17 ءساۋىر, 19:24 554 0 ونەر ارايلىم بيمەنديەۆا

اڭساعان مۇستافا: تابىس تابۋدان بۇرىن قوعامعا وي سالاتىن سۋرەتتەر سالامىن

تانىمال سۋرەتشى، يلليۋستراتور اڭساعان مۇستافانىڭ الەۋمەتتىك تا­قىرىپتاعى سۋرەتتەرى كوپتىڭ كو­كەيىندە جۇرگەن ماسەلەنى ءدوپ با­سادى. سۋرەت­شىلىك قابىلەتىن بيز­نەس­كە اي­نالدىرعان ول بۇگىندە ۇلت­تىق نا­قىشتاعى كيىم­دەردى دايىن­­داۋ­مەن اينا­لىسادى.

– الەۋمەتتىك تاقىرىپتاعى سۋ­رەت­تەرىڭىزدىڭ كوپشىلىككە ۇناۋى­نىڭ سىرى نەدە دەپ ويلايسىز؟

– الەۋمەتتىك تاقىرىپتاردى، ۇلتتىق نا­­قىشتى ءوزىم جاقسى كورەمىن. مەنىڭ سۋرەت­تەرىم ارقىلى ادامدار قاتە جولعا تۇسپەسە، اتا-اناسىن رەنجىتپەسە، كىشكەنتاي بالالار قاتەرگە باسىن تىكپەسە دەپ ويلايمىن. جال­پى، مەنىڭ سالعان سۋرەتتەرىم قىسقا دا نۇسقا. سۋ­رەتتى سالۋ بارىسىندا از ەلەمەنتتەردى پاي­دالانىپ، كوپ يدەيانى جەتكىزگىم كەلەدى. سۋ­رەتتەرىمنىڭ ءتۇرلى-ءتۇستى ەمەس، كوبىنەسە اق-قارا بولۋى دا سوندىقتان. سالعان جۇ­مىستارىمنىڭ ەڭ باستى ماقسا-تى – يدەيانى تەزىرەك جەتكىزۋ. ويتكەنى قازىرگى زاماندا ادامداردىڭ بار­لىعى اسىعىس، ىشتەرى تەز پ­ى­سادى. سۋرەتكە 5-10 سەكۋند نازار سالىپ، ۇناي­­دى، ۇنامايدى دەپ شەشىم قا­بىلدايدى. سۋرەتتەرىمنىڭ كوپ­شى­لىك­كە ۇناۋىنىڭ ناقتى سىرىن بىلمەي­مىن، ءوزىمنىڭ ويلاۋىمشا، ءدال قازىرگى وزەكتى ماسەلەنى ءوز ۋاقىتىندا قاعازعا تۇسىرە ءبىلۋىم دەپ ويلايمىن.

– الەۋمەتتىك تاقىرىپتا سۋ­رەت سالار كەزدە الدىن الا وي­شا جوبا­سىن جاساپ الاسىز با؟

– ءوزىم سۋرەتتەردى ىشتەي وي­لاس­تىرىپ ءجۇ­رە­مىن. يدەيا كەلگەن كەزدە جال­پى ەلەس­تەتەمىن، كەيدە سول ويلاعا­نىم ۇمىتىلىپ كە­تەدى، بىراق باسقا كۇنى تاعى ەسكە تۇسەدى. وسى­لاي ءبىر-ەكى اپتا وي­لاستىرىپ ءجۇرۋىم ءمۇم­كىن. تابان اس­تىن­دا قالام مەن قاعاز قو­لىڭدا بولماي قالاتىن كەزدەر دە بولادى. ءبىر كۇنى قول ءتيىپ وتىرعان كەزدە سالا باس­تاي­مىن. جالپى، يدەيا كەلگەننەن بۇرىن سۋ­رەت­تى سالۋدى ويلاستىرعانعا كوپ ۋاقىت كە­تەدى. سۋرەت سالۋ مەحانيكالىق جاعىنان تەز بىتەدى. باياعىدا 15-30 مينۋت ىشىندە سالىپ تاس­تايتىنمىن. ال قازىر جارتى ساعات ىشىندە سۋ­رەتتى سالىپ ءبىتىرىپ، الەۋمەتتىك جەلىدە ءبو­لىسۋ دەگەن جوق. اۋەلى سالىپ، ونى ءجون­دەيمىن، وڭدەيمىن. ۇناماي قالسا، جىرتىپ قوقىسقا تاستاپ، باسقاسىن سالامىن. قازىر بۇل پروتسەسس ۇزاعىراق ءجۇرىپ جاتقانىن باي­قايمىن.

– سۋرەت سالۋعا يدەيانى قايدان الاسىز؟

– سۋرەتكە يدەيا بەرەتىن – جۋرناليستەر قاۋىمى. ولاردىڭ قوعامداعى وزەكتى ءما­سە­لەلەردى كوتەرگەن ماقالالارى مەن زەرت­تەۋلەرى ماعان وي سالادى. سونىمەن قاتار يدەيا­لارىن ورتاعا سالىپ جۇرگەن جۋر­نا­ليستەر وتە كوپ. ماسەلەن، جۋرناليست گۇل­جا­زيرا بەرىكقىزىنىڭ يدەياسى، فانتازياسى مىقتى. ونىڭ ايتقان يدەياسى بويىنشا 2-3 سۋرەت سالدىم، وتە ءساتتى شىقتى. جۋرناليست جاندوس ءبايدىلدانىڭ يدەياسىمەن سالعان «ءبىر قولىمەن الەمدى، ءبىر قولىمەن بالانى تەربەتەدى» دەگەن سۋرەت الەۋمەتتىك جەلىدە ەرەكشە قابىلداندى.

– بۇل سۋرەت­تە­رىڭىز­دى ساتىپ، تا­­­بىس تابۋعا بو­لا ما؟

– جالپى، الەۋمەتتىك تاقى­رىپ­تاعى سۋ­رەت­تەر ساتىلمايدى. ءدال قازىر شەبەرحانامدا ءوزىم سالعان ولشەمى 60-80 سم بولاتىن 60-70 سۋرەت بار. سۋرەتتەرىم وتە تانىمال، الەۋ­مەت­تىك جەلى ارقىلى جاقسى تا­راپ، شەتەلدەن دە  قىزىعۋ­شى­لىق تانىتقاندار بولدى. قازىرگى تىلمەن ايتقاندا كوپ لايك جينادى. بىراق بۇل سۋرەتتەردى ساتىپ الۋعا ەش­قانداي سۇرا­نىس جوق. ءويت­كەنى ادامدار ۇيىنە ادەمى، كوڭىل كوتەرەتىن نەمەسە ساعى­نىشىن باسا­تىن سۋرەتتەر ىلگىسى كەلەدى. سول سەبەپتى الەۋ­مەت­تىك تاقى­رىپتاعى سۋرەتتەردەن قارجى­لىق جا­عىنان پايدا جوق دەپ ايتسا دا بولادى.

– سوڭعى كەزدە سۋرەتتەرىڭىزدى الەۋ­مەتتىك جەلىدەن سيرەك كورەتىن بول­­دىق. پايدا جوق بولعان سوڭ الەۋ­­مەتتىك تاقىرىپتا سۋرەت سالۋ­دى ازايت­تىڭىز با؟

– جالپى، سوڭعى كەزدەرى سۋرەت سالماي كەت­تىڭ دەگەن پىكىرلەردى كوپ ەستيمىن. مەن كۇن­دە سۋرەت سالامىن، بىراق ونىڭ بارلىعى الەۋ­مەتتىك تاقىرىپتا ەمەس. 99 پايىزى ۇلت­تىق نا­قىش­تاعى فۋتبولكالارعا ار­نالعان سۋرەت­تەر. ناقتى اي­ت­سام، سوڭعى 5 جىل ىشىندە 994 سۋرەت سالىپپىن. اينا­لىس­قان كاسىبىم، جەپ وتىرعان نا­نىم بولعاندىقتان، كوپ ۋا­­قىت جۇمساۋعا تۋرا كە­لەدى.

– ۇلتتىق نا­قىش­­­تى باسۋ ءۇشىن دايىن فۋتبول­كا­لار­دى شەتەلدەن سا­تىپ الادى ەكەن­سىز. وتا­ن­دىق فۋت­بول­كالار كوڭىلىڭىزدەن شىق­پاي ما؟

– ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن پروبلەمامىز – حال­قى­مىزدىڭ سانىنىڭ ازدىعى. سول سەبەپتى وتان­دىق ونىمدەر ءوز-ءوزىن اق­تا­مايدى. سا­تىلىم، تارالىم جاعىنان از بو­لىپ قالىپ جا­تادى. سونىمەن قاتار بىزدە ادامدار از ەڭ­­بەكتەنىپ، كوپ اقشا تاپقىسى كە­لەدى. ءتۇ­رىكتەر، قىتايلار كەز كەلگەن جۇ­مىسقا كىرى­سىپ كەتەدى، جۇمىس ىستەۋدەن قاش­پايدى. ءويت­كەنى ولاردا حالىق سانى كوپ، ءبا­سەكەلەستىك جوعارى. جۇمىس ىستەمەيمىن دەپ شىرەنىپ، با­عانى كوتەرىپ وتىرعان بولسا، پايدا ءبا­سەكەلەستەرىنە ءتۇسىپ نانسىز قا­لاتىنىن ءبى­لەدى. ال بىزدە قاي سالانى الىپ قاراساڭ دا، مو­نوپوليستەر وتىرىپ العان. ۇكىمەتتەن، بيۋد­جەتتەن اقشانى، دوتاتسيانى العان­دارىمەن قويماي، تاۋار باعاسىن دا كوتەرىپ قويادى. ويتكەنى باسەكەلىك ورتا بولماعان­دىق­تان ادامداردا تاڭداۋ دا جوق. مەن دە العاشىندا دايىن تىگىلگەن فۋت­بول­كانى ءوز ەلىمىزدەن ساتىپ ال­عىم كەلدى. بىراق باعاسى وتە قىم­بات بولدى، دايىن تىگىلگەن فۋ­ت­بول­كا­نىڭ باعاسى 4 500-5 000 تەڭگە. ال مەن سول با­عادا سا­تىپ الىپ، سۋرەت سالىپ ساتار بول­سام، باعاسى كەمىندە 7 000 تەڭگە بو­لادى. ال دۇكەن بىزدەن ساتىپ العان سوڭ باعاسىن ەكى ەسەلەپ، 14 مىڭ دەيدى. 14 مى­ڭعا كىم فۋتبولعا سا­تىپ العىسى كەلەدى؟ سا­تىلماي قالىپ كەتۋى ءمۇم­كىن، سوندىقتان وكىنىشكە قاراي، فۋت­بولكالاردىڭ بارلى­عىن شەتەلدەن وزىمىزدەن ارزان باعادا الىپ وتىرمىن.

– ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن قالا­لا­رىن­­دا ءسىزدىڭ جەكە كورمەڭىز ۇيىم­داس­­تىرىلدى. شەتەلدە كورمە ۇيىم­داس­تىرۋ تۋرالى ۇسىنىستار بول­دى ما؟

– شەتەلدە كورمە وتكىزۋ – كەز كەلگەن سۋرەت­­شىنىڭ ارمانى. شەتەلدىكتەر سۋرەت­تەرىم­دى الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جاقسى قا­بىلداپ جاتادى. ءبىر جاعىنان ءوزىم دە پرين­تسيپتى تۇردە سۋرەتتەرىمە تەك قانا قا­زاقشا جا­زامىن، بىراق ولار سۋرەتتى ما­عىناسىنا قا­راي ءبارىبىر ءتۇسىنىپ الادى. ناق­تى ايتسام، ما­عان كورمە وتكىزۋ تۋرالى ۇسى­نىسپەن كيپردەن، ازەربايجاننان حا­بارلاستى.  مە­نىڭ سالماعى اۋىر، ولشەمى 60-80 سم بولاتىن 60-70 سۋرەتىمدى كورىپ، وزدەرى كەشىرىم سۇراپ ۇسىنىستارىنان باس تارت­تى. ويتكەنى ولار­دىڭ سۋرەت گالەرەياسى قۋىقتاي عانا ەكەن. وزدەرىنىڭ سالعان سۋرەت­تەرىنىڭ ولشەمى دە كىشكەنتاي. «جول شى­عى­نىڭ­دى ءوزىڭ تولەپ كە­لە الاسىڭ با؟» دەپ سۇرادى. مەن جوق دەدىم، ويتكەنى الەۋمەتتىك تاقىرىپتان ماعان اقشا تۇسپەيدى. اقشا تۇسەتىن بولسا، مۇمكىن بار شىعى­نىم­دى ءوزىم تولەپ بارار ما ەدىم. ماعان كورمە ءوت­كىزۋ ءۇشىن ۇلكەن كەڭىستىك كەرەك. قا­زاقستاندا كورمەلەرىم مەترونىڭ ءىشىن­دە، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ فويەسىندە، ۇلكەن ساۋ­دا ۇيلەرىنىڭ دالىزدەرىندە ءوتتى.

– جەكە ansa.kz سايتىڭىزعا وزگە دە سۋرەتشىلەردىڭ سۋرەتتەرىن دە جۇك­تەپ وتىرادى ەكەنسىز.  ون­داعى ماق­ساتىڭىز قانداي؟

– سۋرەتتەر شەبەرحانادا تىعىلىپ تۇر­­ماي، حالىققا قولجەتىمدى بولعانى دۇرىس. حالىقتىڭ كوزى ادەمىلىكتى كور­گەن سايىن، ۇلت­تىق ناقىشتى تانىعان سايىن رۋحاني باي­لىعىمىز ارتا تۇسەدى. ءبىزدىڭ سايتقا ءوزى­نىڭ سۋرەت­تەرىن تەگىن بەرگەن سۋرەتشىلەر دە بار. ولاردىڭ جۇمىستارىن قۋانا قا­بىل­دا­دىم. مىسالى، مەن ەلىمىز بويىن­شا بيلبورد­تار­عا سۋرەتتەرىمدى تەگىن ىلۋگە كەلىستىم. ءويت­كەنى وسى ار­قىلى ادامداردى قولىمنان كەل­گەن­شە
ءبىر جاماندىقتان ساقتاۋدى وي­­لا­دىم.

سوڭعى جاڭالىقتار