2 شىلدە, 10:37 565 0 تاريح انار لەپەسوۆا

نۇر-سۇلتان

سارىارقا توسىندە ازاتتىعىمىزدىڭ ايعاعى، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءتول تۇعىرى – ارۋ قالامىز نۇر-سۇلتاننىڭ  بوي كوتەرگەنىنە – 22 جىل. تاريح ءۇشىن قاس قاعىم ءسات بولعانىمەن، وسىناۋ از عانا جىل ىشىندە استانامىز جەر جاھانداعى ساۋلەتى اسقان سۇلۋ شاھارلاردىڭ بىرىنە اينالدى. ەلوردا بۇگىندە حالىقارالىق ساياسات كوشباسشىلارى باس قوساتىن، الەمنىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاناتىن، ەلارالىق ىنتىماق، دىنارالىق كەلىسىم كەڭەستەرى وتەتىن جاھاندىق ورتالىق. ءبىر كەزدەرى قول جەتپەس ارمانداي بولىپ كورىنگەن عاجايىپ قالا اقيقاتقا اينالدى. ەلباسىنىڭ كورەگەن ۇسىنىسىنا سۇيەنگەن تاريحي تاڭداۋدىڭ دۇرىستىعىن ۋاقىت دالەلدەدى.

32 ولشەم بويىنشا تاڭدالعان شاھار

1997 جىلعى 20 قازان تاۋەلسىز قازاقستان تا­ري­حىنا التىن ارىپتەرمەن قاشالدى. ءدال سول كۇنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلى­عى­مەن اقمولا قازاق ەلىنىڭ استاناسى بولىپ جاريالاندى. سول جىلدىڭ قارا كۇزىندە مەم­لەكەت باسشىسى جاڭا استانا تورىندە رەسپۋب­لي­كامىزدىڭ مەملەكەتتىك نىشاندارىن قارسى الدى. سودان باستاپ الماتىداعى مەملەكەتتىك ور­گانداردىڭ بارلىعى ارقا توسىنە كوش تۇزەدى. ال 1998 جىلعى 10 ماۋسىمدا الەم كارتاسىندا پايدا بولعان جاڭا استانانىڭ حالىقارالىق تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

دەسە دە، 2006 جىلدان باستاپ قازاق ەلى جىل سايىن ەلوردا كۇنىن 20 قازان نەمەسە 10 ماۋ­سىمدا ەمەس، 6 شىلدەدە اتاپ وتەدى. ويتكەنى قازاقستاننىڭ استاناسىن اۋىستىرۋ تۋرالى ماڭىزدى شەشىم وسىدان 26 جىل بۇرىن، 1994 جىلعى 6 شىلدەدە قابىلدانعان ەدى. سول كۇنى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ جوعارعى كەڭەس سەسسياسىنىڭ جالپى وتىرى­سىندا ەلوردانى الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋ جونىندەگى تاريحي يدەياسىن جاريالادى. «مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا مەملەكەتتىڭ جاڭا استاناسىن ورنالاستىرۋعا وڭتايلى جەردى انىق­تاۋ ماقساتىمەن رەسپۋبليكانىڭ بۇكىل اۋماعى ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەلدى. 32 تۇرعىدان جۇرگى­زىلگەن تالداۋ بارلىق نۇسقالاردىڭ ىشىنەن ەڭ دۇرى­سى اقمولا قالاسى ەكەنىن كورسەتتى...»،  دە­گەن ەدى ەلباسى سول ءبىر تاعدىرشەشتى تاريحي ساتتە.

جاڭا استانانى تاڭداۋدا باسشىلىققا الىن­عان 32 ولشەمنىڭ اسا ماڭىزدىلارى: الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر، كليمات، لاندشافت، سەيسمولوگيالىق جاعداي، قورشاعان ورتا، ينجەنەرلىك جانە كولىكتىك ينفراقۇرىلىمنىڭ بولۋى، ونىڭ بولاشاعى، كوممۋنيكاتسيالار، قۇرىلىس كەشەنى جانە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ بولۋى. ال سول بارلىق ولشەمنىڭ نەگىزىندە ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ اكىمشىلىك جانە ساياسي ورتالىعىن اقمولا قالاسىنا ورنالاستىرۋ نۇسقاسى مەيلىنشە وڭتايلى بولىپ شىققان ەدى. بۇگىندە بۇل شەشiمنiڭ دۇرىس بولعانىنا ەشكiم ءشۇبا كەلتىرمەيدى. ال ول كەزدە ەلبا­سىنىڭ يدەياسىن قولداعاندار از، قۇپتاما­عاندار كوپ بولدى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز ۇسىنىسىن جا­ريالاعان كۇنى جوعارعى كەڭەس سەسسيا­سىنىڭ جالپى وتىرىسىنا قاتىسقان كەڭەس مۇشەسى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى كەن­جەعالي ساعاديەۆ سول ءبىر تاريحي ءسات جاي­لى: «ءبىز ورنىمىزعا جايعاسقاندا نۇرسۇلتان ءابىشۇلى: «استانانى الما­تىدان ەل ورتاسىنا – اقمولاعا اۋىستىرۋ كەرەك دەگەن ويىم بار. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ بولاشاق دامۋىن جاڭا استانادان باستاساق دەيمىن. سىزدەر بۇعان قالاي قارايسىزدار؟» دەپ سۇرادى. ءبىز، كەڭەس مۇشەلەرى، بۇرىن ويعا كەلمەگەن، بارىنشا تىڭ، ەلدى ەلەڭ ەت­كىزەتىن وسىنداي سونى پىكىرگە «اقمولا­نىڭ اۋاسى جاقسى، بىراق ويلانۋ كەرەك» دەگەن ماردىمسىز ءبىر-ەكى سوزدەن ارتىق ەشتەڭە ايتا المادىق. وسىلاي دەسەك تە، مىناۋ الاي-دۇلەي باستالعان جاڭا زاماندا، ەلىمىزدە ءبىر جارىم جىلداي ءجۇرىپ جاتقان نارىق ەكونوميكاسى وڭ ناتيجە بەرمەي، كەرىسىنشە، ەكونوميكانى تىعىرىققا تىرەپ، حالىق تۇرمىسى كۇرت تومەندەگەن تۇستا، قالتا بوس، قارجى تاپشى كەزدە مۇنداي اۋقىمدى جوبانى ىسكە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس قوي. الماتى سياقتى جىلى ورنىمىزدان باسقا جەرگە كوشۋ بۇل ءبىر ورنى جوق قيال ەمەس پە دەگەن كۇدىك تە ويىمىزدا تۇردى. كوپ ۇزاماي بۇل سونى جاڭالىق حالىققا تارادى. ەل ىشىندە، ءباسپاسوز بەتتەرىندە، دەپۋتاتتار اراسىندا، ءارتۇرلى باسقوسۋلاردا استانا تۋرالى قىزۋ پىكىرتالاس باستالدى. مۇنداي پىكىرتالاستار كوپكە دەيىن، 1997 جىلدىڭ قىسىندا استانا الماتىدان اقمولاعا كوشكەنگە دەيىن جالعاستى»، – دەپ ەسكە الادى.

ۇسىنىسىنا قارسىلىق بىلدىرگەندەر كوپ بولعانىنا قاراماستان،  ەلباسى ءوز ۇستانىمىنان تايمادى. بۇل جوبانىڭ تە­رەڭ ويلاستىرىلعانىن، استانانى وزگەرتۋ تەك ءبىر قالانى ەكىنشى قالامەن اۋىستىرۋ عا­نا ەمەس، ونىڭ قازاق ەلىنىڭ ءتيىمدى دا­مۋىنا، بولاشاعىنا اسەر ەتەتىنىن حالىققا ايتىپ، تۇسىندىرۋمەن بولدى. ارنايى كوميسسيا قۇرىپ، جاڭا قونىسقا كوشىپ، ول جەردە وڭتايلى ورنالاسۋدىڭ جوباسىن جاسادى. ەلدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىندا، الەۋمەتتىك، ساياسي، مادەني دامۋدا بولاشاق استانانىڭ ورنىن انىقتايتىن العاشقى جوبالار جارىق كوردى. جاڭا استانانىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى تۋرالى ناسيحات ءبىر ءسات تە تولاستاعان جوق. بايىپپەن جاسالعان جۇمىس وڭ ناتيجەسىن بەرىپ، جوبانى قالىڭ بۇقارا قولدادى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «ەۋرازيا جۇرە­گىندە» اتتى كىتابىندا جازۋىنشا، استا­نانى ارقاعا كوشىرۋ قازاقستاندى گەو­ساياسي جوسپار تۇرعىسىنان نىعايتۋ ءۇشiن قا­جەت ەدi. اقمولا ەۋروپا مەن ازيانىڭ شەك­تەسكەن تۇسىندا، ياعني ەۋرازيا قۇرلى­عى­نىڭ قاق ورتاسىندا، مۇحيتتاردان بiردەي قاشىقتىقتا ورنالاسقان. ەۋروپالىق جانە ازيالىق داستۇرلەردi بويىنا توعىستىرعان بۇل قالا باتىس پەن شىعىسقا دا، وڭتۇستiك پەن سولتۇستiككە دە اشىق بولا الادى. ەكiن­شiدەن، بۇل شەشiمدە قاۋiپسiزدiك ماسەلەسi دە ەلەۋلi ءرول اتقاردى. تاۋەلسiز ەلدiڭ استا­نا­سى سىرتقى شەكارالاردان مەيلiنشە قاشىق جانە ەلدiڭ ورتالىعىندا بولۋى تيiس ەدi. ءۇشiن­شiدەن، استانانى وزگەرتۋ قازاقستان ەكونوميكاسىن ساۋىقتىرۋ ءۇشiن دە قاجەت بولدى.

