسىپ قالعان. «جاس ەكەن عوي، قولداۋ بىلدىرەيىن» دەگەن نيەت كەم دە كەم. وسى باعىتتا ەلباسىنىڭ بۇگىنگى ۇسىنىپ وتىرعان ويى وتە دۇرىس. ەگەر اتالعان ۇسىنىس ارى قاراي قولداۋ تاپسا، جاستار اراسىنداعى كاسىپكەرلىك دەڭگەيى شىن مانىندە وسەدى.

ەكىنشى ماسەلە – بيزنەس باستاۋلارعا بولىنەتىن قاراجات كولەمىن ەكى ەسە ارتتىرۋ. وسىنىڭ ارقاسىندا تاياۋ ارادا جاس كاسىپكەرلەر ويىندا جۇرگەن جوبالارىن جۇزەگە اسىرا الاتىن بولادى. جاستار جىلى دەگەندە ءبىر جىل ىشىندە ءبارى شەشىلىپ كەتەدى دەپ قاراماۋىمىز كەرەك. بىراق جاستارعا ارنالعان كوپتەگەن مۇمكىندىكتەردىڭ نەگىزى وسى جىلى قالانۋى ءتيىس.

كەلەسى ماسەلە – ەرىكتى ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسىن 30 پايىزعا كوتەرۋ. بۇرىندارى ۋنيۆەرسيتەتتە بەلسەندى بولعانى ءۇشىن بىرقاتار جەڭىلدىكتەر، ساباقتارىنا كومەكتەر قاراستىرىلاتىن. قازىر ول جوققا ءتان. ستۋدەنتتەردىڭ بارلىعىنىڭ جۇمىس ىستەگىسى كەلەدى، بىراق قوعامنان سونداي جاۋاپ بولماعاننان كەيىن اتسالىسپاي جاتادى. ەرىكتىلەر قوزعالىسىنىڭ دامىماۋىنىڭ ءبىر سەبەبى وسى، ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان قولداۋ تاپپاۋ. ال ەرىكتى شاكىرتاقىسىن كوتەرۋ ارقىلى ەلباسى ستۋدەنتتەردى تاعى ءبىر ىنتالاندىرىپ وتىر.

تاعى ءبىر نازار اۋداراتىن دۇنيە، كەزىندە قابىلدانعان «ديپلوممەن اۋىلعا»، «جاس مامان»، «ستۋدەنتتىك قۇرىلىس وتريادى» سىندى باعدارلامالاردى جاڭارتىپ، ولارعا جان ءبىتىرۋ. شىنىمەن اتالعان باعدارلامالارعا جاڭا دەم، جاڭا باعىت، جاڭا قولداۋ، جاڭا كوزقاراس قاجەت. سەبەبى سوڭعى جىلدارى ولاردىڭ تيىمدىلىگى ازايعان. سوندىقتان ەلباسى باستاماسى بويىنشا شتات قۇرىلىپ، جۇمىستار جاسالسا، جاستاردىڭ ۋاقىتىن دەمالىس ۋاقىتىندا ءتيىمدى پايدالانۋعا كوڭىل بولىنسە، جاستاردىڭ تاربيەسى مەن تاجىريبەسىنىڭ ارتارى ءسوزسىز.

اسارا مۇقانوۆا، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى قسزي (KAZISS) اقپاراتتىق-تالداۋ جۇمىسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى، الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:

– 2018 جىلعى 5 قازاندا قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەت باسشىسى جاستاردى جان-جاقتى قولداۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىققا اينالۋى ءتيىس ەكەنىن جانە 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ جاريالاۋدى ۇسىنۋىن اتاپ ءوتتى. بۇدان كەيىن پرەزيدەنتتىڭ ءتيىستى جارلىعى قابىلداندى. بۇگىن ەلباسى قاتىسقان «تاۋەلسىزدىكتىڭ ۇرپاقتارى» جاستار جىلىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋى بولدى.

نۇرسۇلتان ءابىشۇلى جاستارعا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. ەلدىڭ جاڭا بۋىنىنا دەگەن قامقورلىعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگىن قۇرايتىن ادامدارعا تەرەڭ سەنىمگە نەگىزدەلگەن.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن باستاپ ءبىزدىڭ ەلىمىز جاستاردى بارلىق سالالاردا، ەڭ الدىمەن ءبىلىم الۋ، كاسىپتى يگەرۋ، جۇمىس تابۋدا ءوزىن-ءوزى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كوپ مۇمكىندىكتەر جاساۋعا تىرىسۋدا. جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار جاسالدى جانە ولار تابىستى جۇمىس جاساۋدا. ولاردىڭ ارقاسىندا بۇگىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى جاستار ساپالى ءبىلىم الىپ، جاڭا ماماندىقتار مەڭگەرىپ، ءوز ۇيلەرىنە يە بولىپ، جۇمىس ىستەي باستايدى.

كوپ نارسە جاسالدى، الايدا پروگرەسستىڭ شەكتەلمەۋى وتە ماڭىزدى. سول سەبەپتى جاستار جىلىنىڭ اشىلۋىندا مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە جاس قازاقستاندىقتاردىڭ وزەكتى قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋعا ارنالعان قاراپايىم جانە تۇسىنىكتى قولداۋ امالدارىن تاپسىردى. بۇگىندە ولار بارىنە بەلگىلى – قولجەتىمدى جانە ساپالى ءبىلىم بەرۋ، تۇرعىن ۇيگە قولجەتىمدىلىك، جۇمىس، وتباسىن قۇرۋ مۇمكىندىگى.

مۇنداي قۇرالداردىڭ ىشىندە، مىسالى، استانا، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىندا جۇمىس جاسايتىن جاستار ءۇشىن جىلىنا كەمىندە ءبىر مىڭ پاتەر سالۋ. سونىمەن قاتار، بۇل پاتەرلەر جالعا بەرۋ تۇرعىن ۇيلەرىنە جاتادى. بەلگىلى بولعانداي، بۇل ءۇش قالا بۇگىنگى كۇننىڭ وزىندە ىشكى كوشى-قون جانە قازاقستاننىڭ بۇكىل ايماقتارىنان جاستاردى تارتۋ ورتالىعى بولىپ تابىلادى. مۇندا جاستار ءبىلىم الۋعا، جۇمىسقا، جەكە باقىتقا ۇمتىلادى.

پرەزيدەنتتىڭ بىرقاتار ۇسىنىستارى جاستار فورۋمىنىڭ قاتىسۋشىلارىمەن ىنتالى تۇردە قابىلداندى. جاستار جىلىنىڭ رەسمي باستاماسى سالىندى. الدا ورىندالاتىن جۇمىس كوپ.

ءادىل نۇربەكوۆ، اقمولا وبلىسى، جارقايىڭ اۋداندىق «نۇر وتان» پارتياسى فيليالىنىڭ كونسۋلتانتى، جارقايىڭ اۋدانى اكىمىنىڭ مۇگەدەكتەر ءىسى بويىنشا كەڭەسشىسى:

– مەن ەلباسى، «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جاستار فورۋمىنا قاتىسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىم. بارىمىزگە بەلگىلى، 2019 جىل جاستار جىلىنا ارنالىپ، كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ءبىراز ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتتى. شىنىمدى ايتسام، بۇل جيىننان كادىمگىدەي شابىتتانىپ، رۋحتانىپ، جىگەرلەنىپ شىقتىم دەۋگە بولادى. سەبەبى ەلباسىنىڭ ايتقان ءار ءسوزى مەنىڭ كوكەيىمدە سايراپ تۇر.

پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ: «حالىقارالىق باعالاۋ بويىنشا الەمنىڭ ەڭ ءىرى 300 كومپانياسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇشتەن ءبىرى اپتا سايىن ەرىكتىلىككە ءبىر ساعات بولەدى. ءبىز ول تۋرالى ءتىپتى ويلامادىق. وسى باعىتتا ارنايى جۇمىس ىستەۋ كەرەك. سوندىقتان ۇكىمەت ەرىكتىلىكپەن اينالىساتىن جوو-لارداعى وقىعانداردىڭ شاكىرتاقىسىن شامامەن 30 پايىزعا ارتتىرۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەۋى كەرەك. ءبىز بۇنى جاساي الامىز. بۇل باعىتتاعى جۇمىس ستۋدەنتتەرگە ارنايى كومەك بولسا، حالىق ءۇشىن دە پايدالى بولادى»، – دەدى.

شىنىن ايتقاندا، بۇگىن تەگىن جۇمىس ىستەيتىن، بىرەۋگە تەگىن قول ۇشىن سوزاتىن جاستاردى تابا المايسىڭ. مەنىڭ قىزمەتىم حالىقپەن تىعىز بايلانىستا بولعاندىقتان، جانىمداعى جاستاردى جيىپ، ۇنەمى قارتتارعا، جالعىزباستى انالارعا، جەتىمدەر مەن جالعىزىلىكتى قاريالارعا كومەك كورسەتىپ، قىس بولسا قارىن كۇرەپ، كۇز بولسا جەم-ءشوبىن دايىنداسۋعا قول ۇشىن سوزامىز. سوندىقتان ەرىكتىلەردى جىگەرلەندىرۋ ماقساتىندا ولاردىڭ شاكىرتاقىسىن 30 پايىزعا ارتتىرۋ ەرىكتىلەر ءۇشىن ۇلكەن كومەك پەن شاپاعات دەپ بىلەمىن.

جيىندا ايتىلعان ماسەلەلەر ءسوز جۇزىندە قالماي، بيىلعى جىلى قىرۋار شارۋانىڭ باسى قايرىلادى دەگەن سەنىمدەمىن. وعان جاس بولىپ، باس بولىپ ءوزىمىز دە كىرىسەمىز.

بايانسۇلۋ تىنىباەۆا، «بىرلىك» بپۇ توراعا ورىنباسارى:

ەلىمىزدىڭ بولاشاعى جاستاردىڭ دامۋ دەڭگەيىنە، ولاردىڭ سىني ويلاۋ قابىلەتى جانە  قاجەتتى ومىرلىك ماڭىزدى داعدىلاردى  بويىنا  دارىتا بىلۋىنە  بايلانىستى. ەلباسى ءوزىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىندا ۇنەمى جاستارعا سەنىم ارتتى. مەملەكەت  جاستاردىڭ ەكونوميكالىق احۋالىن جاقسارتۋ، ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋگە جاعداي جاساۋدىڭ بارلىق شارالارىن قولدانۋدا. جاستار جىلىنىڭ رەسمي اشىلۋى بولاشاقتىڭ  جاس ماماندارىن دايارلاپ وتىرعان ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ  جاستارى ءۇشىن دە ەلەۋلى تاريحي كۇن بولدى.

500-دەن استام ستۋدەنت، ماگيسترانت جاستار ەلباسىنىڭ جەتكىزگەن تاعىلىمى مول اڭگىمەسىن، قازاقستاننىڭ جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرىنىڭ بولاشاققا ۇمتىلىسىن ونلاين ارقىلى ۇلكەن شابىتپەن قارسى الدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «بىرلىك» باستاۋىش پارتيا ۇيىمى جاستار جىلىن قولدايدى جانە بەلسەنە ارالاسادى، 40 ستۋدەنت «نۇر وتان» پارتياسىنا كىرۋگە ءوتىنىش بەردى.

عالىم ومار-حان

استانا

سوڭعى جاڭالىقتار