1 قازان, 19:03 981 0 قوعام احمەت ومىرزاق

بوداندىقتىڭ بەينەتىن تارتقان قازاق بوستاندىقتىڭ دا يگىلىگىن كورۋى كەرەك

تاۋەلسىز قازاقستان − قازاقتىڭ تۋىندىسى.

بار حالىقتىڭ ماقتانىش ەتەر ءبىر قىمباتى − مەملەكەتتىلىگى. سەبەبى مەملەكەت − حالىقتىڭ قورعانى، ۇلتتىڭ بار ەكەنىنىڭ، نار ەكەنىنىڭ ايعاعى!

قازاق اتانعان ۇلتتىڭ ۇلت اتانىپ، ءوز اتىن الىپ ءبىر مەملەكەتكە بەرگەنىنە بيىل 555 جىلدان اسىپ بارادى. بۇگىنگى تاۋەلسىز قازاقستان − 1465 جىلى قۇرىل­عان قازاق حاندىعى اتتى مەملەكەتتىڭ ميراسقورى. دەگەنمەن وسىناۋ بەس جارىم عاسىردان اسا ۋاقىتتىڭ اراسىندا قازاق حالقى وزدەرىنىڭ تۇڭعىش حانى كەرەي مەن سوڭعى حانى كەنەسارى بيلىگى ارا­سىنداعى 418 جىل بويى ەركىندىگىن جو­عالتپاعان ازات ەل رەتىندە ءومىر سۇرسە، ودان كەيىنگى 144 جىلدا ورىسقا بودان بول­دى. بىراق قاتال تاريح ءوز دەگەنىن جا­سادى: بايىرعى ورىس پاتشالىعىن قۇلا­تىپ قولىنا ءوز بيلىگىن السا دا، بۇرىنعى پاتشالىقتىڭ يەلىگىن ۋىسىنان شىعار­ماي، كسرو اتتى ورىس ۇستەمدىگىن ساقتاعان يمپەرياعا اينالعان مەملەكەت 74 جىلدان اسا بەرە الەم كارتاسىنان جوعالدى. مىنە، سودان كەيىن عانا وزگە 14 ۇلتتىق رەس­پۋبليكامەن بىرگە قازاق ەلى دە تاۋەل­سىزدىك الدى. بىراق ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىز، بىرەۋلەر ايتقانداي، «اسپاننان تۇسكەن تاريح­تىڭ سىيلىعى ەمەس»، ءبىر جارىم عا­سىر بويى ازاتتىق جولىنداعى ار­پا­لىس­­تىڭ جەمىسى ەدى. ويتكەنى ءبىر جارىم عاسىردا قازاق حالقى وتارلاۋشىلارعا قارسى 380 رەت كوتەرىلىسكە شىعىپتى. سو­نىڭ بارىندە دە جەڭىلىسكە ۇشىراعان، بىراق رۋحى سىنباعان. ەندەشە وسى قىسقا تاريح – ءاربىرىمىزدىڭ ەسىمىزدەن شىقپاي­تىن رۋحاني قۇندىلىققا اينالۋى ءتيىس!

بۇگىنگى ءداۋىر تىم جىلدام قوزعا­لىس­تىڭ، شالت قيمىلدىڭ ءداۋىرى. اقپارات  تاس­قىنى ادامنىڭ كوزى تۇگىلى، كوڭىلىنە سىي­­مايدى. سوندىقتان كەشە جارق ەتىپ كو­­ر­ىنگەن قۇبىلىس، بۇگىن كونەرىپ جاتادى. قاي سالا، قاي عىلىمدى تۇسىندىرەر دە­­رەك كەرەك بولسا تەحنولوگيالىق جە­تىس­تىك­­تەر ارقىلى ءاپ-ساتتە قول جەتىپ، ميىڭ­­دى مالىمەتكە تولتىرىپ تاستايدى. ال بۇل ءوزىنىڭ تەگىنىڭ قاي جاقتان تامىر تارتقانىنىڭ مانىنە وي جۇگىرتكىسى كەلمەيتىن، بۇگىنگى كۇننىڭ عانا قىزىعىمەن ءومىر سۇرۋگە داعدىلانىپ كەتكەندەر ءۇشىن تىم قاۋىپتى...

ادام − سانالى جاراتىلىس، سون­دىق­تان ول وزگە جاندىلار سەكىلدى دامۋدىڭ بيو­لوگيالىق ەۆوليۋتسياسىنا تاۋەلدى ەمەس، قوعامنىڭ تاريحي زاڭدىلىقتارىنا سايكەس ءوسىپ، دامىپ وتىرادى. سول ءۇشىن ءار ادامدا ءناسىل، ۇلت، حالىق، مەملەكەت، تاۋەلسىزدىك دەگەن ۇعىمداردى قورىتا الا­تىنداي اقىل بولۋى كەرەك. ىشكى ماز­مۇن دەگەن سول. بىراق وكىنىشتىسى، بۇگىنگى ادام قابىلەت پەن اقىلدىڭ، ءبىلىم مەن ين­تەللەكتتىڭ ءبىر-بىرىنە تاۋەلسىز ءوز ورىن­دارى بولاتىنىن جادىنان شى­عارىپ بارادى. وسىناۋ قاتەرلى قۇبى­لىس­تىڭ الدىن الۋ بۇگىنگى ءداۋىردىڭ پروبلەما­سىنا اينالعانى جاقسى ەمەس.

ادامنىڭ جەكە باسى قۇقىعىنىڭ قور­عالۋى زاڭمەن بەكىتىلگەن، سوندىقتان بىرەۋدىڭ قالاۋىنا ەكىنشى بىرەۋدىڭ قول سۇعۋى مۇمكىن ەمەس، ەشكىمنىڭ وزىنەن باس­قا­لارعا پىكىرىن كۇشتەپ تاڭۋعا حاقىسى جوق، بىراق ول زاڭدىلىق بەلگىلى ءبىر ۇلت­تىڭ وكىلى، بەلگىلى ءبىر مەملەكەتتىڭ ازاماتى رەتىندە ءاربىرىمىزدى وتان، حالىق ال­دىن­داعى پارىزىمىزدان قۇتقارمايدى.

قازاقستان قول سوزادى بيىككە ەڭ،

جالعىزىڭدى كوتەر، ەلىم، يىقپەن.

بولماق ەمەس

اقىل ماڭگۇرت، ار مازاق.

قازاقستان −

جالعىز ۇلى

قازاقتىڭ −

سول جالعىزدىڭ قۇرباندىعى بار قازاق! − دەپ جىرلايدى قازاقتىڭ كورنەكتى اقى­نى سابىر اداي. عاسىرلارمەن تۇتاسقان قا­زاقى رۋحتىڭ اسقاق پافوسىنداي كو­رىنەتىن بۇل ولەڭ جالاڭ ۇگىت ەمەس، ۇلت پەن مەم­لەكەتتى ساقتايتىن قۇدىرەتتى كۇش − پات­ريوتيزمنىڭ قانشالىقتى قاسيەتتى پارىز ەكەنىن ۇقتىراتىن كوركەم وي. را­سىندا قازاقستان دەگەن ەل − قازاقي سا­نا بەسىگىن تەربەتىپ، ىزگىلىك پەن پاراسات ءنا­رىن سىڭىرگەن قۇدىرەت. مەملەكەت − ءبىرتۇتاس سانا مەن يدەولوگيانىڭ جەمىسى.

ىستەلگەن نارسە، جەتكەن جەتىستىك از ەمەس: مەملەكەتتىك اتريبۋتتاردى جاساپ، اتا زاڭىن قابىلداپ، شەكاراسىن بەلگىلەپ، بەكىتىپ، بار الەمدى وزىمەن ساناستىرا بىلۋگە قول جەتكىزۋدىڭ ءبارى دە توككەن تەر مەن جۇزەگە اسقان ىستەردىڭ ناتيجەسى. ونى ءبارى مويىندايدى. بىراق مۇنىڭ ءبارى ەلدە پروبلەما قالدىرماي شەشىپ تاس­تادى دەگەن ءسوز ەمەس.