«تورتiنشiدەن، استانانى قۇرامى جا­عىنان كوپۇلتتى وڭiرگە كوشiرە وتىرىپ، بiز تۇراقتى ساياسي-ەتنوستىق مەملەكەت قۇرۋ، قا­زاقستاندى مەكەندەگەن ەتنوستار ارا­سىن­داعى دوستىقتى ساقتاۋ مەن بايىتۋ، دiندەر مەن كونفەسسيالاردىڭ قاقتىعىسسىز تاتۋ ءومiر ءسۇرۋiن قامتاماسىز ەتۋ جونiدەگi باعى­تى­مىزعا ادال ەكەنiمiزدi تاعى بiر دالە­ل­دە­دiك»، – دەپ جازادى ەلباسى اتالعان كىتا­بىن­دا.

 ساتباەۆ سالعان سوقپاق

ايتپاي كەتۋگە بولمايتىن تاعى ءبىر جايت بار. نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ەلور­دا­مىزدى الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋ يدەيا­سى توسىننان كەلمەگەن. ول جايىندا مەم­لەكەت باسشىسى «ەۋرازيا جۇرەگىندە» اتتى كىتابىندا بىلاي ەسكە تۇسىرەدى: «باياعى ءبىر ۋاقىتتا قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى كەزىمدە مەنىڭ قولىما اكادەميك قانىش ساتباەۆ­تىڭ بايانحاتىنىڭ تۇسكەنى بار. ول اناۋ-مىناۋ ەمەس، قازاق كسر-ءنىڭ استاناسىن قا­زاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورتالىعى قارا­عاندىعا نە تسەلينوگرادقا كوشىرۋدى ۇسى­نىپتى. ارداقتى عالىم، ارداگەر قاي­راتكەر ءوز دالەلدەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە وسىن­داي بايتاق رەسپۋبليكانىڭ استاناسى ەلدىڭ الدەبىر تۇكپىرىندە بولماۋى تيىستىگىن كەلتىرگەن. ونىڭ ۇستىنە اراداعى قارىم-قا­تىناس سول ۋاقىتتا ناشارلاپ تۇرعان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن شەكارا دا تىم ىرگەدە. ەسىمدە قالعان: وسى ەلەۋلى ءمانى بار بايانحات ماسكەۋگە جىبەرىلگەن ەكەن. مۇنداي ماسەلەلەر ماسكەۋسىز شەشىلمەك تۇگىلى، قولعا دا الىنبايتىن ەدى عوي. ماسكەۋ: «باسقا ىستەيتىن ىستەرىڭ جوق پا؟»، – دەپ، كەلتە كەسىپتى».

تاۋەلسىزدىك الىپ، ەگەمەن ەل اتانۋدىڭ ارقاسىندا ءوز بولاشاعىمىزدى ءوزىمىز باع­دارلايتىن، ەل تاعدىرىنا قاتىستى بارلىق شەشىمدى ءوزىمىز قابىلدايتىن كۇنگە جەتتىك. حالىق تاڭداۋىنىڭ، ەل بايلامىنىڭ ناتيجەسىندە ەگەمەندىگىمىزدىڭ ەسكەرتكىشى، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءتول تۇعىرى – ەسىل جا­عاسىنداعى ەڭسەلى ەلوردامىز بوي كو­تەردى.

20 جىلدان استام ۋاقىت ىشىندە باس قا­لا­مىزدىڭ اۋماعى 3 ەسە، سالىنعان تۇر­عىن ءۇي كولەمى 19 ەسە ۇلعايىپ، حالىق سانى 4 ەسە­دەن استام ءوستى. الەۋمەتتىك ينف­راقۇرى­لىم قۇرىلىسىنىڭ اۋقىمدى باعدارلاما­سىنىڭ ناتيجەسىندە 20 جىل ىشىندە 20-دان استام رەسپۋبليكالىق جانە قالا­لىق دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى، 300-دەن استام بالاباقشا مەن مەكتەپ سا­لىندى.

قالانىڭ كولىك جۇيەسى دە قارىشتاپ دا­مىدى. ەلوردالىقتار مەن قالا تۇرعىن­دارىنىڭ يگىلىگىنە اينالعان نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجاي، «نۇرلى جول» تەمىر جول ۆوكزالى، كوشەلەردى اباتتاندىرۋ مەن ىشكى جول تورابىن ىڭعاي­لاس­تىرۋ ءىسى كولىك سالاسىن ساپالى تۇردە وزگەرتىپ، وزىق ستاندارتتارعا بىرتىندەپ جاقىنداتتى.

كەز كەلگەن ەلدىڭ استاناسىنا قويىلا­تىن ەڭ ءبىرىنشى تالاپ – ەلدىڭ ساياسي ورتالى­عى بولىپ قالىپتاسۋ. باس قالامىز بۇل ءمىن­دەتىن دە تولىققاندى اتقارۋدا. ەلوردا­دا قابىلدانعان شەشىمدەرگە، ءتۇرلى دارە­جەدە كوتەرىلگەن ماسەلەلەرگە حالىقتىڭ قۇلاعى ىلعي تۇرىك. ەلىمىزدە ءجۇرىپ جاتقان بارلىق  رەفورما وسى قالادان باستالىپ، وڭىرلەردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ كەلەدى.

2010 جىلدىڭ باسىندا ەلىمىز ەۋرو­پا­داعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىنا توراعالىق ەتتى. توراعا مارتە­بەسىن العان قازاقستان 11 جىل بويى بولما­عان ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزدى. وعان 56 مەملەكەت باسشىلارى، بۇۇ، ناتو وكىلدەرى، بار­لىعى 2,5 مىڭ دەلەگات جيىلىپ، 1,5 مىڭ­نان استام باق وكىلدەرى كەلدى. سامميت جۇ­مىسىنىڭ ناتيجەلى بولعانى سونداي، «استانا رۋحى» دەگەن ۇعىم حالىقارالىق  قاتىناستار الەمىنە تۇراقتى تۇردە ەندى جانە دە وسىنداي قاتىناستارعا كەرەك سە­نىمنىڭ، كەلىسىمگە كەلۋدىڭ، بىرلىككە شا­قى­رۋدىڭ جاڭا سيمۆولىنا اينالدى.

بۇگىندە قازاقستاننىڭ استاناسى – ءدىني كونفەسسيالار وكىلدەرىنىڭ ءبىر-بىرىمەن پىكىر الماساتىن تۇراقتى الاڭى. جاھاندا ۇرىس-كەرىس، قاقتىعىس كوبەيگەن تۇستا بىرلىگى مەن ىنتىماعى جاراسقان بەيبىت ەلدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ وتىرعان ءبىزدىڭ مەملەكەتكە ءارتۇرلى بىتىمگەر توپتار، حالىقارالىق ۇيىم وكىلدەرى ءجيى ات باسىن بۇراتىنى جاسىرىن ەمەس. ەلوردامىز داۋلاسقاندى تاتۋلاستىرىپ، كەرىسكەندى بىتىستىرەتىن، بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمگە ۇندەيتىن ورتالىق ەكەنىن الەمدىك قاۋىمداستىق مويىنداعالى قاشان. ءدايىم سولاي بولعاي! مارتەبەڭ بيىكتەي بەرسىن، باعانالى وردام، باستى وردام!

 مىرزاتاي جولداسبەكوۆ، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور:

ەلباسى ابىلاي حاننىڭ اماناتىن ورىندادى

– ەل تاعدىرىنا قاتىستى كەز كەلگەن ءما­سەلەنى ەلباسى ءوزىنىڭ جانىنداعى ازا­ماتتارمەن، سەرىكتەرىمەن، شاكىرتتەرىمەن اقىلداسىپ بارىپ شەشەتىن. كوبىنە تۇسكى اس ۋاقىتىندا جينالاتىنبىز. سول ۋاقىتتا «انا شارۋا نە بولىپ جاتىر؟»، «مىنا ماسە­لەنىڭ جايى قالاي؟» دەپ بارلىعىن ىقتيات­تاپ سۇرايتىن. سونداي باسقوسۋلارىمىزدىڭ بىرىندە ەلوردانى كوشىرۋ ماسەلەسىن العاش رەت كوتەردى. «كوپتەن بەرى ويىمدا ءجۇر ەدى. استانانى باسقا قالاعا كوشىرۋ كەرەك» دەدى. شىنى كەرەك، بۇل ويى اقىلعا قونىمسىز بو­لىپ كورىندى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىل­دارىنداعى اۋمالى-توكپەلى شاق. ەل ايلاپ، جىلداپ جالاقى الا الماي جۇرگەن كەز. زەينەتكەرلەرگە زەينەتاقى، ستۋدەنت­تەرگە شاكىراتى الۋ مۇڭ ەدى. مەن بىردەن قارسىلىق ءبىلدىردىم. «مىناداي قيىن-قىستاۋ شاقتا استانا اۋىستىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس. قالا سالۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى كەرەك. قا­زىنانىڭ قالتاسى تەسىك، بۇل ويىڭىزدى قالاي جۇزەگە اسىرماقسىز؟» دەپ رايىنان قايتارماق بولدىم.

قارسى پىكىرلەردىڭ كوپتىگىنە قاراماس­تان، نۇرسۇلتان ءابىشۇلى ەلوردانى اۋىس­تىرۋ ىسىنە تۇبەگەيلى دەن قويدى. بولاشاق استانامىز بولۋعا لايىق قالا ىزدەپ، رەس­پۋبليكامىزدىڭ بارلىق شاھارلارىن زەرت­تەپ-زەردەلەدى. ەلباسىنىڭ بۇل ىسكە شىن­داپ بەكىنگەنىن كورىپ، ءبىز دە ءارتۇرلى قا­لالاردى ۇسىنىپ، ءوز ويىمىزدى ورتاعا سا­لا باستادىق. كوپ تالقىلاۋ بولدى. بىردە اق­مولا ساپارىنان ورالعان سوڭ، ءبىزدى قاي­تا جيناپ: «اقمولادا كوپىر ۇستىندە تۇرىپ، اينالانى ۇزاق شولدىم. ويلاپ قاراسام، الەم ەلدەرى استانالارىنىڭ كوبى وزەننىڭ جاعاسىنا سالىنعان ەكەن. بىرىنشىدەن، اق­مولا – وزەننىڭ جاعاسىندا تۇر. ەكىنشىدەن، ەلى­مىزدىڭ قاق ورتاسىندا، ەۋرازيانىڭ كىن­دى­گىندە ورنالاسقان. بۇل گەوگرافيالىق ج­اعىنان وتە قولايلى. استانامىزدى وسى قالاعا كوشىرۋ كەرەك دەگەن  ويدامىن»، – دەدى.

ەلباسى قانداي شەشىم بولسا دا حالىق­تىڭ ساناسىنا سىنالاپ ءسىڭىرىپ بارىپ قا­بىل­دايتىن ازامات قوي. اقىرى ءوز ۇسىنى­سىن جوعارى كەڭەستىڭ  وتىرىسىندا جا­ريا­لادى. تالقىلاۋ ۇزاققا سوزىلدى. دە­پۋ­تاتتاردىڭ كوبى قارسى شىقتى. «الماتى – ابدەن ورنىققان، جايلى قالا. جىلى ور­نى­مىزدى تاستاپ قايدا بارامىز؟» دەستى جۇرت.

جيىن سوڭىندا دەپۋتاتتاردىڭ ءبىرى: «ءبۇ­گىن پرەزيدەنتتىڭ تۋعان كۇنى عوي. جاسا­عان سىيىمىز بولسىن، ۇسىنىسىنا قولداۋ ءبىل­دىرەيىك، ءبىر شەشىم قابىلدايىق. ۋاقىت – تورەشى. ءبارىبىر ەشقايدا كوشە قويماس-پىز»، – دەدى. ەلباسىنىڭ دا كۇتكەنى وسى ەدى. دەرەۋ داۋىسقا سالىپ، جوعارى كەڭەس ءبىراۋىز­دان شەشىم قابىلدادى. الايدا كوپتىڭ كوكەيىندە «الماتىدان كەتىپ، قايدا بارامىز؟ بۇدان ارتىق استانا تاپپاسپىز» دەگەن وي تۇردى.

شەشىم قابىلدانعاننان كەيىن ەلباسى اق­مولاعا ءجيى بارا باستادى. قالانىڭ جاع­دايىمەن ءجىتى تانىسىپ، جاڭا شاھار سالۋ جايىن ماماندارمەن كوپ كەڭەستى. پرە­زيدەنتتىڭ شەتەلدىك ساپارلارى دا جيىلەدى. ەلباسى قولداۋ سۇراي بارعان مەملەكەت­تەردىڭ ءبارى كومەگىن اياعان جوق. جيىلعان قار­جىنىڭ ءبارى جاڭا استانامىزدىڭ قۇرى­لىسىنا جۇمسالدى.

پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باستاپ، بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار الماتىمەن قوش ايتىسىپ، اقمولاعا بەت العان كەزدە كوڭى­لىمىز قۇلازىپ، دالادا قالعانداي بولدىق. ەلباسى ۇشاققا مىنەر ساتتە زەينوللا قابدولوۆ اعامىز باتا بەرىپ، وڭ ساپار ءتى­لەدى. سوندا نۇرسۇلتان ءابىشۇلىنىڭ ايت­قان ءسوزى ءالى ەسىمدە. «ءبىز الماتىعا سىيماي كەتىپ بارا جاتقانىمىز جوق. ءبىز الماتىنى قيماي كەتىپ بارامىز»، – دەدى ەلباسى. ءبىز ودان سايىن بوسادىق. شىنى كەرەك، شى­عارىپ سالىپ تۇرىپ، كوڭىلدە كۇدىك كوپ بولدى. الاشتىڭ ايبارىنا اينالاتىن بۇگىن­گىدەي ەڭسەلى ەلوردا، كوركىنە كوز توي­مايتىن اجارلى استانا بوي كوتەرەتىنىنە ول كەزدە ەشكىم سەنگەن جوق. پرەزيدەنت بۇل تاڭداۋدىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەدى، حا­لىققا بەرگەن بارلىق ۋادەسىن ورىندادى.

ءۇش ءجۇزدىڭ باسىن قوسقان بيلەۋشى دەپ قازاق ابىلاي حاندى ەرەكشە قادىرلەيدى. ابىلاي توسەك تارتىپ، ناشارلاپ جاتقاندا بۇقار جىراۋ باسىندا وتىرىپ: «تالاي جىل ەلىڭدى باسقاردىڭ، ەلدىڭ العىسىن الدىڭ، جاقسىلىقتى كوپ كوردىڭ، نە ارمانىڭ بار؟» دەپ سۇراپتى. سوندا ابىلاي: «ارمان كوپ قوي، قايسىبىرىن ايتايىن؟ كوشىپ-قونعان ەلىمدى ورنىقتىرسام دەپ ەدىم، قازاقتىڭ باسىن قوسسام، قالا سالسام دەپ ەدىم. بۇل مە­نىڭ كەلەر ۇرپاققا اماناتىم بولىپ قالماق» دەگەن ەكەن. ابىلاي قازاقتىڭ با­سىن تۇگەل قوسا العان جوق. بار قازاقتىڭ با­سىن قوسقان دا، داۋلەتى مەن ساۋلەتى جا­راسقان قالا سالعان دا – ەلباسىمىز. وسى­لايشا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ابىلاي حان­نىڭ اماناتىن ورىندادى. قازاقتىڭ كە­لە­شەگىن تەرەڭ ويلايتىنىن كورسەتتى. كەزىندە ەلباسىنىڭ استانانى كوشىرۋ تۋرالى باس­تا­ماسىن قولداماعانداردىڭ ءبارى قاتە­لەسكەنىن ۇقتى. ارقا توسىندە جاڭا ەلوردا سالۋعا بەل بۋعانىمىز تاريحي شەشىم بول­عا­نىنا بۇگىندە ەشكىم ءشۇبا كەلتىرمەيدى. باس قالامىز الەمدەگى ەڭ سۇلۋ استانالاردىڭ بىرىنە اينالدى. ەلوردامنىڭ اتاعى اسپان­داي بەرسىن! ەلىمنىڭ باسىنان باق تايماسىن!

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار