10 Qazan, 11:59 220 0 Suhbat Dınara MYŃJASARQYZY

Erlan Mambetov: Bir aýdandy qamtamasyz etetin deńgeıge jetkimiz keledi

Ár kezeńniń óz qozǵaýshy kúshi bar desek, búgingi jańa za­mannyń kiltin qolyna ustaǵan jastar bilimdi, bilikti ári qa­biletti. «Jas kelse iske» demekshi, kásiptiń kózin taýyp, isin órge súıregen jastardyń sany jyl sanap artyp keledi. Onyń ústine elimizde shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýyna kózqaras jaqsy. Osy turǵyda Jastar jyly qarsańynda uıymdas­ty­rylǵan «Eńbekqor jastar» jobasy boıynsha Batys Qazaqstan oblysy, Jánibek aýdanynda turatyn Erlan Mam­bet­ovpen suhbattasyp, ashqan kásibiniń mán-jaıyna qanyq boldyq.

– «Aqbóken» jylyjaı kesheni qaı kezeńnen bastap jumys istep keledi? Shaǵyn kásibińizdiń búgingi qarqyny qandaı?

– Bıyl jastar jyly qarsańynda «Zhas project» jobasyna jylyjaı ashý týraly ıdeıa usynyp, jeńimpaz atandyq. Qazir jobada ózimniń joldasym, dosym jáne onyń áıeli jumys isteıdi. Jalpy 4 adam jylyjaı jumystaryn júrgizip otyrmyz. Jobadan utqan 1 mln teńgege Jánibek aýdanyndaǵy Baıtursynov kó­she­sindegi 1-shi úıde jylyjaı ashtyq. Negizinen sábiz, qyzanaq, qııar, kók pııaz, ýk­rop sııaqty kókónister ósedi. Ár adam­nyń mashyqtanǵan, súıip isteıtin isi bo­la­dy desek, meniń qolymnan keletini osy kókónis ósirý, ony kútip, baptaý. Jy­ly­jaı ashý ıdeıasy da kópten beri oıymda júrgen edi. Bizdiń aýdan Oral qalasynan 5 shaqyrym jerde ornalasqan. Aýdan tur­ǵyn­dary qajetti kókónisterin qaladan ba­ryp alýǵa májbúr. Halyqtyń ary-beri júrisi de qaltasyna túser sal­maq ekeni jasyryn emes. Osyny eskerip, ónimde­ri­mizdi qaladaǵy baǵadan arzanǵa túsirip, saýdaǵa shyǵarýdy josparlap otyrmyz.

Odan bólek aýyldaǵy áleýmettik jaǵ­daıy tómen, kóp balaly 8 otbasyna jy­ly­jaı ónimderin, jemis-jıdekterdi tegin úlestiremiz. Bul ıgi bastama aı saıyn dás­túrge aınaldy. Atalǵan otbasylardyń úıine baryp, bala-shaǵasyn qýantyp otyramyz. Aıyna bir márte aýdandaǵy eki otbasyn ónimimizben qamtamasyz etemiz.

– Jylyjaıdaǵy ónimderdi saý­daǵa shyǵarý úshin kásip aıasyn keńeı­tý josparda bar ma?

– Joba aıaqtalǵannan keıin de bas­ta­ma­myzdy ary qaraı jalǵastyrsaq degen nıetimiz bar. Qazirdiń ózinde kók­ónis ósirý­diń qyr-syryn meńgerip, tań azanymen baryp, kesh batqanda qaıtyp, kú­tip-baptaý jumystaryna meılinshe nazar aýdarýdamyz. Jalpy aıtqanda, ju­mysy shash etekten. Sýyn ýaqytyly mól­sherimen quıýdan bastap, aýa jiberip turý­ǵa deıin baby kóp. Qazir kúzdiń qara sýy­ǵy sezile bastaǵaly beri jylyjaıdy jylytý máselesine mán berip kelemiz.

Alǵash ret jylyjaı degenniń ne eke­nin ońtústiktegi Saryaǵash aýda­nyn­da kór­gen edim. Sol kezde qajetti aqpa­rat­tarǵa qanyq bolyp, ózimdi qyzyq­tarǵan má­seleler jaıynda suras­tyrdym. Mine, endi sonyń paıdasy iske jarap jatyr.

– Sonda dál qazirgi ýaqytta sizder alatyn ónim satýǵa jiberilmeıdi. Tek áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan otbasylardy qamtamasyz etýge ǵana jetip otyr ma?

– «Zhas project» jobasy arqyly birin­shi 500 myń teńge qarajat berildi. Bul somanyń ishinde 6 aı boıy jumys istep otyrǵan 4 adamǵa shákirtaqy qaras­ty­ryl­ǵan. Mysaly, joǵary oqý ornyn bitirgen jaǵ­daıda 60 myń teńge, orta bilimi bar bolatyn bolsa 40 myń teńge kóleminde beriledi. Bizdiń toptaǵylardyń aqshasyn qosqanda jalpy 160 myń teńge kóleminde alyp otyrmyz. Aldaǵy ýaqytta bul bas­tamamyzdy keńeıtip, ónimdi satýǵa shyǵarý úshin jeke kásip ashsaq degen maqsat bar. Bul úshin mólsheri 3-4 mln teńge kóleminde aqsha qajet. Sol úshin nar táýekel jasap, nesıe alsaq degen oıymyz bar. Tek násıe alý úshin kepildik máselesi biz úshin qıyn­daý bolyp tur. Búgingi jaǵ­daıda tolyqtaı bir aýdandy qamtamasyz ete almaımyz. Sol úshin suranysqa sáıkes arnaıy jospar quryp otyrǵan jaıymyz bar. Bárimizge aıan, qys mezgilinde qııar men qyzanaqtyń baǵasy tipten aspandap ketedi. Ony qala­dan alyp kelý úshin jol-pul aqshańyz taǵy bar. Sondyqtan ha­lyq­qa da tıimdi, ózimiz úshin de paıdaly bol­maq. Dál qazir ónimdi satylymǵa shyǵaryp otyrǵan joqpyz. Joǵaryda atap ótken­deı, tek kómekke muqtaj otbasylarǵa beremiz.

– Jastar jyly siz úshin nesimen erekshe bolmaq?

– Qolynan is keletin, biraq múmkindigi joq jastar óte kóp. Jastar jyly osyn­daı azamattardyń ıdeıalaryna negiz bolyp, óz kásibin bastaýyna muryndyq bolsa eken deımiz.

– Áńgimeńizge rahmet!

Suhbattasqan Dınara Myńjasarqyzy

Sońǵy jańalyqtar