باياعىدا جوڭعاردىڭ بيلەۋشىسى قال­دان سەرەن قازاقتىڭ حانى ابىلايدان «دۇنيەدە نە جامان؟» − دەپ سۇراعاندا، ول: «دۇنيەدە از اسقا باقاۋىل، از ەلگە حان بول­عان جامان»، − دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن. سول ايتقانداي، قىزىل يمپەريانىڭ تا­لاي قان-قاسابىنا ۇشىراپ، قۇرىپ كەتپەي اۋپىرىممەن امان قالسا دا، ءوز جەرىنە از­شىلىققا اينالعان; دالاسى كەڭ بولسا دا حالقى از، ەكونوميكاسى وزگە ەلگە تاۋەل­دى بولىپ قالعان; ونىڭ ۇستىنە ءبىر جا­رىم عاسىرلىق بوداندىقتىڭ تىزەسى ابدەن باتىپ، ساناسىنا ۇرەي ءسىڭىپ قالعان ەل­دىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ، ەكى الىپ دەر­جاۆا­نىڭ اراسىندا جۇتىلىپ كەتپەيتىن تەگەۋ­رىندى مەملەكەتكە اينالدىرۋ وڭاي ەمەس ەدى. بىراق تاۋەلدىلىكتىڭ زاردابىن تارتىپ، ازاتتىقتى ۇزاق اڭساعان قازاقي سا­ن­ا ءبىرتۇتاس كۇشكە اينالىپ، وتپەلى كە­زەڭنەن كيىمى جىرتىلىپ وتسە دە، كيەسىن ساقتاپ قالدى. ەلدىڭ ىرگەسى سوگىلمەي، كە­ساپاتى مول ءداۋىردىڭ كەدەرگىسىنەن اتتاپ وتە الدى. بۇل دا تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعى­رىن بيىكتەتكەن مىنەز ەدى. شىندىعىندا، وسىنىڭ بارىنە جەتكىزگەن پاراساتتى قازاق ۇلتىنىڭ تولەرانتتىلىقتى تۋ ەتكەن بولمىسى!

قازاققا جاعداي جاساۋ − مەملەكەت دامۋىنىڭ كەپىلى

تاۋەلسىزدىك جاعدايىندا مەملەكەت قۇراۋشى قازاق حالقى قالاي ءوستى، قانداي سا­پالىق بيىككە كوتەرىلدى؟ عىلىم-ءبىلى­مىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرە الدى ما، ەكونومي­كاسى قانشالىقتى قارىشتاپ دامىدى؟ حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى قانداي، سايا­سي-قۇقىقتىق ساۋاتى قانشالىق تە­رەڭ؟ ەل پارلامەنتى شىعارعان زاڭداردىڭ يگى­لىگىن قالاي كورىپ وتىرمىز؟ مەم­لە­كەت­تىڭ ابىروي-بەدەلىن ارتقا تارتىپ وتىر­عان قانداي كەرتارتپا قۇبىلىستار بار؟ مۇنىڭ بارىنە تياناقتى جاۋاپ بەرۋ وڭاي ەمەس، بىراق قوعامدا ءجيى تالقىعا تۇسەتىن ماسەلەلەردىڭ اۋانىنا قاراپ وي ءتۇيىپ، پىكىر ايتۋعا بولادى.

قاي مەملەكەتتىڭ بولسا دا، ەڭ الدىمەن كوزگە تۇسەتىن جاعى − الەۋمەتتىك ماسە­لە­لەردىڭ قالاي شەشىلگەنى. ال بىزدە بۇل سالادا ءالى كۇنگە داۋ-داماي تولاستاماي كەلەدى. نەگە؟

قازاقستاننىڭ قوس پالاتالى پارلامەنتى ەلدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ ماق­سا­تىن­دا ءتۇرلى زاڭدار قابىلداپ جاتىر، بىراق سونى ەلگە انىق تۇسىندىرۋگە، زاڭ­نىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋعا جاۋاپتى ورگانداردىڭ جۇمىستارى كوڭىل كون­شىتپەي جاتادى. سالعىرتتىقتى بىلاي قويعاندا، مەملەكەتتىڭ حالىققا كاسىپ اشۋعا، اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋعا، بيزنەسىن دامىتۋعا بەرەتىن مول قارا­جاتى يگەرىلمەي جاتادى. سەبەبى جاۋاپتى ورىنداردا جەمقورلىق قاتتى بەل الىپ كەتكەن. سوڭعى ون-ون ونبەس جىلداعى جەمقورلىقپەن ايىپتالعاندار تۋرالى دەرەك ىزدەسەڭىز، ولاردىڭ اراسىندا اۋ­داندىق باسشىلاردان پرەمەر-مينيستر بولعان تۇلعالارعا دەيىنگى تالاي ادام­نىڭ اتى-ءجونىن وقيسىز. جەمقورلىق تەك ءبىزدىڭ ەلدە بار قۇبىلىس ەمەس دەسەك تە، بي­لىكتەگىلەردىڭ پارا الۋ قىلمىسىنا ۇرىن­عاندارىن اقتاپ الا المايمىز.

سوڭعى شيرەك عاسىردا قازاقستاندا جىل­دام وسكەن ءۇردىس – ۋربانيزاتسيا. ول دا جەتىسكەننەن پايدا بولعان قۇبىلىس ەمەس. اۋىلداعى جۇمىسسىزدىقتىڭ كەسىرى حالىقتى قالاعا بوسۋعا ءماجبۇر ەتتى. ال قا­لالاردىڭ ىرىلەنۋى ەڭ الدىمەن حالىق­تىڭ وزىنە قيىن ءتيىپ جاتىر. سەبەبى ەڭ كەرەگى باسپانا بولسا، ونىڭ قۇنى اسپانداپ بارادى. ارينە، مەملەكەت تاراپىنان باس­پانا تاپشىلىعىن شەشۋ ءۇشىن قابىل­داپ جاتقان شارالار بارشىلىق. ءما­سە­لەن، نەگىزىنەن قالالارعا ارنالعان «5-20-25»، «7-20-25»، «باسپانا حيت»، «جاس وتباسى»، «ايەلدەر يپوتەكاسى»، «باقىتتى وت­باسى»، «اسكەري باسپانا»، «ارناۋ» دەپوزيتى، «50/50»، «وردا» يپوتەكاسى، «ءوز ءۇيىم» سە­كىلدى ون ءبىر باعدارلاما ارقىلى تۇر­عىن ۇيگە قول جەتكىزۋگە بولادى. بىراق ءبا­رىنىڭ دە باستاپقى جارناسى بار. ول الا­تىن ءۇيىڭنىڭ كەمى ون پايىزىن قۇراي­دى. ال قالاعا اۋىلدان كەلىپ، تابىلعان جۇمىستى ىستەپ جۇرگەن جۇرتقا ءتيىمسىز.

ەلىمىزدىڭ باستى ساياساتىنىڭ ءبىرى دە­موگرافيا دەسەك تە، كوپبالالى وتبا­سى­لارعا جەتكىلىكتى قارجى بولىنبەيدى. بۇ­رىن 4 بالاسى بار ءۇي «كوپبالالى وتباسى» دەگەن ستاتۋسقا يە ەدى جانە ءار بالاعا تولەيتىن جاردەماقىسىن قوسقاندا ون مىڭنان اسپايتىن. كەيىن ول قاراجاتتىڭ مولشەرى كىشكەنە كوبەيتىلدى، بىراق ەندى ءتورت بالاسى بارلار كوپبالالى وتباسىنا جاتپايدى. زاڭ جۇزىندە كوپبالالى وتباسىلارعا ارنالعان ءتۇرلى جەڭىلدىكتەر بار، بىراق سوعان قالاي قول جەتكىزۋ كەرەك ەكەنىن ءتيىستى مەكەمەلەر تاراپىنان جەت­كىلىكتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىل­مە­گەندىكتەن، كوپ جۇرت بىلە بەرمەيدى.

جاسىراتىنى جوق، حح عاسىردىڭ باس كە­زىنە دەيىن نەگىزىنەن، كوشپەلى، جارتىلاي كوشپەلى تۇرمىس سالتىن ۇستانعان قا­زاقتار ءۇشىن اۋىلدىق جەردە تۇرۋ ءتيىم­دى بولدى. كسرو كەزىندە دە قازاقتاردىڭ كو­بى اۋىلدا تۇرىپ، مال شارۋاشى­لى­عىمەن، ەگىنشىلىكپەن اينالىستى. بىراق نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەن كەزدە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جەتكىلىكتى كوڭىل بولىنبەي، سونىڭ كەسىرىنەن قازاق اۋىل­دارىنىڭ ءبىرازى جويىلىپ تىندى. جۇ­مىس ىزدەگەن حالىق اۋدان، وبلىس ورتالىعىنا كوشىپ، اۋىلدار قاڭىراپ قالدى. كەيىنگى كەزدە اۋىلدىق جەرلەردە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى قاراجات ءبولىنىپ، اۋىلدىق جەرلەردى ماماندارمەن قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسى جولعا قويىلدى. بىراق اۋىلدىق جەرلەردە زاماناۋي بايلانىس قۇرالدارىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىنىڭ ساپاسىزدىعى، قاراپايىم حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلمەۋى، اۋىزسۋ پروبلەماسى، جايى­لىم­دىق جەرلەردىڭ جەكەمەنشىككە ساتىلىپ كەتۋى سياقتى پروبلەمالار اتالعان باعدارلامالاردىڭ جۇزەگە اسۋىنا ۇلكەن كەدەرگى بولىپ جاتىر.

باعدارلامانىڭ جاسالۋى، سول ارقى­لى مول قاراجاتتىڭ ءبولىنۋى جاقسى ءنار­سە، بىراق ونى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرى دۇرىس بول­ماي، قاداعالاۋ كۇشەيمەي ونىڭ حا­لىققا تيگىزەر پايداسى از بولاتىنى بەل­گىلى.

سالىستىرمالى تۇردە، قازىر اۋىل قا­زاعىنان گورى قالا قازاعىنىڭ جاعدايى تاۋىرلەۋ. باستىسى جۇمىس تابىلادى، قي­مىلداعان اقشا تاۋىپ، جان باعا الادى. بىراق قالاعا سىرتتان بارىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەردىڭ تابىسى ماردىمسىز. جىل­دارعا سوزىلعان پاتەر جالداپ تۇراتىن ءومىر ادامدى قاجىتىپ، دەنساۋلىعىنا زور نۇقسان كەلتىرىپ جاتىر. ەكولوگياسى نا­شار قالادا تۇراتىن قازاقتاردىڭ ءبى­رازى جۇرەك-قان تامىر اۋرۋلارىنا، قانت ديابەتى، اللەرگيا سەكىلدى دەرتكە شال­دىققان...

بۇگىنگى قازاق تاۋەلسىزدىكتىڭ يگىلىگىن كورۋى ءتيىس

قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك العاندا سانالى قازاق بالاسى ەلىمىز الەمدىك دامۋدىڭ كو­شىنە ىلەستى، الەمدىك دامۋ ۇردىستەرى ءبىز­گە ءسىڭىستى بولادى دەپ قۋانعانى انىق. ول زاڭدى ەدى. كەڭەستىك داۋىردە ورتالىق بي­لىك عىلىم-ءبىلىم سالاسىنان جەرگىلىكتى حالىقتان بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا ءمۇد­دەلى ەمەس ەدى. ونىڭ سەبەبى بەلگىلى. ءبى­راق بۇگىنگى داۋىردە قازاق جاستارىنىڭ ادىمىن اشتىرماي جاتقان نە نارسە؟

قازىر مەملەكەت الدىندا تۇبەگەيلى جويىلۋى ءتيىس ءۇش-ءتورت كەمشىلىك بار. ول مەم­لەكەتتىك ءتىلدىڭ بارلىق سالادا با­سىم­دىققا يە بولۋى، ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن كوتەرۋ، جەمقورلىقتى جويۋ، زاڭنىڭ ءپار­مەندىلىگى. بۇل ماسەلەلەر بويىنشا ەشتەڭە ىستەلمەي جاتىر دەپ اۋىزدى قۋ ءشوپ­پەن سۇرتۋگە بولماس، بىراق جاقسى نيەت­پەن جاسالعان باعدارلامالار مەن جو­بالاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءوز دەڭ­گەيىندە ەمەس، سودان كەلىپ ءتۇرلى پروبلەمالار تۋىنداپ جاتىر.

قازاق ءتىلىنىڭ ماسەلەسى شيرەك عا­سىر­دان بەرى داۋ تۋدىرۋشى فاكتورعا اينالىپ كەلە جاتۋى، شىنىنا كەلگەندە، وتە ىڭعايسىز نارسە. باستى كىلتيپان ورىس تىلىنە ۇلتارالىق قارىم-قاتىناس ءتىلى رەتىندە ستاتۋس بەرىلگەندىگىندە بولىپ تۇر. وزگە ەلدىڭ مەملەكەتتىك تىلىنە ەلىمىزدە مارتەبە بەرىلۋى زاڭدىق تا، مورالدىق تا تۇرعىدان ىڭعايسىزدىق تۋدىرىپ كەلەدى. «رەسمي ءتىل» ستاتۋسى بار ورىس ءتىلىن پاي­دا­­لانۋشىلار مەملەكەتتىك تىلگە بەت بۇر­عىسى كەلەر ەمەس. ءتىپتى، ءتۇرلى مەكەمەلەرگە جۇمىس ىزدەپ بارعان قازاقتاردان ورىس ءتىلىن ءبىلۋىن تالاپ ەتۋ وتە ىڭعايسىز نارسە. سودان كەيىن ۇنەمى ۇلتتىق، مەملە­كەتتىك مۇددە تۇرعىسىنان ءۇن قاتاتىن قا­زاقتىلدى باسىلىمداردى شەنەۋنىك­تەر­دىڭ وقىماۋى، انىعىراعى تۇسىنبەۋى مەم­لەكەت بەدەلىنە نۇقسان كەلتىرەتىن-اق ارە­كەت.

تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە رەفورمالار تاسقىنىنىڭ استىندا قالىپ، بەرەكەسى كەتىڭكىرەپ قالعان سالانىڭ ءبىرى ءبىلىم بەرۋ سالاسى بولدى. ءار مينيستر ءبىر ەكسپەريمەنت جاساپ، وقۋلىقتار مىڭ ءتۇر­لەنىپ، وقۋشى تۇگىلى مۇعالىمدەردىڭ شاق­شاداي باسى شاراداي بولدى دەسەك تە بو­لادى. جوو-عا ءتۇسۋ ءۇشىن ۇبت-عا دايىن­دالۋ، بالالاردىڭ بارلىق ءبىلىمىن تەست ارقىلى تەكسەرۋ − جاس ۇرپاقتى وي­لانا بىلۋدەن، پىكىرىن اۋىزشا جەتكىزۋدەن الىستاتىپ جىبەردى. بۇل بالالاردىڭ انا تىلىندە ويىن تولىق بەرە الماۋعا، جازۋدا ساۋاتسىزدىققا جەتكىزدى.

جوو-لار بولون جۇيەسىنە ءوتىپ، بۇ­رىن­عى قالىپتاسقان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جويىلدى. ءبىلىم سالاسىندا قاعاز­باس­تىلىق كۇشەيدى. تەك كەيىنگى كەزدە مەملەكەت وسى نارسەنى نازارىندا ۇستاپ، مۇعالىمدەردى ارتىق جۇكتەن قۇتقارۋعا، ولار­دىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋگە شەشىم قابىلداپ، پارمەندى جۇمىس ءجۇر­گىزە باستادى.

ەلىمىزدە جوو بىتىرگەندەر بىلىمدەرىن شەتەلدە جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك الدى. «بولاشاق» باعدارلاماسى سونىڭ كورىنىسى. بىراق ول باعدارلامامەن وقيتىنداردىڭ قاتارىندا ەلىمىزگە ەڭ كەرەكتى تەحنولوگيا سالاسىندا ءبىلىم الۋشىلار از. ول دا ويلاناتىن تۇسىمىز.

وسىلاردىڭ ءبارىن جۇزەگە اسىرۋعا كە­دەرگى كەلتىرىپ جاتقان ەڭ ۇلكەن كەسەل − جەمقورلىق بولىپ تۇر. بار سالادا كەز­دەسىپ جاتقان ول ىندەتتىڭ جولى كەسىلمەسە، ەكونوميكا دا، ءبىلىم سالاسى دا، دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسى دا العا ىلگەرىلەۋى قيىن.

ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى، ەل تاۋەلسىزدىگى جولىندا عاسىرلار بويى قان توگىپ، بۇگىندە تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن تاعى دا تەر توگىپ جاتقان وپتيميست قازاق حالقى ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ جەمىسىن جەۋ كەرەك. جەراستى قازبا بايلىعى مول مەملەكەتتىڭ بايلىعى قازاق حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە ارنالسا، ەڭ ۇلكەن ءادىل­دىك سول بولار ەدى. ات توبەلىندەي قار­جىلى قاۋىم ءبارىبىر حالىقتان ۇلكەن ەمەس. حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيى كوتە­رى­لىپ، ازىن-اۋلاق ارتىق اقشاسىن بانكتەردى بايىتۋعا ەمەس، ۇلكەن كومپانيالاردىڭ اكتسيالارىن ساتىپ الۋعا جۇمساپ، ءوز جە­رىنەن ونگەن بايلىقتان ۇلەسىن الىپ وتىر­سا، مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت ءۇشىن ءادىل­دىك بولار ەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار