20 ءساۋىر, 15:11 1049 0 الەۋمەت ارايلىم بيمەنديەۆا

كارانتين: تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كوبەيدى

Covid-19 ىندەتىنىڭ جىلدام تارالۋىن توقتاتۋ ماقساتىندا الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرى كارانتين جاعدايىن ەنگىزدى. بۇل ىندەتتىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋعا، ونى تاراتپاۋعا وڭ اسەر ەتكەنىمەن، دۇنيە ءجۇزى بويىنشا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق كوبەيگەن.

تۇرمىستىق زورلىقتىڭ كوبەيگەنى تۋرالى بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش: «ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قىسىم مەن قورقىنىشتىڭ كۇشەيۋىنە بايلانىستى ءبىز وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتىڭ جاھان بويىنشا بۇرق ەتكەنىن بايقاپ وتىرمىز. كەيبىر ەلدەردە قولداۋ كورسەتۋ قىزمەتتەرىنە جۇگىنگەن ايەلدەر سانى ەكى ەسە ارتتى»، – دەپ مالىمدەدى.

بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ءسوزىن ەلىمىزدىڭ ستاتيستيكاسى دا ناقتىلاي تۇسكەندەي. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا كارانتين رەجيمى ەنگىزىلگەلى بەرى فيزيكالىق جانە مورالدىق قىسىمعا ۇشىراپ حابارلاساتىن ايەلدەر سانى 2-3 ەسەگە ارتقان.

بيىل Nur otan پارتياسى جانىنداعى وتباسى، ايەلدەر ماسەلەلەرى جانە بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەس قازاقستاننىڭ 200-دەن استام ەلدى مەكەندى ارالاپ، 1 300-دەن استام  بىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ۇيىمدارىنىڭ جۇمىسىن تەكسەرگەن بولاتىن.

قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ 1994 جىلى بۇۇ-نىڭ بالا قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسياسىنا قول قويعان بولاتىن. سودان بەرى بالالار ءولىمى 5 ەسەدەن كوپ تومەندەپ، سوڭعى 5 جىلدا بالالارعا ءبىلىم بەرۋ 13,6%-عا ارتىپ، 95,2%-دى قۇرادى.

بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى ناتيجەلى ەتۋ بويىنشا «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پروفيلاكتيكاسى تۋرالى» زاڭىنا وتباسى، ايەلدەر ماسەلەلەرى جانە بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كەڭەستىڭ 20 ۇسىنىسى ەنگەن بولاتىن. قوعامدىق كەڭەستىڭ باستاماسىمەن قىركۇيەك ايىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن زورلىق-زومبىلىق، ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ، وتباسىلارعا قولداۋ كورسەتۋ ورتالىقتارى كەزەڭ-كەزەڭمەن اشىلا باستادى. اتاپ ايتار بولساق، اتالعان قىزمەت قوستاناي وبلىسىندا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار كەڭەس كوپبالالى انالاردى وقىتۋعا جاردەمدەسىپ وتىر. تەك نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ وزىندە از قامتىلعان، كوپبالالى انالار شەبەرحانالارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەپ، ۇيدە وتىرىپ تىگىن تىگىپ، تابىس تاۋىپ وتىر.

وسى رەتتە وقىرماندارىمىزعا «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەندەر ءۇشىن ءىس-قيمىل الگورتيمى» اتالاتىن جادىنامادا بەرىلگەن كەڭەستەردى ۇسىنامىز:

  1. زورلىق-زومبىلىق تۋرالى اۋىزشا ارىزبەن 102 ءنومىرى بويىنشا دەرەۋ پوليتسياعا حابارلاسىڭىز. نەمەسە qamqor.gov.kz پورتالى ارقىلى ونلاين-ارىز بەرىڭىز. قۇقىق بۇزۋشىعا شارا قولدانۋ ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق جاسالعان جەرگە كەلۋلەرىن تالاپ ەتۋگە قۇقىلىسىز.
  2. جاراقات العان جاعدايدا «103» ءنومىرى بويىنشا جەدەل جاردەم شاقىرىڭىز. پوليتسيا قىزمەتكەرىنەن سوت-مەديتسينالىق كۋالاندىرۋعا جولداما الىڭىز.
  3. بالالارعا، جاستارعا جانە زورلىق-زومبىلىق كورىپ وتىرعان ادامدارعا ارنالعان تاۋلىك بويعى ۇلتتىق بىرىڭعاي سەنىم تەلەفوندارىنا (تەگىن): 150 نەمەسە +77081060810 نومىرىنە (WhatsApp) نەمەسە www.telefon150.kz سايتىنا حابارلاسىڭىز. ول جەردە سىزگە پسيحولوگيالىق جانە قۇقىقتىق كومەك كورسەتىپ، ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ، داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ جانە باسقا دا قاجەتتى ۇيىمداردىڭ بايلانىس تەلەفوندارىن بەرەدى. حابارلاسقان ادام تۋرالى مالىمەتتەردىڭ قۇپيالىلىعىنا كەپىلدىك بەرىلەدى.
  4. بارلىق وڭىردە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان داعدارىس ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. ءومىرىڭىز بەن دەنساۋلىعىڭىزعا قاۋىپ تونگەن جاعدايدا وسى ورتالىقتاردان باسپانا سۇراي الاسىز. 5. ءار ايماقتا ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى كوميسسيالار جۇمىس ىستەيدى. ول جەردە سىزگە كەڭەس بەرىپ، قاجەتتى قولداۋ كورسەتىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار